Wpływ leku Qsiva na płodność, ciążę i laktację

Preparat Qsiva zawierający fenterminę i topiramat w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu wymaga szczególnej uwagi w kontekście potencjalnego wpływu na płodność, ciążę oraz karmienie piersią. Jako lekarz prowadzący terapię tym lekiem, należy przekazać pacjentce kompleksowe informacje dotyczące ryzyka związanego z jego stosowaniem w tych szczególnych okresach życia kobiety.¹

Przeciwwskazania w ciąży

Należy jednoznacznie poinformować pacjentkę, że stosowanie produktu Qsiva jest bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży. Przekazanie tej informacji powinno nastąpić przed rozpoczęciem leczenia, jak również należy ją regularnie powtarzać w trakcie terapii.²

Teratogenne działanie topiramatu

Kluczową informacją, którą należy przekazać pacjentce, jest udokumentowane działanie teratogenne topiramatu, potwierdzone zarówno w badaniach na zwierzętach, jak i u ludzi. Topiramat, będący składnikiem produktu Qsiva, przenika przez łożysko, osiągając podobne stężenia w krwi pępowinowej i krwi matki.³

Ryzyko wad wrodzonych związane z ekspozycją na topiramat

Dane kliniczne z rejestrów ciąż jednoznacznie wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych wad wrodzonych u niemowląt narażonych na działanie topiramatu w życiu płodowym. Ekspozycja na lek w pierwszym trymestrze ciąży wiąże się ze szczególnie wysokim ryzykiem wystąpienia specyficznych wad rozwojowych, przede wszystkim rozszczepu wargi/podniebienia, spodziectwa oraz anomalii dotyczących różnych układów.⁴

Należy szczegółowo przedstawić pacjentce konkretne dane epidemiologiczne:

• North American Antiepileptic Drug Pregnancy Registry wykazał ok. 3-krotnie wyższą częstość występowania dużych wad wrodzonych (4,3%) u dzieci narażonych na topiramat w porównaniu z grupą referencyjną nieprzyjmującą leków przeciwpadaczkowych (1,4%)⁵
• Obserwacyjny rejestr populacyjny z krajów skandynawskich potwierdził 2-3-krotnie większą częstość występowania poważnych wad wrodzonych (do 9,5%) w porównaniu z grupą referencyjną (3,0%)⁶
• U kobiet, które były leczone topiramatem i urodziły dziecko z wadami wrodzonymi, ryzyko wystąpienia wad rozwojowych w kolejnych ciążach przy ekspozycji na topiramat wydaje się jeszcze wyższe⁷

Zahamowanie wzrostu płodu

Ekspozycja na topiramat w okresie ciąży wiąże się również z wyższym ryzykiem zahamowania wzrostu płodu, co manifestuje się:

• Zwiększoną częstością występowania małej masy urodzeniowej (poniżej 2500 gramów) w porównaniu z grupą referencyjną⁸
• Wyższą częstością występowania niedoboru masy ciała w stosunku do wieku ciążowego (SGA – small for gestational age), definiowanego jako masa ciała poniżej 10. percentyla skorygowana pod względem wieku ciążowego, z uwzględnieniem płci⁹

W North American Antiepileptic Drug Pregnancy Registry ryzyko wystąpienia SGA u dzieci kobiet leczonych topiramatem wynosiło 18% w porównaniu z zaledwie 5% u dzieci kobiet zdrowych i nieprzyjmujących leków przeciwpadaczkowych. Należy podkreślić, że długotrwałe konsekwencje SGA nie zostały w pełni określone.¹⁰

Wpływ na rozwój neuropsychiczny dzieci

Konieczne jest poinformowanie pacjentki o potencjalnym zwiększonym ryzyku zaburzeń neurorozwojowych u dzieci narażonych na topiramat w okresie prenatalnym. Obserwacyjne rejestry populacyjne z krajów skandynawskich sugerują 2-3-krotnie wyższą częstość występowania:

• Zaburzeń ze spektrum autyzmu
• Niepełnosprawności intelektualnej
• Zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

Powyższe zaburzenia obserwowano u około 300 dzieci matek z padaczką narażonych na topiramat w życiu płodowym w porównaniu z dziećmi matek z padaczką, które nie były leczone lekami przeciwpadaczkowymi.¹¹

Należy jednak zaznaczyć, że trzecie obserwacyjne badanie kohortowe przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych, które objęło około 1000 dzieci matek z padaczką eksponowanych na topiramat w życiu płodowym, nie wykazało zwiększonej skumulowanej częstości występowania tych powikłań do 8. roku życia w porównaniu z dziećmi matek z padaczką, które nie były leczone lekami przeciwpadaczkowymi.¹²

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym

Lekarz musi przekazać kobiecie w wieku rozrodczym następujące informacje:

• Produkt Qsiva jest przeciwwskazany u kobiet zdolnych do zajścia w ciążę, które nie stosują wysoce skutecznej antykoncepcji¹³
• Konieczne jest stosowanie co najmniej jednej wysoce skutecznej metody antykoncepcji (np. wkładki wewnątrzmacicznej) lub dwóch uzupełniających się form antykoncepcji, w tym metody barierowej¹⁴
• Antykoncepcję należy stosować w trakcie całego leczenia oraz przez co najmniej 4 tygodnie po jego zakończeniu¹⁵
• Przed rozpoczęciem leczenia należy rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne¹⁶
• Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie testu ciążowego¹⁷

Pacjentka musi zostać kompleksowo poinformowana i w pełni rozumieć ryzyko związane ze stosowaniem produktu Qsiva w trakcie ciąży. Należy podkreślić konieczność:

• Konsultacji specjalistycznej w przypadku planowania ciąży¹⁸
• Niezwłocznego skontaktowania się ze specjalistą w przypadku zajścia w ciążę lub podejrzenia ciąży podczas przyjmowania produktu Qsiva¹⁹

Karmienie piersią

Należy poinformować pacjentkę, że produkt Qsiva nie powinien być stosowany podczas karmienia piersią. Topiramat, będący składnikiem produktu Qsiva, przenika do mleka matki, co potwierdzają:

• Badania na zwierzętach wykazujące przenikanie topiramatu do mleka²⁰
• Ograniczone obserwacje u pacjentek wskazujące na znaczne przenikanie topiramatu do mleka matki²¹

U noworodków/niemowląt karmionych przez matki przyjmujące topiramat obserwowano następujące objawy:²²

• Biegunka
• Senność
• Drażliwość
• Nieprawidłowy przyrost masy ciała

W przypadku fenterminy, będącej drugim składnikiem produktu Qsiva, brak jest danych dotyczących jej przenikania do mleka ludzkiego.²³

Wpływ na płodność

Dotychczas nie określono wpływu topiramatu na płodność u ludzi. Nie są dostępne opublikowane informacje dotyczące potencjalnych działań niepożądanych fenterminy na płodność.²⁴ Pacjentki zaniepokojone potencjalnym wpływem leczenia na płodność powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem terapii produktem Qsiva.