niewydolność wątroby
Niewydolność wątroby to stan kliniczny, w którym dochodzi do zaburzenia funkcji wątroby w stopniu uniemożliwiającym prawidłowe spełnianie jej licznych zadań metabolicznych. Może mieć charakter ostry (fulminant hepatic failure) lub przewlekły, rozwijający się powoli w przebiegu długotrwałego uszkodzenia miąższu wątroby.
W ostrym zespole niewydolności wątroby dochodzi do gwałtownego pogorszenia funkcji narządu u osoby bez wcześniejszej choroby wątroby. Charakteryzuje się encefalopatią wątrobową i zaburzeniami krzepnięcia (INR > 1,5) rozwijającymi się w ciągu 26 tygodni od wystąpienia objawów. Najczęstsze przyczyny to toksyczne uszkodzenie wątroby (np. paracetamol), infekcje wirusowe (HAV, HBV) oraz zaburzenia naczyniowe.
Przewlekła niewydolność wątroby rozwija się w przebiegu marskości wątroby i może prowadzić do nadciśnienia wrotnego, wodobrzusza, krwawień z żylaków przełyku, encefalopatii wątrobowej i zespołu wątrobowo-nerkowego. Główne przyczyny to przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, alkoholowa choroba wątroby, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby oraz schorzenia autoimmunologiczne.
Diagnostyka obejmuje ocenę parametrów biochemicznych (bilirubina, albuminy, aminotransferazy, wskaźniki krzepnięcia), badania obrazowe (USG, TK, MR) oraz w wybranych przypadkach biopsję wątroby. Leczenie zależy od przyczyny i stopnia zaawansowania niewydolności, a w ciężkich przypadkach jedyną opcją może być przeszczepienie wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Noclaud 100 mg
Produkt leczniczy Noclaud zawierający cylostazol w dawce 100 mg stosowany jest w terapii chromania przestankowego, z zalecaną dawką 100 mg dwa razy na dobę, podawaną 30 minut przed śniadaniem i kolacją. Leczenie powinno być inicjowane przez lekarza doświadczonego w tej dziedzinie, a efektywność terapii należy ocenić po 3 miesiącach. W przypadku jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP3A4 lub CYP2C19 (np. makrolidy, azole, omeprazol) dawkę należy zmniejszyć do 50 mg dwa razy na dobę. U pacjentów z klirensem kreatyniny >25 ml/min nie jest wymagana modyfikacja dawki, natomiast przy klirensie <25 ml/min stosowanie cylostazolu jest przeciwwskazane. Podobnie przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością wątroby ze względu na metabolizm leku przez enzymy wątrobowe.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, choroba wątroby, chromanie przestankowe, cylostazol, enzym wątrobowy, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, lek hipolipemizujący, lek przeciwpłytkowy, niewydolność wątroby, Noclaud, omeprazol, reakcja niepożądana, stężenie leku w osoczu, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cytarabina Accord 20 mg/ml
Cytarabina Accord (20 mg/ml) jest stosowana w leczeniu ostrych białaczek i może być podawana dożylnie (szybkie wstrzyknięcie lub wlew 1-24h), domięśniowo, podskórnie lub dooponowo, w zależności od fazy terapii i stanu pacjenta. Standardowa dawka indukcyjna wynosi 2 mg/kg mc./dobę podawana dożylnie przez 10 dni, z możliwością zwiększenia do 4 mg/kg mc./dobę w przypadku braku odpowiedzi lub toksyczności. Alternatywnie stosuje się wlew 0,5-1 mg/kg mc./dobę przez 10 dni, a następnie 2 mg/kg mc./dobę do wystąpienia toksyczności. W schematach konsolidujących i podtrzymujących dawki wahają się od 1 mg/kg mc. (podskórnie lub dożylnie) do 100-200 mg/m² pc. w ciągłym wlewie przez 5-7 dni. W terapii dokanałowej stosuje się dawki 5-30 mg/m² pc., a w przypadku zajęcia OUN standardowo 30 mg/m² pc. co 4 dni. Terapia wysokodawkowa obejmuje 2-3 g/m² pc. co 12 godzin przez 2-6 dni, z maksymalną łączną dawką 36 g/m² pc., wymagającą ścisłego nadzoru medycznego.
antracyklina, białaczka, ciągły wlew, cytostatyk, dializa, dializoterapia, indukcja remisji, leczenie konsolidujące, leczenie wspomagające, leczenie wysokodawkowe, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra białaczka, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie domięśniowe, podanie dooponowe, podanie dożylne, podanie podskórne, protokół chemioterapii, roztwór do wstrzykiwań, szpik kostny, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, zajęcie opon mózgowo-rdzeniowych, zajęcie ośrodkowego układu nerwowego, zajęcie OUN - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clinimix N9G15E –
CLINIMIX N9G15E to dwukomorowy roztwór do infuzji zawierający aminokwasy z elektrolitami oraz glukozę z wapniem, stosowany w żywieniu pozajelitowym. Produkt może wywoływać działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości, manifestujące się objawami takimi jak niedociśnienie, tachykardia, duszność, pokrzywka czy gorączka. Szczególnie istotne jest ryzyko anafilaksji – ciężkiej, zagrażającej życiu reakcji alergicznej wymagającej natychmiastowej interwencji. Ponadto zgłaszano powstawanie osadów w naczyniach płucnych, co może prowadzić do zaburzeń oddechowych. W zakresie zaburzeń metabolicznych obserwowano hiperglikemię (często), hiperamonemię, azotemię, glikozurię oraz zespół hiperosmolarny, co wymaga monitorowania poziomu glukozy i metabolitów azotowych u pacjentów.
anafilaksja, azotemia, bilirubina, cholestaza, duszność, enzymy wątrobowe, glikozuria, hiperamonemia, hiperglikemia, kamica żółciowa, marskość wątroby, nadciśnienie, niedociśnienie, nietolerancja glukozy, niewydolność wątroby, obwodowa sinica, osad w naczyniach płucnych, osmolalność surowicy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, roztwór do infuzji, rumień, stłuszczenie wątroby, tachykardia, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zespół hiperosmolarny, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cisatracurium Kabi 2 mg/ml
Cisatracurium Kabi, zawierający 2 mg/ml cisatrakurium w postaci bezylanu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cisatrakurium, atrakurium lub kwas benzenosulfonowy. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować wysypkę, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego oraz wstrząs anafilaktyczny. Produkt dostępny jest w ampułkach o objętości 2,5 ml (5 mg cisatrakurium), 5 ml (10 mg) oraz 10 ml (20 mg). Przed podaniem konieczne jest dokładne zbadanie historii alergii pacjenta, a w przypadku wcześniejszych reakcji na środki zwiotczające mięśnie szkieletowe lub brak możliwości monitorowania bloku nerwowo-mięśniowego, stosowanie leku należy rozważyć bardzo ostrożnie lub odradzić. Ponadto, brak dostępu do sprzętu do intubacji i wentylacji mechanicznej stanowi przeciwwskazanie do podania.
atrakurium, blok nerwowo-mięśniowy, choroba nerwowo-mięśniowa, cisatrakurium, intubacja, kortykosteroid, kwas benzenosulfonowy, lek antyhistaminowy, miastenia gravis, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, roztwór do wstrzykiwań, skurcz oskrzeli, środek zwiotczający mięśnie szkieletowe, wentylacja mechaniczna, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zespół Lamberta-Eatona, zestaw przeciwwstrząsowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – LisiHEXAL 5
LisiHEXAL 5 zawiera 5 mg lizynoprylu (lizynoprylu dwuwodnego 5,44 mg) i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza przy zmniejszonej objętości płynów (leczenie moczopędne, dieta niskosodowa, dializa, biegunka, wymioty), niewydolności serca, zaburzeniach czynności nerek (klirens kreatyniny <80 ml/min) oraz u osób z zaawansowaną niewydolnością serca i hiponatremią. Leczenie należy rozpoczynać pod ścisłą kontrolą lekarską, monitorując ciśnienie tętnicze, stężenie potasu i kreatyniny. W przypadku niedociśnienia zaleca się ułożenie pacjenta na plecach i podanie dożylne 0,9% roztworu chlorku sodowego. Przemijające niedociśnienie nie jest przeciwwskazaniem do kontynuacji terapii, jednak w przypadku utrzymującej się hipotonii (ciśnienie skurczowe <90 mmHg przez ponad 1 godzinę) należy rozważyć odstawienie leku. Nie zaleca się rozpoczynania leczenia u pacjentów z ostrym zawałem serca przy ciśnieniu skurczowym ≤100 mmHg lub w stanie wstrząsu kardiogennego.
afereza lipoprotein, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, hiponatremia, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kolagenoza, lek immunosupresyjny, lizynopryl, małopłytkowość, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze objawowe, niedokrwistość, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostry zawał serca, piorunująca martwica wątroby, reakcja rzekomoanafilaktyczna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Uprox XR 0,4 mg
Lek Uprox XR zawiera 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, które należy stosować w dawce 1 tabletki na dobę doustnie, niezależnie od posiłków. Tabletki należy połykać w całości, nie rozgryzać ani nie żuć, aby nie zaburzyć mechanizmu przedłużonego uwalniania substancji czynnej, co mogłoby wpłynąć na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Uprox XR nie wymaga modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ani u osób z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby.
bezpieczeństwo terapii, dostosowanie dawki, efekt terapeutyczny, mechanizm przedłużonego uwalniania, modyfikacja dawkowania, niewydolność wątroby, podanie doustne, przedłużone uwalnianie substancji czynnej, schemat dawkowania, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tamsulosyny chlorowodorek, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naxalgan 150 mg
Pregabalina, dostępna w dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg (produkt leczniczy Naxalgan), wykazuje profil działań niepożądanych oparty na szerokich badaniach klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów, z czego 5600 uczestniczyło w badaniach kontrolowanych placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy i senność, które występują bardzo często (≥1/10). Większość działań niepożądanych ma nasilenie łagodne do umiarkowanego, a odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosi 12% w grupie pregabaliny versus 5% w grupie placebo. W leczeniu bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza senności. Po odstawieniu leku mogą wystąpić objawy odstawienia, takie jak bezsenność, bóle głowy, nudności, lęk, drgawki i depresja, co wskazuje na ryzyko uzależnienia, zależne od dawki. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi w postaci senności, gorączki i infekcji górnych dróg oddechowych.
anoreksja, ataksja, bezsenność, biegunka, ból głowy, bradykardia zatokowa, depresja, depresja oddechowa, drgawki, duszność, hipoglikemia, lęk, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, napad paniki, nastrój euforyczny, nerwowość, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, omamy, parestezja, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, splątanie, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uzależnienie od leku, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie erekcji, zaburzenie koordynacji, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszone libido, żółtaczka, zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Busulfan Zentiva 6 mg/ml
Busulfan Zentiva (6 mg/ml) jest stosowany jako lek kondycjonujący przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT) i powinien być podawany wyłącznie pod nadzorem doświadczonego lekarza. U dorosłych w schemacie z cyklofosfamidem zalecana dawka wynosi 0,8 mg/kg mc. podawana w 2-godzinnej infuzji co 6 godzin przez 4 dni (łącznie 16 dawek), po czym podaje się cyklofosfamid 60 mg/kg mc./dobę przez 2 dni, z przerwą minimum 24 godzin między lekami. W schemacie z fludarabiną busulfan podaje się w dawce 3,2 mg/kg mc. raz na dobę w 3-godzinnej infuzji przez 2-3 dni, bezpośrednio po fludarabinie (30 mg/m² lub 40 mg/m² pc.). U dzieci i młodzieży dawkowanie busulfanu zależy od masy ciała i wynosi od 0,8 do 1,2 mg/kg mc., podawany co 6 godzin przez 4 dni (16 dawek), następnie cyklofosfamid 50 mg/kg mc. (BuCy4) lub melfalan 140 mg/m² pc. (BuMel), z zachowaniem 24-godzinnej przerwy między lekami. U pacjentów powyżej 50 lat nie jest konieczna modyfikacja dawki, a u osób powyżej 60 lat dane są ograniczone, jednak zaleca się stosowanie standardowych dawek.
benzodiazepiny, busulfan, cewnik w żyle centralnej, cyklofosfamid, drgawki, fenytoina, fludarabina, infuzja dożylna, komórki macierzyste układu krwiotwórczego, leczenie kondycjonujące, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwwymiotny, melfalan, należna masa ciała, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, roztwór do infuzji, wskaźnik masy ciała, wstrzyknięcie dożylne bolus, wydalanie z moczem, żyły obwodowe - Leksykon substancji czynnych
Reboksetyna – Dawkowanie i sposób podawania
Reboksetyna, stosowana w leczeniu depresji, jest podawana doustnie w dawce standardowej 4 mg dwa razy na dobę (8 mg/dobę). Pełną dawkę terapeutyczną można wprowadzić od początku terapii, bez konieczności stopniowego zwiększania. W przypadku niepełnej odpowiedzi klinicznej po 3-4 tygodniach możliwe jest zwiększenie dawki do 10 mg/dobę, przy czym maksymalna dawka nie powinna przekraczać 12 mg/dobę. U pacjentów geriatrycznych (>65 lat) zaleca się dawkę początkową 2 mg dwa razy na dobę (4 mg/dobę), jednak ze względu na brak badań kontrolowanych z placebo stosowanie w tej grupie nie jest rekomendowane. U dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia stosowanie reboksetyny jest przeciwwskazane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
dawka dobowa, dawka terapeutyczna, depresja, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, lek przeciwdepresyjny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odpowiedź kliniczna, pacjent geriatryczny, pacjent pediatryczny, placebo, podanie doustne, preparat Edronax, substancja czynna, terapia reboksetyną, titracja leku, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – TamisPRAS 0,4 mg
TamisPRAS zawiera 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku (0,367 mg tamsulosyny) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, zalecanych do stosowania w dawce 1 tabletki na dobę. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków, co ułatwia jego stosowanie w praktyce klinicznej. Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ani u osób z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby. Przeciwwskazaniem do stosowania jest ciężka niewydolność wątroby. TamisPRAS nie jest wskazany do stosowania u dzieci i młodzieży ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Metocard 1 mg/ml
Metocard, zawierający metoprololu winian w stężeniu 1 mg/ml (5 mg w 5 ml ampułce), jest stosowany dożylnie w leczeniu częstoskurczów oraz zawału mięśnia sercowego. W terapii częstoskurczów początkowa dawka wynosi 5 mg podawana z szybkością 1-2 mg/min, powtarzana co 5 minut do maksymalnie 20 mg, z typową skutecznością przy 10-15 mg. W przypadku zawału serca, podaje się dożylnie 5 mg, a następnie kolejne dawki co 2 minuty do maksymalnie 15 mg, po czym u pacjentów tolerujących pełną dawkę wprowadza się metoprolol doustny 50 mg co 6 godzin przez 2 doby, a następnie dawkę podtrzymującą 100 mg dwa razy na dobę lub 200 mg raz dziennie. Podczas podawania konieczne jest monitorowanie parametrów życiowych, w tym ciśnienia tętniczego (nie podawać przy ciśnieniu skurczowym <90 mmHg), częstości rytmu serca (<40/min), odstępu PQ (>0,26 s) oraz objawów zaostrzenia duszności i objawów niedokrwienia.
ciśnienie tętnicze, częstoskurcz, dawka dożylna, duszność, EKG, farmakokinetyka metoprololu, marskość wątroby, metoprolol winian, niewydolność wątroby, oddział kardiologiczny, odstęp PQ, parametry życiowe, resuscytacja, stan hemodynamiczny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespolenie wrotno-czcze - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abacavir Accord 300 mg
Abacavir Accord (300 mg, tabletki powlekane) jest związany z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, z których najistotniejszą jest potencjalnie zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości. Objawy tej reakcji obejmują gorączkę, wysypkę (plamisto-grudkową lub pokrzywkową), nudności, wymioty, biegunkę, duszność, bóle głowy, limfopenię oraz zaburzenia czynności wątroby i nerek. Reakcja nadwrażliwości może prowadzić do ciężkiego obniżenia ciśnienia tętniczego i zgonu, a ponowne podanie abakawiru po jej wystąpieniu powoduje szybki i cięższy nawrót objawów. Inne często obserwowane działania niepożądane to brak łaknienia, ból głowy, nudności, wymioty, biegunka, wysypka bez objawów ogólnych, gorączka, letarg oraz rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak kwasica mleczanowa, zapalenie trzustki, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
abakawir, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, fosfokinaza kreatynowa, kwasica mleczanowa, limfadenopatia, limfopenia, martwica kości, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozpad mięśni, rumień wielopostaciowy, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zakażenie HIV, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Budezonid LEK-AM 200 mcg/dawkę inh.
Stosowanie leku Budezonid LEK-AM (200 µg lub 400 µg/dawkę inhalacyjną, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych) jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (budezonid) lub na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (20,80 mg w dawce 200 µg oraz 20,60 mg w dawce 400 µg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również czynna gruźlica płuc, gdyż stosowanie glikokortykosteroidów wziewnych może pogorszyć przebieg choroby i zmniejszyć skuteczność leczenia przeciwgruźliczego. Kapsułki są przeznaczone wyłącznie do inhalacji za pomocą dedykowanego inhalatora i nie powinny być połykanie, co mogłoby prowadzić do braku efektu terapeutycznego i działań niepożądanych.
budezonid, dawka inhalacyjna, glikokortykosteroid wziewny, gruźlica płuc, kapsułka twarda, laktoza jednowodna, leczenie przeciwgruźlicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja cukru, niewydolność wątroby, proszek do inhalacji, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja skórna, stosowanie wziewne, substancja pomocnicza, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie grzybicze, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Erytromycyna – Działania niepożądane
Erytromycyna, makrolidowy antybiotyk, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od drogi podania, dawki oraz indywidualnych cech pacjenta, w tym funkcji wątroby i nerek. Najczęstsze objawy dotyczą układu pokarmowego i obejmują bóle brzucha, nudności, wymioty oraz biegunkę, nasilające się przy dawkach powyżej 4 g/dobę. Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, zapalenie trzustki czy przerostowe zwężenie odźwiernika u niemowląt. Erytromycyna może indukować zaburzenia czynności wątroby, manifestujące się przemijającym wzrostem aminotransferaz, cholestatycznym zapaleniem wątroby, a w rzadkich przypadkach niewydolnością wątroby i żółtaczką. Reakcje skórne, od łagodnych wysypek i świądu po ciężkie zespoły Stevensa-Johnsona, martwicę toksyczno-rozpływną naskórka i ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP), wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto erytromycyna może wywoływać reakcje anafilaktyczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny.
agranulocytoza, aminotransferaza wątrobowa, antybiotyk makrolidowy, arytmia, bradykardia, cholestatyczne zapalenie wątroby, częstoskurcz komorowy, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor cytochromu P450, lek hepatotoksyczny, lek ototoksyczny, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oporność bakteryjna, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, przerostowe zwężenie odźwiernika, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bulgaplin 300 mg
Program badań klinicznych pregabaliny objął ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby. Działania niepożądane były przeważnie łagodne lub umiarkowane, z częstością przerwania terapii wynoszącą 12% w grupie pregabaliny wobec 5% w grupie placebo. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to zawroty głowy i senność, które były również głównymi przyczynami odstawienia leku. W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10 000) oraz nieznana.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anorgazmia, ataksja, ból neuropatyczny ośrodkowy, depersonalizacja, drgawki kloniczne mięśni, drżenie, drżenie zamiarowe, dyskineza, myśli samobójcze, napad paniki, niedoczulica, niedowidzenie, nieostre widzenie, niepamięć, niepokój ruchowy, niewydolność wątroby, objaw odstawienia, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk oka, oczopląs, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, pregabalina, przeczulica, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, wysypka grudkowa, zaburzenia koordynacji, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Apap Junior 250 mg
Dawkowanie leku Apap Junior (paracetamol 250 mg) jest ściśle uzależnione od wieku i masy ciała pacjenta. Zalecana dawka jednorazowa wynosi 10-15 mg/kg masy ciała, a maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 60-75 mg/kg masy ciała. Dla dzieci w wieku 4-8 lat (17-25 kg) pojedyncza dawka to 250 mg co 4-6 godzin, maksymalnie 1000 mg na dobę (4 saszetki). Dzieci w wieku 8-12 lat (26-40 kg) mogą otrzymywać 500 mg co 4-6 godzin, maksymalnie 1500 mg na dobę (6 saszetek). Produkt nie jest zalecany dla dzieci poniżej 4 lat. Apap Junior podaje się doustnie, bez popijania wodą i najlepiej na czczo. Stosowanie leku nie powinno przekraczać 3 dni bez konsultacji lekarskiej.
ciężka niewydolność nerek, dawka dobowa, filtracja kłębuszkowa, granulat, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odwodnienie, paracetamol, podanie doustne, przewlekłe niedożywienie, przewlekły alkoholizm, toksyczność paracetamolu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Gilberta, zmniejszenie dawki - Leksykon leków
Interakcje leku – Uman albumin 20% kedrion 200 g/l; 10 g/50 ml; 20 g/100 ml
UMAN ALBUMIN 20% KEDRION to roztwór albuminy ludzkiej o stężeniu 200 g/l białka całkowitego, w tym co najmniej 95% albuminy, który nie wykazuje udokumentowanych interakcji farmakologicznych z innymi lekami. Pomimo teoretycznej możliwości zmiany dystrybucji leków silnie wiążących się z białkami osocza (np. warfaryna, fenytoina) czy leków o wąskim indeksie terapeutycznym, brak jest potwierdzonych danych klinicznych wskazujących na istotne interakcje. Preparat nie wpływa na metabolizm, wydalanie ani wchłanianie innych leków. Zaleca się jednak rutynowe monitorowanie parametrów klinicznych, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym lub wpływających na objętość osocza, ze względu na potencjalne addytywne działanie na gospodarkę wodno-elektrolitową. UMAN ALBUMIN 20% KEDRION zawiera do 157 mg sodu na 50 ml i do 314 mg sodu na 100 ml, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem sodu w diecie lub przyjmujących leki modyfikujące gospodarkę sodową.
albumina ludzka, białko całkowite, białko transportujące, działanie wazodylatacyjne, fenytoina, frakcja wolna leku, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipoalbuminemia, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, leki wiążące się z białkami osocza, niewydolność wątroby, osocze ludzkie, parametry hemodynamiczne, przeciążenie układu krążenia, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, właściwości hiperonkotyczne, zawartość sodu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gliclazide Medreg 30 mg
Produkt leczniczy Gliclazide Medreg, zawierający gliklazyd w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (30 mg i 60 mg), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (30 mg w tabletce 30 mg i 70 mg w tabletce 60 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest cukrzyca typu 1, gdzie brak komórek beta trzustki uniemożliwia skuteczne działanie sulfonylomocznika. Ponadto, lek nie powinien być stosowany w ostrych stanach dekompensacji cukrzycy, takich jak stan przedśpiączkowy, śpiączka cukrzycowa oraz kwasica ketonowa, gdzie konieczne jest intensywne leczenie insuliną, uzupełnianie płynów i elektrolitów. Przeciwwskazaniem jest także ciężka niewydolność nerek i wątroby ze względu na ryzyko kumulacji leku i przedłużonej hipoglikemii, co wymaga stosowania insuliny jako bezpieczniejszej alternatywy.
cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, Gliclazide Medreg, glikemia, gliklazyd, hipoglikemia, insulinoterapia, ketogeneza, komórki beta trzustki, kwasica ketonowa cukrzycowa, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczy, mikonazol, nadwrażliwość na gliklazyd, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pochodna sulfonylomocznika, proces autoimmunologiczny, śpiączka cukrzycowa, stan przedśpiączkowy, wydzielanie insuliny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Osaver HCT 20 mg + 25 mg
Osaver HCT to lek złożony zawierający olmesartan medoksomil oraz hydrochlorotiazyd, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego u pacjentów, u których monoterapia olmesartanem (20 mg lub 40 mg) nie zapewnia odpowiedniej kontroli ciśnienia. Standardowa dawka to jedna tabletka na dobę, z dawkami dostosowanymi do odpowiedzi klinicznej: 20 mg + 12,5 mg, 40 mg + 12,5 mg, 20 mg + 25 mg oraz 40 mg + 25 mg. Maksymalne działanie hipotensyjne olmesartanu osiąga się po około 8 tygodniach terapii. U pacjentów powyżej 65 roku życia stosuje się te same dawki, jednak z koniecznością ścisłego monitorowania ciśnienia tętniczego. U chorych z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30-60 ml/min) maksymalna dawka olmesartanu wynosi 20 mg/dobę, a preparat jest przeciwwskazany przy klirensie <30 ml/min. Dawkowanie wymaga okresowej kontroli funkcji nerek.
cholestaza, ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ciśnienie tętnicze, hydrochlorotiazyd, klirens kreatyniny, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek złożony, monoterapia olmesartanem, nadciśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obniżenie ciśnienia tętniczego, olmesartan medoksomil, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Darunavir Synoptis 400 mg
Darunawir, dostępny w postaci tabletek powlekanych 400 mg i 800 mg, wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze składniki preparatu (m.in. żółcień pomarańczową FCF, laktozę jednowodną, glikol propylenowy) oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko interakcji farmakokinetycznych, gdyż darunawir wykazuje silne hamowanie enzymu CYP3A, co może prowadzić do znacznego wzrostu stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym i potencjalnie ciężkich działań niepożądanych.
alfuzosyna, alkaloid sporyszu, amiodaron, antagonista receptora P2Y12, astemizol, awanafil, beprydyl, chinidyna, cyzapryd, dabigatran, dapoksetyna, depresja oddechowa, dihydroergotamina, domperidon, dronedaron, działanie arytmogenne, działanie przeciwpłytkowe, działanie przeciwzakrzepowe, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, elbaswir, enzym CYP3A, ergometryna, ergotamina, hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A, inhibitor PDE-5, inhibitor trombiny, iwabradyna, karbamazepina, kobicystat, kolchicyna, kwetiapina, lomitapid, lopinawir, lowastatyna, lurazydon, metylergonowina, midazolam, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość na darunawir, naloksegol, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwienie tkanek, niewydolność wątroby, pimozyd, rabdomioliza, ranolazyna, ryfampicyna, rytonawir, sertindol, skala Child-Pugh, skurcz naczyń obwodowych, syldenafil, symwastatyna, terfenadyna, tikagrelor, triazolam, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zatrucie sporyszem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmisartan HCT EGIS 80 mg + 25 mg
Farmakokinetyka telmisartanu i hydrochlorotiazydu podawanych jednocześnie nie wykazuje istotnych interakcji u zdrowych pacjentów. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu w 0,5-1,5 godziny, z biodostępnością 42% dla dawki 40 mg i 58% dla 160 mg, a jego wiązanie z białkami osocza przekracza 99,5%. Hydrochlorotiazyd osiąga Cmax w 1-3 godziny, z biodostępnością około 60% i umiarkowanym wiązaniem białkowym na poziomie 68%. Telmisartan wykazuje nieliniową farmakokinetykę z dużą objętością dystrybucji (~500 l) i długim okresem półtrwania eliminacji (>20 godz.), eliminowany głównie z kałem (>97%), natomiast hydrochlorotiazyd charakteryzuje się farmakokinetyką liniową, mniejszą objętością dystrybucji (0,83-1,14 l/kg), krótszym okresem półtrwania (10-15 godz., wydłużonym do 34 godz. przy niewydolności nerek) i jest wydalany niezmieniony z moczem (klirens nerkowy 250-300 ml/min).
acyloglukuronid, biodostępność substancji, cytochrom P450, glikoproteina alfa-1, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, liniowa farmakokinetyka, niedociśnienie ortostatyczne, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia, proces sprzęgania, stężenie w osoczu, telmisartan i hydrochlorotiazyd, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe, wydalanie żółciowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glibetic 2 mg 2 mg
Glibetic, zawierający glimepiryd, może wywoływać szereg działań niepożądanych, z których najważniejsze to rzadkie, ale poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna oraz pancytopenia. Hipoglikemia, występująca z częstością rzadką, charakteryzuje się nagłym i często ciężkim przebiegiem, wymagającym szczególnej uwagi i edukacji pacjentów. Reakcje immunologiczne, w tym leukocytoklastyczne zapalenie naczyń oraz łagodne reakcje nadwrażliwości, mogą bardzo rzadko prowadzić do ciężkich stanów klinicznych, takich jak wstrząs anafilaktyczny. Zaburzenia widzenia o nieznanej częstości są zwykle przemijające i związane z wahaniami glikemii. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego oraz zaburzenia czynności wątroby, w tym cholestaza i zapalenie wątroby, występują bardzo rzadko, jednak mogą wymagać monitorowania i ewentualnej modyfikacji terapii.
agranulocytoza, cholestaza, fotosensytywność, glimepiryd, granulocytopenia, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hiponatremia, hipotensja, lek hipoglikemizujący, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, nadwrażliwość krzyżowa, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja nadwrażliwości, trombocytopenia, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teseda
Temazepam w dawce 10 mg, stosowany w leczeniu bezsenności i stanów lękowych, wymaga ograniczenia czasu terapii do maksymalnie 4 tygodni w bezsenności oraz 8-12 tygodni w stanach lękowych, włączając okres stopniowego odstawiania, aby zapobiec rozwojowi tolerancji i uzależnienia fizycznego oraz psychicznego. Ryzyko uzależnienia wzrasta wraz z dawką i czasem stosowania, szczególnie u pacjentów z historią uzależnień lub zaburzeń osobowości. Nagłe odstawienie może wywołać zespół odstawienia objawiający się bólami głowy, mięśni, nasilonym lękiem, splątaniem, a w ciężkich przypadkach halucynacjami, napadami drgawkowymi i psychozą. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki oraz edukację pacjenta o możliwych objawach odstawienia i zjawisku „z odbicia”. Ponadto, temazepam może powodować niepamięć następczą, dlatego pacjent powinien mieć zapewnione 7-8 godzin nieprzerwanego snu po podaniu leku.
benzodiazepina, bezdech senny, depersonalizacja, depresja oddechowa, encefalopatia wątrobowa, halucynacja, napad drgawkowy, niepamięć następcza, niewydolność wątroby, parestezja, próba samobójcza, przewlekła niewydolność oddechowa, psychoza, reakcja paradoksalna, splątanie, stosowanie opioidów, temazepam, urojenie, uzależnienie fizyczne i psychiczne, zespół odstawienia, zjawisko z odbicia - Leksykon leków
Interakcje leku – Esomeprazol Towa 20 mg
Ezomeprazol, będący inhibitorem pompy protonowej i metabolizowany głównie przez CYP2C19 oraz CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami proteazy HIV, gdzie jednoczesne stosowanie z atazanawirem (300 mg) i rytonawirem (100 mg) powoduje około 75% zmniejszenie ekspozycji na atazanawir, co jest klinicznie istotne i przeciwwskazuje ich łączne podawanie. Podobnie, nelfinawir wykazuje zmniejszenie stężenia o 36-39% przy jednoczesnym stosowaniu z ezomeprazolem. W przypadku sakwinawiru obserwuje się wzrost stężenia o 80-100%, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Ezomeprazol wpływa także na metabolizm leków takich jak metotreksat (zwiększenie stężenia), takrolimus (wzrost stężenia, konieczność monitorowania), digoksyna (wzrost biodostępności o 10-30%), ketokonazol, itrakonazol i erlotynib (zmniejszenie wchłaniania). Ponadto, ezomeprazol hamuje CYP2C19, co prowadzi do zmniejszenia klirensu diazepamu o 45%, wzrostu stężenia fenytoiny o 13%, oraz zwiększenia ekspozycji na worykonazol, cylostazol i cyzapryd, co wymaga odpowiedniego monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawkowania.
amoksycylina, amprenawir, atazanawir, błona śluzowa żołądka, chinidyna, cylostazol, CYP2C19, cyzapryd, darunawir, diazepam, digoksyna, ezomeprazol, fenytoina, hamowanie agregacji płytek krwi, hamowanie CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, izoenzym cytochromu P450, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, leki przeciwgrzybicze, lopinawir, metotreksat, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność wątroby, okres półtrwania, padaczka, pH żołądka, pochodna kumaryny, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, takrolimus, warfaryna, worykonazol, wskaźnik INR, ziele dziurawca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kandesar 8 mg
Lek Kandesar, zawierający kandesartan cyleksetylu w dawkach 8 mg i 16 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (105,85 mg w tabletce 8 mg oraz 74,155 mg w tabletce 16 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko teratogenne dla płodu. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby i/lub cholestazą, a także u dzieci poniżej 1 roku życia. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą oraz z zaburzeniami czynności nerek (GFR <60 ml/min/1,73 m²), ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych, takich jak hipotonia, hiperkaliemia i pogorszenie funkcji nerek.
aliskiren, cholestaza, cukrzyca, dysfagia, działanie hipotensyjne, hiperkaliemia, hipowolemia, inhibitor ACE, kandesartan cyleksetylu, laktoza jednowodna, lek hipotensyjny, lek moczopędny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, sartan, trymestr ciąży, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – GlucaGen 1 mg HypoKit 1 mg
GlucaGen 1 mg HypoKit zawiera 1 mg glukagonu w postaci chlorowodorku, uzyskiwanego metodą rekombinacji DNA w Saccharomyces cerevisiae. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na glukagon lub substancje pomocnicze, ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest guz chromochłonny nadnerczy (phaeochromocytoma), gdyż podanie glukagonu może wywołać gwałtowne uwolnienie katecholamin, prowadząc do krytycznego wzrostu ciśnienia tętniczego i powikłań sercowo-naczyniowych. Przed zastosowaniem leku konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego oraz ocena ryzyka występowania guza chromochłonnego, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym opornym na leczenie, napadowymi bólami głowy i nadmierną potliwością.
chlorowodorek glukagonu, choroba nadnerczy, długotrwałe głodzenie, GlucaGen HypoKit, guz chromochłonny nadnerczy, hipoglikemia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, phaeochromocytoma, powikłanie sercowo-naczyniowe, przewlekła hipoglikemia, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rekombinacja DNA, Saccharomyces cerevisiae, uwolnienie katecholamin, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SmofKabiven EF
Produkt leczniczy SmofKabiven EF, zawierający emulsję tłuszczową, wymaga ścisłego monitorowania stężenia triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 4 mmol/l podczas infuzji, aby zapobiec zespołowi przedawkowania tłuszczu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą, zapaleniem trzustki, nieprawidłową czynnością wątroby, niedoczynnością tarczycy oraz posocznicą, ze względu na ryzyko zaburzeń metabolicznych i konieczność dostosowania terapii, w tym podawania insuliny egzogennej. Produkt zawiera potencjalne alergeny: olej sojowy, olej rybny oraz fosfolipidy z jaja kurzego, co wymaga monitorowania reakcji anafilaktycznych i natychmiastowego przerwania infuzji w przypadku ich wystąpienia. Infuzję należy prowadzić ciągle i kontrolowanie, najlepiej za pomocą pompy objętościowej, z zachowaniem aseptyki podczas zakładania cewnika centralnego, unikając jednoczesnego podawania z krwią ze względu na ryzyko pseudoaglutynacji.
bilirubina, cukrzyca, dehydrogenaza mleczanowa, elektrolity, fosfolipidy, glikemia, hiperfosfatemia, infuzja dożylna, kwasica mleczanowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, olej rybny, olej sojowy, osmolarność, parametry krzepnięcia, pierwiastki śladowe, pompa objętościowa, posocznica, próby wątrobowe, pseudoaglutynacja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, saturacja krwi, triglicerydy, witaminy rozpuszczalne w wodzie, zaburzenia gospodarki tłuszczowej, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół ponownego odżywienia, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe