Interakcje leku
Seronil 10 mg
Fluoksetyna charakteryzuje się długim okresem półtrwania zarówno substancji macierzystej, jak i aktywnego metabolitu norfluoksetyny, co ma istotne znaczenie przy ocenie interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, zwłaszcza podczas zmiany terapii. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie fluoksetyny z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. iproniazyd) ze względu na ryzyko ciężkiego zespołu serotoninowego, objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśni, miokloniami i zaburzeniami świadomości. Zaleca się zachowanie odstępu co najmniej 2 tygodni od odstawienia IMAO przed rozpoczęciem fluoksetyny oraz 5 tygodni po zakończeniu terapii fluoksetyną przed włączeniem IMAO. Fluoksetyna silnie hamuje CYP2D6, co może prowadzić do istotnych interakcji, np. zmniejszenia stężenia aktywnego metabolitu tamoksyfenu (endoksyfenu) o 65-75%, nasilając ryzyko bradykardii przy jednoczesnym stosowaniu metoprololu oraz zwiększając ryzyko toksyczności fenytoiny. Wskazane jest ostrożne dawkowanie i monitorowanie kliniczne w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP2D6 (flekainid, propafenon, nebiwolol, atomoksetyna, karbamazepina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, rysperydon).
Interakcje produktu leczniczego Seronil
Podczas stosowania fluoksetyny należy uwzględnić jej długie okresy półtrwania w fazie eliminacji, zarówno dla substancji macierzystej, jak i aktywnego metabolitu – norfluoksetyny. Ma to szczególne znaczenie przy ocenie interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, zwłaszcza podczas zmiany leczenia na inne produkty lecznicze.1
Przeciwwskazane skojarzenia leków
Nieodwracalne, nieselektywne inhibitory monoaminooksydazy (np. iproniazyd) – stosowanie fluoksetyny jednocześnie z tymi lekami jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych, potencjalnie śmiertelnych reakcji przypominających zespół serotoninowy. Objawy obejmują: hipertermię, sztywność mięśni, mioklonie, niestabilność układu autonomicznego z gwałtownymi zmianami parametrów życiowych, zaburzenia stanu psychicznego (dezorientacja, drażliwość, skrajne pobudzenie, majaczenie, śpiączka). W przypadku takich reakcji pomocne może być zastosowanie cyproheptadyny lub dantrolenu.2
Należy pamiętać, że leczenie fluoksetyną można rozpocząć nie wcześniej niż 2 tygodnie po odstawieniu nieodwracalnych IMAO, a od zakończenia terapii fluoksetyną do rozpoczęcia leczenia IMAO powinno upłynąć co najmniej 5 tygodni.3
Metoprolol stosowany w niewydolności serca – fluoksetyna może hamować metabolizm metoprololu, zwiększając ryzyko wystąpienia nadmiernej bradykardii i innych działań niepożądanych tego leku.4
Niezalecane skojarzenia leków
Tamoksyfen – fluoksetyna jako silny inhibitor CYP2D6 może zmniejszać stężenie endoksyfenu (aktywnej formy tamoksyfenu) w osoczu o 65-75%, co może prowadzić do obniżenia skuteczności terapeutycznej tamoksyfenu. W miarę możliwości należy unikać takiego skojarzenia.5
MAO-A, w tym linezolid i chlorek metylotioniny (błękit metylenowy) – istnieje ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego objawiającego się biegunką, tachykardią, nadmiernym poceniem, drżeniem, dezorientacją lub śpiączką. Jeżeli nie można uniknąć jednoczesnego stosowania tych leków z fluoksetyną, należy rozpoczynać od najmniejszych zalecanych dawek oraz regularnie monitorować stan kliniczny pacjenta.6
Mekwitazyna – fluoksetyna może hamować metabolizm mekwitazyny, zwiększając ryzyko jej działań niepożądanych, szczególnie wydłużenia odstępu QT.7
Interakcje wymagające szczególnej ostrożności
Fenytoina – podczas jednoczesnego stosowania z fluoksetyną obserwowano zmiany stężenia fenytoiny we krwi, co w niektórych przypadkach prowadziło do objawów toksyczności. Zaleca się ostrożne zwiększanie dawki fenytoiny i regularne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta.8
Leki o działaniu serotoninergicznym (lit, tramadol, buprenorfina, tryptany, tryptofan, selegilina, dziurawiec zwyczajny) – istnieje ryzyko wystąpienia łagodnego zespołu serotoninowego. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków z fluoksetyną należy częściej i dokładniej monitorować stan kliniczny pacjenta.9
Leki wydłużające odstęp QT – nie można wykluczyć efektu addycyjnego fluoksetyny i leków wydłużających odstęp QT. Skojarzenie takie należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności. Do leków tych należą m.in.:
- leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
- leki przeciwpsychotyczne (pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
- trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
- niektóre antybiotyki (sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna dożylna, pentamidyna)
- leki przeciwmalaryczne, szczególnie halofantryna
- niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)
10
Leki wpływające na hemostazę – fluoksetyna może zwiększać ryzyko krwawienia podczas jednoczesnego stosowania z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, lekami zapobiegającymi agregacji płytek (w tym kwasem acetylosalicylowym) i niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi. U pacjentów stosujących fluoksetynę wraz z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi należy częściej monitorować współczynnik INR i stan kliniczny. Konieczne może być dostosowanie dawek leków wpływających na krzepnięcie, zarówno w trakcie leczenia fluoksetyną, jak i po jej odstawieniu.11
