niewydolność wątroby
Niewydolność wątroby to stan kliniczny, w którym dochodzi do zaburzenia funkcji wątroby w stopniu uniemożliwiającym prawidłowe spełnianie jej licznych zadań metabolicznych. Może mieć charakter ostry (fulminant hepatic failure) lub przewlekły, rozwijający się powoli w przebiegu długotrwałego uszkodzenia miąższu wątroby.
W ostrym zespole niewydolności wątroby dochodzi do gwałtownego pogorszenia funkcji narządu u osoby bez wcześniejszej choroby wątroby. Charakteryzuje się encefalopatią wątrobową i zaburzeniami krzepnięcia (INR > 1,5) rozwijającymi się w ciągu 26 tygodni od wystąpienia objawów. Najczęstsze przyczyny to toksyczne uszkodzenie wątroby (np. paracetamol), infekcje wirusowe (HAV, HBV) oraz zaburzenia naczyniowe.
Przewlekła niewydolność wątroby rozwija się w przebiegu marskości wątroby i może prowadzić do nadciśnienia wrotnego, wodobrzusza, krwawień z żylaków przełyku, encefalopatii wątrobowej i zespołu wątrobowo-nerkowego. Główne przyczyny to przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, alkoholowa choroba wątroby, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby oraz schorzenia autoimmunologiczne.
Diagnostyka obejmuje ocenę parametrów biochemicznych (bilirubina, albuminy, aminotransferazy, wskaźniki krzepnięcia), badania obrazowe (USG, TK, MR) oraz w wybranych przypadkach biopsję wątroby. Leczenie zależy od przyczyny i stopnia zaawansowania niewydolności, a w ciężkich przypadkach jedyną opcją może być przeszczepienie wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Solifenacin Stada 10 mg
Solifenacyna bursztynian, substancja czynna leku Solifenacin Stada, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne w terapii pęcherza nadreaktywnego. Leki o działaniu antycholinergicznym stosowane jednocześnie z solifenacyną nasilają zarówno efekt terapeutyczny, jak i działania niepożądane, dlatego zaleca się zachowanie około tygodniowego odstępu między terapiami. Solifenacyna antagonizuje działanie agonistów receptorów cholinergicznych oraz zmniejsza skuteczność prokinetyków (metoklopramid, cisapryd), co wymaga monitorowania efektu terapeutycznego. Metabolizm solifenacyny odbywa się głównie przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę powoduje dwukrotny wzrost AUC, 400 mg/dobę – trzykrotny wzrost), rytonawir, nelfinawir czy itrakonazol, znacząco zwiększają stężenie leku, co wymaga ograniczenia dawki do 5 mg. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub umiarkowaną niewydolnością wątroby jednoczesne stosowanie solifenacyny z silnymi inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych.
agonista receptora cholinergicznego, benzodiazepina, bradykardia, cewnikowanie pęcherza, cisapryd, cytochrom CYP3A4, cytochrom P450, digoksyna, diltiazem, doustny lek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, fenytoina, fizostygmina, hipokaliemia, itrakonazol, karbachol, karbamazepina, ketokonazol, lek antycholinergiczny, lek beta-adrenolityczny, metoklopramid, mikrosom wątroby, nelfinawir, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, pęcherz nadreaktywny, perystaltyka przewodu pokarmowego, pilokarpina, ryfampicyna, rytonawir, solifenacyna, tachykardia, warfaryna, węgiel aktywowany, werapamil, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu - Leksykon chorób i schorzeń
Naczyniak krwotoczny dziedziczny – Epidemiologia
Naczyniak krwotoczny dziedziczny (HHT) to autosomalnie dominujące zaburzenie naczyniowe, charakteryzujące się obecnością mnogich malformacji tętniczo-żylnych (AVM) bez prawidłowej sieci naczyń włosowatych. Etiologia opiera się na mutacjach genów szlaku BMP, głównie ENG i ACVRL1, które odpowiadają za około 90% przypadków. Częstość występowania HHT wynosi około 1 na 5000-8000 osób globalnie, z wyższą zapadalnością w wybranych regionach, np. 1:1331 na Wyspach Bonaire i Curaçao. Choroba manifestuje się najczęściej w drugiej lub trzeciej dekadzie życia, z progresją objawów, takich jak epistaxis, telangiektazje i krwawienia z przewodu pokarmowego, nasilające się po 40. roku życia. Diagnostyka opiera się na kryteriach klinicznych Curaçao oraz badaniach genetycznych, które są kluczowe dla potwierdzenia rozpoznania i identyfikacji krewnych pierwszego stopnia. Wczesne wykrycie AVM, zwłaszcza płucnych i mózgowych, jest istotne ze względu na ryzyko powikłań zagrażających życiu.
badanie genetyczne, badanie przesiewowe, dziedziczenie autosomalne dominujące, epistaxis, ezofagogastroduodenoskopia, kryteria Curaçao, malformacja naczyniowa, malformacja tętniczo-żylna, mózgowe AVM, mutacja heterozygotyczna, naczyniak krwotoczny dziedziczny, nawracające krwawienie z nosa, niewydolność wątroby, płucne AVM, przezklatkowa echokardiografia kontrastowa, receptor kinazy typu 1, rezonans magnetyczny mózgu, szlak sygnałowy BMP, telangiektazja, wątrobowe AVM, zaburzenie angiogenezy, zajęcie przewodu pokarmowego, zespół Oslera-Webera-Rendu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Crohnax 500 mg
Lek Crohnax, dostępny w formie czopków zawierających 500 mg lub 1000 mg mesalazyny (kwasu 5-aminosalicylowego), posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy skrupulatnie weryfikować przed rozpoczęciem terapii. Należą do nich nadwrażliwość na kwas salicylowy i jego pochodne, ciężkie zaburzenia czynności nerek i wątroby, czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zaburzenia krzepnięcia oraz wiek poniżej 12 lat. Mesalazyna może wywoływać poważne reakcje alergiczne u pacjentów z alergią na pochodne kwasu salicylowego, a jej nefrotoksyczność i potencjalna hepatotoksyczność stanowią istotne ryzyko u osób z niewydolnością nerek i wątroby. Stosowanie leku w aktywnej fazie choroby wrzodowej zwiększa ryzyko nasilenia dolegliwości bólowych i krwawień, natomiast u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia istnieje podwyższone ryzyko powikłań krwotocznych.
choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, koagulopatia, kwas 5-aminosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, mesalazyna, nadwrażliwość na kwas salicylowy, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parametry krzepnięcia, parametry nerkowe, powikłania krwotoczne, powikłania nerkowe, reakcja alergiczna na salicylany, remisja, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia koagulologiczne, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Losmina 40 mg/0,4 ml (4000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa, substancja czynna leku Losmina, jest heparyną drobnocząsteczkową stosowaną w profilaktyce i leczeniu chorób zakrzepowo-zatorowych. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jej stosowania są: nadwrażliwość na enoksaparynę lub inne składniki preparatu, immunologiczna małopłytkowość poheparynowa (HIT) w ciągu ostatnich 100 dni lub obecność przeciwciał przeciwko kompleksom heparyna-czynnik płytkowy 4, aktywne klinicznie krwawienie oraz stany o wysokim ryzyku krwawienia, takie jak niedawny udar krwotoczny, owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe z ryzykiem krwawienia, niedawne operacje neurochirurgiczne lub okulistyczne, żylaki przełyku, tętniaki naczyniowe oraz nieprawidłowości naczyniowe w obrębie mózgu i rdzenia kręgowego. Ponadto, stosowanie enoksaparyny jest przeciwwskazane przy planowanym znieczuleniu podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym w ciągu 24 godzin od podania leku ze względu na ryzyko krwiaka zagrażającego porażeniem.
aktywność anty-Xa, choroba wrzodowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, czynnik płytkowy 4, depolimeryzacja heparyny, enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, krwawienie klinicznie istotne, krwiak podtwardówkowy, małopłytkowość poheparynowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, operacja neurochirurgiczna, owrzodzenie żołądka, reakcja anafilaktyczna, retinopatia cukrzycowa, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fibralipid 200 mg
Lek Fibralipid, zawierający 200 mg fenofibratu mikronizowanego, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na fenofibrat lub składniki pomocnicze (m.in. sacharoza 47,49 mg, metylu parahydroksybenzoesan 0,0214 mg), niewydolnością wątroby (w tym marskością żółciową), chorobą pęcherzyka żółciowego, ciężką niewydolnością nerek (eGFR <30 mL/min/1,73 m²), przewlekłym lub ostrym zapaleniem trzustki (z wyjątkiem ostrego zapalenia związanego z ciężką hipertrójglicerydemią) oraz u pacjentów z reakcjami fototoksycznymi po fibratach lub ketoprofenie. Fenofibrat metabolizowany jest głównie w wątrobie, a zaburzenia jej funkcji mogą prowadzić do kumulacji leku i zwiększenia ryzyka działań niepożądanych. Ponadto, lek może zwiększać wydzielanie cholesterolu do żółci, co sprzyja kamicy żółciowej.
W przypadku łagodnej do umiarkowanej niewydolności nerek (eGFR 30-60 mL/min/1,73 m²) konieczne jest ostrożne rozważenie korzyści i ryzyka terapii oraz monitorowanie funkcji nerek i ewentualna modyfikacja dawki. Stosowanie Fibralipidu u pacjentów jednocześnie przyjmujących statyny i posiadających czynniki ryzyka miopatii (np. wcześniejsze zaburzenia mięśniowe, niedoczynność tarczycy, zaburzenia nerek, wiek >70 lat) jest odradzane. Leku nie należy stosować u kobiet planujących ciążę, w ciąży oraz karmiących piersią z powodu braku danych bezpieczeństwa. Przed zabiegami chirurgicznymi zaleca się czasowe odstawienie leku ze względu na potencjalne działanie przeciwzakrzepowe fenofibratu. U pacjentów z cukrzycą konieczne jest monitorowanie glikemii i dostosowanie terapii przeciwcukrzycowej podczas leczenia fenofibratem.
choroba pęcherzyka żółciowego, ciężka niewydolność nerek, działanie przeciwzakrzepowe, fenofibrat mikronizowany, fibrat, fotosensytywność, hipertrójglicerydemia, kamica żółciowa, kapsułka twarda, ketoprofen, kontrola glikemii, lek przeciwcukrzycowy, marskość wątroby żółciowa, miopatia, nadwrażliwość na fenofibrat, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, reakcja fototoksyczna, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie lipidowe, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Curosurf 80 mg, co odpowiada około 74 mg całej zawartości fosfolipidów i 0,9 mg niskocząsteczkowych hydrofobowych protein.
Curosurf (poractant alfa) to naturalny surfaktant pochodzenia świńskiego, stosowany w leczeniu i profilaktyce zespołu zaburzeń oddychania (RDS) u wcześniaków. Preparat zawiera 80 mg/ml fosfolipidów, co odpowiada około 74 mg fosfolipidów i 0,9 mg hydrofobowych protein na 1 ml zawiesiny. Dostępny jest w fiolkach 1,5 ml (120 mg substancji czynnej) i 3 ml (240 mg substancji czynnej). W terapii RDS zaleca się podanie dawki początkowej 100-200 mg/kg mc. (1,25-2,5 ml/kg), z możliwością podania kolejnych dawek 100 mg/kg mc. (1,25 ml/kg) co najmniej co 12 godzin, maksymalna dawka całkowita wynosi 300-400 mg/kg mc. W profilaktyce RDS dawkę początkową podaje się jak najszybciej po urodzeniu, najlepiej w ciągu 15 minut, a kolejne dawki 100 mg/kg mc. można podać 6-12 godzin po pierwszej dawce, a następnie co 12 godzin, z tą samą maksymalną dawką całkowitą.
aparat CPAP, ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych, drogi oddechowe, frakcja fosfolipidów, laryngoskopia bezpośrednia, mechaniczna wentylacja, metoda INSURE, metoda LISA, naturalny surfaktant, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oddział neonatologiczny, pęcherzyki płucne, podanie dooskrzelowe, podanie dotchawicze, poractant alfa, rurka dotchawicza, rurka intubacyjna, saturacja krwi tętniczej, stężenie tlenu, struny głosowe, worek samorozprężalny, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Clindanea 600 mg
Clindanea to produkt leczniczy zawierający 600 mg klindamycyny w postaci chlorowodorku, dostępny w formie tabletek powlekanych o wymiarach 19,3 mm x 8,9 mm x 8,4 mm, podzielnych na równe dawki. Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 14 lat wynosi od 600 mg do 1800 mg na dobę, podawane w 3-4 dawkach podzielonych, zależnie od ciężkości i lokalizacji zakażenia. Produkt nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży poniżej 14 roku życia ze względu na brak możliwości odpowiedniego dawkowania. Tabletki należy podawać doustnie, popijając co najmniej jedną szklanką wody.
bezmocz, ciężka niewydolność nerek, dawka podzielona, eliminacja z organizmu, hemodializa, klindamycyna chlorowodorek, kreska dzieląca, lokalizacja zakażenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania klindamycyny, podanie doustne, schemat dawkowania, stężenie klindamycyny w osoczu, tabletka powlekana, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adepend
Leczenie produktem Adepend, zawierającym naltrekson, powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w terapii uzależnień od alkoholu, zgodnie z krajowymi wytycznymi. W trakcie terapii dolegliwości bólowe należy leczyć wyłącznie nieopioidowymi lekami przeciwbólowymi, gdyż stosowanie opioidów jest przeciwwskazane i może prowadzić do poważnych powikłań. U pacjentów z uzależnieniem od opioidów podanie Adepend może wywołać zespół odstawienia, pojawiający się już po 5 minutach i trwający do 48 godzin, wymagający leczenia objawowego, często w warunkach szpitalnych. Ze względu na potencjalną hepatotoksyczność naltreksonu, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ostrą chorobą lub niewydolnością wątroby, monitorując regularnie funkcję wątroby, zwłaszcza przy dawkach do 300 mg/dobę. Metabolizm naltreksonu odbywa się głównie w wątrobie, a eliminacja przez nerki, co wymaga uważnej obserwacji klinicznej u pacjentów z niewydolnością tych narządów.
brak laktazy, chlorowodorek naltreksonu, depresja oddechowa, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność naltreksonu, laktoza jednowodna, naltrekson, nieopioidowy lek przeciwbólowy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, obrzęk twarzy, ostra choroba wątroby, receptor opioidowy, rozkurczowe ciśnienie krwi, test prowokacji naloksonem, uszkodzenie hepatocytów, uwalnianie histaminy, uzależnienie od alkoholu, uzależnienie od opioidów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krążenia, zatrucie opioidami, zespół odstawienia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Toptelmi 40 mg
Lek Toptelmi (telmisartan) jest stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego oraz w celu zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego. Profil bezpieczeństwa telmisartanu jest porównywalny z placebo, z częstością działań niepożądanych odpowiednio 41,4% vs 43,9%. Działania niepożądane nie wykazują zależności od dawki, płci, wieku ani rasy. Do ciężkich działań niepożądanych należą reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy (częstość ≥1/10 000 do <1/1000), ostra niewydolność nerek (≥1/1000 do <1/100), a także posocznica, która może prowadzić do zgonu. W badaniu PRoFESS zaobserwowano zwiększoną częstość posocznicy u pacjentów leczonych telmisartanem w porównaniu do placebo. Rzadko zgłaszano również zaburzenia czynności wątroby, głównie u pacjentów japońskiego pochodzenia, co sugeruje możliwe uwarunkowania genetyczne.
bradykardia, choroby sercowo-naczyniowe, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipotonia, kinaza kreatynowa, kreatynina, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, placebo, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rwa kulszowa, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan, wysypka polekowa, zaburzenia wątroby, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie pęcherza, zapalenie ścięgna, zapalenie zatok - Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Sandoz 100 mg
Micafungin Sandoz, zawierający mykafunginę, wykazuje działania niepożądane u około 32,2% pacjentów, z najczęstszymi reakcjami takimi jak nudności (2,8%), podwyższenie aktywności fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz wzrost aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Działania niepożądane wątroby wystąpiły u 8,6% pacjentów, głównie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, z koniecznością przerwania terapii u 1,1%. Ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaktoidalne, zdarzały się niezbyt często (0,2%) i dotyczyły głównie pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi. Profil działań niepożądanych obejmuje także zaburzenia hematologiczne, immunologiczne, elektrolitowe, neurologiczne, sercowo-naczyniowe, żołądkowo-jelitowe oraz skórne, z różnicami w częstości występowania u dzieci i dorosłych.
AlAT, alogeniczny HSCT, aminotransferaza asparaginianowa, AspAT, bradykardia, dehydrogenaza mleczanowa, duszność, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hemoliza, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczna, mykafungina, nadciśnienie, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, tachykardia, uszkodzenie komórek wątrobowych, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Interakcje leku – Glucosum 5% Fresenius 50 mg/ml
Podczas stosowania roztworu GLUCOSUM 5% FRESENIUS (50 g glukozy w 1000 ml, osmolarność 278 mOsmol/l) należy bezwzględnie weryfikować zgodność farmaceutyczną z innymi lekami podawanymi pozajelitowo oraz podawać mieszaniny leków bezzwłocznie po przygotowaniu. Szczególną ostrożność wymaga jednoczesne stosowanie z lekami nasilającymi działanie wazopresyny, takimi jak chloropropamid, klofibrat, karbamazepina, SSRI, NLPZ, desmopresyna czy diuretyki, ze względu na wysokie ryzyko rozwoju hiponatremii szpitalnej. Zaleca się monitorowanie stężenia sodu w surowicy, bilansu płynów oraz dostosowanie szybkości infuzji do stanu pacjenta, aby zapobiec zaburzeniom gospodarki wodno-elektrolitowej.
analog wazopresyny, bilans płynów, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, działanie przeciwdiuretyczne, działanie wazopresyjne, glukoneogeneza, hiperglikemia, hipoglikemia, hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym, interakcja lekowa, lek moczopędny, lek nasilający działanie wazopresyny, lek pobudzający uwolnienie wazopresyny, lek przeciwpadaczkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, niezgodność fizyczno-chemiczna, reabsorpcja wody w nerkach, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie elektrolitów w surowicy, wazopresyna, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zgodność farmaceutyczna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Durogesic 12 mcg/h
Przedawkowanie systemu transdermalnego Durogesic, zawierającego fentanyl w dawkach od 12 μg/h do 100 μg/h (odpowiednio 2,1 mg do 16,8 mg substancji czynnej na plaster), stanowi stan zagrożenia życia, głównie z powodu depresji ośrodka oddechowego. Mechanizmy przedawkowania obejmują stosowanie zbyt wielu plastrów jednocześnie, niewłaściwą wymianę, uszkodzenie plastra lub ekspozycję na ciepło, co zwiększa uwalnianie fentanylu. Objawy kliniczne to m.in. depresja oddechowa (częstość oddechów <8/min), sedacja, bradykardia (<60/min), hipotensja, hipotermia (<35°C), sztywność mięśniowa, skurcz oskrzeli, mioza oraz nudności i wymioty. Szczególnie narażone są osoby starsze, z niewydolnością wątroby lub nerek, chorobami układu oddechowego oraz przyjmujące inne leki depresyjne na OUN.
astma, bradykardia, choroby układu oddechowego, depresja oddechowa, duszność, fentanyl, hipotensja, hipotermia, istota biała mózgu, leukoencefalopatia toksyczna, mioza, nalokson, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, okres półtrwania leku, plaster z fentanylem, POChP, receptor opioidowy, sinica, skurcz oskrzeli, system transdermalny, sztywność mięśniowa, tkanka tłuszczowa, układ przywspółczulny, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Methofill 10 mg
Metotreksat charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, drogi i czasu podawania, jednak mogą wystąpić nawet przy niskich dawkach, co wymaga systematycznego monitorowania pacjentów. W terapii przeciwnowotworowej dominują toksyczne efekty takie jak zahamowanie czynności szpiku kostnego oraz zapalenie błon śluzowych, pojawiające się odpowiednio po 3-7 dniach (zapalenie błony śluzowej) i kilka dni później (leukopenia, trombocytopenia), które zwykle ustępują w ciągu 14-28 dni u pacjentów z prawidłową eliminacją leku. Do najcięższych działań niepożądanych należą: ciężkie cytopenie, śródmiąższowe zapalenie płuc lub zwłóknienie, hepatotoksyczność (wzrost aktywności AlAT, AspAT, fosfatazy alkalicznej, bilirubiny), nefrotoksyczność, neurotoksyczność (od bólów głowy po encefalopatię), zdarzenia zakrzepowo-zatorowe oraz ciężkie reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny i zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azotemia, bezmocz, biegunka, bilirubina, ból brzucha, chłoniak, dyzuria, encefalopatia, fosfataza alkaliczna, hepatotoksyczność, hipogammaglobulinemia, krwawe wymioty, krwiomocz, leukopenia, marskość wątroby, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie pęcherza moczowego, pancytopenia, rumień, skąpomocz, śródmiąższowe zapalenie płuc, stłuszczenie wątroby, świąd, tamponada serca, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne rozdęcie okrężnicy, toksyczne uszkodzenie wątroby, toksyczność płucna, trombopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysięk osierdziowy, zaburzenie hematopoezy, zaburzenie limfoproliferacyjne, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie osierdzia, zatorowość płucna, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczanie skóry, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Legrex 60 mg
Lek Legrex zawierający 60 mg tikagreloru jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na tikagrelor lub substancje pomocnicze, aktywnym krwawieniem patologicznym, przebytym krwotokiem śródczaszkowym oraz ciężką niewydolnością wątroby. Ponadto, stosowanie tikagreloru jest przeciwwskazane w skojarzeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, klarytromycyna, nefazodon, rytonawir i atazanawir, ze względu na ryzyko znacznego zwiększenia ekspozycji na lek i powikłań krwotocznych. W tych sytuacjach konieczne jest zastosowanie alternatywnej terapii przeciwpłytkowej dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta.
W przypadkach umiarkowanej niewydolności wątroby, podwyższonego ryzyka krwawień (np. po zabiegach operacyjnych, zaburzenia hemostazy, choroba wrzodowa w fazie aktywnej, jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych) oraz u pacjentów z ryzykiem bradykardii (z zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem przedsionkowo-komorowym II/III stopnia lub przyjmujących leki zwalniające rytm serca) zaleca się szczególną ostrożność i ścisłe monitorowanie. Pacjenci z przewlekłymi chorobami układu oddechowego, zwłaszcza POChP i astmą, powinni być informowani o możliwości nasilenia duszności podczas terapii tikagrelorem. Decyzja o zastosowaniu leku powinna być oparta na indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
agregacja płytek krwi, antybiotyk makrolidowy, astma, atazanawir, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba układu oddechowego, choroba wrzodowa, duszność, działanie niepożądane, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie patologiczne, krwotok śródczaszkowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, nadwrażliwość, nefazodon, niewydolność wątroby, POChP, powikłanie krwotoczne, reakcja anafilaktyczna, rytonawir, tabletka powlekana, tikagrelor, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Telmisartan Medical Valley 80 mg
Telmisartan Medical Valley, dostępny w dawkach 20 mg, 40 mg oraz 80 mg w formie tabletek, jest antagonistą receptora angiotensyny II stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na telmisartan lub substancje pomocnicze, II i III trymestr ciąży ze względu na ryzyko toksycznego wpływu na płód, zaburzenia odpływu żółci oraz ciężką niewydolność wątroby, które mogą prowadzić do upośledzonego metabolizmu i kumulacji leku. Ponadto, jednoczesne stosowanie telmisartanu z aliskirenem jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą oraz u osób z GFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, w tym hiperkaliemii i pogorszenia funkcji nerek.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, cukrzyca, farmakokinetyka telmisartanu, GFR, hiperkaliemia, lek hipotensyjny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, przesączanie kłębuszkowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, telmisartan, układ renina-angiotensyna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie odpływu żółci - Leksykon substancji czynnych
Melisa – Działania niepożądane
Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) wykazuje wysoki profil bezpieczeństwa jako pojedynczy składnik fitoterapeutyczny, bez udokumentowanych działań niepożądanych w preparatach takich jak Melisa Fix czy Intractum Melissae Phytopharm. W preparatach złożonych, zawierających melisę wraz z innymi ziołami, obserwuje się szersze spektrum działań niepożądanych, w tym reakcje nadwrażliwości (alergiczne reakcje skórne, oddechowe, w tym rzadkie wstrząsy anafilaktyczne), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, skurcze brzucha, krwawienia z przewodu pokarmowego) oraz poważniejsze powikłania, takie jak polekowe uszkodzenie wątroby (w preparacie Iberogast manifestujące się podwyższeniem enzymów wątrobowych i żółtaczką) oraz zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, omdlenia, niewydolność krążenia) w preparatach zawierających głóg. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nadwrażliwością na rośliny z rodziny Asteraceae, u których może wystąpić reakcja krzyżowa, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu preparatów z rumiankiem.
astrowate, bilirubina, ból brzucha skurczowy, ból głowy, działanie nasenne, działanie uspokajające, enzym wątrobowy, fitoterapia, fotosensytyzacja, interakcja lekowa, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, melisa lekarska, monoterapia, nadwrażliwość, niewydolność krążenia, niewydolność wątroby, obrzęk twarzy, omdlenie, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, preparat uspokajający, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna skórna, reakcja krzyżowa, wspomaganie trawienia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawrót głowy, żółtaczka polekowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meropenem Kabi 1 g
Dawkowanie meropenemu Kabi powinno być indywidualnie dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia oraz stanu klinicznego pacjenta. U dorosłych i młodzieży dawki wahają się od 500 mg do 2 g podawanych co 8 godzin, z wyższymi dawkami (do 2 g trzy razy na dobę) zalecanymi w ciężkich zakażeniach wywołanych przez mniej wrażliwe bakterie, takie jak Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa czy Acinetobacter spp. Standardowa podaż odbywa się w formie infuzji dożylnej trwającej 15-30 minut, z możliwością podania dawki do 1 g w bolusie dożylnym trwającym około 5 minut, choć bezpieczeństwo podawania 2 g w bolusie jest słabo udokumentowane. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek (klirens kreatyniny <51 ml/min) konieczne jest zmniejszenie dawki i wydłużenie odstępów między podaniami, np. dawka jednostkowa co 12 lub 24 godziny w zależności od stopnia niewydolności nerek. Meropenem jest usuwany podczas hemodializy, dlatego dawkę należy podać po jej zakończeniu. Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością wątroby ani u osób starszych z prawidłową funkcją nerek.
Acinetobacter, bakterie chorobotwórcze, dializa otrzewnowa, Enterobacteriaceae, hemodializa, hemofiltracja, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, meropenem, Meropenem Kabi, mukowiscydoza, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, Pseudomonas aeruginosa, respiratorowe zapalenie płuc, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie dróg moczowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie poporodowe, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Diclomax 25 mg
Diclomax, zawierający 25 mg diklofenaku potasowego w formie tabletek powlekanych, powinien być stosowany zgodnie z zasadą najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby minimalizować ryzyko działań niepożądanych. Standardowa dawka dla dorosłych to 25 mg co 4-6 godzin, maksymalnie 75 mg na dobę (3 tabletki), a leczenie bólu nie powinno przekraczać 5 dni bez konsultacji lekarskiej. U pacjentów w podeszłym wieku oraz z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek lub wątroby dawka powinna być indywidualnie dostosowana i monitorowana, natomiast u osób z ciężką niewydolnością tych narządów stosowanie diklofenaku jest przeciwwskazane. Lek jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia.
czynność nerek, czynność wątroby, Diclomax, diklofenak potasowy, działanie hematotoksyczne, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, GFR, morfologia krwi, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, stężenie bilirubiny, stężenie kreatyniny, stężenie mocznika, tabletka powlekana, terapia diklofenakiem - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hydroxyzinum Polfarmex 10 mg
Hydroxyzinum Polfarmex w postaci tabletek powlekanych (10 mg i 25 mg) jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na hydroksyzynę chlorowodorek, cetyryzynę, pochodne piperazyny, aminofilinę, etylenodiaminę oraz na substancje pomocnicze, w tym laktozę (32,24 mg w tabletce 10 mg i 79,71 mg w tabletce 25 mg). Leku nie należy stosować u chorych z porfirią, wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odstępu QT, a także u osób z chorobami układu krążenia, istotnymi zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia), znaczną bradykardią, czy z historią nagłej śmierci sercowej w rodzinie. Przeciwwskazaniem jest także ciąża i karmienie piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka.
aminofilina, antybiotyk makrolidowy, biosynteza hemu, bradykardia, cetyryzyna, choroba wieńcowa, częstoskurcz komorowy wielokształtny, działanie sedatywne, etylenodiamina, fluorochinolon, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydroksyzyna chlorowodorek, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, nabyty zespół wydłużonego QT, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pochodna piperazyny, porfiria, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Abrea 75 mg
Lek Abrea dostępny jest w formie tabletek dojelitowych o dawkach 75 mg, 100 mg oraz 160 mg, przeznaczonych do stosowania doustnego. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do wskazań klinicznych, z maksymalną dawką dobową nieprzekraczającą 325 mg. W profilaktyce wtórnej zawału mięśnia sercowego, stabilnej i niestabilnej dławicy piersiowej (poza fazą ostrą), zapobieganiu niedrożności przeszczepu naczyniowego po CABG oraz angioplastyce wieńcowej zalecana dawka wynosi 75–160 mg raz na dobę. W profilaktyce wtórnej TIA i incydentów niedokrwiennych mózgu dawka może być zwiększona do 325 mg na dobę, pod warunkiem wykluczenia krwawienia śródmózgowego. Tabletki należy przyjmować minimum 30 minut przed posiłkiem, popijając co najmniej połową szklanki wody, nie łamiąc ani nie żując tabletek, aby zachować integralność otoczki chroniącej błonę śluzową żołądka.
angioplastyka wieńcowa, incydent niedokrwienny mózgowo-naczyniowy, krwawienie śródmózgowe, niedrożność przeszczepu naczyniowego, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, podrażnienie żołądka, profilaktyka wtórna zawału mięśnia sercowego, przemijający napad niedokrwienny mózgu, schorzenie układu sercowo-naczyniowego, stabilna dławica piersiowa, tabletka dojelitowa, zabieg CABG - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gabitril 5 mg
Tiagabina, substancja czynna leku Gabitril, charakteryzuje się wysoką biodostępnością wynoszącą 89% oraz szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Spożycie leku podczas posiłku powoduje zmniejszenie maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) oraz opóźnienie czasu jego osiągnięcia (Tmax), jednak całkowite wchłanianie pozostaje niezmienione. Objętość dystrybucji tiagabiny wynosi około 1 L/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest bardzo wysokie i sięga około 96%, co może mieć znaczenie w kontekście interakcji lekowych. Metabolizm tiagabiny odbywa się głównie przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza izoformę CYP3A, bez właściwości indukujących lub hamujących te enzymy, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Jednakże stosowanie induktorów enzymatycznych, takich jak fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i prymidon, znacząco zwiększa klirens wątrobowy tiagabiny, skracając jej okres półtrwania z 7-9 godzin do 2-3 godzin.
