metadon
Metadon to syntetyczny opioid stosowany w leczeniu uzależnienia od opioidów, szczególnie heroiny, w ramach tzw. terapii substytucyjnej. Działa poprzez wiązanie się z receptorami opioidowymi μ w mózgu, zapobiegając objawom odstawienia bez wywoływania euforii charakterystycznej dla narkotyków ulicznych.
W przeciwieństwie do heroiny i morfiny, metadon ma długi okres półtrwania (24-36 godzin), co pozwala na dawkowanie raz dziennie. Ta właściwość sprawia, że jest skutecznym narzędziem w programach redukcji szkód i leczeniu uzależnień, umożliwiając pacjentom normalne funkcjonowanie społeczne i zawodowe.
Poza leczeniem uzależnień, metadon jest również stosowany jako lek przeciwbólowy w przypadku silnego bólu przewlekłego, szczególnie u pacjentów onkologicznych. Wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko depresji oddechowej, zaburzeń rytmu serca (wydłużenie odstępu QT) oraz potencjał uzależniający.
Leczenie metadonem powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarską, z regularną oceną stanu pacjenta i dostosowywaniem dawki. W Polsce metadon jest dostępny w ramach programów leczenia substytucyjnego prowadzonych przez wyspecjalizowane ośrodki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Symfaxin ER 75 mg
Symfaxin ER (chlorowodorek wenlafaksyny) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zarówno nieodwracalnymi nieselektywnymi, jak i odwracalnymi selektywnymi MAO-A (np. moklobemid), co może prowadzić do zespołu serotoninowego zagrażającego życiu. Zaleca się zachowanie co najmniej 14-dniowego odstępu po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7 dni po odstawieniu wenlafaksyny przed rozpoczęciem IMAO. Ponadto, wenlafaksyna wchodzi w interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany), co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego i wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania leków wydłużających odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, tiorydazyna), ze względu na ryzyko arytmii komorowych, w tym torsade de pointes.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, 9-hydroksyrysperydon, alprazolam, amiodaron, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, benzodiazepina, błękit metylenowy, chinidyna, chinolon, chlorowodorek wenlafaksyny, dekstrometorfan, demetylodiazepam, diazepam, dofetylid, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, enzym CYP2C9, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, erytromycyna, fentanyl, haloperydol, hipertermia, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia i III, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, lit, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nelfinawir, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny IMAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, pentazocyna, petydyna, pochodna amfetaminy, pozakonazol, prekursor serotoniny, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sotalol, suplement tryptofanu, sybutramina, tapentadol, telitromycyna, tiorydazyna, tolbutamid, torsade de pointes, tramadol, tryptan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, α-hydroksymetoprolol - Leksykon leków
Interakcje leku – Kefrenex 25 mg
Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają AUC kwetiapiny 5-8-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymatyczne, np. karbamazepina i fenytoina, mogą obniżyć stężenie kwetiapiny w osoczu nawet do 13-450%, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Połączenie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, TLPD, inhibitory MAO) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a z lekami przeciwcholinergicznymi – nasila działania niepożądane, takie jak suchość w jamie ustnej czy zaburzenia widzenia. Współstosowanie z tiorydazyną zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%, co może obniżać skuteczność terapii.
alkohol etylowy, cymetydyna, cytochrom P450, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, imipramina, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, karbamazepina, ketokonazol, kwas walproinowy, kwetiapina, lek przeciwcholinergiczny, leukopenia, metadon, neutropenia, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, sole litu, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Lafactin 150 mg
Wenlafaksyna, substancja czynna leku Lafactin, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), w tym nieodwracalnymi nieselektywnymi IMAO (przeciwwskazane, wymagana przerwa 14 dni po IMAO przed wenlafaksyną i 7 dni odwrotnie), odwracalnymi selektywnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid, przeciwwskazane) oraz odwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. linezolid, przeciwwskazane). Niezachowanie tych zaleceń może prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. drżeniami mięśni, hipertermią, drgawkami, a nawet zgonem. Ponadto, wenlafaksyna w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy takie jak fentanyl, tramadol, buprenorfina, dekstrometorfan) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, zwłaszcza na początku terapii i przy zwiększaniu dawek. Zaleca się również unikanie jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. tryptofan) oraz spożywania alkoholu ze względu na ryzyko nasilenia działania sedatywnego, zaburzeń koordynacji i pogorszenia stanu psychicznego.
alprazolam, amiodaron, atazanawir, błękit metylenowy, buprenorfina, chinidyna, cytochrom P450, dekstrometorfan, diazepam, dofetylid, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fentanyl, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nadciśnienie tętnicze, nelfinawir, pentazocyna, petydyna, posakonazol, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sotalol, tapentadol, telitromycyna, tiorydazyna, tolbutamid, torsade de pointes, tramadol, tryptan, tryptofan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Quetiapine Fair-Med 100 mg
Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, prowadzi do 5-8-krotnego wzrostu AUC leku, co jest przeciwwskazane. Spożywanie soku grejpfrutowego, również hamującego CYP3A4, może zwiększać stężenie kwetiapiny w osoczu i jest niewskazane. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (do 450% w przypadku fenytoiny), co obniża jej ekspozycję do około 13% w przypadku karbamazepiny, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapeutyczną. W takich sytuacjach konieczne może być dostosowanie dawki kwetiapiny lub rozważenie alternatywnych terapii. Farmakokinetyka kwetiapiny pozostaje stabilna podczas stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi (imipramina, fluoksetyna), lekami przeciwpsychotycznymi (rysyperydon, haloperydol) oraz walproinianem sodu, choć jednoczesne podawanie walproinianu i kwetiapiny wymaga monitorowania morfologii krwi ze względu na ryzyko leukopenii i neutropenii, zwłaszcza u dzieci i młodzieży.
alkohol etylowy, choroba afektywna dwubiegunowa, cymetydyna, CYP3A4, działanie depresyjne na OUN, działanie sedatywne, enzym wątrobowy, farmakokinetyka, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, imipramina, indukcja CYP3A4, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, kwetiapina, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, leukopenia, lit, metadon, morfologia krwi, neutropenia, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, sok grejpfrutowy, test immunoenzymatyczny, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu - Leksykon substancji czynnych
Naltrekson – Przeciwwskazania stosowania
Naltrekson, stosowany w terapii uzależnienia od opioidów, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem leczenia. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na naltrekson lub składniki preparatu, w tym laktozę jednowodną (126,755 mg w Adepend i 192,85 mg w Naltex). Leki te są przeciwwskazane u pacjentów z ostrym zapaleniem wątroby, niewydolnością wątroby oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i nerek, ze względu na metabolizm naltreksonu w wątrobie i wydalanie metabolitów przez nerki, co może prowadzić do kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych. Ponadto, naltrekson jest antagonistą receptorów opioidowych, dlatego jego stosowanie jest przeciwwskazane podczas jednoczesnego przyjmowania opioidowych leków przeciwbólowych, metadonu oraz u pacjentów z aktywnym uzależnieniem od opioidów bez wcześniejszej detoksykacji, ze względu na ryzyko wywołania gwałtownego zespołu odstawiennego.
analgetyk opioidowy, antagonista opioidowy, antagonista receptorów opioidowych, chlorowodorek naltreksonu, detoksykacja, laktoza jednowodna, lek opioidowy, metadon, nadwrażliwość na substancje, naltrekson, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, substancja czynna, terapia substytucyjna, test prowokacji z naloksonem, uzależnienie od opioidów, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół odstawienny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Masultab 50 mg
Lek Masultab (amisulpryd) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na amisulpryd lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość w tabletkach wynosi od 25 mg (50 mg dawka) do 200 mg (400 mg dawka). Nie należy stosować go u pacjentów z nowotworami zależnymi od prolaktyny, takimi jak prolaktynoma przysadki czy rak piersi, ze względu na ryzyko nasilenia wzrostu guza. Ponadto, przeciwwskazaniem jest obecność guza chromochłonnego nadnerczy (pheochromocytoma) z uwagi na ryzyko przełomów nadciśnieniowych, a także stosowanie u dzieci przed okresem dojrzewania oraz u pacjentów z wrodzonym wydłużeniem odstępu QT w EKG, co zwiększa ryzyko groźnych arytmii, w tym torsade de pointes.
amiodaron, amisulpryd, antagonista receptorów dopaminowych, beprydyl, chinidyna, cyzapryd, dyzopiramid, erytromycyna, fluorochinolon, guz chromochłonny nadnerczy, halofantryna, hiperprolaktynemia, katecholaminy, laktoza jednowodna, leki przeciwarytmiczne klasy Ia, leki przeciwarytmiczne klasy III, lewodopa, metadon, nadwrażliwość, nowotwory zależne od prolaktyny, pentamidyna, pheochromocytoma, prolaktyna, prolaktynoma, przełom nadciśnieniowy, rak piersi, sotalol, sparfloksacyna, sultopryd, tiorydazyna, torsade de pointes, winkamina, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Xanderla 3,6 mg
Stosowanie implantu gosereliny (Xanderla 3,6 mg) wiąże się z ryzykiem interakcji farmakologicznych, szczególnie w kontekście wydłużenia odstępu QT w EKG i potencjalnego wystąpienia torsades de pointes. Leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna, dyzopiramid) oraz klasy III (amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid) wykazują addytywne działanie wydłużające QT, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub ścisłego monitorowania EKG. Podobne ryzyko dotyczy metadonu, moksyfloksacyny oraz leków przeciwpsychotycznych (np. haloperidol, tiorydazyna, olanzapina), które również mogą nasilać proarytmogenne efekty gosereliny. Zaleca się ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego, regularne monitorowanie EKG oraz kontrolę elektrolitów (potas, magnez) w trakcie terapii skojarzonej.
amiodaron, ból chroniczny, charakterystyka produktu leczniczego, chinidyna, dofetylid, dyzopiramid, działanie przeciwandrogenowe, EKG, elektrolity, fluorochinolony, goserelina, haloperidol, leki przeciwarytmiczne klasy Ia, leki przeciwarytmiczne klasy III, leki przeciwpsychotyczne, metadon, moksyfloksacyna, repolaryzacja mięśnia sercowego, tiorydazyna, torsade de pointes, wielokształtny częstoskurcz komorowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Diphereline SR 22,5 mg 22,5 mg
Tryptorelina, substancja czynna preparatu Diphereline SR 22,5 mg, może wchodzić w istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z lekami wpływającymi na wydzielanie gonadotropin oraz tymi wydłużającymi odstęp QT w EKG. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie tryptoreliny z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA (chinidyna, dizopiramid) i klasy III (amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid), opioidowym metadonem, antybiotykiem moksyfloksacyną oraz lekami przeciwpsychotycznymi (haloperydol, risperidon, kwetiapina, olanzapina), które mogą zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu typu torsades de pointes. W takich przypadkach zaleca się staranne rozważenie terapii skojarzonej, regularne monitorowanie EKG oraz kontrolę elektrolitów, zwłaszcza potasu i magnezu. Ponadto, tryptorelina może zaburzać osiągnięcie efektu terapeutycznego przy jednoczesnym stosowaniu innych analogów lub antagonistów GnRH, co wymaga monitorowania stanu hormonalnego pacjenta.
amiodaron, analog GnRH, antagonista GnRH, antybiotyk chinolonowy, deprywacja androgenowa, Diphereline SR, dizopiramid, dofetylid, fluorochinolony, gonadotropiny przysadkowe, haloperydol, kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny, leki przeciwarytmiczne klasy Ia, leki przeciwarytmiczne klasy III, metadon, moksyfloksacyna, odstęp QT, torsade de pointes, tryptorelina, zaburzenia rytmu serca - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół niespokojnych nóg – Leczenie
Zespół niespokojnych nóg (ZNN) to przewlekłe zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się przymusem ruchu kończyn dolnych w spoczynku, nasilającym się wieczorem i w nocy, z towarzyszącymi nieprzyjemnymi doznaniami. W diagnostyce i leczeniu kluczowe jest wykluczenie i leczenie wtórnych przyczyn, zwłaszcza niedoboru żelaza, przy którym suplementacja jest wskazana przy stężeniu ferrytyny ≤75 ng/ml, stosując siarczan żelaza 325 mg z witaminą C 250 mg. W łagodnych przypadkach rekomendowane są metody niefarmakologiczne, takie jak umiarkowana aktywność fizyczna (redukcja ryzyka 3,3-krotna), unikanie kofeiny, alkoholu i nikotyny, higiena snu, masaże, kąpiele oraz stymulacja elektryczna nerwu strzałkowego. W przypadku wtórnego ZNN należy również leczyć choroby współistniejące, np. cukrzycę, choroby nerek, tarczycy czy Parkinsona.
agoniści dopaminy, augmentacja, benzodiazepiny, buprenorfina, ferrytyna, gabapentyna, gabapentyna enakarbil, głęboka stymulacja mózgu, klonazepam, klonidyna, lewodopa, ligandy kanału wapniowego, metadon, niedobór żelaza, okresowe ruchy kończyn, oksykodon, opioidy, pramipeksol, pregabalina, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, ropinirol, rotygotyna, stymulacja nerwu strzałkowego, stymulacja rdzenia kręgowego, suplementacja żelaza, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenie neurologiczne, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Voriconazole Sandoz 200 mg
Worykonazol jest silnym inhibitorem enzymów cytochromu P450, w szczególności CYP3A4, CYP2C19 i CYP2C9, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. Jako substrat i inhibitor tych enzymów, worykonazol może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, co wiąże się z ryzykiem toksyczności, zwłaszcza wydłużenia odstępu QTc i zaburzeń rytmu serca (np. torsade de pointes) przy jednoczesnym stosowaniu z lekami takimi jak astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, terfenadyna i iwabradyna — ich koadministracja jest przeciwwskazana. Z kolei induktory CYP450, takie jak karbamazepina i długo działające barbiturany, mogą obniżać stężenie worykonazolu, zmniejszając skuteczność terapii. Badania interakcji przeprowadzono głównie u zdrowych mężczyzn przy dawce 200 mg p.o. dwa razy dziennie, jednak wyniki mają zastosowanie także do innych populacji i postaci podania, w tym dożylnej.
astemizol, benzodwuazepina, bloker kanału wapniowego, chinidyna, cyklosporyna, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, cyzapryd, efawirenz, fenobarbital, flukonazol, funkcja wątroby, induktor CYP450, inhibitor enzymatyczny, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor odwrotnej transkryptazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, iwabradyna, karbamazepina, lek immunosupresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, makrolid, metadon, miopatia, odstęp QTc, opiat, pimozyd, ryfampicyna, statyna, substrat enzymatyczny, takrolimus, terfenadyna, torsade de pointes, uszkodzenie wątroby, warfaryna, worykonazol, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Efawirenz – Przeciwwskazania stosowania
Efawirenz, stosowany w preparatach złożonych takich jak Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas, Emtenef oraz Padviram, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby klasy C wg skali Child-Pugh-Turcotte. Ze względu na metabolizm przez CYP3A4, efawirenz wykazuje liczne interakcje lekowe, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia rytmu serca czy depresja oddechowa. Przeciwwskazane jest łączenie efawirenzu z lekami takimi jak terfenadyna, astemizol, cyzapryd, midazolam, triazolam, pimozyd, beprydyl, alkaloidy sporyszu, worykonazol, elbaswir/grazoprewir oraz preparatami zawierającymi ziele dziurawca (Hypericum perforatum). Ponadto, efawirenz jest przeciwwskazany u pacjentów z wydłużeniem odstępu QTc, arytmią, bradykardią, zastoinową niewydolnością serca z obniżoną frakcją wyrzutową oraz zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia). Warto podkreślić, że brak możliwości modyfikacji dawki efawirenzu w preparatach złożonych wymaga bezwzględnego przestrzegania przeciwwskazań.
alkaloidy sporyszu, antybiotyk makrolidowy, arytmia, benzodiazepiny, bradykardia, cytochrom P450 3A4, cyzapryd, depresja oddechowa, działanie proarytmiczne, działanie uspokajające, dziurawiec, efawirenz, elbaswir/grazoprewir, flekainid, fluorochinolon, frakcja wyrzutowa lewej komory, HCV, hepatolog, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiolog, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwmalaryczny, leki przeciwhistaminowe, metadon, nadwrażliwość, nagły zgon sercowy, neuroleptyk, pimozyd, reakcja nadwrażliwości, skala Child-Pugh-Turcotte, terapia przeciwwirusowa, toksyczny metabolit, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon substancji czynnych
Rasagilina – Interakcje
Rasagilina, selektywny inhibitor MAO-B stosowany w chorobie Parkinsona, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie jej z innymi inhibitorami MAO (w tym zielem dziurawca) oraz z petydyną ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i ciężkich działań niepożądanych. Nie zaleca się także stosowania rasagiliny z sympatykomimetykami (np. efedryna, pseudoefedryna), dekstrometorfanem, fluoksetyną i fluwoksaminą z powodu ryzyka zespołu serotoninowego. Inne leki przeciwdepresyjne (amitryptylina ≤50 mg/d, trazodon ≤100 mg/d, citalopram ≤20 mg/d, sertralina ≤100 mg/d, paroksetyna ≤30 mg/d) można stosować ostrożnie w określonych dawkach. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak cyprofloksacyna, zwiększają AUC rasagiliny o 83%, co wymaga zachowania ostrożności, natomiast palenie tytoniu może obniżać stężenie leku. Współpodawanie z entakaponem zwiększa klirens rasagiliny o 28%, co wymaga monitorowania skuteczności terapii.
amitryptylina, choroba Parkinsona, citalopram, cyprofloksacyna, cytochrom CYP1A2, dekstrometorfan, działanie addycyjne, działanie uspokajające, entakapon, fluoksetyna, fluwoksamina, hipomania, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor MAO, inhibitor MAO-B, interakcja tyramina-rasagilina, izoenzym cytochromu P450, lek przeciwdepresyjny, lek sympatykomimetyczny, lewodopa, meperydyna, metadon, nagłe zasypianie, nieselektywny inhibitor MAO, OUN, paroksetyna, petydyna, propoksyfen, przełom nadciśnieniowy, sertralina, SNRI, SSRI, teofilina, tramadol, trazodon, zespół serotoninowy, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z sosny zwyczajnej – Interakcje
Wyciąg z sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L., turiones) stosowany w preparacie Dexapini (426 mg/5 ml wyciągu płynnego z pędów sosny suchych, DER 1:1,6, rozpuszczalnik: etanol 90% V/V) jest składnikiem złożonym z dekstrometorfanu bromowodorku (6,5 mg/5 ml) oraz nalewki z owocu kopru włoskiego (65 mg/5 ml). Kluczowe znaczenie mają interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), które mogą prowadzić do zagrażającego życiu zespołu serotoninowego objawiającego się gorączką, nadciśnieniem i zaburzeniami rytmu serca. Dexapini jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących inhibitory MAO oraz przez 14 dni po ich odstawieniu. Ponadto, interakcje z linezolidem (inhibitor MAO) oraz silnymi inhibitorami enzymu CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina) mogą znacząco zwiększać stężenie dekstrometorfanu, co zwiększa ryzyko toksyczności i zespołu serotoninowego.
agonista receptorów opioidowych, amiodaron, barbiturat, benzodiazepina, buprenorfina, bupropion, chinidyna, cynakalcet, dekstrometorfan, depresja oddechowa, depresja OUN, difenhydramina, fenelzyna, flekainid, fluoksetyna, haloperydol, hydroksyzyna, inhibitor enzymu CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, izokarboksazyd, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychotropowy, linezolid, metadon, moklobemid, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, perfenazyna, prometazyna, propafenon, selegilina, sertralina, SSRI, terbinafina, tiorydazyna, wyciąg z sosny zwyczajnej, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Matrifen 75 mikrogramów/godzinę system transdermalny 75 mcg/h
Produkt Matrifen to system transdermalny uwalniający fentanyl w dawkach 12, 25, 50, 75 oraz 100 μg/h, co odpowiada dobowym dawkom około 0,3; 0,6; 1,2; 1,8 i 2,4 mg fentanylu. Dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania na podstawie oceny klinicznej pacjenta, uwzględniając m.in. masę ciała, wiek, stopień osłabienia oraz dotychczasową tolerancję na opioidy. Matrifen jest wskazany głównie u pacjentów z tolerancją na opioidy, a dawkę początkową ustala się na podstawie ekwianalgetycznej dawki opioidów stosowanych wcześniej, stosując odpowiednie przeliczniki (np. 150:1 lub 100:1 morfina doustna do fentanylu transdermalnego). U pacjentów nieprzyjmujących wcześniej opioidów zaleca się rozpoczęcie terapii od małych dawek opioidów o natychmiastowym uwalnianiu, a dopiero po osiągnięciu dawki ekwianalgetycznej odpowiadającej 12 lub 25 μg/h fentanylu rozważyć zmianę na Matrifen, ze szczególną ostrożnością ze względu na ryzyko depresji oddechowej.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Accord 75 mg
Darunavir w skojarzeniu z rytonawirem, stosowany u dorosłych, wykazuje silne działanie hamujące na enzymy CYP3A i CYP2D6 oraz transportery P-gp, OATP1B1 i OATP1B3, co prowadzi do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych. Kombinacja ta powoduje około 14-krotne zwiększenie ekspozycji na darunawir przy dawce 600 mg z rytonawirem 100 mg dwa razy na dobę. Hamowanie CYP3A może zwiększać stężenia leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez ten enzym, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania z niektórymi produktami leczniczymi. Ponadto, obserwuje się indukcję CYP2C9 i CYP2C19, co może obniżać stężenia leków takich jak warfaryna i metadon, oraz zahamowanie CYP2D6, prowadzące do wzrostu stężeń leków takich jak flekainid, propafenon czy metoprolol. Rytonawir dodatkowo hamuje transportery P-gp i OATP1B1/3, co zwiększa stężenia substratów tych białek, np. digoksyny, statyn i bozentanu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych, w tym miopatii.
bozentan, CYP2C19, CYP2C8, CYP2D6, CYP3A, cytochrom P450, dabigatran, darunawir, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, eteksylat dabigatranu, flekainid, glikoproteina p, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A, indynawir, inhibitor, inhibitor proteazy, interakcja międzylekowa, klotrymazol, leki przeciwgrzybicze azolowe, metadon, OATP1B1, OATP1B3, paklitaksel, ryfampicyna, rytonawir, statyna, utrata działania terapeutycznego, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, zdarzenie niepożądane - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fenta MX 75 75 mcg/h
Dawkowanie fentanylu w systemach transdermalnych Fenta MX powinno być indywidualnie dostosowane na podstawie oceny stanu pacjenta, z dążeniem do stosowania najmniejszej skutecznej dawki. Systemy te dostarczają fentanyl w dawkach 25, 50, 75 i 100 μg/h, co odpowiada około 0,6; 1,2; 1,8 i 2,4 mg na dobę. Dobór dawki początkowej opiera się na aktualnym stosowaniu opioidów, uwzględniając stan kliniczny, masę ciała, wiek i tolerancję na opioidy. Przeliczenie dawki opioidów na ekwiwalent morfiny doustnej oraz następnie na dawkę fentanylu przezskórnego odbywa się według określonych tabel (współczynniki 150:1 lub 100:1 morfina:fentanyl). Zmiany dawki powinny następować co 72 godziny, z możliwością zwiększenia o 12,5 lub 25 μg/h, a dawki powyżej 100 μg/h można stosować przez naklejanie więcej niż jednego plastra. W przypadku braku kontroli bólu należy rozważyć hiperalgezję, tolerancję lub progresję choroby. U pacjentów nieleczonych opioidami zaleca się rozpoczęcie terapii od małych dawek opioidów o natychmiastowym uwalnianiu, a dopiero potem ewentualne przejście na fentanyl przezskórny, z bardzo ostrożnym monitorowaniem ze względu na ryzyko depresji oddechowej.
ból przebijający, buprenorfina, depresja oddechowa, diamorfina, działanie przeciwbólowe, fentanyl transdermalny, hiperalgezja, hipowentylacja, hydromorfon, ketobemidon, kodeina, leczenie podtrzymujące, lek przeciwbólowy, leworfanol, metadon, morfina doustna, nasilenie bólu, oksykodon, oksymorfon, petydyna, potencjał analgetyczny, rotacja opioidów, system transdermalny, tapentadol, tolerancja na opioidy, tolerancja opioidów, tramadol, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół odstawienny - Leksykon leków
Interakcje leku – Prefaxine 37,5 mg
Wenlafaksyna, substancja czynna Prefaxine, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zwłaszcza nieodwracalnymi, nieselektywnymi (przeciwwskazane, wymagane odstępy 14 dni po IMAO i 7 dni po wenlafaksynie) oraz odwracalnymi selektywnymi MAO-A (np. moklobemid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Również linezolid, jako odwracalny, nieselektywny IMAO, jest przeciwwskazany. Inne leki zwiększające ryzyko zespołu serotoninowego to SSRI, SNRI, tryptany, lit, opioidy (fentanyl, tramadol, metadon i inne), preparaty z dziurawca oraz leki przeciwpsychotyczne. W przypadku terapii skojarzonej z tymi lekami zaleca się ścisłą obserwację pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki. Ponadto, wenlafaksyna może nasilać ryzyko arytmii poprzez interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, tiorydazyna, erytromycyna, moksyfloksacyna), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, 9-hydroksyrysperydon, amiodaron, antagonista dopaminy, antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, błękit metylenowy, chinidyna, dekstrometorfan, demetylodiazepam, diazepam, dofetylid, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, enzym cytochromu P450, erytromycyna, etanol, fentanyl, haloperydol, Hypericum perforatum, imipramina, indynawir, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia i III, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nelfinawir, neuroprzekaźnik serotoninergiczny, nieodwracalny nieselektywny IMAO, odstęp QT, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, ośrodkowy układ nerwowy, OUN, pentazocyna, petydyna, posakonazol, prekursor serotoniny, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, sotalol, SSRI, tapentadol, telitromycyna, tiorydazyna, torsade de pointes, tramadol, tryptan, tryptofan, worykonazol, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, α-hydroksymetoprolol - Leksykon leków
Interakcje leku – Vemonis Ultra 400 mg + 60 mg + 80 mg
Produkt leczniczy Vemonis Ultra zawiera metamizol sodowy, kofeinę oraz drotawerynę chlorowodorek, które wykazują liczne interakcje farmakologiczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Metamizol może nasilać toksyczność metotreksatu względem szpiku kostnego (interakcja o wysokim ryzyku, przeciwwskazana), osłabiać działanie przeciwpłytkowe małych dawek kwasu acetylosalicylowego oraz obniżać stężenie bupropionu we krwi. Ponadto, metamizol indukuje enzymy CYP2B6 i CYP3A4, co może zmniejszać stężenia leków takich jak efawirenz, metadon, walproinian, cyklosporyna, takrolimus i sertralina, wymagając monitorowania odpowiedzi klinicznej i stężenia leku. Kofeina zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez wątrobę, nasila wchłanianie salicylanów oraz może mieć podwyższone stężenie we krwi pod wpływem cymetydyny, doustnych środków antykoncepcyjnych, cyprofloksacyny, enoksacyny i meksyletyny. Jednoczesne stosowanie kofeiny z niektórymi środkami zwiotczającymi mięśnie jest niezalecane ze względu na hamowanie metabolizmu kofeiny. Drotaweryna może osłabiać działanie lewodopy, co jest istotne u pacjentów z chorobą Parkinsona.
bupropion, choroba Parkinsona, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie tętnicze, cyklosporyna, cymetydyna, CYP2B6, CYP3A4, cyprofloksacyna, cytochrom P450, depresja ośrodkowego układu nerwowego, disulfiram, doustny środek antykoncepcyjny, drotaweryna chlorowodorek, działanie antyagregacyjne, działanie depresyjne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwpłytkowe, działanie rozkurczowe, efawirenz, enoksacyna, etynyloestradiol, hepatotoksyczność, hipotensja, indukcja enzymów, kofeina, kwas acetylosalicylowy, lek zwiotczający mięśnie, lewodopa, meksyletyna, metadon, metamizol sodowy, metotreksat, mięsień gładki, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, salicylan, salicylany, sertralina, środek zwiotczający mięśnie, szpik kostny, tachykardia, takrolimus, toksyczność metotreksatu, walproinian, zawrót głowy, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Konaten 18 mg
Atomoksetyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, szczególnie z inhibitorami enzymu CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina), które mogą zwiększać ekspozycję na lek 6-8-krotnie oraz stężenie maksymalne w stanie równowagi (Css,max) 3-4-krotnie. W takich przypadkach zaleca się wolniejsze zwiększanie dawki i redukcję dawki docelowej atomoksetyny. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego. Należy także zachować ostrożność przy łączeniu atomoksetyny z beta-2 agonistami (np. salbutamol), lekami wydłużającymi odstęp QT (neuroleptyki, leki przeciwarytmiczne grup IA i III, moksyfloksacyna, erytromycyna, metadon, meflochina, TCA, lit, cyzapryd) oraz lekami obniżającymi próg drgawkowy (TCA, SSRI, neuroleptyki, bupropion, tramadol), monitorując odpowiednio ciśnienie tętnicze, rytm serca, EKG i ryzyko napadów drgawek.
agonista receptora beta-2, atomoksetyna, benzodiazepina, bupropion, butyrofenon, chinidyna, chlorochina, ciśnienie tętnicze, cyzapryd, diazepam, erytromycyna, fenotiazyna, fenylefryna, fenytoina, fluoksetyna, hepatotoksyczność, imipramina, inhibitor CYP2D6, inhibitor cytochromu P450, inhibitor MAO, inhibitor pompy protonowej, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwnadciśnieniowy, leki przeciwarytmiczne, leki tiazydowe, leki trójpierścieniowe, lit, meflochina, metadon, mirtazapina, moksyfloksacyna, napad drgawkowy, neuroleptyki, odstęp QT, omeprazol, paroksetyna, próg drgawkowy, przełom hipertensyjny, pseudoefedryna, salbutamol, SSRI, terbinafina, tramadol, warfaryna, wenlafaksyna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wolno metabolizujący - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Masultab 400 mg
Lek Masultab zawiera amisulpryd w dawkach 50 mg, 100 mg, 200 mg oraz 400 mg i posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na amisulpryd lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (obecna w ilościach od 25 mg do 200 mg w zależności od dawki). Nie należy stosować leku u pacjentów z nowotworami zależnymi od prolaktyny, takimi jak prolaktynoma przysadki czy rak piersi, ze względu na ryzyko wzrostu guza spowodowanego hiperprolaktynemią indukowaną przez amisulpryd. Przeciwwskazany jest także u pacjentów z guzem chromochłonnym nadnerczy (pheochromocytoma), u dzieci przed okresem dojrzewania oraz u osób z wrodzonym wydłużeniem odstępu QT, gdyż lek może nasilać ryzyko groźnych arytmii, w tym torsade de pointes.
amiodaron, amisulpryd, arytmia komorowa, beprydyl, bradykardia, chinidyna, choroba niedokrwienna serca, cyzapryd, dyzopiramid, erytromycyna, guz chromochłonny nadnerczy, halofantryna, hiperprolaktynemia, hipertermia złośliwa, hipokaliemia, hipomagnezemia, laktoza jednowodna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwpsychotyczny, lewodopa, Masultab, metadon, nadwrażliwość na amisulpryd, niewydolność nerek, niewydolność serca, nowotwory zależne od prolaktyny, pentamidyna, pheochromocytoma, prolaktyna, prolaktynoma przysadki, przełom nadciśnieniowy, przerost lewej komory serca, rak piersi, receptor dopaminowy, sotalol, sparfloksacyna, sultopryd, tiorydazyna, torsade de pointes, winkamina, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zespół wydłużonego QT, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Questax XR 200 mg
Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co determinuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na ten enzym. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują 5-8-krotny wzrost AUC kwetiapiny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymów wątrobowych, np. karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (odpowiednio do 13% wartości wyjściowej i o około 450%), co może obniżać jej skuteczność terapeutyczną i wymaga rozważenia modyfikacji dawki. Sok grejpfrutowy, jako umiarkowany inhibitor CYP3A4, również zwiększa stężenie kwetiapiny i jest niewskazany. Leki takie jak imipramina, fluoksetyna, risperidon, haloperydol oraz cymetydyna nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny.
cymetydyna, cytochrom P450 3A4, działanie przeciwcholinergiczne, EKG, fałszywie dodatni wynik badania, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, imipramina, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia i neutropenia, metadon, metoda chromatograficzna, metoda immunoenzymatyczna, morfologia krwi, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, risperidon, sok grejpfrutowy, sole litu, stężenie elektrolitów, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie gospodarki elektrolitowej - Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaldo 3 mg
Rywastygmina, jako inhibitor cholinoesterazy, zwiększa stężenie acetylocholiny w synapsach cholinergicznych, co prowadzi do licznych interakcji farmakodynamicznych. Szczególnie istotne są interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy, takimi jak beta-adrenolityki (np. atenolol), leki antyarytmiczne klasy III, antagoniści kanału wapniowego, glikozydy naparstnicy oraz pilokarpina, które mogą powodować addycyjne działanie prowadzące do bradykardii i zwiększonego ryzyka omdleń. Ponadto, rywastygmina nasila działanie zwiotczające mięśnie (np. sukcynylocholina) oraz wykazuje przeciwwskazania do łączenia z innymi substancjami cholinomimetycznymi ze względu na ryzyko synergistycznego nasilenia efektów cholinergicznych. Zaleca się ostrożność, monitorowanie EKG oraz dostosowanie dawkowania lub czasowe przerwanie terapii w przypadku konieczności stosowania leków zwiotczających mięśnie lub wywołujących bradykardię. Warto podkreślić, że rywastygmina może osłabiać działanie leków antycholinergicznych, takich jak oksybutynina czy tolterodyna, co wymaga monitorowania skuteczności tych terapii.
acetylocholina, antagonista kanału wapniowego, beta-adrenolityk, beta-bloker, bradykardia, butyrylocholinoesteraza, choroba Alzheimera, cysapryd, cytalopram, czas protrombinowy, diazepam, difemanil, digoksyna, droperydol, erytromycyna, fenotiazyna, fluoksetyna, glikozyd naparstnicy, halofantryna, haloperydol, inhibitor cholinoesterazy, interakcja farmakokinetyczna, lek antyarytmiczny, lek antyarytmiczny klasy III, lek antycholinergiczny, metadon, mizolastyna, moksyfloksacyna, oksybutynina, pentamidyna, pilokarpina, pimozyd, rywastygmina, środek zwiotczający mięśnie, substancja cholinomimetyczna, sukcynylocholina, tolterodyna, torsade de pointes, układ cholinergiczny, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Rasagiline Vipharm 1 mg
Rasagilina, selektywny inhibitor MAO-B stosowany w dawce 1 mg/dobę, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie rasagiliny z innymi inhibitorami MAO (w tym preparatami roślinnymi jak ziele dziurawca) ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z petydyną, które może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, a także z innymi opioidami (meperydyna, tramadol, metadon, propoksyfen) z powodu ryzyka zespołu serotoninowego objawiającego się pobudzeniem, splątaniem, sztywnością, gorączką i drgawkami klonicznymi. Niezalecane jest także łączenie rasagiliny z sympatykomimetykami (efedryna, pseudoefedryna) oraz dekstrometorfanem, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i przełomu nadciśnieniowego. W przypadku leków przeciwdepresyjnych, szczególnie SSRI i SNRI, należy unikać łączenia z fluoksetyną i fluwoksaminą, natomiast inne SSRI (cytralopram ≤20 mg/dobę, sertralina ≤100 mg/dobę, paroksetyna ≤30 mg/dobę), trójpierścieniowe (amitryptylina ≤50 mg/dobę) oraz czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne i trazodon (≤100 mg/dobę) można stosować z zachowaniem ostrożności i nieprzekraczaniem zalecanych dawek.
amitryptylina, benzodiazepiny, cyprofloksacyna, dekstrometorfan, dziurawiec, efedryna, fluoksetyna, fluwoksamina, hipomania, inhibitor MAO-B, meperydyna, metadon, monoaminooksydaza, nagłe zasypianie, niedociśnienie ortostatyczne, omamy, paroksetyna, petydyna, propoksyfen, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, rasagilina, senność, sertralina, SNRI, splątanie, SSRI, sympatykomimetyki, tramadol, trazodon, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Faxolet ER 150 mg
Wenlafaksyna (Faxolet ER) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO): nieodwracalne, nieselektywne IMAO są przeciwwskazane, wymagając 14-dniowego odstępu po ich odstawieniu przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7-dniowego odstępu po zakończeniu terapii wenlafaksyną przed włączeniem IMAO. Odwracalne selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) oraz nieselektywne (np. linezolid) również są przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, który może objawiać się m.in. drżeniem mięśni, hipertermią, drgawkami, a nawet zgonem. Ponadto, wenlafaksyna w połączeniu z lekami serotoninergicznymi (tryptany, SSRI, SNRI, opioidy takie jak fentanyl, tramadol, metadon, a także preparaty dziurawca) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga uważnego monitorowania pacjenta, zwłaszcza na początku terapii i przy zmianie dawki.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, 9-hydroksyrysperydon, amiodaron, antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, błękit metylenowy, buprenorfina, chinidyna, dekstrometorfan, demetylodiazepam, diazepam, dofetylid, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fentanyl, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny, linezolid, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nelfinawir, nieodwracalny nieselektywny inhibitor MAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, pentazocyna, petydyna, posakonazol, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sotalol, suplement tryptofanu, tapentadol, telitromycyna, tiorydazyna, torsade de pointes, tramadol, tryptan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, α-hydroksymetoprolol - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Prefaxine
Prefaxine (wenlafaksyna) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zwiększonego ryzyka myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia, z historią zachowań samobójczych lub znacznymi skłonnościami samobójczymi. Lek nie jest wskazany dla osób poniżej 18 lat z powodu zwiększonego ryzyka zachowań samobójczych i agresji. Konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów, szczególnie na początku terapii i po zmianie dawki, z uwzględnieniem objawów takich jak nasilenie choroby, myśli samobójcze czy nietypowe zmiany w zachowaniu. Wenlafaksyna może wywołać zespół serotoninowy lub reakcje podobne do złośliwego zespołu neuroleptycznego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (np. SSRI, SNRI, lit, tryptany) lub dopaminergicznych. Objawy zespołu serotoninowego obejmują zmiany stanu psychicznego, niestabilność układu autonomicznego, zaburzenia neuromięśniowe i żołądkowo-jelitowe. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania z prekursorami serotoniny i dokładną obserwację pacjentów przy łączeniu leków.
akatyzja, błękit metylenowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dekstrometorfan, działanie niepożądane, epizod dużej depresji, fentanyl, hipertermia, hipomania, hiponatremia, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z wąskim kątem, mania, metadon, parestezja, pentazocyna, petydyna, remisja objawów, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SIADH, SNRI, SSRI, tachykardia, tachykardia komorowa, tapentadol, torsade de pointes, tramadol, układ serotoninergiczny, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności płytek krwi, zaburzenie neuromięśniowe, zachowanie samobójcze, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Abirateron – Interakcje
Abirateron, stosowany w terapii raka gruczołu krokowego, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Podawanie abirateronu na czczo jest obligatoryjne, gdyż jedzenie znacząco zwiększa jego wchłanianie, co może prowadzić do nieprzewidywalnej ekspozycji i ryzyka działań niepożądanych. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, fenytoina czy ziele dziurawca, obniżają AUC abirateronu o około 55%, co może zmniejszać skuteczność leczenia i dlatego ich stosowanie powinno być unikane. Z kolei silne inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu klinicznego na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron jest także inhibitorem CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia ekspozycji na leki metabolizowane przez te enzymy, np. 2,9-krotny wzrost AUC dekstrometorfanu (substrat CYP2D6) oraz 46% wzrost AUC pioglitazonu (substrat CYP2C8). W związku z tym zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjentów, zwłaszcza przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP2D6 i CYP2C8.
abirateron octan, amiodaron, bradykardia, chinidyna, dekstrometorfan, dekstrorfan, dezypramina, dofetylid, dyzopiramid, działanie hipoglikemizujące, działanie proarytmiczne, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2C8, enzym CYP2D6, fenobarbital, fenytoina, flekainid, haloperydol, hipoglikemia, ibutylid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kodeina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, metadon, metoprolol, moksyfloksacyna, nośnik OATP1B1, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, oksykodon, opioidowy lek przeciwbólowy, pioglitazon, propafenon, propranolol, PSA, rak gruczołu krokowego, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, rysperydon, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, silny induktor CYP3A4, sotalol, spironolakton, substrat CYP2C8, substrat CYP2D6, supresja androgenowa, swoisty antygen gruczołu krokowego, torsades de pointes, tramadol, wenlafaksyna - Leksykon leków
Interakcje leku – Gripex Max 500 mg + 30 mg + 15 mg
Produkt leczniczy Gripex Max zawiera 500 mg paracetamolu, 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku oraz 15 mg dekstrometorfanu bromowodorku, które wykazują liczne interakcje farmakologiczne. Paracetamol nie powinien być stosowany łącznie z innymi preparatami zawierającymi tę substancję ze względu na ryzyko hepatotoksyczności i przedawkowania; jego metabolizm może być modyfikowany przez leki wpływające na opróżnianie żołądka oraz enzymy wątrobowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna). Istotne są interakcje z inhibitorami MAO (ryzyko pobudzenia i gorączki), zydowudyną (toksyczność szpiku), lekami przeciwzakrzepowymi (nasilenie działania) oraz flukloksacyliną (ryzyko kwasicy metabolicznej). Pseudoefedryna może nasilać działanie sympatykomimetyków i albuterolu, zmniejszać skuteczność leków przeciwnadciśnieniowych oraz wchodzić w interakcje z inhibitorami MAO, co zwiększa ryzyko przełomu nadciśnieniowego. Dekstrometorfan, metabolizowany przez CYP2D6, wykazuje liczne interakcje z inhibitorami tego enzymu (fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina), co może prowadzić do toksyczności ośrodkowej i zespołu serotoninowego.
albuterol, amiodaron, amitryptylina, bupropion, chinidyna, chloramfenikol, chlorek amonu, ciśnienie krwi, cynakalcet, CYP2D6, cytochrom P450, dekstrometorfan, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane OUN, fenobarbital, fenytoina, flukloksacylina, fluoksetyna, furazolidyna, glikozyd naparstnicy, haloperydol, hepatotoksyczność, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor MAO, karbamazepina, kwasica metaboliczna, lek antyarytmiczny, lek opioidowy, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, martwica komórek wątrobowych, metabolit paracetamolu, metadon, metoklopramid, niewydolność wątroby, obkurczenie naczyń krwionośnych, opróżnianie żołądka, paracetamol, pochodna kumaryny, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, ryfampicyna, sertralina, SSRI, sympatykomimetyk, szpik kostny, terbinafina, uszkodzenie wątroby, wchłanianie paracetamolu, zespół serotoninowy, zydowudyna - Leksykon leków
Interakcje leku – Konaten 25 mg
Atomoksetyna, substancja czynna leku Konaten, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych związanych z nasilonym działaniem noradrenergicznym. Inhibitory CYP2D6, takie jak fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna czy terbinafina, mogą zwiększać ekspozycję na atomoksetynę 6-8-krotnie, a stężenie maksymalne Css,max nawet 3-4-krotnie, co wymaga wolniejszego zwiększania dawki i jej redukcji. Leki beta-adrenergiczne (np. salbutamol) podawane w wysokich dawkach mogą nasilać działanie atomoksetyny na układ sercowo-naczyniowy, powodując wzrost częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego, co wymaga monitorowania parametrów hemodynamicznych. Ponadto, atomoksetyna może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT w połączeniu z lekami neuroleptycznymi, przeciwarytmicznymi, trójpierścieniowymi przeciwdepresyjnymi oraz lekami powodującymi zaburzenia elektrolitowe (np. diuretyki tiazydowe).
agonista receptora beta-2, antagonista receptora angiotensyny, beta-bloker, biodostępność atomoksetyny, bupropion, chinidyna, chlorochina, cyzapryd, diazepam, erytromycyna, fenylefryna, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor enzymu CYP2D6, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, kwas acetylosalicylowy, lek beta-adrenergiczny, lek moczopędny tiazydowy, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, meflochina, metabolizm atomoksetyny, metadon, mirtazapina, moksyfloksacyna, napad drgawkowy, obniżanie progu drgawkowego, omeprazol, parametr hemodynamiczny, parametr układu krążenia, paroksetyna, pH żołądka, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, pseudoefedryna, salbutamol, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terbinafina, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wenlafaksyna, wiązanie z białkami osocza, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wolno metabolizujący, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie równowagi elektrolitowej - Leksykon substancji czynnych
Zieleń indocyjaninowa – Interakcje
Zieleń indocyjaninowa, substancja aktywna Verdye, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą istotnie wpływać na jej klirens oraz wyniki testów czynnościowych wątroby. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania probenecydu, który hamuje wydalanie zieleni indocyjaninowej z żółcią poprzez konkurencyjne blokowanie transporterów anionowych, co może prowadzić do zawyżonych wyników testów. Również wodorosiarczyn sodu, zwłaszcza w połączeniu z heparyną, chemicznie oddziałuje z zielenią indocyjaninową, znacząco zmniejszając jej wchłanianie i tym samym obniżając wiarygodność diagnostyczną. Inne leki, takie jak leki przeciwdrgawkowe, haloperydol, opioidy (heroina, petydyna, metadon, morfina, alkaloidy opium), metamizol, nitrofurantoina, fenobarbital i fenylobutazon, również wpływają na metabolizm i transport zieleni indocyjaninowej, co wymaga uwzględnienia podczas interpretacji wyników badań.
alkaloid opium, alkoholowa choroba wątroby, alkoholowe stłuszczenie wątroby, alkoholowe zapalenie wątroby, cyklopropan, fenobarbital, fenylobutazon, funkcja hepatocytów, haloperydol, heroina, indukcja enzymów wątrobowych, induktor enzymów wątrobowych, klirens zieleni indocyjaninowej, lek przeciwdrgawkowy, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, metadon, metamizol, morfina, nitrofurantoina, opioid, petydyna, probenecyd, ryfamycyna, test czynnościowy wątroby, transporter wątrobowy, wodorosiarczyn sodu, wydalanie z żółcią, wydzielanie żółci, zieleń indocyjaninowa, związek wodorosiarczynu - Leksykon substancji czynnych
Bromowodorek dekstrometorfanu – Interakcje
Bromowodorek dekstrometorfanu, metabolizowany głównie przez enzym CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6, takie jak fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna (z możliwością wzrostu stężenia dekstrometorfanu nawet 20-krotnie), terbinafina oraz amiodaron, flekainid, propafenon, sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet, haloperydol, perfenazyna i tiorydazyna, mogą znacząco zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz zespołu serotoninowego. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie dekstrometorfanu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz w okresie 2 tygodni po ich odstawieniu ze względu na ryzyko nasilenia działania i toksyczności, w tym zespołu serotoninowego. Ponadto, interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tramadol) oraz antagonistami receptora H2 (cymetydyna, ranitydyna) mogą prowadzić do zwiększenia stężenia dekstrometorfanu i opóźnienia jego eliminacji, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta.
amiodaron, antagonista receptora H2, benzodiazepina, biodostępność, bromowodorek dekstrometorfanu, bupropion, chinidyna, cymetydyna, cynakalcet, cytochrom P450, depresja oddechowa, fenelzyna, flekainid, fluoksetyna, haloperydol, hepatotoksyczność, inhibitor enzymu, inhibitor enzymu CYP2D6, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, izokarboksazyd, lek opioidowy, lek przeciwhistaminowy sedatywny, lek przeciwkaszlowy, lek serotoninergiczny, metabolizm pierwszego przejścia, metadon, mioklonia, nalokson, paroksetyna, perfenazyna, pochodna butyrofenonu, propafenon, ranitydyna, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, SNRI, SSRI, terbinafina, tiorydazyna, tramadol, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Sotalol Aurovitas 40 mg
Sotalol chlorowodorek, będący lekiem klasy III przeciwarytmicznych, wykazuje istotne ryzyko indukcji groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza torsades de pointes, szczególnie w warunkach hipokaliemii i bradykardii. Współistniejące stosowanie sotalolu z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak leki klasy Ia (chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid) oraz klasy III (amiodaron, dofetylid, ibutylid), a także niektórymi neuroleptykami (np. tiorydazyna, haloperydol) i antybiotykami (erytromycyna dożylna, moksyfloksacyna), jest przeciwwskazane ze względu na znaczne zwiększenie ryzyka arytmii komorowych. Ponadto, sotalol hamuje kompensacyjne reakcje sercowo-naczyniowe, co jest szczególnie istotne przy jednoczesnym stosowaniu floatafeniny lub podczas znieczulenia wziewnego halogenowego. Monitorowanie EKG oraz elektrolitów, zwłaszcza potasu, jest obligatoryjne w trakcie terapii, a hipokaliemię należy wyrównać przed rozpoczęciem leczenia.
alfa-metylodopa, amfoterycyna B, amifostyna, amiodaron, anestetyk halogenowy, antagonista wapnia, baklofen, beta-agonista, bradykardia, chinidyna, chloropromazyna, digoksyna, diltiazem, dipirydamol, dofetylid, donepezyl, dyzopiramid, erytromycyna dożylna, floatafenina, galantamina, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, guanfacyna, guz chromochłonny, halofantryna, haloperydol, hipoglikemia, hipokaliemia, hydrochinidyna, ibutylid, inhibitor cholinoesterazy, insulina, klonidyna, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny typu imipraminy, lewomepromazyna, lidokaina, meflochina, metadon, mizolastyna, moksyfloksacyna, neostygmina, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, odstęp QT, pentamidyna, pilokarpina, pirydostygmina, pochodna dihydropirydyny, pochodna fenotiazyny, propafenon, rywastygmina, sparfloksacyna, sulfonamid hipoglikemizujący, takryna, tetrakozaktyd, tiorydazyna, torsades de pointes, werapamil, winkamina, zaburzenia automatyzmu serca, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zahamowanie zatokowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Pixalzina 500 mg/ml
Metamizol, substancja czynna Pixalziny, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne implikacje kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie metamizolu z metotreksatem, co zwiększa ryzyko hematotoksyczności, zwłaszcza u osób starszych, dlatego zaleca się unikanie takiego połączenia lub ścisłe monitorowanie morfologii krwi. Metamizol może także osłabiać kardioprotekcyjne działanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) poprzez zmniejszenie jego wpływu na agregację trombocytów, co wymaga ostrożności u pacjentów stosujących niskie dawki ASA w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Ponadto, metamizol indukuje enzymy CYP2B6 i CYP3A4, co prowadzi do obniżenia stężeń w osoczu leków takich jak bupropion, efawirenz, metadon, walproinian, cyklosporyna, takrolimus oraz sertralina, skutkując potencjalnym zmniejszeniem ich skuteczności terapeutycznej. W tych przypadkach konieczne jest monitorowanie odpowiedzi klinicznej oraz, jeśli to możliwe, kontrola stężenia leków w osoczu.
agregacja trombocytów, analgetyk opioidowy, bupropion, choroby sercowo-naczyniowe, cyklosporyna, działania niepożądane przewodu pokarmowego, efawirenz, enzymy CYP, farmakologia kliniczna, hematotoksyczność, hepatotoksyczność, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm wątrobowy, metadon, metamizol, morfologia krwi, objawy odstawienne, odrzucenie przeszczepu, ośrodkowy układ nerwowy, sertralina, takrolimus, terapia antyretrowirusowa, toksyczność hematologiczna, układ sercowo-naczyniowy, walproinian - Leksykon leków
Interakcje leku – Pinexet 100 mg 100 mg
Kwetiapina, dostępna w dawkach 25 mg, 100 mg, 200 mg i 300 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizm leku odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje, że inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol) mogą zwiększać AUC kwetiapiny nawet 5-8-krotnie, co jest przeciwwskazane. Z kolei induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, mogą obniżać ekspozycję na kwetiapinę odpowiednio do 13% i zwiększać jej klirens nawet o 450%, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, jednoczesne stosowanie kwetiapiny z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a z lekami przeciwcholinergicznymi może nasilać działania niepożądane. Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT oraz spożywanie alkoholu podczas terapii kwetiapiną są szczególnie niebezpieczne ze względu na ryzyko arytmii, nadmiernej sedacji i depresji oddechowej.
badanie chromatograficzne, cymetydyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, hipotensja, imipramina, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kwas walproinowy, kwetiapina, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek serotoninergiczny, leukopenia, metabolizm kwetiapiny, metabolizm wątrobowy, metadon, neutropenia, ośrodkowy układ nerwowy, receptor muskarynowy, rysperydon, sedacja, SNRI, sole litu, SSRI, test immunoenzymatyczny, tiorydazyna, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie świadomości, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Kwetaplex 200 mg
Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymów wątrobowych, np. karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (odpowiednio do 13% i o około 450%), co może wymagać korekty dawki lub zmiany terapii. Leki przeciwdepresyjne (imipramina, fluoksetyna) oraz niektóre przeciwpsychotyczne (rysperydon, haloperydol) nie wpływają istotnie na farmakokinetykę kwetiapiny. Współstosowanie z tiorydazyną zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%, co może wymagać dostosowania dawki. Cymetydyna i lit nie wpływają na farmakokinetykę kwetiapiny, jednak leczenie skojarzone z litem wiąże się z nasileniem działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, senność i przyrost masy ciała. Walproinian sodu w połączeniu z kwetiapiną zwiększa ryzyko leukopenii i neutropenii u dzieci i młodzieży, co wymaga monitorowania morfologii krwi.
badanie chromatograficzne, cymetydyna, cytochrom P450 3A4, depresja ośrodkowego układu nerwowego, farmakodynamika, farmakokinetyka, fenytoina, fluoksetyna, funkcje poznawcze, haloperydol, imipramina, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor CYP 2D6, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwcholinergiczny, leukopenia, metadon, morfologia krwi, neutropenia, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, sok grejpfrutowy, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia kardiologiczne, zaburzenia oddechowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Espefa 10 mg/5 ml
Hydroksyzyna chlorowodorek (Hydroxyzinum Espefa, 10 mg/5 ml, syrop) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście ryzyka wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA (chinidyna, dyzopiramid) i III (amiodaron, sotalol), niektórymi lekami przeciwhistaminowymi, przeciwpsychotycznymi (np. haloperydol), przeciwdepresyjnymi (cytalopram, escytalopram), przeciwmalarycznymi (meflochina), antybiotykami (erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna), lekami przeciwgrzybiczymi (pentamidyna), gastroenterologicznymi (prukalopryd), przeciwnowotworowymi (toremifen, wandetanib) oraz metadonem, ze względu na addytywne wydłużenie odstępu QT i zwiększone ryzyko arytmii. Ponadto, należy unikać łączenia hydroksyzyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) z powodu ryzyka nasilenia działań niepożądanych. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie hydroksyzyny z lekami wywołującymi bradykardię, powodującymi hipokaliemię, działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz o działaniu przeciwcholinergicznym, co może wymagać dostosowania dawkowania i monitorowania pacjenta.
adrenalina, alkohol etylowy, amiodaron, betahistyna, bradykardia, cetyryzyna, chinidyna, cymetydyna, CYP2C9, CYP3A4, cytalopram, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja oddechowa, dyzopiramid, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sedatywne, erytromycyna, escytalopram, fenytoina, haloperydol, hipokaliemia, hydroksyzyna chlorowodorek, Hydroxyzinum Espefa, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, lek gastroenterologiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpsychotyczny, leki przeciwarytmiczne klasy Ia, leki przeciwarytmiczne klasy III, lewofloksacyna, meflochina, metadon, moksyfloksacyna, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, pentamidyna, prukalopryd, receptor alfa-adrenergiczny, repolaryzacja komór serca, sotalol, toremifen, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, układ GABA-ergiczny, układ sercowo-naczyniowy, wandetanib - Leksykon substancji czynnych
Naltrekson – Interakcje
Dane kliniczne dotyczące interakcji naltreksonu z innymi lekami są ograniczone, jednak wiadomo, że naltrekson i jego aktywny metabolit 6-beta-naltreksol nie są metabolizowane przez enzymy cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami wpływającymi na ten układ enzymatyczny. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie naltreksonu z opioidami (morfina, kodeina, oksykodon, fentanyl, tramadol, metadon) ze względu na antagonizm receptorów opioidowych i ryzyko zespołu odstawiennego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków o działaniu uspokajającym, takich jak neuroleptyki (np. droperidol, tiorydazyna), barbiturany, benzodiazepiny, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (amitryptylina, doksepina, mianseryna, trimipramina) oraz leki przeciwhistaminowe H1 o działaniu uspokajającym (hydroksyzyna, doksylamina), ze względu na potencjalne nasilenie działań sedatywnych.
6-beta-naltreksol, akamprozat, alfa-metyldopa, alprazolam, amitryptylina, barbiturat, benzodiazepina, buprenorfina, chlorowodorek naltreksonu, cytochrom P450, dekstrometorfan, diazepam, disulfiram, doksepina, doksylamina, droperidol, fenobarbital, fentanyl, hydroksyzyna, klozapina, kodeina, kokaina, leczenie substytucyjne, lek nasenny, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek trójpierścieniowy, letarg, lit, meprobamat, metadon, mianseryna, morfina, neuroleptyk, oksykodon, pochodne opioidowe, receptor H1, receptor opioidowy, tiorydazyna, tramadol, trimipramina, zespół odstawienny, zolpidem, zopiklon - Leksykon leków
Interakcje leku – Abirateron Aristo 250 mg
Abirateron Aristo wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, które należy uwzględnić podczas terapii supresji androgenowej. Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) zmniejszają AUC abirateronu o około 55%, co może obniżać skuteczność leczenia i dlatego ich jednoczesne stosowanie powinno być unikane, chyba że brak jest alternatyw. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron jest również inhibitorem CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia ekspozycji na leki metabolizowane przez te enzymy – np. AUC dekstrometorfanu wzrasta około 2,9-krotnie, a AUC pioglitazonu o 46%. W przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP2D6 i CYP2C8 zaleca się monitorowanie toksyczności i rozważenie redukcji dawki. Ponadto metabolity abirateronu hamują nośnik OATP1B1, co może potencjalnie zwiększać stężenia leków eliminowanych przez ten transporter, choć brak jest danych klinicznych potwierdzających ten efekt.
abirateron octan, amiodaron, beta-bloker, chinidyna, CYP2C8, CYP2D6, dekstrometorfan, dezypramina, dofetylid, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, enzym wątrobowy, fenobarbital, fenytoina, flekainid, haloperydol, hepatotoksyczność, ibutylid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kodeina, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, metadon, metoprolol, moksyfloksacyna, OATP1B1, odstęp QT, oksykodon, pioglitazon, propafenon, propranolol, PSA, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, rysperydon, siarczan abirateronu, sotalol, spironolakton, torsades de pointes, tramadol, wenlafaksyna - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Interakcje
Tenofowir dizoproksyl, stosowany w terapii HIV oraz przewlekłego WZW typu B, charakteryzuje się niskim ryzykiem interakcji przez CYP450, jednak jego specyficzny metabolizm i wydalanie nerkowe predysponują do licznych klinicznie istotnych interakcji. Przeciwwskazane jest łączenie tenofowiru z innymi analogami tenofowiru lub cytydyny (np. lamiwudyna) oraz adefowirem dipiwoksylu ze względu na ryzyko nakładania się toksyczności. Szczególnie niezalecane jest jednoczesne stosowanie z dydanozyną, które zwiększa jej AUC o 40-60%, co może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zapalenie trzustki i kwasica mleczanowa. Wydalanie tenofowiru przez nerki wymaga ostrożności przy podawaniu z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) oraz takrolimusem, z koniecznością ścisłego monitorowania funkcji nerek.
adefowir dipiwoksylu, alafenamid tenofowiru, amfoterycyna B, aminoglikozyd, analog cytydyny, atazanawir, badanie farmakokinetyczne, białko nośnikowe hOAT 1, białkomocz, cydofowir, cytochrom P450, czynność nerek, darunawir, dydanozyna, działanie hepatotoksyczne, działanie nefrotoksyczne, efawirenz, emtrycytabina, filtracja kłębuszkowa, foskarnet, funkcja nerek, gancyklowir, inhibitor proteazy HIV, interleukina-2, kwasica mleczanowa, lamiwudyna, ledipaswir, limfocyt CD4+, lopinawir, metadon, nelfinawir, pentamidyna, rybawiryna, ryfampicyna, sakwinawir, sofosbuwir, środek antykoncepcyjny, stężenie kreatyniny, takrolimus, tenofowir dizoproksyl, wankomycyna, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie czynności nerek, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Interakcje leku – Ketrel 100 mg
Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, prowadzi do 5-8-krotnego wzrostu AUC kwetiapiny, co znacząco zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym nadmiernej sedacji i objawów pozapiramidowych, dlatego jest przeciwwskazane. Z kolei induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, zwiększają klirens kwetiapiny odpowiednio do 87% i 450%, co może obniżać skuteczność terapeutyczną leku i wymaga ostrożności oraz ewentualnej korekty dawki. Nieistotne klinicznie zmiany farmakokinetyczne obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwdepresyjnymi (imipramina, fluoksetyna) oraz przeciwpsychotycznymi (rysyperydon, haloperydol). W przypadku tiorydazyny odnotowano wzrost klirensu kwetiapiny o około 70%, co może wymagać dostosowania dawki.
badanie chromatograficzne, cymetydyna, cytochrom P450, efekt sedatywny, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, hipotensja, imipramina, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, metabolizm kwetiapiny, metadon, neutropenia, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, sok grejpfrutowy, sole litu, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Sulpiryd Hasco 100 mg
Sulpiryd Hasco w dawkach 50 mg, 100 mg i 200 mg wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest łączne stosowanie sulpirydu z lewodopą ze względu na wzajemny antagonizm działania, co prowadzi do zniesienia efektu terapeutycznego obu leków. Ponadto, sulpiryd nie powinien być stosowany z lekami wywołującymi torsade de pointes, takimi jak beta-blokery, blokery kanału wapniowego (diltiazem, werapamil), klonidyna, guanfacyna, diuretyki hipokaliemiczne, glikokortykoidy, amiodaron czy chinidyna, ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Alkohol oraz inne leki o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (opioidy, benzodiazepiny, neuroleptyki, leki przeciwdepresyjne i przeciwhistaminowe) nasilają sedację i mogą prowadzić do zaburzeń świadomości i depresji oddechowej, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta.
akatyzja, amfoterycyna B, amiodaron, amitryptylina, anksjolityk, baklofen, barbiturany, benzodiazepina, beprydyl, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, bradykardia, chinidyna, cyzapryd, depresja oddechowa, depresja OUN, diltiazem, dizopiramid, doksepina, dystonia, działanie uspokajające, erytromycyna, glikokortykoid, guanfacyna, halofantryna, haloperidol, hipokaliemia, klonidyna, leczenie substytucyjne, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwkaszlowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek psychotropowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, lewodopa, lit, metadon, mianseryna, mirtazapina, neuroleptyk, niedociśnienie ortostatyczne, objaw pozapiramidowy, odstęp QT, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, parkinsonizm polekowy, pentamidyna, pimozyd, pizotifen, pochodna imipraminy, przekaźnictwo dopaminergiczne, receptor dopaminowy, receptor H1, ropinirol, sotalol, sparfloksacyna, sukralfat, sulpiryd, sultopryd, talidomid, tetrakozaktyd, tiorydazyna, torsade de pointes, trimipramina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, werapamil, winkamina, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości - Leksykon substancji czynnych
Lamiwudyna – Interakcje
Lamiwudyna jest eliminowana głównie przez nerki poprzez aktywne wydzielanie z udziałem nośników kationów organicznych (OCT), co determinuje jej niskie ryzyko interakcji metabolicznych, gdyż nie jest metabolizowana przez enzymy cytochromu P450 ani ich nie indukuje czy nie hamuje. W terapii skojarzonej należy unikać jednoczesnego stosowania lamiwudyny z innymi analogami cytydyny, zwłaszcza emtrycytabiną, oraz z produktami zawierającymi lamiwudynę ze względu na wysokie ryzyko zmniejszenia skuteczności i podwójnego dawkowania. Interakcje farmakokinetyczne z zydowudyną są minimalne (wzrost Cmax o 28% bez zmiany AUC), a z trimetoprimem/sulfametoksazolem obserwuje się wzrost ekspozycji na lamiwudynę o około 40%, co wynika z hamowania nośników OCT, jednak modyfikacja dawki nie jest konieczna u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Jednoczesne podawanie sorbitolu w dawkach 3,2–13,4 g znacząco obniża AUC lamiwudyny o 14–36% i Cmax o 28–55%, co wymaga unikania długotrwałego stosowania tych substancji razem z lamiwudyną.
abakawir, aktywne wydzielanie, alkohol cukrowy, analog cytydyny, antagonista receptora H2, AUC, choroba wątroby, cymetydyna, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, dydanozyna, emtrycytabina, enzymy CYP, etanol, fenobarbital, fenytoina, induktor enzymatyczny, infekcja wirusowa, interakcja farmakokinetyczna, izotretynoina, kladrybina, ko-trimoksazol, kwas walproinowy, metadon, nośnik kationów organicznych, parametry farmakokinetyczne, ranitydyna, retinoid, ryfampicyna, sorbitol, stężenie maksymalne, toksoplazmoza, wewnątrzkomórkowa fosforylacja, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zapalenie płuc Pneumocystis, zydowudyna - Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone Olainfarm 500 mg
Abirateron Olainfarm, zawierający octan abirateronu, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii. Podawanie leku z jedzeniem znacząco zwiększa wchłanianie substancji czynnej, co nie zostało potwierdzone jako bezpieczne, dlatego nie zaleca się podawania abirateronu razem z pokarmem. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę przez 6 dni), zmniejszają AUC abirateronu o 55%, co wymaga unikania ich stosowania podczas terapii. Silne inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu klinicznego. Abirateron jest inhibitorem CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia ekspozycji na substraty tych enzymów – AUC dekstrometorfanu wzrasta około 2,9-krotnie, a AUC pioglitazonu o 46%, co wymaga ostrożności i monitorowania, zwłaszcza przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym. Metabolity abirateronu hamują nośnik OATP1B1 in vitro, co może podnosić stężenia leków eliminowanych przez ten transporter, choć brak jest danych klinicznych potwierdzających tę interakcję.
amiodaron, chinidyna, dekstrometorfan, dekstrorfan, dezypramina, dofetylid, dyzopiramid, fenobarbital, fenytoina, flekainid, haloperydol, hepatotoksyczność, ibutylid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu wątrobowego, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, kodeina, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwpsychotyczny, metadon, metoprolol, moksyfloksacyna, OATP1B1, octan abirateronu, oksykodon, pioglitazon, propafenon, propranolol, PSA, receptor androgenowy, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, rysperydon, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, sotalol, spironolakton, substancja czynna, substrat CYP2C8, substrat CYP2D6, supresja androgenowa, swoisty antygen gruczołu krokowego, torsades de pointes, tramadol, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Metamizol sodu – Interakcje
Metamizol sodu wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie metamizolu z metotreksatem, ze względu na synergistyczne działanie toksyczne na szpik kostny, zwłaszcza u pacjentów geriatrycznych, co stanowi przeciwwskazanie do takiej terapii. Metamizol osłabia także antyagregacyjne działanie kwasu acetylosalicylowego stosowanego w niskich dawkach, co może obniżać skuteczność profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych. Ponadto, metamizol indukuje enzymy cytochromu P450 (CYP2B6, CYP3A4), co prowadzi do zmniejszenia stężenia w osoczu leków takich jak bupropion, efawirenz, metadon, walproinian, cyklosporyna, takrolimus oraz sertralina, potencjalnie ograniczając ich efektywność terapeutyczną. W przypadku tych leków zalecane jest monitorowanie stężenia i odpowiedzi klinicznej oraz ewentualna modyfikacja dawkowania.
bupropion, choroba Parkinsona, choroba sercowo-naczyniowa, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwdepresyjne, działanie przeciwpadaczkowe, efawirenz, efekt sedatywny, immunosupresant, indukcja enzymatyczna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, intoksykacja, kwas acetylosalicylowy, lek cytotoksyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek psychotropowy, lewodopa, metabolizm wątrobowy, metadon, metamizol sodu, metotreksat, mielosupresja, ośrodkowy układ nerwowy, salicylan, sertralina, szpik kostny, terapia przeciwwirusowa, walproinian - Leksykon leków
Interakcje leku – Bicalutamide Accord 50 mg
Bikalutamid (50 mg) wykazuje istotne klinicznie interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez inhibicję izoenzymu CYP3A4, a w mniejszym stopniu CYP2C9, 2C19 i 2D6. W badaniach in vitro i klinicznych zaobserwowano zwiększenie biodostępności midazolamu o 80% po 28-dniowej terapii skojarzonej. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie bikalutamidu z terfenadyną, astemizolem i cyzaprydem ze względu na ryzyko arytmii komorowych, w tym torsade de pointes. Wymagana jest ostrożność i monitorowanie stężenia cyklosporyny (potencjalna konieczność redukcji dawki), leków blokujących kanały wapniowe oraz substratów CYP3A4. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z pochodnymi kumaryny (np. warfaryna), gdzie bikalutamid może zwiększać PT i INR, co wymaga ścisłego monitorowania i dostosowania dawki antykoagulantu.
amiodaron, analog LHRH, antagonista receptora histaminowego, antypiryna, astemizol, AUC, bikalutamid, biodostępność, chinidyna, cyklosporyna, cymetydyna, cyzapryd, czas protrombinowy, dofetylid, dyzopiramid, fluorochinolony, hepatotoksyczność, ibutylid, INR, izoenzym CYP 3A4, ketokonazol, lek przeciwandrogenowy, leki blokujące kanały wapniowe, leki przeciwarytmiczne klasy Ia, leki przeciwarytmiczne klasy III, leki przeciwpsychotyczne, metabolizm wątrobowy, metadon, midazolam, moksyfloksacyna, ośrodkowy układ nerwowy, prokinetyk przewodu pokarmowego, R-enancjomer bikalutamidu, rak gruczołu krokowego, sotalol, terfenadyna, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bunorfin 2 mg
Bunorfin w formie tabletek podjęzykowych jest wskazany do leczenia uzależnienia od opioidów u dorosłych pacjentów, pod warunkiem wyrażenia zgody na terapię i prowadzenia leczenia pod nadzorem specjalisty terapii uzależnień. Substancją czynną jest buprenorfina, częściowy agonista receptorów opioidowych μ i κ, co wymaga ostrożności przy inicjacji terapii ze względu na ryzyko wywołania zespołu abstynencyjnego. Początkowa dawka wynosi od 0,8 do 4 mg raz na dobę, jednak Bunorfin dostępny jest tylko w dawkach 2 mg i 8 mg, więc dla dawek poniżej 2 mg należy zastosować inny preparat. Pierwszą dawkę podaje się co najmniej 6 godzin po ostatnim zażyciu opioidu lub po pojawieniu się objawów odstawiennych. U pacjentów przyjmujących metadon dawkę metadonu należy zredukować do maksymalnie 30 mg/dobę przed rozpoczęciem terapii Bunorfinem, gdyż lek może przyspieszać wystąpienie zespołu abstynencyjnego. Dawkę Bunorfinu stopniowo zwiększa się do dawki podtrzymującej 16 mg/dobę, nie przekraczając maksymalnej dawki 24 mg/dobę.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Banavin 20 mg
Wortioksetyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4/5 i CYP2C9, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP2D6, takie jak bupropion (150 mg 2x/dobę przez 14 dni), zwiększają ekspozycję na wortioksetynę 2,3-krotnie (AUC), co może wymagać redukcji dawki. Inhibitory CYP3A4/5 i CYP2C9 (ketokonazol 400 mg/dobę, flukonazol 200 mg/dobę) powodują umiarkowany wzrost AUC wortioksetyny (od 1,3 do 1,5 razy), zwykle bez konieczności zmiany dawkowania. Induktory enzymów cytochromu P450, np. ryfampicyna (600 mg/dobę przez 10 dni), obniżają ekspozycję na lek o 72%, co może wymagać zwiększenia dawki. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z genetycznie obniżoną aktywnością CYP2D6, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 lub CYP2C9, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia wortioksetyny.
agregacja płytek krwi, bupropion, chinidyna, CYP2D6, dekstrometorfan, diazepam, doustny lek przeciwkrzepliwy, etynyloestradiol, fałszywie dodatni wynik testu, fenelzyna, fenytoina, flukonazol, fluoksetyna, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, izokarboksazyd, karbamazepina, ketokonazol, kofeina, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwkrzepliwy, lek serotoninergiczny, linezolid, meflochina, metadon, midazolam, moklobemid, neuroleptyk, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, opioid, paroksetyna, razagilina, ryfampicyna, selegilina, substrat cytochromu P450, technika chromatograficzna, tolbutamid, tramadol, tranylcypromina, tryptan, warfaryna, wortioksetyna, zespół serotoninowy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone STADA 500 mg
Octan abirateronu, substancja czynna preparatu Abiraterone STADA, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Podawanie leku na czczo jest kluczowe ze względu na znaczne zwiększenie wchłaniania przy jednoczesnym spożyciu pokarmu. Abirateron hamuje enzymy CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do istotnego wzrostu ekspozycji na leki metabolizowane przez te szlaki, np. AUC dekstrometorfanu wzrasta około 2,9-krotnie, a AUC pioglitazonu o 46%. Silni induktorzy CYP3A4 (np. ryfampicyna 600 mg/dobę) zmniejszają AUC abirateronu o 55%, dlatego ich stosowanie jest przeciwwskazane. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu klinicznego na farmakokinetykę abirateronu. Metabolity abirateronu hamują nośnik OATP1B1, co może potencjalnie zwiększać stężenia leków eliminowanych przez ten transporter, jednak brak jest danych klinicznych potwierdzających tę interakcję.
amiodaron, antygen PSA, chinidyna, CYP2C8, CYP2D6, cytochrom P450, dekstrometorfan, dekstrorfan, dezypramina, dofetylid, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, enzym wątrobowy, fenobarbital, fenytoina, flekainid, haloperydol, hepatotoksyczność, ibutylid, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, kodeina, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwpsychotyczny, metadon, metoprolol, moksyfloksacyna, OATP1B1, octan abirateronu, oksykodon, pioglitazon, propafenon, propranolol, przyjmowanie na czczo, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, rysperydon, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, sotalol, spironolakton, substrat CYP2D6, supresja androgenowa, szlak metaboliczny, torsades de pointes, tramadol, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Interakcje leku – Etiagen XR 400 mg
Kwetiapina, substancja czynna produktu Etiagen XR, jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny (przykładowo przy dawce 25 mg), co znacząco zwiększa ryzyko działań niepożądanych i stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Z kolei induktory enzymów wątrobowych, np. karbamazepina i fenytoina, przyspieszają metabolizm kwetiapiny, zmniejszając jej stężenie we krwi nawet do 13% wartości monoterapii, co może obniżać skuteczność terapeutyczną. W przypadku stosowania induktorów zaleca się ostrożność, stopniowe zmiany terapii oraz rozważenie zamiany na leki bez właściwości indukujących, np. walproinian sodu. Interakcje farmakokinetyczne z lekami przeciwdepresyjnymi (imipramina, fluoksetyna) oraz przeciwpsychotycznymi (rysperydon, haloperydol) są minimalne, z wyjątkiem tiorydazyny, która zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%.
alkohol etylowy, arytmia, cymetydyna, cytochrom P450 3A4, działanie niepożądane, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sedatywne, efekt przeciwcholinergiczny, farmakokinetyka kwetiapiny, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, hepatotoksyczność, imipramina, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek stabilizujący nastrój, leukopenia, lit, metabolizm wątrobowy, metadon, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, sok grejpfrutowy, technika chromatograficzna, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji psychoruchowej - Leksykon leków
Interakcje leku – Rulid 150 mg
Roksytromycyna, będąca słabym inhibitorem izoenzymu CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii skojarzonej. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie roksytromycyny z alkaloidami sporyszu ze względu na ryzyko nasilonej toksyczności. Ponadto, stosowanie z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, które wydłużają odstęp QT (np. astemizol, cyzapryd, pimozyd, terfenadyna) jest niezalecane z powodu ryzyka poważnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym podawaniu leków przeciwarytmicznych klasy IA i III oraz innych substancji wydłużających QT, monitorując EKG pacjenta. Roksytromycyna może zwiększać stężenia midazolamu (wzrost AUC o 47%), bromokryptyny, cyklosporyny (wzrost o 50%) oraz ryfabutyny, co wymaga odpowiedniego monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawkowania.
alkaloidy sporyszu, antagoniści witaminy K, astemizol, bromokryptyna, cyklosporyna, cytalopram, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, dyzopiramid, flukonazol, fluorochinolony, glikozydy nasercowe, inhibitor CYP3A4, inhibitory reduktazy HMG-CoA, karbamazepina, leki przeciwarytmiczne, metabolizm wątrobowy, metadon, midazolam, miopatia, odstęp QT, pentamidyna, pimozyd, rabdomioliza, ranitydyna, roksytromycyna, Rulid, ryfabutyna, statyny, telaprewir, teofilina, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, warfaryna, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Tenofovir disoproxil Accord 245 mg
Tenofowir dizoproksyl wykazuje niskie ryzyko interakcji z układem cytochromu P450, jednak istotne są interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami wydalanymi przez nerki oraz innymi produktami zawierającymi tenofowir (tenofowir alafenamid, adefowir dipiwoksyl). Jednoczesne stosowanie z dydanozyną zwiększa jej ekspozycję o 40-60%, co jest przeciwwskazane. Inhibitory proteazy HIV wzmocnione rytonawirem (atazanawir/rytonawir, lopinawir/rytonawir, darunawir/rytonawir) podnoszą ekspozycję na tenofowir (AUC o 22-37%, Cmin o 29-51%), co wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek. Szczególną ostrożność należy zachować przy kojarzeniu z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) oraz takrolimusem, ze względu na ryzyko nasilenia nefrotoksyczności. Zaleca się przyjmowanie tenofowiru z posiłkiem, co zwiększa jego biodostępność i może poprawić skuteczność terapii.
adefowir dipiwoksyl, adherencja terapeutyczna, amfoterycyna B, aminoglikozyd, atazanawir, cydofowir, cytochrom P450, darunawir, dydanozyna, efawirenz, emtrycytabina, entekawir, foskarnet, gancyklowir, gęstość mineralna kości, indynawir, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interleukina-2, kanalik bliższy, lamiwudyna, ledipaswir, lopinawir, metadon, nefrotoksyczność, nelfinawir, osteomalacja, ostra niewydolność nerek, pentamidyna, rybawiryna, ryfampicyna, sakwinawir, stłuszczenie wątroby, takrolimus, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, wankomycyna, wirusowe zapalenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydalanie nerkowe, wydzielanie kanalikowe