Cyproheptadyna – istnieją doniesienia o zmniejszonym działaniu przeciwdepresyjnym fluoksetyny podczas jednoczesnego stosowania z cyproheptadyną.12
Leki indukujące hiponatremię – stosowanie fluoksetyny jednocześnie z lekami powodującymi hiponatremię (np. diuretyki, desmopresyna, karbamazepina, okskarbazepina) może zwiększać ryzyko wystąpienia tego zaburzenia elektrolitowego.13
Leki obniżające próg drgawkowy – napady drgawkowe są działaniem niepożądanym fluoksetyny. Ryzyko ich wystąpienia może zwiększać się przy jednoczesnym stosowaniu z lekami obniżającymi próg drgawkowy, takimi jak:
- trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
- inne selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
- pochodne fenotiazyny
- pochodne butyrofenonu
- meflochina, chlorochina
- bupropion
- tramadol
14
Leki metabolizowane przez CYP2D6 – fluoksetyna jest silnym inhibitorem enzymu CYP2D6. Podczas jednoczesnego stosowania z lekami metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny, zwłaszcza tymi o wąskim indeksie terapeutycznym (flekainid, propafenon, nebiwolol) lub wymagającymi indywidualnego dostosowania dawki (atomoksetyna, karbamazepina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, rysperydon), należy rozpoczynać od najmniejszych dawek lub odpowiednio zmniejszyć dawki wcześniej stosowane. Zasada ta dotyczy także rozpoczynania leczenia fluoksetyną u pacjentów przyjmujących te leki w ciągu ostatnich 5 tygodni.15
Interakcje z alkoholem
Badania wykazały, że fluoksetyna nie zwiększa stężenia alkoholu we krwi ani nie nasila jego działania. Mimo to, nie zaleca się jednoczesnego stosowania leków z grupy SSRI, do których należy fluoksetyna, oraz spożywania alkoholu.16
Alkohol może nasilać niektóre objawy niepożądane fluoksetyny, zwłaszcza dotyczące ośrodkowego układu nerwowego, takie jak senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji. Ponadto spożywanie alkoholu podczas leczenia przeciwdepresyjnego może zmniejszać skuteczność terapii i negatywnie wpływać na przebieg zaburzeń psychicznych. U pacjentów z zaburzeniami nastroju alkohol często pogarsza objawy depresji i lęku oraz może zwiększać ryzyko zachowań impulsywnych.
Zestawienie najważniejszych interakcji
| Lek/grupa leków | Rodzaj interakcji | Mechanizm | Efekt kliniczny | Poziom istotności interakcji | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|---|
| Nieodwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (np. iproniazyd) | Farmakodynamiczna | Kumulacja działania serotoninergicznego | Zespół serotoninowy, potencjalnie śmiertelne reakcje | Bardzo wysoki | Bezwzględnie przeciwwskazane |
| Metoprolol (w niewydolności serca) | Farmakokinetyczna | Hamowanie metabolizmu metoprololu | Nasilenie działań niepożądanych metoprololu (bradykardia) | Bardzo wysoki | Bezwzględnie przeciwwskazane |
| Tamoksyfen | Farmakokinetyczna | Hamowanie przekształcania do aktywnego metabolitu (endoksyfenu) | Zmniejszenie skuteczności przeciwnowotworowej | Wysoki | Niezalecane skojarzenie |
| MAO-A (linezolid, błękit metylenowy) | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania serotoninergicznego | Zespół serotoninowy | Wysoki | Niezalecane skojarzenie |
| Mekwitazyna | Farmakokinetyczna | Hamowanie metabolizmu mekwitazyny | Zwiększone ryzyko wydłużenia QT | Wysoki | Niezalecane skojarzenie |
| Leki serotoninergiczne (lit, tramadol, tryptany, tryptofan, selegilina, dziurawiec) | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania serotoninergicznego | Łagodny zespół serotoninowy | Średni | Ostrożne stosowanie, ścisłe monitorowanie |
| Leki wydłużające QT | Farmakodynamiczna | Potencjalny efekt addycyjny | Zwiększone ryzyko arytmii | Średni | Ostrożne stosowanie, monitorowanie EKG |
| Leki wpływające na hemostazę (antykoagulanty, kwas acetylosalicylowy, NLPZ) | Farmakodynamiczna | Hamowanie wychwytu serotoniny przez płytki krwi | Zwiększone ryzyko krwawień | Średni | Ostrożne stosowanie, monitorowanie INR, dostosowanie dawek |
| Leki indukujące hiponatremię (diuretyki, desmopresyna, karbamazepina) | Farmakodynamiczna | Sumowanie efektów hiponatremicznych | Zwiększone ryzyko hiponatremii | Średni | Monitorowanie poziomu sodu |
| Leki obniżające próg drgawkowy | Farmakodynamiczna | Sumowanie działania na OUN | Zwiększone ryzyko drgawek | Średni | Ostrożne stosowanie |
| Substraty CYP2D6 (flekainid, propafenon, nebiwolol, atomoksetyna, karbamazepina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, rysperydon) | Farmakokinetyczna | Hamowanie metabolizmu przez CYP2D6 | Zwiększenie stężenia i nasilenie działania tych leków | Średni do wysokiego | Rozpoczynać od niskich dawek, dostosowywać zgodnie z odpowiedzią kliniczną |
| Fenytoina | Farmakokinetyczna | Zmiany w metabolizmie | Zmiany stężenia fenytoiny, ryzyko toksyczności | Średni | Monitorowanie stężenia fenytoiny, dostosowanie dawki |
| Cyproheptadyna | Farmakodynamiczna | Antagonistyczne działanie na receptory serotoninowe | Zmniejszenie działania przeciwdepresyjnego fluoksetyny | Niski | Jeśli możliwe, unikać skojarzenia |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Działanie na OUN | Potencjalne nasilenie działań niepożądanych ze strony OUN | Niski | Niezalecane jednoczesne stosowanie |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania