Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Vesanoid 10 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Vesanoid

Dane przedkliniczne dotyczące tretynoiny (kwas all-trans-retinowy, ATRA) zawartej w preparacie Vesanoid pochodzą z szeregu badań na różnych gatunkach zwierząt i obejmują ocenę toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej oraz potencjału teratogennego i mutagennego tego związku.

Toksyczność ostra

Badania przedkliniczne przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że tretynoina charakteryzuje się bardzo niską toksycznością ostrą po podaniu doustnym u wszystkich badanych gatunków zwierząt laboratoryjnych. Profil bezpieczeństwa w zakresie toksyczności ostrej można uznać za korzystny.¹

Toksyczność podostrej i przewlekła

W badaniach dotyczących toksyczności podostrej i przewlekłej u szczurów ustalono, że dawka doustna, przy której nie obserwuje się szkodliwych zmian (NOAEL – No Observed Adverse Effect Level) jest równa lub mniejsza niż 1 mg/kg masy ciała na dobę. Natomiast u psów dawka 30 mg/kg masy ciała na dobę powodowała wyraźne efekty toksyczne, które obejmowały zmniejszenie masy ciała oraz patologiczne zmiany w obrębie skóry i jąder.²

Działanie toksyczne narządowo swoiste

Badania długoterminowe na szczurach wykazały zależne od dawki i czasu ekspozycji efekty toksyczne, które obejmowały:³

• Zmiany kostne – rozpad substancji międzykomórkowej kości
• Zmiany hematologiczne – zmniejszenie liczby erytrocytów
• Nefrotoksyczność – toksyczne zmiany w nerkach
• Zmiany w układzie rozrodczym – toksyczne zmiany w jądrach

U psów główne obserwowane efekty toksyczne obejmowały:⁴

• Zaburzenia spermatogenezy – wpływ na proces wytwarzania plemników
• Rozrost szpiku kostnego – zwiększona proliferacja komórek szpiku

Metabolity tretynoiny

Analizy farmakologiczne głównych metabolitów tretynoiny wykazały, że 4-okso-tretynoina, izotretynoina i 4-okso-izotretynoina wykazują mniejszą skuteczność niż związek macierzysty (tretynoina) w zakresie indukcji różnicowania ludzkich komórek białaczkowych linii HL-60. Ma to istotne znaczenie dla zrozumienia mechanizmu działania przeciwbiałaczkowego tretynoiny.⁵

Toksyczność reprodukcyjna

Badania toksyczności reprodukcyjnej przeprowadzone na modelach zwierzęcych jednoznacznie wykazały działanie teratogenne tretynoiny. Jest to zgodne z profilem bezpieczeństwa innych retinoidów i stanowi podstawę do rygorystycznych ograniczeń stosowania leku u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.⁶

Potencjał mutagenny

W przeprowadzonych badaniach genotoksyczności nie stwierdzono działania mutagennego tretynoiny, co stanowi korzystny aspekt profilu bezpieczeństwa tego związku.⁷

Podsumowując, dane przedkliniczne wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa tretynoiny w dawkach terapeutycznych, jednak wymagają zachowania szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działanie teratogenne i narządowo-swoistą toksyczność przy długotrwałym stosowaniu lub po przekroczeniu dawek terapeutycznych.