Interakcje leku
Abiraterone STADA 500 mg

Octan abirateronu, substancja czynna preparatu Abiraterone STADA, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Podawanie leku na czczo jest kluczowe ze względu na znaczne zwiększenie wchłaniania przy jednoczesnym spożyciu pokarmu. Abirateron hamuje enzymy CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do istotnego wzrostu ekspozycji na leki metabolizowane przez te szlaki, np. AUC dekstrometorfanu wzrasta około 2,9-krotnie, a AUC pioglitazonu o 46%. Silni induktorzy CYP3A4 (np. ryfampicyna 600 mg/dobę) zmniejszają AUC abirateronu o 55%, dlatego ich stosowanie jest przeciwwskazane. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu klinicznego na farmakokinetykę abirateronu. Metabolity abirateronu hamują nośnik OATP1B1, co może potencjalnie zwiększać stężenia leków eliminowanych przez ten transporter, jednak brak jest danych klinicznych potwierdzających tę interakcję.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Octan abirateronu, substancja czynna preparatu Abiraterone STADA, wchodzi w liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków. Wiedza o tych interakcjach jest kluczowa dla zapewnienia skuteczności terapii oraz minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.1

Interakcje z pokarmem

Podawanie Abiraterone STADA z pokarmem znacząco zwiększa wchłanianie octanu abirateronu. Ze względu na brak danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania leku przyjmowanego razem z jedzeniem, preparat należy przyjmować wyłącznie na czczo. Jest to kluczowe zalecenie mające zapewnić przewidywalny poziom substancji czynnej w organizmie pacjenta.2

Wpływ abirateronu na enzymy cytochromu P450

Abirateron wykazuje istotny wpływ na aktywność enzymów wątrobowych, szczególnie CYP2D6 i CYP2C8. Hamowanie tych szlaków metabolicznych może prowadzić do zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy.3

W badaniach klinicznych wykazano, że jednoczesne stosowanie octanu abirateronu z dekstrometorfanem (substrat CYP2D6) skutkowało znaczącym, około 2,9-krotnym zwiększeniem całkowitego narażenia (AUC) na dekstrometorfan. Dodatkowo AUC24 dekstrorfanu, czynnego metabolitu dekstrometorfanu, zwiększyło się o około 33%.4

W odniesieniu do szlaku CYP2C8, badania wskazały, że podanie pioglitazonu z pojedynczą dawką 1000 mg octanu abirateronu prowadziło do zwiększenia AUC pioglitazonu o 46%, przy jednoczesnym zmniejszeniu AUC jego czynnych metabolitów M-III i M-IV o 10%.5

Wpływ innych leków na farmakokinetykę abirateronu

Stosowanie silnych induktorów enzymu CYP3A4 może znacząco zmniejszać stężenie abirateronu w organizmie. Badania kliniczne wykazały, że u zdrowych osób otrzymujących wcześniej ryfampicynę (silny induktor CYP3A4) w dawce 600 mg na dobę przez 6 dni, podanie pojedynczej dawki 1000 mg octanu abirateronu skutkowało zmniejszeniem średniego AUC∞ abirateronu w osoczu o 55%.6

Z tego powodu podczas terapii abirateronem należy unikać stosowania silnych induktorów CYP3A4, takich jak:7

Interesujące jest, że jednoczesne podawanie ketokonazolu, silnego inhibitora CYP3A4, nie miało istotnego klinicznego wpływu na farmakokinetykę abirateronu, co wykazano w badaniach klinicznych interakcji farmakokinetycznych u zdrowych osób.8

Interakcje związane z transporterami błonowymi

Badania in vitro wykazały, że główne metabolity abirateronu – siarczan abirateronu i siarczan N-tlenku abirateronu – hamują wychwyt wątrobowy za pośrednictwem nośnika OATP1B1. Może to potencjalnie prowadzić do zwiększenia stężeń produktów leczniczych eliminowanych przez OATP1B1. Należy jednak podkreślić, że brak jest obecnie dostępnych danych klinicznych potwierdzających interakcje z tym nośnikiem.9

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Ze względu na fakt, że terapia supresji androgenowej może powodować wydłużenie odstępu QT, zaleca się szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu abirateronu z produktami leczniczymi mogącymi wydłużać odstęp QT lub wywoływać częstoskurcz komorowy typu torsades de pointes. Dotyczy to między innymi:10

Interakcje ze spironolaktonem

Spironolakton, jako lek wiążący się z receptorem androgenowym, może zwiększać stężenie swoistego antygenu gruczołu krokowego (PSA). Nie zaleca się jednoczesnego stosowania spironolaktonu z abirateronem ze względu na ryzyko zakłócenia monitorowania skuteczności terapii.11

Interakcje z alkoholem

Chociaż w dostępnej dokumentacji produktu Abiraterone STADA brak jest bezpośrednich danych dotyczących interakcji z alkoholem, należy uwzględnić potencjalne interakcje na poziomie metabolizmu wątrobowego. Abirateron jest metabolizowany w wątrobie, podobnie jak alkohol, co może prowadzić do konkurencji o enzymy metabolizujące.

Dodatkowo, zarówno leczenie abirateronem, jak i spożywanie alkoholu może wpływać na funkcje wątroby. Połączenie tych czynników może teoretycznie zwiększać ryzyko hepatotoksyczności. Ze względów bezpieczeństwa zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii abirateronem.

Ponadto, należy uwzględnić, że alkohol może potencjalnie nasilać niektóre działania niepożądane leku, takie jak zawroty głowy, zmęczenie czy zaburzenia równowagi, co może zwiększać ryzyko upadków i urazów, szczególnie u starszych pacjentów.

Tabela interakcji lekowych dla Abiraterone STADA

Grupa leków/substancja Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Pokarm Zwiększenie wchłaniania abirateronu Znaczące zwiększenie ekspozycji na abirateron Wysoki Nie podawać leku z jedzeniem, stosować na czczo
Induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, ryfapentyna, fenobarbital, ziele dziurawca) Indukcja metabolizmu abirateronu Zmniejszenie AUC abirateronu o 55% Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol) Hamowanie metabolizmu abirateronu Brak istotnego klinicznie wpływu Niski Modyfikacja dawki nie jest konieczna
Substraty CYP2D6 (metoprolol, propranolol, dezypramina, wenlafaksyna, haloperydol, rysperydon, propafenon, flekainid, kodeina, oksykodon, tramadol) Hamowanie metabolizmu substratów CYP2D6 Zwiększenie ekspozycji na leki metabolizowane przez CYP2D6 (np. AUC dekstrometorfanu wzrosło 2,9 razy) Wysoki Zachować ostrożność, rozważyć zmniejszenie dawki leków z wąskim indeksem terapeutycznym
Substraty CYP2C8 (pioglitazon, repaglinid) Hamowanie metabolizmu substratów CYP2C8 Zwiększenie AUC pioglitazonu o 46% Średni Monitorować pacjentów pod kątem objawów toksyczności
Substraty OATP1B1 Hamowanie wychwytu wątrobowego przez metabolity abirateronu Potencjalne zwiększenie stężenia leków Nieokreślony (brak danych klinicznych) Zachować ostrożność
Leki wydłużające odstęp QT (leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, metadon, moksyfloksacyna, leki przeciwpsychotyczne) Addytywne działanie na wydłużenie odstępu QT Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca Wysoki Zachować szczególną ostrożność
Spironolakton Wiązanie z receptorem androgenowym Zwiększenie stężenia PSA, utrudnienie monitorowania skuteczności terapii Wysoki Nie zaleca się jednoczesnego stosowania
Alkohol Konkurencyjny metabolizm wątrobowy Potencjalne zwiększenie ryzyka hepatotoksyczności, nasilenie działań niepożądanych Średni Ograniczyć spożycie alkoholu podczas terapii

Zalecenia dotyczące postępowania w przypadku istotnych interakcji

Postępowanie przy jednoczesnym stosowaniu substratów CYP2D6

Podczas jednoczesnego podawania abirateronu z lekami aktywowanymi lub metabolizowanymi przez CYP2D6, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności, zwłaszcza z produktami leczniczymi o wąskim indeksie terapeutycznym.12

W takich przypadkach należy rozważyć zmniejszenie dawki produktów leczniczych metabolizowanych przez CYP2D6, do których należą:13

  1. Leki beta-adrenolityczne: metoprolol, propranolol
  2. Leki przeciwdepresyjne: dezypramina, wenlafaksyna
  3. Leki przeciwpsychotyczne: haloperydol, rysperydon
  4. Leki antyarytmiczne: propafenon, flekainid
  5. Leki przeciwbólowe: kodeina, oksykodon, tramadol – te trzy produkty lecznicze wymagają CYP2D6 do wytworzenia metabolitów czynnych przeciwbólowo

Postępowanie przy jednoczesnym stosowaniu substratów CYP2C8

U pacjentów jednocześnie przyjmujących substraty CYP2C8 z wąskim indeksem terapeutycznym, takie jak pioglitazon czy repaglinid, należy monitorować występowanie objawów toksyczności związanych ze zwiększonym stężeniem tych leków.14

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl