Interakcje leku
Qsiva 15 mg + 92 mg

Produkt leczniczy Qsiva, zawierający fentraminę i topiramat, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Topiramat indukuje enzym CYP3A4, co może obniżać ekspozycję i skuteczność leków będących substratami tego enzymu (np. alfentanyl, cyklosporyna, fentanyl, takrolimus), wymagając monitorowania ich działania terapeutycznego. Ponadto topiramat hamuje CYP2C19 in vitro, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym (np. diazepam, omeprazol), choć brak potwierdzenia in vivo. Leki przeciwpadaczkowe, takie jak fenytoina i karbamazepina, zmniejszają stężenie topiramatu w osoczu, co wymaga stopniowego dostosowania dawki Qsiva. Jednoczesne stosowanie hydrochlorotiazydu zwiększa Cmax i AUC topiramatu odpowiednio o 27% i 29%, co może nasilać działania niepożądane. Ziele dziurawca zwyczajnego obniża stężenie topiramatu, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapii. W przypadku hormonalnych środków antykoncepcyjnych obserwuje się zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol o 16% i wzrost noretysteronu o 22%, co może wpływać na skuteczność antykoncepcji.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy Qsiva zawiera dwie substancje czynne: fentraminę i topiramat, które mogą wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych interakcji oraz ich znaczenie kliniczne.1

Interakcje metaboliczne

Topiramat, jako składnik produktu leczniczego Qsiva, wykazuje działanie indukujące względem enzymu CYP3A4 in vitro, co jest zależne od zastosowanej dawki. Mechanizm ten może potencjalnie prowadzić do zmniejszenia ekspozycji i osłabienia działania terapeutycznego substratów CYP3A4 podawanych jednocześnie z Qsiva. Zaleca się szczególną kontrolę działania terapeutycznego w przypadku stosowania wrażliwych substratów CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak:2

  • alfentanyl
  • cyklosporyna
  • dihydroergotamina
  • ergotamina
  • ewerolimus
  • fentanyl
  • pimozyd
  • chinidyna
  • syrolimus
  • takrolimus

Dodatkowo topiramat wykazuje działanie hamujące wobec enzymu CYP2C19 in vitro. Może to wpływać na inne substancje metabolizowane przez ten enzym, takie jak diazepam, imipramina, moklobemid, proguanil i omeprazol. Należy jednak zauważyć, że ta interakcja nie została potwierdzona w badaniach in vivo.3

Wpływ innych produktów leczniczych na stężenie topiramatu

Leki przeciwpadaczkowe: Wykazano, że fenytoina i karbamazepina powodują zmniejszenie stężenia topiramatu w osoczu. Podczas rozpoczynania lub kończenia terapii fenytoiną lub karbamazepiną u pacjentów leczonych produktem Qsiva może być konieczne dostosowanie dawki Qsiva. Zaleca się stopniowe dostosowywanie dawki aż do uzyskania pożądanego efektu klinicznego.4

Hydrochlorotiazyd: Jednoczesne podawanie hydrochlorotiazydu z topiramatem zwiększa Cmax i AUC topiramatu odpowiednio o 27% i 29%, co może prowadzić do zwiększenia ekspozycji na substancję aktywną.5

Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum): Podczas jednoczesnego podawania produktu Qsiva z zielem dziurawca zwyczajnego obserwowano zmniejszenie stężenia topiramatu w osoczu, co może prowadzić do utraty skuteczności terapeutycznej. Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających szczegółowo tę interakcję.6

Wpływ produktu leczniczego Qsiva na stężenia innych produktów leczniczych w osoczu

Hormonalne środki antykoncepcyjne: Jednoczesne podawanie produktu Qsiva 15 mg+92 mg raz na dobę z doustnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym 35 µg etynyloestradiolu i 1 mg noretysteronu u otyłych, poza tym zdrowych ochotniczek, spowodowało zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol o 16% i zwiększenie ekspozycji na noretysteron o 22%. Ta interakcja może potencjalnie wpływać na skuteczność antykoncepcji.7

Leki przeciwpadaczkowe:
Dodanie topiramatu do terapii lekami przeciwpadaczkowymi (karbamazepina, kwas walproinowy, fenobarbital, prymidon lub lamotrygina) nie wykazało klinicznie istotnego wpływu na ich stężenia w osoczu w stanie stacjonarnym. Jednak u niektórych pacjentów leczenie produktem Qsiva i fenytoiną może prowadzić do zwiększenia stężenia fenytoiny w osoczu, prawdopodobnie wskutek hamowania enzymu CYP2C19 przez topiramat. Z tego powodu zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny u każdego pacjenta przyjmującego jednocześnie fenytoinę i Qsiva.8

Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi

Metformina: Badania wykazały, że u zdrowych otyłych pacjentów jednoczesne podawanie produktu Qsiva (15 mg+92 mg) raz na dobę z metforminą w dawce 500 mg dwa razy na dobę powoduje zwiększenie Cmax i AUC₀-ᵧ metforminy odpowiednio o około 16% i 23%. Zaleca się odpowiednie monitorowanie pacjentów otrzymujących jednocześnie metforminę i Qsiva, bez konieczności dostosowania dawki któregokolwiek z leków.9

Warto podkreślić, że niskie stężenie wodorowęglanów w surowicy wynikające z nadmiernego wydalania wodorowęglanów związanego z podawaniem topiramatu może być dodatkowym czynnikiem ryzyka u pacjentów otyłych z cukrzycą, leczonych metforminą, którzy już są w grupie ryzyka wystąpienia kwasicy mleczanowej. Zaleca się okresowe badanie stężenia wodorowęglanów w surowicy u tych pacjentów.10

Pioglitazon: Badania kliniczne wykazały zmniejszenie ekspozycji na pioglitazon i jego aktywne metabolity podczas jednoczesnego stosowania z topiramatem. Choć znaczenie kliniczne tych obserwacji nie jest w pełni znane, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas rutynowego monitorowania pacjentów leczonych jednocześnie produktem Qsiva i pioglitazonem, aby zapewnić odpowiednią kontrolę cukrzycy.11

Sitagliptyna: Farmakokinetyka sitagliptyny nie uległa zmianie u zdrowych otyłych pacjentów po jednoczesnym podawaniu produktu Qsiva (15 mg+92 mg) i sitagliptyny (100 mg), co wskazuje na brak istotnej interakcji między tymi lekami.12

Glibenklamid: W badaniu interakcji międzylekowych z udziałem pacjentów z cukrzycą typu 2 oceniano farmakokinetykę glibenklamidu (5 mg/dobę) w stanie stacjonarnym podawanego w monoterapii oraz jednocześnie z topiramatem (150 mg/dobę). Zaobserwowano zmniejszenie wartości AUC24 glibenklamidu o 25% podczas podawania z topiramatem. Ekspozycja ogólnoustrojowa na aktywne metabolity, 4-trans-hydroksygliburyd (M1) i 3-cis-hydroksygliburyd (M2), także uległa zmniejszeniu odpowiednio o 13% i 15%. W przypadku jednoczesnego stosowania Qsiva i glibenklamidu zaleca się wzmożone monitorowanie pacjentów w celu zapewnienia odpowiedniej kontroli cukrzycy.13

Interakcje z innymi grupami leków

Digoksyna: W badaniu z użyciem pojedynczej dawki zaobserwowano zmniejszenie pola pod krzywą stężenia digoksyny w osoczu (AUC) o 12% wskutek jednoczesnego podania topiramatu. Znaczenie kliniczne tej obserwacji nie zostało jednoznacznie określone. W przypadku włączania lub odstawiania produktu Qsiva u pacjentów leczonych digoksyną zaleca się szczególnie dokładne monitorowanie stężenia digoksyny w surowicy.14

Lit: U zdrowych ochotników obserwowano zmniejszenie (o 18% dla AUC) ekspozycji ogólnoustrojowej na lit podczas jednoczesnego podawania z topiramatem w dawce 200 mg na dobę. Z tego powodu zaleca się monitorowanie stężenia litu u pacjentów przyjmujących jednocześnie lit i Qsiva.15

Inne rodzaje interakcji

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO): Produkt leczniczy Qsiva jest przeciwwskazany u pacjentów otrzymujących leczenie inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) lub w ciągu 14 dni od przerwania leczenia IMAO. Ta interakcja może prowadzić do potencjalnie niebezpiecznych reakcji, w tym przełomu nadciśnieniowego.16

Środki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy: Jednoczesne podawanie produktu Qsiva i alkoholu lub innych produktów leczniczych działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) nie było oceniane w badaniach klinicznych. Ze względu na ryzyko nasilenia działania depresyjnego na OUN, zaleca się, aby nie stosować produktu Qsiva jednocześnie z alkoholem lub innymi produktami leczniczymi działającymi depresyjnie na OUN.17

Inhibitory anhydrazy węglanowej: Jednoczesne stosowanie topiramatu z innymi inhibitorami anhydrazy węglanowej (np. zonisamid, acetazolamid lub dichlorofenamid) może zwiększać nasilenie kwasicy metabolicznej i ryzyko tworzenia się kamieni nerkowych. Z tego powodu zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tych leków z produktem Qsiva.18

Leki moczopędne nieoszczędzające potasu: Jednoczesne stosowanie produktu Qsiva z lekami moczopędnymi nieoszczędzającymi potasu może nasilać wydalające potas działanie tych leków moczopędnych. W przypadku jednoczesnego stosowania produktu Qsiva z lekami moczopędnymi nieoszczędzającymi potasu zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem hipokaliemii.19

Kwas walproinowy: Jednoczesne podawanie topiramatu z kwasem walproinowym wiązało się z hiperamonemią z towarzyszącą encefalopatią lub bez encefalopatii u pacjentów, którzy tolerowali monoterapię każdym z tych leków. W większości przypadków objawy zmniejszały się po przerwaniu stosowania jednego z leków. Ta reakcja nie wynika z interakcji farmakokinetycznych.20

Dodatkowo odnotowano przypadki hipotermii, zdefiniowanej jako niezamierzony spadek temperatury ciała do <35°C, w powiązaniu z jednoczesnym stosowaniem topiramatu i kwasu walproinowego, zarówno w połączeniu z hiperamonemią, jak i bez jej występowania. To działanie niepożądane może wystąpić po rozpoczęciu leczenia topiramatem lub po zwiększeniu jego dawki dobowej.21

Interakcje produktu leczniczego Qsiva z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie produktu leczniczego Qsiva może prowadzić do potencjalnie niebezpiecznych interakcji. Alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), a w połączeniu z produktem Qsiva, który zawiera topiramat wpływający na funkcje OUN, może dojść do nasilenia działania depresyjnego.22

Interakcja ta może objawiać się:

  • Nasilonym osłabieniem funkcji psychomotorycznych
  • Zwiększoną sedacją
  • Zaburzeniami koordynacji ruchowej
  • Problemami z koncentracją i uwagą
  • Nasileniem działań niepożądanych ze strony OUN

Z tego powodu, nie zaleca się spożywania alkoholu podczas leczenia produktem Qsiva. Pacjentów należy wyraźnie poinformować o konieczności powstrzymania się od spożywania napojów alkoholowych w trakcie terapii tym lekiem. Należy również zauważyć, że brak jest szczegółowych badań klinicznych oceniających tę interakcję, co dodatkowo uzasadnia zachowanie ostrożności.

Tabela interakcji produktu leczniczego Qsiva

Grupa leków / substancja Rodzaj interakcji Mechanizm Efekt kliniczny Poziom ważności interakcji Zalecenia
Substraty CYP3A4 (alfentanyl, cyklosporyna, dihydroergotamina, ergotamina, ewerolimus, fentanyl, pimozyd, chinidyna, syrolimus, takrolimus) Farmakokinetyczna Indukcja CYP3A4 przez topiramat Zmniejszenie ekspozycji i działania substratów CYP3A4 Wysoki Kontrolowanie działania terapeutycznego substratów CYP3A4
Substraty CYP2C19 (diazepam, imipramina, moklobemid, proguanil, omeprazol) Farmakokinetyczna Hamowanie CYP2C19 przez topiramat Potencjalne zwiększenie stężenia substratów CYP2C19 Średni Monitorowanie działania terapeutycznego i ewentualnych działań niepożądanych
Leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina) Farmakokinetyczna Indukcja enzymatyczna Zmniejszenie stężenia topiramatu w osoczu Wysoki Stopniowe dostosowywanie dawki Qsiva
Fenytoina Farmakokinetyczna Hamowanie CYP2C19 przez topiramat Zwiększenie stężenia fenytoiny w osoczu Wysoki Kontrolowanie stężenia fenytoiny
Hydrochlorotiazyd Farmakokinetyczna Nieznany Zwiększenie stężenia topiramatu w osoczu (Cmax o 27%, AUC o 29%) Średni Monitorowanie działań niepożądanych topiramatu
Ziele dziurawca zwyczajnego Farmakokinetyczna Indukcja enzymów metabolizujących Zmniejszenie stężenia topiramatu, utrata skuteczności Średni Unikanie jednoczesnego stosowania
Hormonalne środki antykoncepcyjne Farmakokinetyczna Nieznany Zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol (16%), zwiększenie ekspozycji na noretysteron (22%) Wysoki Rozważenie dodatkowej metody antykoncepcji
Metformina Farmakokinetyczna Nieznany Zwiększenie stężenia metforminy (Cmax o 16%, AUC o 23%) Średni Monitorowanie pacjentów, kontrola stężenia wodorowęglanów
Pioglitazon Farmakokinetyczna Nieznany Zmniejszenie ekspozycji na pioglitazon i jego metabolity Średni Monitorowanie kontroli cukrzycy
Glibenklamid Farmakokinetyczna Nieznany Zmniejszenie AUC glibenklamidu o 25% i jego metabolitów o 13-15% Wysoki Ścisłe monitorowanie kontroli cukrzycy
Digoksyna Farmakokinetyczna Nieznany Zmniejszenie AUC digoksyny o 12% Wysoki Monitorowanie stężenia digoksyny w surowicy
Lit Farmakokinetyczna Nieznany Zmniejszenie ekspozycji na lit o 18% Wysoki Monitorowanie stężenia litu
Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) Farmakodynamiczna Interakcje z fentraminą Ryzyko przełomu nadciśnieniowego Bardzo wysoki Przeciwwskazanie (nie stosować w ciągu 14 dni od zakończenia leczenia IMAO)
Alkohol i inne środki działające depresyjnie na OUN Farmakodynamiczna Sumowanie efektów depresyjnych na OUN Nasilone działanie depresyjne na OUN Wysoki Nie stosować jednocześnie
Inhibitory anhydrazy węglanowej (zonisamid, acetazolamid, dichlorofenamid) Farmakodynamiczna Sumowanie efektów Zwiększone ryzyko kwasicy metabolicznej i kamieni nerkowych Wysoki Ostrożne stosowanie, monitorowanie
Leki moczopędne nieoszczędzające potasu Farmakodynamiczna Sumowanie efektów Nasilenie wydalania potasu, ryzyko hipokaliemii Wysoki Monitorowanie stężenia potasu
Kwas walproinowy Farmakodynamiczna Nieznany Hiperamonemia z/bez encefalopatii, hipotermia Bardzo wysoki Ostrożne stosowanie, monitorowanie objawów
  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl