Przedawkowanie
Fenirex 500 mg + 25 mg + 200 mg

Przedawkowanie leku Fenirex (500 mg + 25 mg + 200 mg, proszek do sporządzania roztworu doustnego)

Lek Fenirex zawiera trzy substancje czynne: paracetamol (500 mg), feniraminy maleinian (25 mg) oraz kwas askorbowy (200 mg). Przedawkowanie może powodować różne zagrożenia zdrowotne, przy czym najpoważniejsze konsekwencje związane są z toksycznością paracetamolu oraz feniraminy.¹

Przedawkowanie związane z feniraminą

Przedawkowanie składnika przeciwhistaminowego (feniraminy) może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych, szczególnie niebezpiecznych u dzieci. Główne objawy toksyczności obejmują drgawki, zaburzenia świadomości oraz śpiączkę.²

Przedawkowanie związane z paracetamolem

Toksyczność paracetamolu stanowi najpoważniejsze zagrożenie w przypadku przedawkowania leku Fenirex. Szczególne grupy ryzyka ciężkiego zatrucia obejmują:

• Osoby w wieku podeszłym – zwiększona wrażliwość na toksyczne działanie
• Małe dzieci – ze względu na niedojrzałość mechanizmów detoksykacji
• Pacjenci z chorobami wątroby wynikającymi z alkoholizmu
• Pacjenci cierpiący na chroniczne niedożywienie – ze względu na zmniejszone rezerwy glutationu
• Pacjenci stosujący leki indukujące enzymy wątrobowe – przyspieszona biotransformacja do toksycznych metabolitów

W powyższych przypadkach przedawkowanie może mieć szczególnie ciężki przebieg, prowadząc nawet do zgonu.³

Przebieg przedawkowania i objawy kliniczne

Zatrucie paracetamolem charakteryzuje się fazowym przebiegiem, gdzie początkowe objawy mogą być niespecyficzne i nie odzwierciedlają ciężkości uszkodzeń narządowych. Patofizjologiczną podstawą toksyczności jest wyczerpanie wątrobowych zasobów glutationu i kumulacja toksycznego metabolitu (NAPQI).⁴

Objawy przedawkowania w pierwszych 24 godzinach mogą obejmować:

• Bladość skóry – efekt naczynioruchowy
• Nudności i wymioty – częste wczesne objawy
• Brak apetytu – związany z dysfunkcją wątroby
• Bóle brzucha – szczególnie w prawym podżebrzu

Uszkodzenie wątroby może rozwinąć się w ciągu 12-48 godzin od przyjęcia toksycznej dawki. W tym czasie mogą pojawić się metaboliczne zaburzenia, takie jak zaburzenia metabolizmu glukozy oraz kwasica metaboliczna.⁵

W przypadku ciężkiego zatrucia, niewydolność wątroby może prowadzić do:

• Encefalopatii wątrobowej – zaburzenia świadomości wynikające z hiperamonemii
• Krwotoków – związanych z zaburzeniami syntezy czynników krzepnięcia
• Hipoglikemii – zaburzenie funkcji glukoneogenezy
• Obrzęku mózgu – powikłanie encefalopatii wątrobowej
• Śmierci – w przypadkach najcięższych

Oprócz hepatotoksyczności, przedawkowanie paracetamolu może prowadzić do ostrej niewydolności nerek z ostrą martwicą kanalików nerkowych. Manifestuje się to silnym bólem lędźwiowym, krwiomoczem i białkomoczem. Co istotne, uszkodzenie nerek może wystąpić nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby.⁶

Innymi rzadszymi, ale istotnymi klinicznie powikłaniami przedawkowania paracetamolu są zaburzenia rytmu serca oraz zapalenie trzustki.⁷

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania leku Fenirex, kluczowe znaczenie ma natychmiastowe podjęcie działań terapeutycznych. Pomimo możliwego braku specyficznych wczesnych objawów, pacjent powinien być niezwłocznie skierowany do szpitala lub otrzymać specjalistyczną pomoc medyczną w trybie pilnym.⁸

Postępowanie terapeutyczne obejmuje:

1. Podanie węgla aktywowanego – w przypadku, gdy od momentu przedawkowania minęła nie więcej niż 1 godzina
2. Oznaczenie stężenia paracetamolu w osoczu – należy wykonać co najmniej 4 godziny po spożyciu (wcześniejsze pomiary są niewiarygodne)
3. Podanie antidotum (N-acetylocysteiny) – może być stosowane do 24 godzin po przedawkowaniu, jednak maksymalny efekt ochronny uzyskuje się w ciągu pierwszych 8 godzin
4. Alternatywnie podanie metioniny doustnie – w warunkach pozaszpitalnych, szczególnie w rejonach odległych od szpitala, gdy wymioty nie stanowią problemu

Skuteczność antidotum gwałtownie maleje po 8 godzinach od zatrucia. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby rozwijających się po 24 godzinach od przedawkowania, konieczna jest konsultacja z oddziałem toksykologii lub hepatotoksykologii.⁹

Objawy przedawkowania leku Fenirex

Należy podkreślić, że brak wczesnych objawów lub ich łagodne nasilenie nie wyklucza rozwoju ciężkiego zatrucia. Pacjent, u którego podejrzewa się przedawkowanie leku Fenirex, wymaga natychmiastowej interwencji medycznej oraz ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych.¹⁰