Przeciwwskazania
Darunavir Synoptis 400 mg

Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Stosowanie darunawiru jest przeciwwskazane w kilku ściśle określonych sytuacjach klinicznych, które można podzielić na kilka głównych kategorii. Lekarz powinien bezwzględnie odradzić stosowanie tego leku w opisanych poniżej przypadkach ze względu na możliwość wystąpienia poważnych konsekwencji zdrowotnych.¹

Przeciwwskazania związane z pacjentem

Istnieją dwa główne przeciwwskazania wynikające bezpośrednio ze stanu pacjenta:

• Nadwrażliwość na darunawir – wystąpienie reakcji alergicznej na substancję czynną stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku
• Nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie, w tym na żółcień pomarańczową FCF (E110), laktozę jednowodną czy glikol propylenowy (E1520)
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C według skali Child-Pugh) – darunawir jest przeciwwskazany u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością wątroby²

Interakcje z lekami wpływającymi na skuteczność darunawiru

Darunawir występuje w terapii jako lek wzmocniony farmakokinetyką rytonawiru lub kobicystatu. Stosowanie pewnych leków może prowadzić do zmniejszenia stężenia darunawiru we krwi, co skutkuje utratą działania terapeutycznego:³

Dla darunawiru wzmocnionego zarówno rytonawirem jak i kobicystatem przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie:

• Produktu złożonego zawierającego lopinawir i rytonawir⁴
• Silnych induktorów CYP3A, takich jak ryfampicyna
• Preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)⁵

Dla darunawiru wzmocnionego kobicystatem (ale nie rytonawirem) dodatkowo przeciwwskazane są:

• Silne induktory CYP3A, takie jak karbamazepina, fenobarbital i fenytoina

Należy pamiętać, że darunawir wzmocniony kobicystatem wykazuje większą wrażliwość na indukcję enzymu CYP3A niż darunawir wzmocniony rytonawirem. Stosowanie silnych induktorów CYP3A prowadzi do zmniejszenia ekspozycji na kobicystat i darunawir, co skutkuje utratą działania terapeutycznego.⁶

Interakcje związane z hamowaniem metabolizmu innych leków

Darunawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem wykazuje silne działanie hamujące na enzym CYP3A, co prowadzi do zwiększonego stężenia we krwi leków metabolizowanych przez ten enzym. W przypadku niektórych substancji czynnych taki wzrost stężenia może prowadzić do wystąpienia ciężkich, a nawet zagrażających życiu działań niepożądanych.⁷

Do leków, których jednoczesne stosowanie z darunawirem (wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem) jest przeciwwskazane, należą:

Leki o działaniu urologicznym

• Alfuzosyna – zwiększone ryzyko niedociśnienia ortostatycznego⁸
• Dapoksetyna – nadmierne działanie opóźniające wytrysk⁹
• Syldenafil – wyłącznie gdy jest stosowany w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego¹⁰
• Awanafil – inhibitor PDE-5¹¹

Leki kardiologiczne

• Amiodaron – zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca¹²
• Beprydyl – arytmogenne działanie¹³
• Dronedaron – ryzyko zaostrzenia arytmii¹⁴
• Iwabradyna – ryzyko nadmiernej bradykardii¹⁵
• Chinidyna – arytmogenne działanie¹⁶
• Ranolazyna – ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca¹⁷

Leki przeciwhistaminowe

• Astemizol – ryzyko wydłużenia odstępu QT¹⁸
• Terfenadyna – ryzyko zaburzeń rytmu serca¹⁹

Leki o działaniu gastroenterologicznym

• Cyzapryd – ryzyko arytmii²⁰
• Domperidon – ryzyko zaburzeń rytmu serca²¹
• Naloksegol – lek stosowany w leczeniu zaparć wywołanych opioidami²²

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne

• Kolchicyna – wyłącznie gdy jest stosowana u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby (ryzyko zwiększonej toksyczności)²³

Leki przeciwwirusowe

• Elbaswir/grazoprewir – terapia stosowana w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C²⁴

Alkaloidy sporyszu

• Dihydroergotamina²⁵
• Ergometryna²⁶
• Ergotamina²⁷
• Metylergonowina²⁸

Wszystkie pochodne alkaloidów sporyszu w połączeniu z darunawirem mogą powodować objawy zatrucia sporyszem, w tym skurcz naczyń obwodowych i niedokrwienie tkanek.

Leki psychiatryczne

• Lurazydon – przeciwpsychotyk drugiej generacji²⁹
• Pimozyd – przeciwpsychotyk, ryzyko zaburzeń rytmu serca³⁰
• Kwetiapina – przeciwpsychotyk, ryzyko nasilenia działań niepożądanych³¹
• Sertindol – przeciwpsychotyk³²

Leki uspokajające i nasenne

• Triazolam – znacznie wydłużone działanie sedatywne³³
• Midazolam (podawany doustnie) – ryzyko przedłużonej sedacji i depresji oddechowej³⁴

Należy zauważyć, że w przypadku midazolamu podawanego parenteralnie istnieją specjalne środki ostrożności, ale nie stanowi to bezwzględnego przeciwwskazania jak przy podaniu doustnym.

Leki hipolipemizujące

• Symwastatyna – ryzyko miopatii i rabdomiolizy³⁵
• Lowastatyna – ryzyko miopatii i rabdomiolizy³⁶
• Lomitapid – lek stosowany w leczeniu homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej³⁷

Leki przeciwzakrzepowe

• Dabigatran – bezpośredni inhibitor trombiny, ryzyko zwiększonego działania przeciwzakrzepowego³⁸
• Tikagrelor – antagonista receptora P2Y12, ryzyko zwiększonego działania przeciwpłytkowego³⁹

Podsumowując, darunawir (Darunavir Synoptis) w postaci tabletek powlekanych 400 mg i 800 mg, wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem, wykazuje liczne przeciwwskazania do stosowania wynikające z możliwych interakcji lekowych i stanu klinicznego pacjenta. W przypadku rozważania terapii darunawirem należy koniecznie przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący aktualnie przyjmowanych leków oraz chorób współistniejących, aby wykluczyć wszystkie bezwzględne przeciwwskazania do stosowania tego leku.