potencjał rakotwórczy
Potencjał rakotwórczy określa zdolność substancji, czynnika fizycznego lub biologicznego do wywoływania transformacji nowotworowej w komórkach organizmu. Substancje o właściwościach kancerogennych mogą inicjować proces kancerogenezy poprzez uszkodzenie DNA, zaburzanie mechanizmów naprawy genetycznej lub wpływanie na proliferację komórkową.
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) klasyfikuje substancje według ich potencjału rakotwórczego w pięciu grupach: od grupy 1 (udowodnione działanie rakotwórcze u ludzi) do grupy 4 (prawdopodobnie nierakotwórcze). Ocena potencjału rakotwórczego opiera się na badaniach epidemiologicznych, doświadczeniach na zwierzętach oraz badaniach mechanizmów działania na poziomie komórkowym i molekularnym.
W praktyce klinicznej istotne jest rozpoznawanie czynników o potencjale rakotwórczym w celu prowadzenia skutecznej profilaktyki pierwotnej nowotworów. Dotyczy to zarówno ekspozycji zawodowej (np. azbest, benzen, promieniowanie jonizujące), czynników środowiskowych (np. promieniowanie UV, zanieczyszczenie powietrza), jak i stylu życia (np. dym tytoniowy, alkohol, niewłaściwa dieta).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxepilax 300 mg
Dane przedkliniczne dotyczące okskarbazepiny oraz jej aktywnego metabolitu monohydroksypochodnej (MHD) nie wskazują na istotne zagrożenia dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi, w tym genotoksyczności. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania zaobserwowano neurotoksyczne efekty u szczurów, które nie potwierdziły się u psów i myszy, co sugeruje zróżnicowaną odpowiedź gatunkową. MHD wykazała zdolność do wywoływania opóźnionej reakcji nadwrażliwości w modelu mysim, co może mieć znaczenie kliniczne w kontekście potencjalnych reakcji alergicznych. Testy mutagenne in vitro wykazały zwiększoną częstość mutacji w teście Amesa dla okskarbazepiny bez aktywacji metabolicznej oraz aberracje chromosomowe w komórkach CHO, jednak testy in vivo na szpiku kostnym szczura nie potwierdziły działania klastogennego ani aneugennego, co podkreśla ograniczone ryzyko mutagenne w warunkach fizjologicznych.
Badania reprodukcyjne wykazały, że okskarbazepina nie wpływa na płodność szczurów przy dawkach do 150 mg/kg mc./dobę, natomiast MHD w dawkach porównywalnych do stosowanych u ludzi powodowała zaburzenia cyklu rujowego oraz zmniejszenie liczby ciałek żółtych, implantacji i żywych zarodków. W toksycznych dawkach dla matki obserwowano zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów oraz opóźnienie rozwoju potomstwa. W badaniach rakotwórczych u szczurów i myszy stwierdzono indukcję nowotworów wątroby, nowotworów jąder oraz ziarniniaków w układzie rozrodczym samic, jednak mechanizmy te są prawdopodobnie specyficzne dla gatunku i nie mają istotnego znaczenia klinicznego u ludzi. Podsumowując, okskarbazepina charakteryzuje się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa przedklinicznego, a obserwowane efekty mutagenne, reprodukcyjne i rakotwórcze mają ograniczone znaczenie kliniczne ze względu na specyficzne mechanizmy działania i dawki toksyczne.
aberracja chromosomowa, ciałko żółte, działanie aneugeniczne, działanie klastogenne, efekt neurotoksyczny, estradiol, genotoksyczność, hormon luteinizujący, indukcja enzymów mikrosomalnych wątroby, mikrojądro, monohydroksypochodna, nowotwór jądra, nowotwór wątroby, opóźniona reakcja nadwrażliwości, poliploidia, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, śmiertelność zarodkowo-płodowa, szpik kostny, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, ziarniniaki układu rozrodczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olodon Free 1 mg/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne olopatadyny, substancji czynnej produktu leczniczego Olodon Free (1 mg/ml, pojedyncza kropla zawiera około 0,03 mg olopatadyny), nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi przy zalecanym stosowaniu okulistycznym. Analizy farmakologiczne potwierdziły brak negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, testy genotoksyczności oraz ocena potencjału rakotwórczego nie wskazały na ryzyko mutagenne, karcynogenne ani toksyczne dla rozrodu i rozwoju potomstwa. Wyniki te potwierdzają bezpieczeństwo długotrwałego stosowania produktu w dawkach okulistycznych.
bezpieczeństwo farmakologiczne, chlorowodorek, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, karmienie piersią, krople do oczu, olopatadyna, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wpływ karcynogenny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zentasta 10 mg + 80 mg
Produkt leczniczy Zentasta, zawierający ezetymib (10 mg) oraz atorwastatynę w dawkach 10, 20, 40 lub 80 mg, przeszedł szczegółowe badania przedkliniczne pod kątem bezpieczeństwa stosowania. Ezetymib nie wykazał specyficznej toksyczności narządowej ani działania rakotwórczego w badaniach długoterminowych. W badaniach na psach dawki ≥ 0,03 mg/kg/dobę powodowały istotny wzrost stężenia cholesterolu w żółci (2,5-3,5-krotny), jednak nawet dawki do 300 mg/kg/dobę przez rok nie zwiększyły ryzyka kamicy żółciowej ani uszkodzeń wątroby. Ezetymib nie wpływał negatywnie na płodność i rozwój zarodkowy u szczurów i królików, nie wykazując działania teratogennego, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
badanie in vitro, badanie in vivo, cholesterol w żółci, drogi żółciowe, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, ezetymib i atorwastatyna, genotoksyczność, gruczolak wątrobowokomórkowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kamień żółciowy, opóźniony rozwój, pęcherzyk żółciowy, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przenikanie przez łożysko, rak wątrobowokomórkowy, rozwój przedurodzeniowy, toksyczność płodowa, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tramadol Kalceks 50 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące tramadolu chlorowodorku wskazują na dobrą tolerancję leku przy standardowych dawkach terapeutycznych, tj. do 20 mg/kg masy ciała doustnie u szczurów oraz do 10 mg/kg masy ciała doustnie i 20 mg/kg masy ciała doodbytniczo u psów, bez istotnych zmian hematologicznych, biochemicznych czy histologicznych. Objawy toksyczności, głównie ze strony układu nerwowego (niepokój, ślinotok, drgawki, zmniejszony przyrost masy ciała), pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki powyżej 50 mg/kg/dobę powodowały toksyczność u samic, zwiększoną śmiertelność noworodków oraz opóźnienie rozwoju potomstwa, natomiast płodność samców i samic pozostawała nienaruszona. U królików toksyczność u ciężarnych i anomalie kostnienia potomstwa obserwowano przy dawkach >125 mg/kg m.c.
badanie biochemiczne, badanie hematologiczne, badanie histologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, drgawka, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, gruczolak komórek wątrobowych, kostnienie szkieletu, nowotwór płuc, objaw toksyczności, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ślinotok, toksyczność, tramadolu chlorowodorek, układ nerwowy, zaburzenie kostnienia, zaburzenie układu nerwowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klimicin 300 mg/2 ml (150 mg/ml)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klindamycyny w postaci fosforanu (Klimicin 300 mg/2 ml, 150 mg/ml) wykazały niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym, z wartościami LD50 wynoszącymi 745 mg/kg u szczurów oraz 997 mg/kg u myszy. Toksyczność po podaniu dootrzewnowym była nieznacznie wyższa. W badaniach przewlekłych, trwających do 1 roku, stosowano dawki do 300 mg/kg/dobę (1,6–5,4-krotność maksymalnej dawki u ludzi) bez obserwacji działań niepożądanych. W 6-miesięcznych badaniach z dawką 600 mg/kg/dobę (3,2-krotność u szczurów i 10,8-krotność u psów względem dawki ludzkiej) u psów zaobserwowano działania niepożądane obejmujące wymioty, utratę apetytu oraz zmniejszenie masy ciała, co wskazuje na zaburzenia żołądkowo-jelitowe przy wysokich dawkach.
dawka śmiertelna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, genotoksyczność, klindamycyna, LD50, model zwierzęcy, podanie dootrzewnowe, potencjał rakotwórczy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, utrata apetytu, wymioty, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zmniejszenie masy ciała - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramlolan 5 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ramlolan, zawierający ramipryl i amlodypinę, przeszedł szerokie badania przedkliniczne potwierdzające profil bezpieczeństwa obu substancji czynnych. W badaniach toksyczności ostrej ramipryl nie wywoływał objawów toksyczności u zwierząt (gryzonie, psy). Przewlekła ekspozycja na ramipryl w dawkach do 250 mg/kg/dobę u szczurów, psów i małp skutkowała zaburzeniami elektrolitowymi, zmianami hematologicznymi oraz powiększeniem aparatu przykłębuszkowego (farmakodynamiczny efekt ACEI). Ustalono dawki NOAEL odpowiednio: szczury 2 mg/kg/dobę, psy 2,5 mg/kg/dobę, małpy 8 mg/kg/dobę. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ani wpływu na płodność, jednak dawki ≥50 mg/kg mc./dobę u samic szczura w ciąży i laktacji powodowały nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa. Ramipryl nie wykazał działania mutagennego ani genotoksycznego w licznych testach.
aparat przykłębuszkowy, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, komórka Sertoliego, NOAEL, poszerzenie miedniczki nerkowej, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerki, właściwość mutagenna, zaburzenie elektrolitowe, zmiana hematologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Physioneal 40 z glukozą 2,27 w/v 22,7 mg/ml 22,7 g/l + 5,38 g/l + 0,184 g/l + 0,051 g/l + 2,1 g/l + 1,68 g/l
Produkt leczniczy PHYSIONEAL 40 z glukozą 2,27% w/v (22,7 mg/ml) jest sterylnym roztworem do dializy otrzewnowej o pH 7,4 i osmolarności 395 mOsmol/l, co czyni go roztworem hipertonicznym względem osocza. Po zmieszaniu dwóch komór zawiera glukozę jednowodną (25,0 g/l), NaCl (5,38 g/l), CaCl2·2H2O (0,184 g/l), MgCl2·6H2O (0,051 g/l), NaHCO3 (2,1 g/l) oraz Na-laktat (1,68 g/l). Stężenia elektrolitów w mmol/l to: Na 132, Ca 1,25, Mg 0,25, Cl 95, HCO3 25, mleczany 15 oraz glukoza bezwodna 75,5, co odpowiada wartościom fizjologicznym i sprzyja minimalizacji zaburzeń elektrolitowych podczas dializy. Charakterystyczny podwójny system buforujący (15 mmol/l mleczanu i 25 mmol/l wodorowęglanu) zapewnia stabilne, fizjologiczne pH roztworu, co może poprawiać tolerancję zabiegu i zmniejszać ryzyko podrażnienia otrzewnej.
bezpieczeństwo farmakologiczne, dializa otrzewnowa, fizjologiczne pH, genotoksyczność, glukoza jednowodna, magnezu chlorek sześciowodny, osmolarność roztworu, podrażnienie otrzewnej, potencjał rakotwórczy, roztwór do dializy otrzewnowej, skład elektrolitowy, sodu mleczan, sodu wodorowęglan, stężenie buforu, system buforujący, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, wapnia chlorek dwuwodny, właściwości buforowe, właściwości elektrolitowe, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vincetan Forte 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności winpocetyny, substancji czynnej leku Vincetan Forte, wykazały relatywnie niską toksyczność systemową przy podaniu doustnym, tolerowanym do 25 mg/kg masy ciała u szczurów przez 28 dni oraz do 100 mg/kg przez 6 miesięcy bez istotnych zmian klinicznych. Toksyczność ostra i podostra ujawniała się głównie przy wyższych dawkach, zwłaszcza dożylnych, gdzie u psów dawki powyżej 5 mg/kg masy ciała indukowały objawy takie jak wzmożone ślinienie, tachykardia i przyspieszony oddech. Długoterminowe podawanie nie powodowało trwałych uszkodzeń narządów, co potwierdzono brakiem zmian histopatologicznych i laboratoryjnych. Wyniki wskazują na zależność toksyczności od drogi podania oraz gatunku zwierzęcia, z wyraźniejszymi efektami toksycznymi przy dożylnym podaniu u psów.
anoreksja, dawka LD50, drgawki, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne układowe, krwawienie łożyskowe, obraz histologiczny, parametry laboratoryjne, poronienie, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny i rakotwórczy, potencjał rakotwórczy, profil toksykologiczny, przepływ krwi łożyskowy, ślinotok, śmiertelność zarodkowo-płodowa, tachykardia, tachypnoe, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność systemowa, Vincetan Forte, wady rozwojowe, winpocetyna, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Soledum junior 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne 1,8-cyneolu, substancji czynnej w produkcie Soledum junior, wykazały, że doustna LD50 u szczurów wynosi 2480 mg/kg masy ciała. Objawy zatrucia obejmowały stopniowe zanikanie czynności życiowych oraz śpiączkę, bez obserwacji zgonów odroczonych. W badaniach subchronicznych, przy dawce 1200 mg/kg/dobę przez 4 tygodnie u szczurów i myszy, nie stwierdzono narządów docelowych toksyczności ani skumulowanego działania toksycznego. Testy mutagenności na modelach bakteryjnych były jednoznacznie negatywne, wskazując na brak genotoksyczności 1,8-cyneolu. Krótkoterminowe badania karcynogenności również nie wykazały właściwości rakotwórczych, choć brak jest danych długoterminowych w tym zakresie.
badanie karcynogenności, badanie mutagenności, cyneol, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, LD50, narząd docelowy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil toksykologiczny, Soledum junior, śpiączka, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność subchroniczna, właściwość karcynogenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clazicon 30 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne gliklazydu, substancji czynnej preparatu Clazicon, nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu wielokrotnym, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych. Badania genotoksyczności nie wskazały na ryzyko mutagenne, a ocena teratogenności nie wykazała efektów teratogennych, choć przy dawkach 25-krotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną obserwowano zmniejszenie masy ciała płodów. Ponadto, gliklazyd nie wpływa negatywnie na płodność ani zdolność rozrodczą zwierząt, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u pacjentów w wieku rozrodczym.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Somatuline Autogel 120 mg/dawkę
Lanreotyd, substancja czynna Somatuline Autogel, w badaniach przedklinicznych wykazał efekty jedynie przy ekspozycjach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi, co sugeruje ograniczone znaczenie kliniczne obserwowanych zmian. Badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie wykazały zmian nowotworowych przy dawkach przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, choć zaobserwowano zwiększoną częstość guzów podskórnych w miejscach iniekcji, prawdopodobnie związanych z codziennym schematem podawania u zwierząt, w przeciwieństwie do miesięcznego schematu u ludzi. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału genotoksycznego lanreotydu.
badanie teratogenności, działanie teratogenne, guz podskórny, in vitro, in vivo, lanreotyd, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przeżywalność płodu, Somatuline Autogel, toksyczność reprodukcyjna, utrata zarodka przed implantacją, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenia tkanki szkieletowej, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gefitinib Krka 250 mg
Badania przedkliniczne gefitynibu wykazały specyficzne działania niepożądane u zwierząt, które nie były obserwowane w badaniach klinicznych u ludzi. Wśród nich odnotowano zmiany oczne (zanik i ścieńczenie nabłonka rogówki), zmiany nerkowe (martwica brodawek nerkowych) oraz wątrobowe (martwica hepatocytów i nacieki eozynofilowe makrofagów w zatokach wątrobowych). In vitro wykazano potencjalne hamowanie repolaryzacji mięśnia sercowego, co mogłoby prowadzić do wydłużenia odstępu QT, jednak klinicznie nie potwierdzono takiego efektu. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 20 mg/kg mc./dobę powodowała zmniejszenie płodności samic, a u królików dawki ≥ 20 mg/kg mc./dobę skutkowały zmniejszoną masą ciała płodów. Nie stwierdzono wad rozwojowych, jednak u szczurów dawka 20 mg/kg mc./dobę w okresie ciąży i porodu obniżała przeżywalność nowo narodzonych. Gefitynib przenika do mleka szczurów w stężeniach 11-19-krotnie wyższych niż we krwi.
działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, ekspozycja kliniczna, gefitynib, gruczolak wątroby, martwica brodawek nerkowych, martwica komórek wątroby, naciek eozynofilowy makrofagów, naczyniakomięsak krwionośny, organogeneza, potencjał rakotwórczy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, repolaryzacja mięśnia sercowego, ścieńczenie rogówki, teratogenność, wydłużenie odstępu QT, zanik nabłonka rogówki - Leksykon substancji czynnych
Heksamidyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Heksamidyna, stosowana m.in. w preparatach Imazol plus (diizetionian heksamidyny) oraz Zamidine (krople do oczu), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Nie stwierdzono pierwotnego działania drażniącego błonę śluzową spojówki u królików ani biologicznie istotnego działania mutagennego po aplikacji na skórę. W badaniach nieklinicznych preparatu Zamidine działania niepożądane pojawiały się jedynie przy ekspozycji przekraczającej maksymalną ekspozycję u ludzi, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w zalecanych dawkach. W przypadku klotrymazolu, substancji współwystępującej w Imazol plus, badania toksyczności i wpływu na reprodukcję wykazały tolerancję skórną i dopochwową oraz brak działania embriotoksycznego i teratogennego przy dawkach do 200 mg/kg masy ciała, z wyjątkiem wysokich dawek (≥ 100 mg/kg), które powodowały toksyczność i zgony ciężarnych samic.
błona śluzowa spojówki, diizotionian heksamidyny, działanie drażniące skórę, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, genotoksyczność, Imazol plus, krople do oczu, potencjał rakotwórczy, preparat skojarzony, stosowanie dopochwowe, substancja przeciwdrobnoustrojowa, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, tolerancja miejscowa, wpływ na reprodukcję, Zamidine - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hevipoint 200 mg
Przedkliniczne badania acyklowiru, substancji czynnej leku Hevipoint, wykazały brak potencjału mutagennego i rakotwórczego. Testy in vitro i in vivo nie wykazały uszkodzeń DNA ani zmian genetycznych, które mogłyby prowadzić do mutacji. Długotrwałe badania na szczurach i myszach nie potwierdziły właściwości kancerogennych. Ponadto, badania teratologiczne na królikach, myszach i szczurach nie wykazały działania embriotoksycznego ani teratogennego przy standardowym podaniu ogólnoustrojowym. Wysokie dawki podskórne u samic szczura wywołały wady płodów, jednak były one związane z toksycznością matki i nie mają znanego znaczenia klinicznego dla standardowego stosowania u ludzi.
acyklowir, badanie przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, płodność, podanie doustne, podanie ogólnoustrojowe, podanie podskórne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, spermatogeneza, substancja czynna, toksyczność, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie DNA, właściwości mutagenne, właściwości rakotwórcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Casaro HCT 32 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Casaro HCT, zawierającego kandesartan cyleksetyl i hydrochlorotiazyd, nie wykazały nowych, jakościowo odmiennych działań toksycznych w porównaniu do poszczególnych składników podawanych osobno. Profil bezpieczeństwa kombinacji jest zatem zbliżony do profilu każdego ze składników indywidualnie. Istotne zmiany nerkowe obserwowano przy stosowaniu kandesartanu w dużych dawkach, obejmujące zwyrodnienie tkanki nerkowej, poszerzenie kanalików nerkowych, obecność bazofili oraz wzrost stężeń mocznika i kreatyniny w osoczu, co wskazuje na upośledzenie funkcji nerek. Mechanizm tych zmian wiąże się z działaniem hipotensyjnym leku i zmianami perfuzji nerkowej, a dodatek hydrochlorotiazydu nasila potencjalne działanie nefrotoksyczne. Ponadto, kandesartan powodował obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz wartości hematokrytu, a także zmiany strukturalne w aparacie przykłębuszkowym nerek, choć ich znaczenie kliniczne jest prawdopodobnie niewielkie.
aparat przykłębuszkowy, bazofilia kanalików nerkowych, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, kandesartan cyleksetylu z hydrochlorotiazydem, liczba erytrocytów, parametry czerwonokrwinkowe, perfuzja nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przerost komórek, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika i kreatyniny, terapia skojarzona, toksyczność ciążowa, toksyczność reprodukcyjna, wartość hematokrytu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sudafed 60 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne pseudoefedryny chlorowodorku wykazały, że działania niepożądane wynikają głównie z nasilonych efektów farmakologicznych związanych z aktywnością sympatykomimetyczną substancji. Kompleksowa ocena genotoksyczności, obejmująca test Amesa, test na linii komórkowej V79, badanie klastogenności na limfocytach ludzkich oraz test mikrojądrowy u myszy, nie wykazała działania genotoksycznego. Badania teratogenności przeprowadzone na szczurach i królikach nie potwierdziły potencjału do wywoływania wad rozwojowych płodów. W dostępnej literaturze brak jest natomiast danych dotyczących wpływu pseudoefedryny na płodność zwierząt oraz jej potencjału rakotwórczego, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku.
badanie genotoksyczności, działanie niepożądane, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, klastogenność, model zwierzęcy, mutacja genetyczna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, pseudoefedryna chlorowodorek, test Amesa, test mikrojądrowy, test na limfocytach ludzkich, wada rozwojowa płodu, wpływ na płodność, związek niegenotoksyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ostemax 70 comfort 70 mg
Przedkliniczne badania kwasu alendronowego, substancji czynnej leku Ostemax 70 comfort, wykazały toksyczność nerkową przy dawkach doustnych ≥2 mg/kg mc./dobę (10-krotność dawki terapeutycznej) manifestującą się ogniskami zapalnymi bez zaburzeń czynności nerek. Toksyczność przewodu pokarmowego obserwowano przy dawkach >2,5 mg/kg mc./dobę, ograniczoną do działania miejscowego na błonę śluzową u gryzoni. Długoterminowe badania karcynogenności u myszy (dawki 1-10 mg/kg mc./dobę) i szczurów (1 i 3,75 mg/kg mc./dobę) wykazały wzrost częstości gruczolaków gruczołu Harderiana oraz komórek okołopęcherzykowych tarczycy, odpowiednio, przy dawkach odpowiadających do 1,2-krotności maksymalnej dawki 40 mg stosowanej u ludzi (przeliczenie na mg/m²). Znaczenie kliniczne tych zmian u ludzi pozostaje nieustalone.
aberracja chromosomowa, badanie karcynogenności, bisfosfonian, choroba Pageta, działanie mutagenne, funkcja rozrodcza, gruczolak gruczołu Harderiana, gruczolak komórek okołopęcherzykowych tarczycy, hepatocyt szczurzy, kwas alendronowy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, test mikrobiologiczny, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa, toksyczność przewodu pokarmowego, toksyczność żołądkowo-jelitowa - Leksykon substancji czynnych
Liść bluszczu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ekstrakt z liścia bluszczu (Hedera helix L.) stosowany w preparacie Bronchipret TE wykazuje niski profil toksyczności ostrej, co potwierdzają badania na szczurach, gdzie podawano 15-krotnie skoncentrowany roztwór w dawce do 10 g/kg masy ciała bez obserwacji śmiertelności, objawów intoksykacji czy zmian patologicznych. W testach mutagenności, w tym teście Amesa, badaniu na komórkach chłoniaka myszy oraz mikrojąderkowym teście in vivo, nie wykazano potencjału mutagennego ekstraktu, co jest istotne dla bezpieczeństwa długoterminowego stosowania. Brak jest jednak danych dotyczących toksyczności po powtarzanym podawaniu, co wskazuje na potrzebę dalszych badań w tym zakresie.
Bronchipret TE, efekt teratogenny, intoksykacja, komórki chłoniaka myszy, LD50, liść bluszczu, mutacja powrotna, płynny wyciąg, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, profil toksyczności, syrop Bronchipret, test Amesa, test in vitro, test in vivo, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bromocorn 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bromokryptyny wykazały korzystny profil toksykologiczny, bez istotnego potencjału toksycznego po pojedynczej dawce oraz toksyczności przy dawkach wielokrotnych do 25-krotności maksymalnych stężeń terapeutycznych u ludzi. Testy genotoksyczności i mutagenności nie wykazały istotnych zagrożeń, a karcynogenność była ograniczona do specyficznych dla szczurów nowotworów macicy, co nie ma znaczenia klinicznego dla ludzi. Nie stwierdzono również istotnego ryzyka toksycznego wpływu na reprodukcję. Działania niepożądane pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających standardowe, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa bromokryptyny w dawce terapeutycznej 2,5 mg.
agonista dopaminergiczny, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, bromokryptyna, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, karcynogenność, nowotwór macicy, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, test farmakologiczny i toksykologiczny, toksyczność dawek wielokrotnych, toksyczność pojedynczej dawki, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Egidon 120 mg
Dane przedkliniczne dotyczące etorykoksybu, substancji czynnej leku Egidon, nie wykazały działania genotoksycznego ani rakotwórczego u myszy, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście potencjału onkogennego u ludzi. U szczurów, przy dawkach przekraczających ponad dwukrotnie dawkę terapeutyczną stosowaną u ludzi (90 mg/dobę), zaobserwowano gruczolaki wątrobowokomórkowe oraz pęcherzykowe tarczycy, jednak zjawisko to jest gatunkowo-specyficzne i związane z indukcją enzymów CYP w wątrobie szczurów, nieobserwowaną u ludzi. Badania toksyczności wykazały zależność między dawką a występowaniem owrzodzeń przewodu pokarmowego u szczurów, zarówno przy stężeniach przekraczających, jak i porównywalnych do dawek terapeutycznych u ludzi. U psów przy wysokich stężeniach leku stwierdzono zaburzenia czynności nerek i przewodu pokarmowego, co wskazuje na ryzyko działań niepożądanych przy przedawkowaniu.
dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, etorykoksyb, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, gruczolak wątrobowokomórkowy, indukcja CYP, indukcja CYP3A, karcynogenność, karmienie piersią, laktacja, narażenie układowe, owrzodzenie przewodu pokarmowego, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, substancja czynna, toksyczność reprodukcyjna, wczesne poronienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie układu serowo-naczyniowego - Leksykon substancji czynnych
Olej z wątroby rekina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W dostępnej dokumentacji dotyczącej oleju z wątroby rekinów pochodzących z rodzin Somniosidae, Squalidae, Centrophoridae, Etmopteridae oraz Cetorhinidae, będącego głównym składnikiem produktu leczniczego Ecomer (Selachiorum hepatis oleum), brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Produkt zawiera 250 mg oleju w postaci kapsułek miękkich, jednak nie przeprowadzono standardowych badań przedklinicznych obejmujących toksyczność ostrą, podprzewlekłą i przewlekłą, potencjał genotoksyczny, rakotwórczy oraz wpływ na rozrodczość i rozwój potomstwa. Brak tych danych wymaga ostrożności w ocenie bezpieczeństwa i skuteczności preparatu na etapie decyzji klinicznych.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, dane przedkliniczne, dopuszczenie do obrotu, działanie niepożądane, Ecomer, kapsułka miękka, olej z wątroby rekina, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, praktyka kliniczna, rozwój potomstwa, Selachiorum hepatis oleum, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kostarox 30 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Kostarox, nie wykazuje działania genotoksycznego ani rakotwórczego u ludzi, mimo obserwacji gruczolaków wątrobowokomórkowych i pęcherzykowych tarczycy u szczurów przy dawkach przekraczających ponad dwukrotnie dobową dawkę terapeutyczną (90 mg) stosowaną u ludzi. Zmiany te są wynikiem specyficznego dla szczurów mechanizmu indukcji enzymów CYP, nieobserwowanego u ludzi. Badania toksyczności wykazały dawko- i czasowo-zależne uszkodzenia przewodu pokarmowego u szczurów, w tym owrzodzenia przy ekspozycji porównywalnej lub wyższej niż u ludzi. U psów toksyczność nerek i przewodu pokarmowego pojawiała się jedynie przy wysokich stężeniach etorykoksybu. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów nie stwierdzono teratogenności przy dawkach do 15 mg/kg/dobę (około 1,5-krotność dawki ludzkiej), natomiast u królików zaobserwowano wzrost wad układu sercowo-naczyniowego płodów przy narażeniu mniejszym niż kliniczne oraz deformacje zewnętrzne i kostne niezwiązane z leczeniem.
CYP3A, deformacja zewnętrzna, dysfagia, działanie teratogenne, etorykoksyb, genotoksyczność, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, gruczolak wątrobowokomórkowy, indukcja CYP, laktacja, narażenie układowe, owrzodzenie przewodu pokarmowego, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, toksyczność reprodukcyjna, układ kostny płodu, wada układu sercowo-naczyniowego, wczesne poronienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Methofill 10 mg
Przedkliniczne badania metotreksatu na myszy, szczurach i psach wykazały toksyczność przewlekłą obejmującą uszkodzenia przewodu pokarmowego, zahamowanie czynności szpiku kostnego oraz hepatotoksyczność. Ocena genotoksyczności potwierdziła indukcję mutacji genowych i chromosomowych zarówno in vitro, jak i in vivo, co sugeruje potencjalne działanie mutagenne u ludzi. Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach, myszach i chomikach nie wykazały działania kancerogennego metotreksatu.
działanie mutagenne, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, in vitro, in vivo, metotreksat, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, szpik kostny, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ pokarmowy, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Fibrynogen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fibrynogen ludzki, stosowany jako kluczowy składnik preparatów do zamykania ran i uszczelniania tkanek, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Testy toksyczności ostrej przeprowadzone na modelach zwierzęcych (szczury, króliki) dla produktów takich jak Fibryga, Artiss (z trombiną 500 j.m./ml) oraz Tisseel (z trombiną 4 j.m./ml) nie wykazały toksyczności ani działań niepożądanych. Badania biokompatybilności in vitro na ludzkich fibroblastach potwierdziły brak cytotoksyczności i dobrą zgodność komórkową. Ponadto, testy trombogenności, w tym test Wesslera dla Fibryga przy dawkach do 400 mg/kg masy ciała, nie wykazały ryzyka powstawania zakrzepów, a ocena mutagenności dla Tisseel nie potwierdziła działania mutagennego. Procesy inaktywacji wirusów, takie jak metoda rozpuszczalnik/detergent (S/D), nie wpływają negatywnie na bezpieczeństwo produktu.
badanie przedkliniczne, biokompatybilność, dystrybucja do narządów, działanie mutagenne, działanie trombogenne, efekt cytotoksyczny, ekspozycja ogólnoustrojowa, fibrynogen ludzki, hodowla ludzkich fibroblastów, klej fibrynowy, klej tkankowy, koncentrat fibrynogenu, model gojenia ran, model zwierzęcy, ocena toksyczności, osocze ludzkie, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, powstawanie zakrzepów, stężenie trombiny, test Wesslera, test zastoju żylnego, toksyczność ostra, toksyczność pojedynczej dawki, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, układ krążenia, uszczelnianie tkanek, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tokovit E 400 400 j.m.
RRR-α-tokoferol, będący substancją czynną produktu leczniczego Tokovit E 400, wykazuje niski potencjał toksyczny potwierdzony w dostępnych badaniach toksykologicznych. W badaniach przedklinicznych nie zaobserwowano działania teratogennego, co wskazuje na brak wad rozwojowych u potomstwa zwierząt doświadczalnych. Ponadto, substancja nie wykazuje właściwości rakotwórczych ani mutagennych, co zostało potwierdzone w standardowych modelach badawczych oceniających kancerogenność i genotoksyczność, w tym testach mutagenności i aberracji chromosomowych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sufentanil Kalceks 5 mcg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sufentanylu na modelach zwierzęcych wykazały, że lek ten może wpływać negatywnie na funkcje rozrodcze, w tym zmniejszać płodność, wywoływać embriotoksyczność, fetotoksyczność oraz zwiększać śmiertelność noworodków. Efekty te obserwowano jednak wyłącznie przy dawkach 2,5-krotnie wyższych niż terapeutyczne stosowane u ludzi przez 10-30 dni, które jednocześnie powodowały toksyczność u matek. Co istotne, nie stwierdzono działania teratogennego sufentanylu nawet przy dawkach przekraczających te stosowane klinicznie, co sugeruje relatywnie korzystny profil teratogenny leku w warunkach przedklinicznych.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fetotoksyczność, funkcja rozrodcza, kobieta w ciąży, leczenie przeciwbólowe, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, silny opioid, śmiertelność noworodków, sufentanyl, toksyczność ogólna, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Copaxone 20 mg/ml
Octan glatirameru, substancja czynna leku Copaxone 20 mg/ml, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo, obejmujące farmakologię, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, działanie rakotwórcze oraz wpływ na rozrodczość. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnego zagrożenia dla ludzi, jednak brak pełnych danych farmakokinetycznych u ludzi uniemożliwia precyzyjne określenie marginesów bezpieczeństwa w porównaniu do modeli zwierzęcych. W długoterminowych badaniach toksyczności u szczurów i małp obserwowano złogi kompleksów immunologicznych w kłębuszkach nerkowych po podaniu przez co najmniej 6 miesięcy, choć w badaniu 2-letnim u szczurów zjawisko to nie było progresywne. U zwierząt uczulonych odnotowano reakcje anafilaktyczne, co sugeruje potencjalne ryzyko u predysponowanych pacjentów. Częste były także reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, zgodne z obserwacjami klinicznymi.
badanie farmakologiczne, badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, Copaxone, farmakokinetyka, genotoksyczność, kłębuszki nerkowe, margines bezpieczeństwa, octan glatirameru, podanie wielokrotne, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, stwardnienie rozsiane, toksyczność miejscowa, toksyczność reprodukcyjna, złogi kompleksów immunologicznych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flucofast 150 mg
Przedkliniczne badania flukonazolu wykazały, że obserwowane efekty toksyczne i potencjalne działania niepożądane pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających standardowe dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W długoterminowych badaniach rakotwórczości na myszach i szczurach, przy dawkach 2,5; 5 oraz 10 mg/kg mc./dobę (odpowiadających 2-7-krotnemu narażeniu klinicznemu), nie stwierdzono potencjału rakotwórczego flukonazolu, z wyjątkiem zwiększonej częstości gruczolaków wątrobowokomórkowych u samców szczurów przy dawkach 5 i 10 mg/kg mc./dobę. Testy mutagenności, zarówno in vitro (z użyciem 4 szczepów Salmonella typhimurium i komórek L5178Y), jak i in vivo (na komórkach szpiku myszy oraz ludzkich limfocytach przy dawce 1000 μg/ml), nie wykazały działania mutagennego ani mutacji chromosomalnych.
działanie teratogenne, flukonazol, gruczolak wątrobowokomórkowy, in vitro, in vivo, kostnienie twarzoczaszki, mutacja chromosomalna, opóźnienie kostnienia, płód martwy, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przebieg porodu, rakotwórczość, rozszczep podniebienia, Salmonella typhimurium, śmiertelność zarodków, stężenie estrogenów, szpik kostny, układ kielichowo-miedniczkowy, wada rozwojowa płodu, zmiana hormonalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nicorette Icy White Gum 4 mg
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa preparatu Nicorette Icy White Gum, zawierającego 4 mg nikotyny w postaci nikotyny z kationitem, wskazują na typowe objawy ostrego zatrucia nikotyną, takie jak zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (słaby i nieregularny puls), dysfunkcje układu oddechowego (trudności w oddychaniu) oraz objawy neurologiczne (uogólnione drgawki). Badania toksykologiczne nie wykazały jednoznacznych dowodów na działanie genotoksyczne lub mutagenne nikotyny w dawkach terapeutycznych. Warto podkreślić, że potencjał rakotwórczy preparatu jest istotnie różny od dymu tytoniowego, gdyż substancje kancerogenne powstające podczas spalania tytoniu nie występują w Nicorette Icy White Gum, co wpływa na korzystniejszy profil bezpieczeństwa terapii nikotynowej.
drgawki uogólnione, duszność, dysfunkcja układu oddechowego, działanie kancerogenne, genotoksyczność, guma do żucia lecznicza, kontrolowane uwalnianie substancji, mutagenność, Nicorette Icy White Gum, nieregularny puls, nikotyna z kationitem, nikotynowa terapia zastępcza, objawy neurologiczne, objawy przedawkowania, ostre zatrucie nikotyną, potencjał rakotwórczy, toksyczność nikotynowa, wchłanianie przez błonę śluzową, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azithromycin Teva 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa azytromycyny wykazały, że podawanie tego antybiotyku w dawkach do 40-krotnie wyższych niż terapeutyczne u ludzi powoduje przemijającą fosfolipidozę bez dalszych objawów toksyczności. Badania embriotoksyczności na myszach i szczurach nie wykazały działania teratogennego, choć przy dawkach 100-200 mg/kg mc./dobę u szczurów zaobserwowano łagodne opóźnienie kostnienia płodów oraz zmniejszenie przyrostu masy ciała u samic ciężarnych. Podawanie azytromycyny w dawkach ≥50 mg/kg mc./dobę w okresie okołoporodowym i pourodzeniowym skutkowało również opóźnieniem kostnienia. W badaniach genetycznych in vitro i in vivo nie stwierdzono mutagenności, a brak danych o karcinogenności jest rekompensowany brakiem sygnałów rakotwórczych w innych badaniach, co jest uzasadnione krótkotrwałym schematem leczenia azytromycyną.
aberracja chromosomowa, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie elektrofizjologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie karcinogenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, mutacja genowa, odstęp QT, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, proces kostnienia, toksyczność okołoporodowa, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia rytmu serca, zapis elektrokardiograficzny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Uldiulan 50 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące chlortalidonu, substancji czynnej preparatu Uldiulan, wskazują na brak działania teratogennego w badaniach na myszy, szczurach, chomikach oraz królikach, co sugeruje niskie ryzyko wad rozwojowych u płodów. W zakresie mutagenności, chlortalidon indukował aberracje chromosomowe in vitro w komórkach ssaków, jednak badania in vivo na myszach nie potwierdziły genotoksycznego działania na szpik kostny ani hepatocyty, co może wskazywać na skuteczne mechanizmy ochronne organizmu. Znaczenie kliniczne tych aberracji pozostaje niejasne, a brak długoterminowych badań rakotwórczości stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa farmakologicznego leku.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, chlortalidon, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hepatocyt, komórka ssaka, mutagenność, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, szpik kostny, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isotretinoin Aristo 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności izotretynoiny wykazały zróżnicowaną ostrość działania w zależności od gatunku zwierząt, z wartościami LD50 wynoszącymi około 2000 mg/kg u królików, 3000 mg/kg u myszy oraz powyżej 4000 mg/kg u szczurów. Długoterminowe podawanie leku szczurzym modelom (2, 8 i 32 mg/kg/dobę) skutkowało częściowym wypadaniem włosów oraz podwyższeniem stężenia trójglicerydów w osoczu, przy czym profil działań niepożądanych różnił się od witaminy A brakiem masywnych zwapnień tkanek i zmian w komórkach wątrobowych. Wszystkie objawy hiperwitaminozy A ustępowały samoistnie po zakończeniu terapii, a stan zwierząt poprawiał się w ciągu 1–2 tygodni. Izotretynoina wykazuje działanie teratogenne i embriotoksyczne, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, zgodnie z zaleceniami zawartymi w charakterystyce produktu leczniczego (punkty 4.3, 4.4, 4.6).
charakterystyka produktu leczniczego, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, hiperwitaminoza A, izotretynoina, karcinogenność, morfologia plemników, pochodna witaminy A, potencjał mutagenny i rakotwórczy, potencjał rakotwórczy, ruchliwość plemników, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, trójglicerydy, wiek rozrodczy, zmiany wątrobowe, zwapnienie tkanek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biofuroksym 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cefuroksymu w postaci soli sodowej, stosowanego w produkcie Biofuroksym, nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów. Testy farmakologii bezpieczeństwa potwierdziły brak negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie leku nie spowodowało toksycznych efektów ani patologicznych zmian w narządach wewnętrznych. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani genotoksyczności, a choć formalne testy kancerogenności nie zostały przeprowadzone, dostępne dane nie wskazują na potencjał rakotwórczy cefuroksymu. Ocena wpływu na reprodukcję i rozwój nie ujawniła ryzyka dla płodności, rozwoju zarodka, przebiegu ciąży ani rozwoju pourodzeniowego potomstwa.
cefalosporyna, cefuroksym sól sodowa, farmakologia bezpieczeństwa, gamma-glutamylotranspeptydaza, genotoksyczność, indukcja nowotworów, kontrola spożycia sodu, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność dawek powtarzanych, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, układ sercowo-naczyniowy, zawartość sodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Caramlo 8 mg + 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Caramlo, zawierającego kandesartan cyleksetylu i amlodypinę, wskazują na brak istotnej toksyczności w dawkach klinicznych. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że amlodypina w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg) powodowała zaburzenia porodu, takie jak opóźnienie terminu porodu, wydłużony czas trwania porodu oraz zmniejszoną przeżywalność noworodków. W badaniach płodności u szczurów stosowano dawki do 10 mg/kg/dobę (8-krotność dawki ludzkiej w mg/m²) bez wpływu na płodność, choć w innym badaniu zaobserwowano zmniejszenie stężenia gonadotropin, testosteronu oraz obniżoną jakość nasienia. Badania rakotwórczości amlodypiny (0,5-2,5 mg/kg/dobę) nie wykazały działania kancerogennego, a testy mutagenności były negatywne.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, amlodypina, amlodypiny bezylan, aparat przykłębuszkowy, erytrocyty, fetotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon gonadotropowy, kandesartan cyleksetylu, komórki Sertoliego, krwinki czerwone, opóźnienie porodu, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przeżywalność noworodków, spermatydy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie kreatyniny, stężenie mocznika, testosteron, toksyczność rozrodcza, zaburzenia porodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polfilin 100 mg
Dane przedkliniczne pentoksyfiliny wskazują na stosunkowo szeroki margines bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych. Dawka toksyczna u ludzi wynosi około 80 mg/kg masy ciała przy podaniu doustnym, natomiast u gryzoni wartości te różnią się w zależności od drogi podania: dożylna 0,17-0,23 g/kg, dootrzewnowa 0,24-0,37 g/kg oraz doustna 1,2-2,1 g/kg. W badaniach toksyczności przewlekłej, podawanie pentoksyfiliny przez rok w dawkach do 1000 mg/kg u szczurów i do 100 mg/kg u psów nie wywołało uszkodzeń narządów wewnętrznych. Jednakże bardzo wysokie dawki (≥320 mg/kg u psów) wiązały się z poważnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak zaburzenia koordynacji, niewydolność krążenia, krwotoki, obrzęk płuc oraz zmiany histopatologiczne, co sugeruje potencjalny wpływ neurotoksyczny i kardiotoksyczny przy przedawkowaniu.
działanie teratogenne, efekt embriotoksyczny, gruczolakowłókniak sutka, komórki olbrzymie, krwotok, nieplanowana synteza DNA, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, obumarcie płodu, pentoksyfilina, płodność, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość, zaburzenia koordynacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zofenil Plus 30 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Zofenil Plus, zawierającego 30 mg zofenoprylu wapniowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu, wykazały brak istotnych klinicznie efektów toksycznych zarówno w toksyczności ostrej, jak i przewlekłej. Analizy genotoksyczności nie ujawniły potencjału mutagennego ani genotoksycznego dla skojarzenia obu substancji oraz samego hydrochlorotiazydu. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego, jednak zaobserwowano istotne zwiększenie toksyczności u ciężarnych samic w porównaniu do monoterapii zofenoprylem, co wskazuje na konieczność ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży.
genotoksyczność, hydrochlorotiazyd, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, toksyczność dla samic ciężarnych, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie materiału genetycznego, wady wrodzone, wpływ na rozrodczość, zmiany chromosomalne, Zofenil Plus, zofenopryl wapniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ceftazidime Kabi 2000 mg
Przedkliniczne badania ceftazydymu, obejmujące ocenę farmakologicznego bezpieczeństwa, toksyczności po wielokrotnym podaniu, potencjału genotoksycznego oraz wpływu na reprodukcję, nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu dawki terapeutycznej 2000 mg. Testy farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani nerwowy. Badania toksyczności wielokrotnego podania nie wykazały specyficznych narządów docelowych ani patologii, a testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak mutagennego i genotoksycznego działania ceftazydymu. Ponadto, analiza wpływu na reprodukcję nie wykazała negatywnych efektów na płodność, rozwój embrionalno-płodowy oraz rozwój prenatalny i postnatalny.
aberracja chromosomowa, antybiotyk, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, ceftazydym, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, efekt toksyczny, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój embrionalno-płodowy, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, toksyczność po wielokrotnym podaniu, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Omnic 0,4 0,4 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tamsulosyny chlorowodorku, substancji czynnej leku Omnic 0,4, obejmowały toksyczność po pojedynczej i wielokrotnej dawce na myszach, szczurach i psach. Wyniki wskazują, że profil toksyczności jest zgodny z charakterystyką antagonistów receptorów alfa1-adrenergicznych. W badaniach na psach przy bardzo wysokich dawkach zaobserwowano zmiany w zapisie EKG, jednak bez istotności klinicznej, co sugeruje brak ryzyka kardiologicznego przy dawkach terapeutycznych. Ponadto, testy genotoksyczności in vivo i in vitro nie wykazały istotnych właściwości genotoksycznych, co jest istotne dla bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku.
antagonista receptorów alfa-adrenergicznych, badanie in vitro, badanie in vivo, elektrokardiografia, genotoksyczność, hiperprolaktynemia, karcynogenność, podwyższony poziom prolaktyny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, receptor alfa1-adrenergiczny, tamsulosyny chlorowodorek, toksyczność leku, toksyczny wpływ na reprodukcję, zapis elektrokardiograficzny, zmiana proliferacyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Coldrex Complex Grip 500 mg + 200 mg + 10 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Coldrex Complex Grip, zawierającego 500 mg paracetamolu, 200 mg gwajafenezyny oraz 10 mg fenylefryny chlorowodorku, nie wykazała dodatkowych zagrożeń przy zalecanym dawkowaniu i sposobie stosowania. Standardowe badania toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozrodczość i rozwój nie ujawniły nowych ryzyk, które nie byłyby już opisane w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (2077 mg), aspartam (12 mg) i sód (129,5 mg), również nie wykazały istotnych zagrożeń w kontekście przedklinicznym, choć ich obecność może mieć znaczenie kliniczne u wybranych pacjentów.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Acarbose Aurovitas 50 mg
Przedkliniczne badania akarbozy wykazały, że lek ten jest bezpieczny pod względem farmakologicznym, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, toksyczności reprodukcyjnej oraz rakotwórczości, bez istotnych zagrożeń dla ludzi poza znanymi efektami opisanymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego. W modelach zwierzęcych (szczury i psy) zaobserwowano zmniejszony przyrost masy ciała, co jest efektem farmakodynamicznym wynikającym z hamowania trawienia i wchłaniania węglowodanów. Efekt ten można było zniwelować poprzez zwiększenie podaży pokarmu lub suplementację glukozy, co podkreśla mechanizm działania akarbozy jako inhibitora α-glukozydazy.
akarboza, badanie farmakologiczne, bezpieczeństwo stosowania leku, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, efekt farmakodynamiczny, genotoksyczność, inhibitor alfa-glukozydazy, mechanizm działania leku, niedożywienie, nowotwór, potencjał rakotwórczy, praktyka kliniczna, rakotwórczość, suplementacja glukozy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, występowanie guzów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aramlessa 10 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Aramlessa, zawierającego peryndopryl z argininą oraz amlodypinę, wykazały, że peryndopryl wywołuje odwracalne uszkodzenia nerek u szczurów i małp po przewlekłym podaniu doustnym. Nie stwierdzono potencjału mutagennego ani rakotwórczego peryndoprylu w badaniach in vitro i in vivo, a także nie zaobserwowano działania embriotoksycznego czy teratogennego u różnych gatunków zwierząt. Niemniej, inhibitory ACE mogą powodować opóźnienie rozwoju płodu, wady wrodzone, uszkodzenia nerek płodów oraz zwiększoną śmiertelność okołoporodową i poporodową. Nie odnotowano natomiast zaburzeń płodności u szczurów. Długoterminowa farmakoterapia peryndoprylem wydaje się bezpieczna pod względem ryzyka nowotworowego.
amlodypina, badanie in vitro, badanie in vivo, bezylan amlodypiny, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, farmakoterapia długoterminowa, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, komórka Sertoliego, maksymalna zalecana dawka, mutagenność, peryndopryl z argininą, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, testosteron w osoczu, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, wada wrodzona - Leksykon substancji czynnych
Cyjanokobalamina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cyjanokobalamina (witamina B12) wykazuje bardzo niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych, zarówno w toksyczności ostrej, jak i przewlekłej. W badaniach na szczurach, podawanie dożylne dawek do 100 mg/kg mc. trzy razy w tygodniu przez 26 tygodni nie wywołało klinicznych objawów toksyczności, choć nie przeprowadzono oceny makroskopowej i histopatologicznej narządów. Dane toksykologiczne wskazują na brak działania genotoksycznego, mutagennego oraz rakotwórczego w warunkach klinicznych, a także brak wpływu teratogennego i negatywnego oddziaływania na reprodukcję i rozwój przed- i pourodzeniowy. W badaniach przedklinicznych cyjanokobalamina była często stosowana w preparatach wielowitaminowych, nie wykazując istotnego ryzyka toksycznego nawet w połączeniu z witaminami B1 i B6.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, cyjanokobalamina, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, objawy toksyczności, ocena histopatologiczna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, preparat wielowitaminowy, profil bezpieczeństwa, rozwój nowotworów, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, witamina B12, właściwości rakotwórcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Concor Cor 2,5 2,5 mg
Przedkliniczne badania bisoprololu fumaranu, substancji czynnej preparatu Concor Cor, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, a ocena toksyczności ostrej i przewlekłej nie wykazała patologii przy dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności i mutagenności dały wyniki negatywne, co potwierdza brak uszkodzeń materiału genetycznego. Długoterminowe badania kancerogenności na modelach zwierzęcych nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów związanych z bisoprololem.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie histopatologiczne, badanie przedkliniczne, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, działanie toksyczne, efekt farmakologiczny, genotoksyczność, płodność, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek amyleiny – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorowodorek amyleiny, obecny w maści Avenoc w stężeniu 0,50 g/100 g, stanowi kluczowy składnik farmakologiczny preparatu. Produkt zawiera również inne substancje czynne, takie jak Ficaria verna TM (0,01 g/100 g), Paeonia officinalis TM (0,01 g/100 g) oraz Adrenalinum 3DH (0,05 g/100 g), co sugeruje wielokierunkowe działanie terapeutyczne. Niemniej jednak, w dokumentacji Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) brak jest danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania chlorowodorku amyleiny, w tym informacji o toksyczności pojedynczej i wielokrotnej dawki, potencjale genotoksycznym, rakotwórczym, wpływie na rozrodczość i rozwój, tolerancji miejscowej oraz badaniach farmakologicznych bezpieczeństwa.
Adrenalinum, Avenoc, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek amyleiny, ChPL, działanie terapeutyczne, Ficaria verna, maść, Paeonia officinalis, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przeciwwskazanie, toksyczność dawki, toksyczność rozrodcza, tolerancja miejscowa - Leksykon substancji czynnych
Ziele konwalii – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Analiza dostępnych danych dotyczących preparatów zawierających wyciąg z ziela konwalii (Convallaria maialis L.) wykazała istotny brak szczegółowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa ich stosowania. Preparaty takie jak Convafort (zawierający 15,7 mg wyciągu suchego, ekstrakt 10-11:1, etanol 60%) oraz Kelicardina (0,47 g/ml wyciągu płynnego, ekstrakt 1:1, etanol 70%, zawierający 2,5-4,2 jednostek gołębich glikozydów nasercowych) nie posiadają danych dotyczących toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego ani wpływu na rozrodczość. W przypadku Kelicardiny, będącej preparatem złożonym (zawierającym także wyciąg z kwiatu głogu i trokserutynę), nie przeprowadzono badań toksyczności dla całej kompozycji. Brak tych danych ma istotne implikacje kliniczne, zwłaszcza biorąc pod uwagę obecność glikozydów nasercowych o działaniu inotropowym dodatnim, podobnym do digoksyny.
badanie toksyczności, choroba układu sercowo-naczyniowego, Convallaria maialis, digoksyna, diuretyk, działanie inotropowe dodatnie, genotoksyczność, glikozyd nasercowy, kortykosteroid, potencjał rakotwórczy, trokserutyna, wpływ na rozrodczość, wyciąg płynny, wyciąg suchy, wyciąg z kwiatostanu głogu, wyciąg z ziela konwalii, zaburzenie elektrolitowe