działanie teratogenne
Działanie teratogenne oznacza szkodliwy wpływ czynników zewnętrznych na rozwijający się płód, prowadzący do powstania wad wrodzonych. Czynniki teratogenne mogą zaburzać prawidłowy rozwój embrionu i płodu, szczególnie w okresie organogenezy (między 3. a 8. tygodniem ciąży), kiedy kształtują się narządy płodu.
Do substancji o udokumentowanym działaniu teratogennym należą niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe), alkohol etylowy, narkotyki, metale ciężkie, a także czynniki fizyczne (promieniowanie jonizujące) oraz niektóre infekcje (np. różyczka, cytomegalia, toksoplazmoza). Wpływ teratogenny zależy od dawki czynnika, czasu ekspozycji oraz okresu rozwoju płodu.
W praktyce klinicznej istotna jest klasyfikacja leków według kategorii FDA (A, B, C, D, X) określająca potencjalne ryzyko teratogenne. Lekarz przepisujący leki kobietom w wieku rozrodczym powinien zawsze rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach. Niektóre substancje teratogenne mogą powodować poważne malformacje nawet przy jednorazowej ekspozycji w krytycznym okresie rozwoju.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lenalidomide Ranbaxy 5 mg
Lenalidomid wykazuje silne właściwości teratogenne, co wymaga rygorystycznego przestrzegania programów zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym oraz u mężczyzn, których partnerki mogą zajść w ciążę. Kobiety leczone lenalidomidem muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii, a w przypadku zajścia w ciążę leczenie należy natychmiast przerwać i skierować pacjentkę do specjalisty z zakresu teratologii. U mężczyzn lek wykrywalny jest w spermie w bardzo niskim stężeniu, które staje się niewykrywalne po 3 dniach od zakończenia terapii, jednak ze względów bezpieczeństwa zaleca się stosowanie prezerwatyw podczas leczenia, przerw oraz przez tydzień po zakończeniu terapii, jeśli partnerka jest w ciąży lub może zajść w ciążę. Lenalidomid jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży ze względu na ryzyko ciężkich wad wrodzonych, podobnych do tych wywoływanych przez talidomid, a także nie zaleca się karmienia piersią podczas terapii z powodu braku danych o przenikaniu leku do mleka.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolafren-Swift 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne olanzapiny, składnika leku Zolafren-Swift, obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszy, szczurach, psach i małpach. Dawki śmiertelne (LD50) wynosiły około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. Objawy toksyczności obejmowały sedację, drżenia, drgawki, zahamowanie przyrostu masy ciała oraz zmiany hematologiczne, takie jak odwracalna neutropenia i małopłytkowość przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę u psów, z AUC 12-15-krotnie wyższym niż u ludzi przy dawce 12 mg. W badaniach wielomiesięcznych obserwowano hamowanie OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz zmiany hormonalne, w tym zwiększenie prolaktyny i zmiany w narządach rozrodczych szczurów, przy dawkach przekraczających wielokrotnie dawki terapeutyczne stosowane u ludzi.
ataksja, AUC, cykl płciowy, drgawki kloniczne, drżenie, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hamowanie OUN, hipoaktywność, leukocyt, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, opóźnienie rozwoju płodu, prolaktyna, prostracja, sedacja, ślinotok, śpiączka, szpik kostny, test mutacji bakteryjnej, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie zdolności rozrodczych, Zolafren-Swift - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ibuvit D3 2000 IU 2000 IU
Cholekalcyferol (witamina D3) zawarty w preparacie Ibuvit D3 2000 IU posiada dobrze udokumentowane bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych. Badania przedkliniczne nie wykazały istotnych zagrożeń toksykologicznych poza ryzykiem hiperkalcemii przy przewlekłym przedawkowaniu, wynikającym z nadmiernego wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego oraz mobilizacji wapnia z tkanki kostnej. W modelach zwierzęcych wysokie dawki cholekalcyferolu indukowały wady rozwojowe, takie jak zniekształcenia szkieletowe, małogłowie oraz wady serca, jednak efekty te obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zalecane u ludzi, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania Ibuvit D3 2000 IU w dawkach terapeutycznych.
cholekalcyferol, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt teratogenny, formowanie tkanki kostnej, hiperkalcemia, małogłowie, mobilizacja wapnia, nieprawidłowy rozwój czaszki, potencjał genotoksyczny, przewlekłe przedawkowanie, wada serca, wchłanianie wapnia, zaburzenie mineralizacji, zaburzenie układu sercowo-naczyniowego, zniekształcenie szkieletowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lenalidomide Fresenius Kabi 25 mg
Lenalidomide Fresenius Kabi, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach od 2,5 mg do 25 mg, zawiera laktozę w ilościach od 33,2 mg do 332,2 mg w zależności od dawki. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania leku jest nadwrażliwość na lenalidomid lub substancje pomocnicze, w tym laktozę, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z nietolerancją tej substancji. Lek jest również bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet ciężarnych ze względu na działanie teratogenne oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają rygorystycznych warunków programu zapobiegania ciąży, obejmującego stosowanie skutecznej antykoncepcji i regularne testy ciążowe.
bezpieczeństwo terapii, działanie niepożądane, działanie teratogenne, kapsułka twarda, kobieta w wieku rozrodczym, lenalidomid, Lenalidomide Fresenius Kabi, metody antykoncepcji, nadwrażliwość na laktozę, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, opcje terapeutyczne, Program Zapobiegania Ciąży, przeciwwskazania w ciąży, test ciążowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Co-Amlessa 4 mg + 10 mg + 1,25 mg
Produkt leczniczy Co-Amlessa, zawierający peryndopryl (inhibitor ACE), indapamid (diuretyk tiazydowy) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), jest przeciwwskazany do stosowania w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych u płodu, takich jak zaburzenia czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki oraz toksyczne efekty u noworodka (niewydolność nerek, niedociśnienie, hiperkaliemia). Stosowanie inhibitorów ACE w pierwszym trymestrze nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka wad rozwojowych. Indapamid, choć dane są ograniczone (mniej niż 300 udokumentowanych ciąż), może powodować niedokrwienie płodowo-łożyskowe i zahamowanie wzrostu płodu, a także rzadkie przypadki hipoglikemii i małopłytkowości u noworodków. Amlodypina wykazuje szkodliwy wpływ na reprodukcję w badaniach na zwierzętach przy dużych dawkach, a jej bezpieczeństwo w ciąży nie zostało jednoznacznie ustalone.
amlodypina, antagonista wapnia, badanie ultrasonograficzne, diuretyk tiazydowy, działanie teratogenne, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipokaliemia, indapamid, inhibitor ACE, lek przeciwnadciśnieniowy, małopłytkowość, małowodzie, nadwrażliwość na sulfonamidy, niedociśnienie, niedokrwienie płodowo-łożyskowe, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia kości czaszki, peryndopryl, toksyczne działanie na noworodka, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie czynności nerek, zahamowanie wzrostu płodu, zawroty głowy, zmniejszenie objętości osocza, żółtaczka jąder podkorowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Concoram 5 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Concoram, zawierający bisoprolol fumaran oraz amlodypinę (w postaci bezylanu), przeszedł szczegółowe badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania. W badaniach na szczurach i myszach amlodypina w dawkach około 50-krotnie wyższych niż maksymalna zalecana dawka dla ludzi (w przeliczeniu na mg/kg) powodowała opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. W dawkach do 10 mg/kg/dobę (8-krotnie wyższych niż u ludzi, w przeliczeniu na mg/m²) nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność szczurów. Jednakże podawanie amlodypiny w dawce porównywalnej do ludzkiej przez 30 dni u samców szczurów skutkowało obniżeniem stężenia FSH i testosteronu, zmniejszeniem gęstości nasienia oraz liczby dojrzałych spermatyd i komórek Sertoliego. Długoterminowe badania (2 lata) nie wykazały działania rakotwórczego amlodypiny w dawkach do 2,5 mg/kg/dobę, a badania mutagenności nie potwierdziły działania mutagennego na poziomie genów i chromosomów.
amlodypina bezylan, badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, badanie mutagenności, bisoprololu fumaran, dojrzałe spermatydy, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórki Sertoliego, lek beta-adrenolityczny, maksymalna tolerowana dawka, opóźnienie porodu, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, testosteron, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, wada wrodzona, wpływ na płodność, wpływ na rozród, wydłużony poród, zmniejszona przeżywalność potomstwa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fluxazol 150 mg
Dane przedkliniczne dotyczące flukonazolu w preparacie Fluxazol (kapsułki 50-200 mg) wskazują na ograniczone znaczenie obserwowanych efektów dla kliniki, gdyż pojawiały się one przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne stężenia u ludzi. W badaniach 24-miesięcznych na myszach i szczurach (doustne dawki 2,5; 5; 10 mg/kg mc./dobę, czyli do 27-krotnie wyższe niż u ludzi) nie wykazano potencjału rakotwórczego, choć u samców szczurów zaobserwowano częstsze występowanie gruczolaków wątrobowo-komórkowych przy dawkach 5-10 mg/kg. Testy mutagenności (do 1000 µg/ml in vitro) oraz badania cytogenetyczne in vivo i in vitro nie wykazały działania mutagennego. Flukonazol nie wpływał negatywnie na płodność szczurów przy dawkach doustnych 5-20 mg/kg oraz pozajelitowych 5-75 mg/kg.
badanie cytogenetyczne, dawka terapeutyczna, dodatkowe żebro, działanie teratogenne, embriotoksyczność, falistość żeber, flukonazol, gruczolak wątrobowokomórkowy, kapsułka twarda, mutacja chromosomalna, nieprawidłowe kostnienie twarzoczaszki, opóźnienie kostnienia, poszerzenie układu kielichowo-miedniczkowego, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przedłużony poród, rozszczep podniebienia, Salmonella typhimurium, śmiertelność zarodków, zmniejszenie stężenia estrogenów - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Telmisartan Genoptim 40 mg
Telmisartan, jako antagonista receptora angiotensyny II, jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na udokumentowane ryzyko toksycznego wpływu na rozwijający się płód. W pierwszym trymestrze stosowanie telmisartanu nie jest zalecane z powodu potencjalnego ryzyka teratogennego, choć dane epidemiologiczne są niejednoznaczne. Badania przedkliniczne wykazały toksyczność na proces rozmnażania u zwierząt, co wymaga ostrożności przy stosowaniu u ludzi. W przypadku planowania ciąży lub jej stwierdzenia, leczenie telmisartanem należy natychmiast przerwać i rozważyć alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o udokumentowanym bezpieczeństwie w ciąży.
antagonista receptora angiotensyny II, bezpieczeństwo w ciąży, drugi trymestr ciąży, dysfagia, działanie teratogenne, farmakoterapia nadciśnienia tętniczego, inhibitor ACE, karmienie piersią, lek przeciwnadciśnieniowy, pierwszy trymestr ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, telmisartan, toksyczność telmisartanu, wada wrodzona, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Zieleń indocyjaninowa – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Zieleń indocyjaninowa, substancja czynna produktu Verdye (5 mg/ml, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań), wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w okresie rozrodczym, zwłaszcza u ciężarnych i karmiących piersią. Dostępne dane kliniczne, obejmujące 242 zastosowania w ciąży, nie wykazały szkodliwego wpływu na przebieg ciąży ani na zdrowie płodu i noworodka, jednak brak jest szerokich badań epidemiologicznych oraz danych dotyczących potencjalnego działania teratogennego, rakotwórczego czy wpływu na płodność. W praktyce klinicznej zaleca się unikanie wielokrotnego podawania leku w ciągu jednej doby u kobiet ciężarnych oraz rozważenie przerwania karmienia piersią w przypadku konieczności zastosowania Verdye u kobiet karmiących, ze względu na brak danych o przenikaniu zieleni indocyjaninowej do mleka kobiecego.
Przed podaniem produktu Verdye lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, informując pacjentkę o ograniczonych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania zieleni indocyjaninowej w ciąży i laktacji. Brak jest badań oceniających wpływ tej substancji na parametry płodności u ludzi i zwierząt, co dodatkowo podkreśla konieczność ostrożności. Wskazane jest, aby decyzja o zastosowaniu leku u kobiet w wieku rozrodczym była podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem znaczenia diagnostycznego lub terapeutycznego badania oraz potencjalnego ryzyka dla płodu lub dziecka karmionego piersią.
diagnostyka i leczenie, działanie teratogenne, karmienie piersią, kobieta ciężarna, kobieta w okresie rozrodczym, kobieta w wieku rozrodczym, parametr płodności, podawanie produktu leczniczego, proces reprodukcji, proszek do sporządzania roztworu, przebieg ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, przerwanie karmienia piersią, stosunek korzyści do ryzyka, VERDYE, właściwość rakotwórcza, wpływ na płodność, zdrowie płodu, zieleń indocyjaninowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Allertec WZF 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej leku Allertec WZF (10 mg tabletki powlekane), wykazały brak istotnych negatywnych efektów na kluczowe układy organizmu, w tym sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły efektów toksycznych przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Ponadto, badania genotoksyczności (in vitro i in vivo) nie wykazały działania mutagennego, a długoterminowe testy karcynogenności nie potwierdziły potencjału rakotwórczego cetyryzyny.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcynogenności, badanie niekliniczne, cetyryzyna dichlorowodorek, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodkowo-płodowy, test farmakologiczny bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozrodczość, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, właściwość farmakodynamiczna, wpływ na rozrodczość, zdrowie reprodukcyjne - Leksykon substancji czynnych
Ketoprofen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ketoprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje zróżnicowaną toksyczność w badaniach przedklinicznych na zwierzętach, z wartością LD50 po podaniu doustnym wynoszącą 360 mg/kg u myszy, 160 mg/kg u szczurów oraz 1300 mg/kg u świnek morskich. Ketoprofen z lizyną charakteryzuje się LD50 w zakresie 102-444 mg/kg w zależności od gatunku i drogi podania. Długotrwałe podawanie dawek ≥3 mg/kg/dobę u psów, ≥4,5 mg/kg/dobę u szczurów oraz ≥9 mg/kg/dobę u naczelnych skutkowało toksycznymi zmianami głównie w przewodzie pokarmowym (nadżerki, owrzodzenia, perforacje) oraz nerkach (martwica brodawek nerkowych). W badaniach porównawczych ketoprofen wykazywał lepszy profil tolerancji niż indometacyna. Podawanie ketoprofenu doodbytniczo i domięśniowo (w formie z lizyną) było lepiej tolerowane niż doustnie. Badania mutagenności i rakotwórczości nie wykazały działania genotoksycznego ani kancerogennego ketoprofenu i jego soli lizynowej.
badanie histopatologiczne, badanie toksykologiczne, dawka LD50, działanie kancerogenne, działanie mutagenne i rakotwórcze, działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, ketoprofen z lizyną, martwica brodawek nerkowych, nadżerki i owrzodzenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie błony śluzowej jelit, owrzodzenie żołądka, potencjał embriotoksyczny, spermatogeneza, test genotoksyczności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, tolerancja miejscowa, uszkodzenie nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Trikolon Forte 200 mg
Trimebutyna maleinian, substancja czynna leku Trikolon Forte (tabletki powlekane 200 mg), została poddana standardowym badaniom przedklinicznym, które wykazały brak działania teratogennego na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. Oznacza to, że nie stwierdzono wad rozwojowych u potomstwa, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży. Wyniki te stanowią istotną podstawę do dalszej oceny klinicznej i wskazują na potencjalne bezpieczeństwo trimebutyny maleinianu w tej grupie pacjentek, zgodnie z informacjami zawartymi w punkcie 4.6 Charakterystyki Produktu Leczniczego.
badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, charakterystyka produktu leczniczego, działanie teratogenne, kobieta w ciąży, model zwierzęcy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, stosunek korzyści do ryzyka, tabletka powlekana, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, Trikolon Forte, trimebutyna maleinian, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Fingolimod – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Fingolimod, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wykazuje istotny wpływ na płodność, przebieg ciąży oraz laktację, co wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest uzyskanie negatywnego wyniku testu ciążowego, przekazanie pacjentce informacji o ryzyku teratogennym oraz wdrożenie skutecznej antykoncepcji, która powinna być stosowana przez cały okres terapii oraz przez 2 miesiące po jej zakończeniu (okres eliminacji leku). Fingolimod jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży ze względu na dwukrotnie zwiększone ryzyko poważnych wad wrodzonych, takich jak wrodzone choroby serca (np. ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, tetralogia Fallota) oraz anomalie rozwojowe nerek i układu mięśniowo-szkieletowego. W przypadku planowania ciąży leczenie należy przerwać co najmniej 2 miesiące przed poczęciem, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu choroby po odstawieniu leku.
anomalie nerek, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, działanie teratogenne, eliminacja leku, embriogeneza, fingolimod, laktacja, naczynia krwionośne, perinatologia, pień tętniczy, przegroda międzykomorowa, przegroda międzyprzedsionkowa, stwardnienie rozsiane, test ciążowy, tetralogia Fallota, układ mięśniowo-szkieletowy, wada przegrody komorowej, wady wrodzone płodu, wrodzona choroba serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Simratio 20 20 mg
Symwastatyna, substancja czynna leku Simratio, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej mechanizm działania jako inhibitora reduktazy HMG-CoA, kluczowego enzymu w biosyntezie cholesterolu. Badania farmakodynamiczne i toksykologiczne wykazały, że ryzyko dla pacjentów wynika wyłącznie z farmakologicznego mechanizmu działania, bez nieoczekiwanych efektów. Długotrwałe podawanie symwastatyny nie ujawniło istotnych zagrożeń toksycznych, a testy genotoksyczności i karcinogenności nie wykazały właściwości mutagennych ani rakotwórczych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w terapii przewlekłej.
aberracja chromosomowa, biosynteza cholesterolu, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt toksyczny, inhibitor reduktazy HMG-CoA, mutacja genowa, rozwój embrionalny, rozwój postnatalny, symwastatyna, test genotoksyczności, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona, właściwość genotoksyczna, właściwość karcinogenna, zaburzenie rozwojowe, zniekształcenie płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Egolanza 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące olanzapiny (substancji czynnej produktu Egolanza) wskazują na typowy profil toksyczności neuroleptycznej, obejmujący objawy takie jak sedacja, drżenia, drgawki oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Średnia dawka śmiertelna (LD50) wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast u psów tolerancja była wyższa (do 100 mg/kg bez zgonów). W badaniach przewlekłych obserwowano hamowanie aktywności OUN z rozwojem tolerancji, objawy przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, trombocytopenię i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, przy czym ekspozycja (AUC) była 12-15-krotnie wyższa niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów stwierdzono zmiany reprodukcyjne związane ze wzrostem prolaktyny, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne nabłonka pochwy i gruczołu sutkowego.
Olanzapina nie wykazuje działania teratogennego ani mutagennego, co potwierdzają negatywne wyniki testów in vitro i in vivo, w tym testów mutacji i klastogenności. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów zaobserwowano zaburzenia cykli płciowych już przy dawce 1,1 mg/kg (trzykrotność dawki maksymalnej u człowieka) oraz zmiany parametrów reprodukcyjnych przy dawce 3 mg/kg (9-krotność dawki maksymalnej u człowieka). U potomstwa odnotowano opóźnienie rozwoju płodu i przejściowe zmniejszenie aktywności. Badania rakotwórczości na myszach i szczurach nie wykazały działania kancerogennego. Ocena ryzyka środowiskowego wskazuje, że stosowanie Egolanza zgodnie z zaleceniami nie powinno negatywnie wpływać na środowisko.
ataksja, cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, drżenie, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, ślinotok, śpiączka, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, trombocytopenia - Leksykon substancji czynnych
Fluorouracyl – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Fluorouracyl, stosowany zarówno systemowo (roztwory do wstrzykiwań i infuzji) jak i miejscowo (kremy, roztwory na skórę), wykazuje działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie syntezy DNA, RNA i białek. Ze względu na potencjalne działanie teratogenne i genotoksyczne, jego stosowanie w ciąży jest obarczone wysokim ryzykiem wad rozwojowych płodu oraz poronień. Preparaty systemowe (np. Fluorouracil Accord, 5-Fluorouracil-Ebewe) mogą być stosowane w ciąży wyłącznie, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, natomiast preparaty miejscowe (Efudix, Tolak, Actikerall, Verrucutan, Verrumal) są całkowicie przeciwwskazane. Kobietom w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii i przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia miejscowymi preparatami, a mężczyznom przez 3 miesiące po terapii systemowej. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas stosowania fluorouracylu, niezależnie od drogi podania, a w przypadku konieczności leczenia należy przerwać karmienie.
działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, hamowanie syntezy DNA, karmienie piersią, konsultacja genetyczna, kriokonserwacja nasienia, mechanizm działania, nieodwracalna niepłodność, poronienie, preparat do stosowania miejscowego, roztwór do wstrzykiwań, substancja przeciwnowotworowa, terapia systemowa, toksyczność dla płodu, upośledzenie płodności, wada płodu, wchłanianie substancji czynnych, zaburzenie spermatogenezy, zaburzenie syntezy DNA - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Trabectedin EVER PHARMA 0,25 mg
Trabektedyna w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji (Trabectedin EVER PHARMA 0,25 mg oraz 1 mg) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, u osób z ciężkimi lub niekontrolowanymi zakażeniami oraz u kobiet karmiących piersią. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest szczegółowe przeprowadzenie wywiadu alergologicznego oraz wykluczenie aktywnego procesu infekcyjnego lub jego skuteczna kontrola. Ponadto, jednoczesne podanie szczepionki przeciwko żółtej febrze jest absolutnym przeciwwskazaniem ze względu na ryzyko śmiertelnych powikłań związanych z immunosupresją wywołaną przez trabektedynę.
ciężkie zakażenie, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, karmienie piersią, leczenie przeciwdrobnoustrojowe, lek immunosupresyjny, mielosupresja, nadwrażliwość na trabektedynę, neutropenia i trombocytopenia, niewydolność nerek, roztwór do infuzji, szczepionka przeciwko żółtej febrze, trabektedyna, właściwości immunosupresyjne, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tolutris 80 mg + 10 mg + 25 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Tolutris, zawierającego telmisartan, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, wykazały, że łączne podawanie telmisartanu i hydrochlorotiazydu w dawkach odpowiadających ekspozycji klinicznej nie powoduje dodatkowych toksycznych efektów poza tymi obserwowanymi przy podawaniu poszczególnych składników. Telmisartan wykazuje charakterystyczne zmiany hematologiczne (obniżenie erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu), hemodynamiczne w nerkach (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), hormonalne (wzrost aktywności reniny) oraz strukturalne (hipertrofia/hiperplazja komórek aparatu przykłębuszkowego). Uszkodzenia błony śluzowej żołądka można było zapobiegać poprzez doustne podawanie roztworów soli i izolację zwierząt. Nie stwierdzono jednoznacznych dowodów na teratogenność telmisartanu, choć toksyczne dawki wpływały na rozwój noworodków (zmniejszona masa ciała, opóźnione otwarcie oczu). Brak działania mutagennego i rakotwórczego potwierdzono w badaniach in vitro i na modelach zwierzęcych.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, błona śluzowa żołądka, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gęstość nasienia, hipertrofia i hiperplazja, hormon folikulotropowy, kanalik nerkowy, komórka Sertoliego, liczba erytrocytów, parametr czerwonokrwinkowy, renina w osoczu, spermatyda, stężenie hemoglobiny, telmisartan i hydrochlorotiazyd, testosteron w osoczu, wartość hematokrytu, zmiana hematologiczna, zmiana hormonalna, zmiana nerkowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Risperidon Vipharm 3 mg
Rysperidon, stosowany w leczeniu zaburzeń psychicznych, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania rysperidonu w ciąży są ograniczone; badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, jednak zaobserwowano toksyczne efekty reprodukcyjne. Szczególnie istotne jest ryzyko dla noworodków narażonych na lek w III trymestrze, u których mogą wystąpić objawy pozapiramidowe i odstawienne, takie jak pobudzenie psychoruchowe, zaburzenia ciśnienia tętniczego, drżenie mięśniowe, senność, zaburzenia oddychania oraz trudności z przyjmowaniem pokarmu. Zaleca się monitorowanie kliniczne noworodków po ekspozycji na rysperidon w okresie okołoporodowym. W praktyce klinicznej wskazane jest stosowanie najniższej skutecznej dawki, unikanie gwałtownego odstawienia leku oraz konsultacje przed planowaną ciążą.
9-hydroksyrysperydon, drżenie mięśniowe, dysfagia, działanie niepożądane, działanie teratogenne, gonadoliberyna, gonadotropina przysadkowa, hiperprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, monitorowanie kliniczne, objaw odstawienny, objaw pozapiramidowy, pobudzenie psychoruchowe, steroidogeneza gonad, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie ciśnienia tętniczego, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie oddychania, zaburzenie psychiczne - Leksykon substancji czynnych
Eszopiklon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania niekliniczne eszopiklonu wykazały brak działania mutagennego i rakotwórczego zarówno dla samego leku, jak i jego aktywnego metabolitu (S)-DMZ, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności i karcynogenności u ludzi. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej na myszy, szczurach, królikach i psach nie stwierdzono działania teratogennego. Zaobserwowano jednak odwracalne zmiany degeneratywne w męskich narządach płciowych (jądra i najądrza), zmniejszenie wskaźników płodności u obu płci oraz zakłócenia cykliczności rui u szczurów, jednak efekty te występowały przy dawkach 13-16-krotnie wyższych niż maksymalna dawka kliniczna u ludzi (przeliczone na powierzchnię ciała) i nie mają istotnego znaczenia klinicznego.
badanie toksyczności, cykliczność rui, degeneracja narządów płciowych, działanie teratogenne, eszopiklon, genotoksyczność, karcynogenność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przeżywalność poporodowa, rozwój wewnątrzmaciczny płodu, starzenie reprodukcyjne, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Arsenic trioxide Sandoz 1 mg/ml
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa trójtlenku arsenu, substancji czynnej leku Arsenic trioxide Sandoz 1 mg/ml, wskazują na istotne ryzyko embriotoksyczności i teratogenności. Badania na zwierzętach wykazały wady rozwojowe, takie jak uszkodzenia cewy nerwowej, wrodzony brak oczu oraz mikroftalmię, po podaniu dawek odpowiadających 1-10-krotności zalecanej dawki klinicznej (w przeliczeniu na mg/m² powierzchni ciała). Brak jest jednak danych dotyczących wpływu trójtlenku arsenu na płodność, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa reprodukcyjnego tej substancji. Ponadto, badania in vitro i in vivo potwierdzają genotoksyczne działanie trójtlenku arsenu, manifestujące się zaburzeniami chromosomów oraz transformacjami morfologicznymi w komórkach ssaków.
aberracja chromosomowa, anoftalmia, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcinogenności, badanie przedkliniczne, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, karcinogenność, mikroftalmia, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, transformacja morfologiczna, trójtlenek arsenu - Leksykon substancji czynnych
Cyneol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cyneol (1,8-cyneol), będący terpenem, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Doustna LD50 u szczurów wynosi 2480 mg/kg mc., a toksyczność subchroniczna przy dawce 1200 mg/kg mc./dobę przez 4 tygodnie nie wykazała kumulacji toksyczności narządowej. Badania mutagenności w modelach bakteryjnych nie potwierdziły potencjału mutagennego, a krótkoterminowe testy karcynogenności dały wynik negatywny. Ponadto, cyneol nie wykazuje działania embriotoksycznego ani teratogennego w modelach zwierzęcych, co wskazuje na akceptowalny wpływ na reprodukcję i rozwój płodu.
badanie mutagenności, cyneol, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja na substancję, kamica, karcynogenność, LD50, mutagenność, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, Rowatinex, terpen, toksyczność ostra, toksyczność przedkliniczna, toksyczność subchroniczna, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pulnozin Junior o smaku malinowym 250 mg
Pulnozin Junior (tabletki do ssania zawierające 250 mg karbocysteiny) nie jest zalecany do stosowania w pierwszym trymestrze ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo w tym okresie, mimo braku działania teratogennego w badaniach na ssakach. Lekarz powinien poinformować pacjentki w wieku rozrodczym o konieczności zgłoszenia podejrzenia ciąży lub planów prokreacyjnych przed rozpoczęciem terapii oraz o potrzebie konsultacji w przypadku zajścia w ciążę podczas stosowania leku. Szczególnie istotne jest unikanie stosowania karbocysteiny w pierwszych trzech miesiącach ciąży, a także rozważenie alternatywnych metod leczenia u kobiet ciężarnych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polmatine 5 mg/dawkę
Badania przedkliniczne memantyny, substancji czynnej leku Polmatine, wykazały, że neurotoksyczne zmiany typu Olney’a (wakuolizacja i martwica neuronów) pojawiały się jedynie po podaniu bardzo wysokich dawek prowadzących do dużych maksymalnych stężeń w surowicy, a w długoterminowych badaniach na różnych gatunkach nie zaobserwowano tych efektów. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania u psów i gryzoni stwierdzono zmiany w narządzie wzroku, które nie występowały u małp ani w badaniach klinicznych u ludzi. Dodatkowo, u gryzoni zaobserwowano odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z gromadzeniem memantyny w lizosomach, jednak zjawisko to dotyczyło wyłącznie bardzo dużych dawek i jego znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
amfifilny kation, antagonista receptora NMDA, ataksja, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, fosfolipid, genotoksyczność, lizosom, makrofag płucny, memantyna, narząd wzroku, odkładanie fosfolipidów, Polmatine, uszkodzenie typu Olneya, wakuolizacja, wakuolizacja neuronów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambrisentan AOP 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące ambrisentanu wskazują na jego profil bezpieczeństwa obejmujący toksykologię, genotoksyczność, karcynogenność oraz wpływ na funkcje rozrodcze i rozwój płodu. Pojedyncza duża dawka może powodować niedociśnienie tętnicze z powodu działania antagonistycznego na receptor endoteliny. Ambrisentan nie wykazuje hepatotoksyczności ani inhibicji transportu kwasów żółciowych. Długotrwałe podawanie u zwierząt wywoływało zmiany zapalne i przerost małżowin nosowych u szczurów przy ekspozycji przekraczającej 3-krotnie AUC kliniczne, natomiast u psów i myszy zmiany te nie występowały. W badaniach genotoksyczności wykazano działanie klastogenne in vitro przy wysokich stężeniach, jednak testy in vivo i mutagenności bakteryjnej były negatywne. Badania karcynogenności trwające 2 lata nie wykazały właściwości rakotwórczych, z wyjątkiem niewielkiego wzrostu gruczolakowłókniaków sutka u samców szczurów przy dawce 6-krotnie przekraczającej ekspozycję kliniczną (AUC).
Wpływ ambrisentanu na płodność i rozwój jest zróżnicowany: u samców szczurów i myszy obserwowano zanik kanalików nasiennych bez marginesu bezpieczeństwa, natomiast u psów przy dawkach 35-krotnie wyższych niż kliniczne nie stwierdzono zmian w jądrach. Ruchliwość plemników nie ulegała zmianie, choć przy dawce 300 mg/kg mc./dobę odnotowano niewielkie (<10%) zmniejszenie odsetka morfologicznie prawidłowych plemników. Ambrisentan wykazuje działanie teratogenne u szczurów i królików, powodując wady rozwojowe m.in. żuchwy, języka, podniebienia, przegrody międzykomorowej i pnia naczyniowego. Podawanie samicom w okresie późnej ciąży i laktacji skutkowało niepożądanymi zachowaniami, zmniejszonym przeżyciem noworodków oraz upośledzeniem rozrodczości potomstwa. U młodych szczurów stwierdzono zmniejszenie masy mózgu (3-8%) przy ekspozycji 1,8-7-krotnie wyższej niż u pacjentów pediatrycznych, bez zmian neurobehawioralnych. Znaczenie kliniczne tych obserwacji wymaga dalszej oceny.
antagonista receptora endoteliny, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, ekspozycja systemowa, gruczolakowłókniak sutka, gryzoń, hepatotoksyczność, niedociśnienie, obniżenie ciśnienia tętniczego, rozszerzenie naczynia krwionośnego, wada pnia naczyniowego, wada przegrody międzykomorowej - Leksykon substancji czynnych
Magnezu wodorotlenek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne magnezu wodorotlenku, stosowanego w preparatach Manti oraz Manti Extra, nie wykazały działania mutagennego, teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność zwierząt doświadczalnych. W badaniach na modelach zwierzęcych dawki do 266 mg/kg mc./dobę (glinu wodorotlenek) oraz 384 mg/kg mc./dobę (szczury Sprague-Dawley) nie wywoływały istotnych efektów teratogennych, a symetykon i famotydyna wykazały brak embriotoksyczności i genotoksyczności. Dane toksykologiczne wskazują na brak istotnych zagrożeń przy stosowaniu terapeutycznym, a obserwowane działania toksyczne pojawiały się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne dawki u ludzi.
aktywność rakotwórcza, badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, dane toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja u człowieka, famotydyna, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, glinu wodorotlenek, magnezu wodorotlenek, płodność, potencjał karcinogenny, proces rozrodczy, symetykon, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozrodczość, wada rozwojowa, wpływ teratogenny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Chantico 0,5 mg
Fingolimod, substancja czynna leku Chantico 0,5 mg, jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie testu ciążowego z wynikiem negatywnym. Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia oraz przez 2 miesiące po jego zakończeniu, co odpowiada okresowi eliminacji leku z organizmu. Stosowanie fingolimodu w ciąży wiąże się z dwukrotnie zwiększonym ryzykiem poważnych wad wrodzonych (2-3% w populacji ogólnej), w tym wad serca (np. ubytki przegrody międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, tetralogia Fallota), anomalii nerek oraz układu mięśniowo-szkieletowego. W przypadku planowania ciąży leczenie należy przerwać co najmniej 2 miesiące przed poczęciem, a w przypadku nieplanowanej ciąży – natychmiast odstawić lek i monitorować rozwój płodu za pomocą badań ultrasonograficznych.
anomalia rozwojowa nerek, anomalia rozwojowa układu mięśniowo-szkieletowego, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, choroba podstawowa, działanie teratogenne, ekspozycja płodu, embriogeneza, fingolimod, przetrwały pień tętniczy, receptor fosforanu sfingozyny, test ciążowy, tetralogia Fallota, toksyczność reprodukcyjna, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wada przegrody komorowej, wady wrodzone, wiek rozrodczy, wrodzona choroba serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cozaar 50 mg
Losartan potasowy, jako antagonista receptora angiotensyny II (AIIRA), wymaga szczególnej ostrożności w kontekście planowania ciąży, jej przebiegu oraz karmienia piersią. Stosowanie losartanu nie jest zalecane w pierwszym trymestrze ciąży, a jest przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ze względu na ryzyko teratogenności i toksycznego działania na płód, w tym zmniejszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki. W przypadku potwierdzenia ciąży u pacjentki przyjmującej losartan, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wprowadzenie alternatywnego leczenia o udokumentowanym bezpieczeństwie. Kontynuacja terapii losartanem jest dopuszczalna jedynie w sytuacjach, gdy jest to bezwzględnie konieczne. Zaleca się również regularne badania ultrasonograficzne oceniające czynność nerek i rozwój czaszki płodu w przypadku ekspozycji od drugiego trymestru.
antagonista receptora angiotensyny II, czynność nerek płodu, działanie teratogenne, hiperkaliemia, inhibitor ACE, leczenie przeciwnadciśnieniowe, losartan potasowy, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, profil bezpieczeństwa, toksyczne działanie na płód, trymestr ciąży - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan EGIS 80 mg
Badania przedkliniczne telmisartanu wykazały istotne zmiany hematologiczne, w tym zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu u zwierząt z prawidłowym ciśnieniem tętniczym przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi. W zakresie funkcji nerek zaobserwowano wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy, a także charakterystyczne zmiany strukturalne nerek u psów, takie jak poszerzenie i zanik kanalików nerkowych oraz przerost aparatu przykłębuszkowego. Zmiany te są typowe dla grupy antagonistów receptora angiotensyny II i inhibitorów konwertazy angiotensyny, jednak prawdopodobnie nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Dodatkowo, u szczurów i psów stwierdzono uszkodzenia błony śluzowej żołądka (nadżerki, owrzodzenia, zmiany zapalne), które można było zapobiec poprzez doustne uzupełnienie chlorku sodu, co jest związane z mechanizmem działania telmisartanu.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerki, azot mocznikowy, badanie in vitro, chlorek sodu, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt klastogenny, erytrocyt, hematokryt, hemodynamiczna czynność nerek, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanalik nerkowy, kreatynina, nadżerka, owrzodzenie, potas w surowicy, telmisartan, zmiana zapalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Gedeon Richter 15 mg
Przedkliniczne badania toksyczności lenalidomidu wykazały, że dawki letalne doustne u gryzoni przekraczają 2000 mg/kg/dobę, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa względem dawek terapeutycznych u ludzi. Jednakże toksyczność przewlekła ujawniła istotne różnice między gatunkami: u szczurów dawki 75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni powodowały odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę (około 25-krotnie wyższe niż ekspozycja u ludzi). U małp dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni wywoływały ciężką toksyczność hematologiczną i narządową, a dawka 1 mg/kg/dobę (odpowiadająca ekspozycji terapeutycznej u ludzi) powodowała odwracalne zmiany w szpiku, atrofię grasicy i łagodne leukopenie, wskazując na wąski margines bezpieczeństwa. Badania teratogenności u małp i królików potwierdziły wysokie ryzyko wad rozwojowych, w tym atrezji odbytu, wad kończyn i anomalii narządów wewnętrznych, przy dawkach toksycznych dla samic. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, jednak brak badań karcynogenności pozostawia niepełną ocenę ryzyka nowotworowego.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, badanie karcynogenności, dawka letalna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwinka czerwona, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, limfocyt ludzki, mineralizacja miedniczek nerkowych, mutagenność, oligodaktylia, pęcherzyk żółciowy, płat środkowy płuc, płytka krwi, polidaktylia, Program Zapobiegania Ciąży, przemieszczenie nerki, przepona wadliwie rozwinięta, ryzyko nowotworowe, stosunek komórek mieloidalnych/erytroidalnych, szpik kostny, teratogenność, test mikrojąderek komórkowych, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Suvezen Neo 20 mg + 10 mg
Suvezen Neo, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, czynne choroby wątroby, niewyjaśnione lub trzykrotnie przekroczone podwyższenie aminotransferaz, a także u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Lek nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Suvezen Neo zawiera laktozę jednowodną w dawkach od 210,9 mg do 384,8 mg, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Przeciwwskazaniem jest także istniejąca miopatia oraz jednoczesne stosowanie cyklosporyny, a w dawce 40 mg + 10 mg dodatkowo fibratów ze względu na ryzyko miopatii.
choroba mięśni genetycznie uwarunkowana, choroba wątroby, ciąża, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cyklosporyna, działanie teratogenne, fibrat, górna granica normy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, karmienie piersią, klirens kreatyniny, kobieta w wieku rozrodczym, laktoza jednowodna, leczenie hipolipemizujące, miopatia, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, pochodzenie azjatyckie, podwyższone aminotransferazy, rabdomioliza, rozuwastatyna i ezetymib, substancja pomocnicza, terapia hipolipemizująca, umiarkowane zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nobaxin 500 mg
Dane przedkliniczne dotyczące azytromycyny, substancji czynnej leku Nobaxin 500 mg, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności na zwierzętach stosujących dawki do 40-krotnie wyższe niż kliniczne nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności, mimo wystąpienia przemijającej fosfolipidozy. Standardowe testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, co potwierdza brak genotoksyczności. Nie przeprowadzono badań długoterminowych oceniających potencjał rakotwórczy, co jest uzasadnione krótkotrwałym zastosowaniem leku w praktyce klinicznej.
azytromycyna, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, genotoksyczność, in vitro, in vivo, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, opóźnienie kostnienia, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój okołoporodowy, rozwój pourodzeniowy, substancja czynna, terapia krótkoterminowa, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vesanoid 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące tretynoiny (kwas all-trans-retinowy, ATRA) zawartej w preparacie Vesanoid wskazują na bardzo niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym u różnych gatunków zwierząt laboratoryjnych. W badaniach podostrych i przewlekłych u szczurów ustalono NOAEL na poziomie ≤1 mg/kg mc./dobę, natomiast u psów dawka 30 mg/kg mc./dobę wywoływała toksyczne efekty, takie jak spadek masy ciała oraz zmiany patologiczne w skórze i jądrach. Długoterminowa ekspozycja u szczurów powodowała zmiany kostne (rozpad substancji międzykomórkowej), hematologiczne (anemia), nefrotoksyczność oraz toksyczne zmiany w układzie rozrodczym. U psów obserwowano zaburzenia spermatogenezy oraz rozrost szpiku kostnego. Metabolity tretynoiny (4-okso-tretynoina, izotretynoina, 4-okso-izotretynoina) wykazywały mniejszą aktywność biologiczną w indukcji różnicowania komórek białaczkowych HL-60, co jest istotne dla mechanizmu działania przeciwbiałaczkowego leku.
4-okso-izotretynoina, 4-okso-tretynoina, działanie mutagenne, działanie przeciwbiałaczkowe, działanie teratogenne, erytrocyty, genotoksyczność, izotretynoina, komórki białaczkowe, nefrotoksyczność, NOAEL, potencjał teratogenny, retinoidy, rozrost szpiku kostnego, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tretynoina, Vesanoid, zaburzenia spermatogenezy, zmiany hematologiczne, zmiany kostne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Palexia 75 mg
Tapentadol (Palexia) wykazuje ograniczone dane kliniczne dotyczące stosowania u kobiet ciężarnych, jednak badania przedkliniczne wskazują na potencjalne działanie embriotoksyczne i opóźnienie rozwoju przy dawkach wywołujących silne efekty farmakodynamiczne, zwłaszcza poprzez aktywność receptorów opioidowych μ. Długotrwałe stosowanie opioidów w ciąży może prowadzić do zespołu odstawiennego u noworodka, co stanowi poważne zagrożenie życia bez odpowiedniego leczenia. Palexia nie powinna być stosowana w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko, a w przypadku konieczności terapii zaleca się monitorowanie noworodka oraz dostępność odtrutki. Nie zaleca się stosowania leku podczas porodu ze względu na ryzyko depresji oddechowej u noworodka, który wymaga ścisłej obserwacji i przygotowania do ewentualnej resuscytacji.
analgetyk opioidowy, depresja oddechowa, doświadczenie kliniczne, działanie agonistyczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, laktoza, leczenie bólu, monitorowanie noworodka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, Palexia, receptor opioidowy μ, resuscytacja noworodka, rozwój embrionalny, tapentadol, zespół odstawienny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Systen Sequi 1. Systen 50: 3,2 mg, 2. Systen Conti: 3,2 mg + 11,2 mg
Produkt leczniczy Systen Sequi, zawierający estradiol (półwodny) oraz octan noretysteronu, wykazuje niski potencjał toksyczności ostrej i przewlekłej, co potwierdzają badania przedkliniczne na różnych gatunkach zwierząt. W badaniach toksyczności ostrej etynyloestradiolu (syntetyczny estrogen o większej sile działania niż estradiol) wartości LD50 wyniosły 5,3 g/kg u samców i 3,2 g/kg u samic szczurów, a u psów nie odnotowano zgonów przy dawkach do 5,0 g/kg, co stanowi dawki 50 000–78 000 razy wyższe niż terapeutyczne u kobiet. Kombinacja octanu noretysteronu i etynyloestradiolu również wykazała wysokie wartości LD50, potwierdzając niski potencjał toksyczności ostrej. Badania toksyczności przewlekłej estradiolu i noretysteronu na gryzoniach, psach i małpach nie wykazały toksyczności, a jedynie typowe efekty farmakologiczne, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne (np. 250-krotność dawki u szczurów). Długoterminowe badania (do 10 lat u małp) potwierdziły brak specyficznych objawów toksyczności, jedynie nasilone efekty hormonalne.
aberracja chromosomowa, aneuploidia, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, estradiol, etynyloestradiol, genotoksyczność, LD50, mikrojądro, nieplanowa synteza DNA, octan noretysteronu, pękanie łańcucha DNA, profil bezpieczeństwa, rozrost błony śluzowej macicy, system transdermalny, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Auroverin MR 200 mg
Dane przedkliniczne dotyczące mebeweryny chlorowodorku, substancji czynnej preparatu Auroverin MR, wskazują na głównie ośrodkowonaczyniowe działania toksyczne po podaniu wielokrotnym, manifestujące się pobudzeniem, drżeniem i drgawkami, szczególnie u psów przy dawkach trzykrotnie przekraczających maksymalną dawkę kliniczną 400 mg/dobę (w przeliczeniu na mg/m²). Badania reprodukcyjne wykazały brak działania teratogennego u szczurów i królików, jednak u szczurów zaobserwowano zmniejszenie liczebności miotu oraz zwiększoną resorpcję płodów przy dawkach dwukrotnie wyższych niż maksymalna dawka kliniczna. Nie stwierdzono wpływu na płodność samic i samców szczurów przy dawce równoważnej dawce klinicznej.
- Leksykon substancji czynnych
Mitomycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mitomycyna, substancja czynna w produkcie leczniczym Mitomycin Accord, wykazuje wysoką toksyczność wobec tkanek o intensywnej proliferacji, zwłaszcza komórek szpiku kostnego i błony śluzowej przewodu pokarmowego, co koreluje z często obserwowaną mielosupresją i zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi w praktyce klinicznej. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały zahamowanie spermatogenezy, wskazując na ryzyko zaburzeń płodności u mężczyzn, co jest istotne przy planowaniu terapii u pacjentów w wieku rozrodczym. Ponadto mitomycyna wykazuje działanie genotoksyczne, mutagenne oraz rakotwórcze, co sugeruje potencjalne ryzyko rozwoju nowotworów wtórnych po ekspozycji na lek. Działanie teratogenne potwierdzone w badaniach podkreśla wysokie ryzyko dla płodu, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, lek cytostatyczny, martwica tkanek, mielosupresja, mitomycyna, nowotwór wtórny, potencjał mutagenny, spermatogeneza, szpik kostny, toksyczność tkankowa, wada rozwojowa, wstrzyknięcie dożylne, wynaczynienie, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lenalidomide Teva 10 mg
Lenalidomid (Lenalidomide Teva) jest lekiem o udokumentowanym działaniu teratogennym, co wymaga szczególnej ostrożności przy jego stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym oraz u mężczyzn, których partnerki mogą zajść w ciążę. Lek wykazuje strukturalne podobieństwo do talidomidu, znanego teratogenu wywołującego ciężkie wady wrodzone, a badania na małpach potwierdziły podobne działanie lenalidomidu. W związku z tym lenalidomid jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, niezależnie od dawki (5 mg, 10 mg, 15 mg, 25 mg). Kobiety w wieku rozrodczym muszą być objęte programem zapobiegania ciąży i stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii, skierowanie pacjentki do specjalisty oraz przeprowadzenie oceny ryzyka dla płodu i zapewnienie odpowiedniego poradnictwa.
antykoncepcja mechaniczna, badanie przedkliniczne, działanie teratogenne, lenalidomid, niewydolność nerek, Program Zapobiegania Ciąży, przeciwwskazanie do stosowania, przeciwwskazanie karmienia piersią, przenikanie do mleka kobiecego, różnica międzygatunkowa, skuteczna metoda antykoncepcji, talidomid, teratogenny skutek leczenia, wada wrodzona, właściwości teratogenne