AUC, biodostępność, CYP3A, cytochrom P450, Gabitril, induktory enzymatyczne, klirens wątrobowy, leki przeciwpadaczkowe, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, powinowactwo do białek, profil farmakokinetyczny, stężenie maksymalne, tiagabina, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kostarox 30 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Kostarox, jest selektywnym inhibitorem COX-2 stosowanym w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów (ChZS), reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), przewlekłego bólu lędźwiowo-krzyżowego oraz zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa. Badania kliniczne obejmujące ponad 17 000 pacjentów wykazały, że długotrwałe stosowanie etorykoksybu w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg, a także 120 mg (w leczeniu ostrego zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej) jest związane z profilem działań niepożądanych podobnym do innych NLPZ, z ryzykiem poważnych incydentów sercowo-naczyniowych (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu) nieprzekraczającym 1% rocznie. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego (ból brzucha, zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zgaga, biegunka, nudności, wymioty), a także podwyższenia enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) oraz obrzęków i nadciśnienia tętniczego.
białkomocz, biegunka, ból brzucha, choroba wrzodowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, enzymy wątrobowe, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent zakrzepowy, inhibitor cyklooksygenazy-2, kreatynina, leukopenia, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie nerek, wrzód trawienny, wymioty, wzdęcie, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramizek Combi 2,5 mg + 5 mg
Lek Ramizek Combi, zawierający ramipryl i amlodypinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wynikają z profilu bezpieczeństwa obu substancji czynnych. Ramipryl jest związany z występowaniem uporczywego, suchego kaszlu, niedociśnienia tętniczego, a także poważnych działań niepożądanych takich jak obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia (częstość często), niewydolność nerek i wątroby, zapalenie trzustki, neutropenia/agranulocytoza (rzadko) oraz ciężkie reakcje skórne. Amlodypina natomiast najczęściej powoduje senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, obrzęki okolicy kostek oraz uczucie zmęczenia. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co wymaga szczegółowego monitorowania pacjentów pod kątem parametrów życiowych i laboratoryjnych.
anoreksja, biegunka, ból brzucha, ból głowy, duszność, eozynofilia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, kołatanie serca, leukopenia, martwica naskórka, morfologia krwi, nagłe zaczerwienienie, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk uogólniony, parestezja, ramipryl i amlodypina, reakcja alergiczna, reakcja skórna, SIADH, suchy kaszel, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Theraflu Grip Owoce Leśne 500 mg
Lek Theraflu GRIP Owoce Leśne zawiera paracetamol w dawce 500 mg i wiąże się z różnorodnymi działaniami niepożądanymi, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z predyspozycjami. Do najczęstszych i klinicznie istotnych należą zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia) występujące rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), które mogą manifestować się zwiększoną podatnością na infekcje i krwawieniami. Rzadkie reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka czy wstrząs anafilaktyczny, wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Ponadto, rzadko obserwuje się zaburzenia funkcji wątroby i dróg żółciowych, w tym hepatotoksyczność i niewydolność wątroby, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu lub przedawkowaniu paracetamolu.
agranulocytoza, bezmocz, drogi żółciowe, hepatotoksyczność, hipoglikemia, krwiomocz, leukopenia, martwica wątroby, nadwrażliwość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, paracetamol, pokrzywka, reakcja skórna, ropomocz, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia płytek krwi, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Azelamed 1 mg/ml
Lek Azelamed w postaci aerozolu do nosa zawiera 1 mg azelastyny chlorowodorku na 1 ml roztworu, przy czym pojedyncze rozpylenie (0,14 ml) dostarcza 0,14 mg substancji czynnej. Dawkowanie u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 6 roku życia wynosi 1 dawkę do każdego otworu nosowego dwa razy na dobę, co odpowiada całkowitej dawce dobowej 0,56 mg azelastyny chlorowodorku. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6 lat z powodu braku odpowiednich badań. U pacjentów z niewydolnością wątroby i/lub nerek brak jest wystarczających danych klinicznych, dlatego należy zachować ostrożność przy kwalifikacji do leczenia. Azelamed jest odpowiedni do długotrwałego stosowania, a czas terapii zależy od rodzaju i nasilenia schorzenia.
aerozol do nosa, aplikacja leku, azelastyny chlorowodorek, dane kliniczne, dawkowanie leku, długotrwałe leczenie, farmakokinetyka, mechanizm dozujący, nasilenie objawów, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, podanie donosowe, produkt leczniczy, schemat dawkowania, substancja czynna, system dozujący - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Espiro 25 mg
Eplerenon (Espiro) stosowany jest w dawkach indywidualnie dostosowywanych do wskazań klinicznych, stanu pacjenta oraz poziomu potasu w surowicy. Maksymalna dawka dobowa wynosi 50 mg, dostępna w formie tabletek 25 mg i 50 mg. W niewydolności serca po zawale mięśnia sercowego leczenie rozpoczyna się od 25 mg raz na dobę, stopniowo zwiększając do 50 mg w ciągu 4 tygodni, z kontrolą stężenia potasu. Podobne dawkowanie stosuje się u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca klasy II wg NYHA. Leczenie nie powinno być rozpoczynane przy stężeniu potasu >5,0 mmol/l, a jego monitorowanie jest obowiązkowe przed terapią, w pierwszym tygodniu, po miesiącu oraz okresowo. Dawkę dostosowuje się według poziomu potasu: <5,0 mmol/l – zwiększenie dawki, 5,0-5,4 mmol/l – utrzymanie dawki, 5,5-5,9 mmol/l – zmniejszenie dawki, >6,0 mmol/l – odstawienie leku. Po odstawieniu z powodu hiperkaliemii (>6,0 mmol/l) można wznowić terapię dawką 25 mg co drugi dzień, gdy potas spadnie poniżej 5,0 mmol/l.
amiodaron, ciężka niewydolność nerek, diltiazem, eplerenon, hiperkaliemia, inhibitor CYP3A4, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, łagodna niewydolność nerek, niewydolność nerek, niewydolność serca po zawale, niewydolność wątroby, ostry zawał mięśnia sercowego, przewlekła niewydolność serca, stężenie potasu w surowicy, tabletka powlekana, terapia nerkozastępcza, umiarkowana niewydolność nerek, werapamil, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lenalidomide Ranbaxy
Lenalidomid, substancja czynna leku Lenalidomide Ranbaxy, wykazuje silne działanie teratogenne, podobne do talidomidu, co wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję co najmniej 4 tygodnie przed, w trakcie oraz 4 tygodnie po zakończeniu terapii, a także poddawać się regularnym testom ciążowym o czułości minimum 25 mIU/ml. Mężczyźni stosujący lenalidomid powinni używać prezerwatyw podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub mogącymi zajść w ciążę, przez cały okres leczenia i co najmniej 7 dni po jego zakończeniu. Lek jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, które nie spełniają wszystkich wymogów programu zapobiegania ciąży. Ponadto, ze względu na ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, szczególnie u pacjentów ze szpiczakiem mnogim stosujących lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem, zaleca się unikanie dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych oraz stosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej u pacjentów z czynnikami ryzyka.
agenezja macicy, chłoniak grudkowy, chłoniak Hodgkina, chłoniak z komórek płaszcza, cholestatyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, drugi nowotwór pierwotny, dysfagia, działanie teratogenne, krwinki białe, nadciśnienie płucne, neutropenia, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, płytki krwi, postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa, przedwczesna niewydolność jajników, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja tumour flare, reaktywacja zakażenia wirusowego, resekcja jajników, szpiczak mnogi, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne zapalenie wątroby, wada wrodzona, wirus zapalenia wątroby typu B, zakrzepica żył głębokich, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Turnera, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Radirex PLUS –
Radirex PLUS to syrop zawierający 12,7 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A na 15 ml) pozyskiwanych z korzenia rzewienia, kory kruszyny, owocu kopru włoskiego i kminku. Preparat wykazuje działanie przeczyszczające, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, niedrożnością jelit, atonią jelit, ostrymi i przewlekłymi chorobami zapalnymi jelit (w tym wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i chorobą Leśniowskiego-Crohna), zapaleniem wyrostka robaczkowego, biegunką, odwodnieniem oraz zaburzeniami elektrolitowymi. Ze względu na zawartość sacharozy (62 g/100 g produktu) i etanolu (do 3,5% m/m), lek jest niewskazany u pacjentów z cukrzycą, nietolerancją tych składników oraz chorobami wątroby, zwłaszcza w zaawansowanej niewydolności. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany w ciąży i laktacji ze względu na ryzyko przenikania związków antranoidowych do płodu i mleka matki oraz możliwość wywołania skurczów macicy.
atonia jelit, badanie radiologiczne z kontrastem, biegunka, ból brzucha o niejasnej etiologii, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wątroby, choroba zapalna jelit, działanie przeczyszczające, glukofrangulinę A, kolonoskopia, leczenie hipoglikemizujące, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, niewydolność wątroby, perystaltyka jelit, sacharoza, skurcz macicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyciąg płynny złożony, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenie funkcji nerek, zapalenie otrzewnej, zapalenie wyrostka robaczkowego, związki antranoidowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Capecitabine LEK-AM 500 mg
Kapecytabina, doustny prolek fluoropirymidyny, wymaga starannej kwalifikacji pacjentów do terapii ze względu na liczne przeciwwskazania. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują: całkowity niedobór dehydrogenazy pirymidynowej (DPD), ciężką leukopenię, neutropenię, trombocytopenię, ciężką niewydolność wątroby, niewydolność nerek z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min, nadwrażliwość na kapecytabinę lub fluorouracyl, a także stosowanie brywudyny lub jej analogów. Lek jest również przeciwwskazany w ciąży i laktacji z powodu ryzyka teratogenności. W przypadku planowania terapii skojarzonej, przeciwwskazania do któregokolwiek z leków w schemacie wykluczają stosowanie całego schematu terapeutycznego.
antykoncepcja, brywudyna, dehydrogenaza pirymidynowa, działanie niepożądane, fluoropirymidyna, fluorouracyl, hepatotoksyczność, immunosupresja, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kapecytabina, klirens kreatyniny, leukopenia, morfologia krwi, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, sorywudyna, terapia skojarzona, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cognomem 20 mg
Lek Cognomem zawierający memantynę chlorowodorek w dawkach 10 mg (8,31 mg memantyny) oraz 20 mg (16,62 mg memantyny) posiada bezwzględne przeciwwskazania obejmujące nadwrażliwość na substancję czynną oraz na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (133 mg w tabletce 10 mg i 266 mg w tabletce 20 mg). Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować zarówno łagodne objawy skórne, jak i ciężkie reakcje anafilaktyczne. U pacjentów z nietolerancją laktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy stosowanie leku jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności. Tabletki są powlekane, podłużne i podzielne, co ułatwia dostosowanie dawki, jednak u pacjentów z dysfagią należy rozważyć alternatywne formy podania, np. roztwór doustny memantyny.
amantadyna, antagonista receptora NMDA, choroba współistniejąca, dekstrometorfan, drgawki, dysfagia, ketamina, laktoza jednowodna, memantyna chlorowodorek, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, reakcja alergiczna, roztwór doustny, środek alkalizujący mocz, substancja czynna, tabletka powlekana, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie połykania, zaburzenie wchłaniania węglowodanów, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy