Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Copaxone 20 mg/ml

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Octan glatirameru, będący substancją czynną produktu leczniczego Copaxone 20 mg/ml, został poddany szeregowi badań przedklinicznych mających na celu ocenę jego bezpieczeństwa. Kompleksowe badania obejmowały ocenę farmakologiczną, toksyczność po wielokrotnym podaniu, potencjał genotoksyczny, działanie rakotwórcze oraz wpływ na rozrodczość. Przedstawione poniżej dane są kluczowe dla pełnego zrozumienia profilu bezpieczeństwa tego leku przed jego zastosowaniem klinicznym.¹

Farmakologia bezpieczeństwa i marginesy bezpieczeństwa

Konwencjonalne badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa octanu glatirameru nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka. Należy jednak zauważyć, że ze względu na brak kompleksowych danych farmakokinetycznych dotyczących stosowania octanu glatirameru u ludzi, nie można jednoznacznie ustalić dokładnych marginesów bezpieczeństwa między ekspozycją u ludzi a ekspozycją obserwowaną w modelach zwierzęcych.²

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

W długoterminowych badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym prowadzonych na modelach zwierzęcych, u niewielkiej liczby szczurów i małp, którym podawano octan glatirameru przez okres co najmniej 6 miesięcy, zaobserwowano występowanie złogów kompleksów immunologicznych w kłębuszkach nerkowych. Jest to istotna obserwacja z punktu widzenia potencjalnych efektów immunologicznych leku.³

Interesująco, w badaniu na szczurach, w którym octan glatirameru podawano przez znacznie dłuższy okres – 2 lata, nie zaobserwowano występowania złogów kompleksów immunologicznych w kłębuszkach nerkowych. Ta obserwacja sugeruje, że zjawisko to może nie być progresywne w czasie i/lub może mieć ograniczone znaczenie kliniczne.⁴

Potencjał wywoływania reakcji anafilaktycznych

W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych zaobserwowano występowanie reakcji anafilaktycznych po wstrzyknięciu octanu glatirameru zwierzętom uprzednio uczulonym (świnki morskie lub myszy). Znaczenie kliniczne tych obserwacji dla populacji ludzkiej nie zostało jednoznacznie określone, ale sugeruje możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznych u osób predysponowanych.⁵

Toksyczność miejscowa

Po wielokrotnym podawaniu octanu glatirameru zwierzętom często obserwowano działanie toksyczne w miejscu wstrzyknięcia. Jest to zgodne z profilem działań niepożądanych obserwowanych w badaniach klinicznych i po wprowadzeniu leku do obrotu, gdzie reakcje w miejscu wstrzyknięcia są częstym zjawiskiem.⁶

Toksyczny wpływ na rozrodczość

W badaniach nad toksycznym wpływem octanu glatirameru na rozrodczość przeprowadzonych na szczurach zaobserwowano niewielkie, ale statystycznie istotne zmniejszenie przyrostu masy ciała potomstwa. Efekt ten występował u zwierząt, których matki były leczone podczas ciąży i laktacji dawkami podskórnymi wynoszącymi ≥ 6 mg/kg masy ciała na dobę. Ta dawka odpowiada 2,83-krotności maksymalnej zalecanej dawki dobowej u człowieka (w przeliczeniu na mg/m² dla dorosłego o masie ciała 60 kg).⁷

Warto podkreślić, że poza wspomnianym wpływem na masę ciała, nie zaobserwowano żadnych innych znaczących efektów dotyczących wzrostu i rozwoju behawioralnego potomstwa. Sugeruje to, że potencjalny wpływ na rozwój prenatalny i postnatalny jest ograniczony.⁸

Genotoksyczność i potencjał rakotwórczy

Badania genotoksyczności i potencjału rakotwórczego octanu glatirameru nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka. Jest to istotny aspekt bezpieczeństwa, szczególnie w kontekście przewlekłego stosowania leku, jakie ma miejsce w terapii stwardnienia rozsianego.⁹

Ocena danych przedklinicznych

Podsumowując, przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania octanu glatirameru wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa substancji. Zaobserwowane efekty obejmowały złogi kompleksów immunologicznych w kłębuszkach nerkowych u niektórych zwierząt laboratoryjnych, potencjał wywoływania reakcji anafilaktycznych u zwierząt uczulonych, reakcje miejscowe oraz niewielki wpływ na przyrost masy ciała potomstwa szczurów przy stosowaniu wysokich dawek. Nie wykazano potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego.¹⁰