Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Abiraterone STADA

Lek Abiraterone STADA, zawierający octan abirateronu w dawkach 250 mg lub 500 mg, wymaga szczególnej uwagi lekarza prowadzącego oraz pacjenta ze względu na swój mechanizm działania i potencjalne działania niepożądane. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności związanych ze stosowaniem tego leku.¹

Zaburzenia związane z nadmiarem mineralokortykosteroidów

Abirateron poprzez hamowanie CYP17 powoduje zwiększenie stężeń mineralokortykosteroidów, co może prowadzić do trzech głównych zaburzeń: nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii i zastoju płynów. Te działania niepożądane mogą być zmniejszone przez jednoczesne podawanie kortykosteroidu, który hamuje wydzielanie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH).²

Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia pacjentów, u których może dojść do pogorszenia stanu zdrowia z powodu:

• Zwiększenia ciśnienia tętniczego – wymaga regularnej kontroli parametrów³
• Hipokaliemii – szczególnie niebezpiecznej u pacjentów przyjmujących glikozydy nasercowe⁴
• Zastoju płynów – szczególnie istotnego u pacjentów z niewydolnością serca, ciężką lub niestabilną dławicą piersiową, niedawnym zawałem serca, arytmią komorową lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek⁵

Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi

Abirateron należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi w wywiadzie. Warto podkreślić, że badania fazy 3 nie obejmowały pacjentów z:⁶

• Niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym
• Istotną klinicznie chorobą serca
• Potwierdzoną zawałem mięśnia sercowego lub tętniczymi zdarzeniami zakrzepowymi w okresie ostatnich 6 miesięcy
• Ciężką lub niestabilną dusznicą bolesną
• Niewydolnością serca klasy III lub IV wg NYHA (badanie 301) lub klasy II do IV (badania 3011 i 302)
• Frakcją wyrzutową serca < 50%

Z badań 3011 i 302 wykluczono również pacjentów z migotaniem przedsionków lub innymi arytmiami komorowymi, wymagającymi leczenia. Bezpieczeństwo leku nie zostało określone u pacjentów z frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF) < 50% lub niewydolnością serca klasy III-IV wg NYHA (badanie 301) lub klasy II-IV (badania 3011 i 302).⁷

Ocena czynności serca i monitorowanie podczas leczenia

Przed rozpoczęciem leczenia abirateronem u pacjentów z istotnym ryzykiem zastoinowej niewydolności serca (np. niewydolność serca w wywiadzie, nieopanowane nadciśnienie tętnicze lub zdarzenia sercowe, takie jak choroba niedokrwienna serca) należy rozważyć wykonanie badań oceniających czynność serca, takich jak echokardiografia.⁸

Kluczowe zasady postępowania przed rozpoczęciem terapii abirateronem:

1. Leczenie istniejącej niewydolności serca i optymalizacja czynności serca⁹
2. Wyrównanie i kontrola nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii i zastoju płynów¹⁰

W trakcie terapii konieczne jest regularne monitorowanie:

• Ciśnienia krwi – co 2 tygodnie przez 3 miesiące, następnie co miesiąc
• Stężenia potasu w osoczu – według tego samego schematu
• Zastoju płynów (przyrost masy ciała, obrzęki obwodowe) – według tego samego schematu
• Objawów podmiotowych i przedmiotowych zastoinowej niewydolności serca¹¹

U pacjentów z hipokaliemią podczas leczenia abirateronem stwierdzano wydłużenie odstępu QT. Dlatego należy regularnie oceniać czynność serca i przy znacznym pogorszeniu czynności serca należy rozważyć odstawienie leku.¹²

Hepatotoksyczność i zaburzenia czynności wątroby

W kontrolowanych badaniach klinicznych zaobserwowano znaczne zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, które prowadziło do konieczności przerwania leczenia lub zmiany dawkowania.¹³

Schemat monitorowania czynności wątroby:

1. Ocena aktywności aminotransferaz w surowicy przed rozpoczęciem leczenia
2. Kontrola co dwa tygodnie przez pierwsze trzy miesiące leczenia
3. Następnie kontrola co miesiąc¹⁴

W przypadku wystąpienia objawów hepatotoksyczności należy natychmiast dokonać pomiaru aktywności aminotransferaz w surowicy.¹⁵

Postępowanie w przypadku zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych:

• Jeśli aktywność AlAT lub AspAT zwiększy się ponad 5-krotnie powyżej górnej granicy normy (GGN) – natychmiast przerwać leczenie i szczegółowo monitorować czynność wątroby
• Wznowienie leczenia w zmniejszonej dawce możliwe tylko po powrocie testów czynnościowych wątroby do wartości wyjściowych¹⁶
• W przypadku ciężkiej hepatotoksyczności (aktywność AlAT lub AspAT zwiększona 20 razy powyżej GGN) – konieczne trwałe przerwanie leczenia¹⁷

Należy pamiętać, że pacjenci z czynnym lub objawowym wirusowym zapaleniem wątroby nie byli włączeni do badań klinicznych, dlatego brak danych potwierdzających celowość zastosowania abirateronu w tej populacji.¹⁸

Zastosowanie leku u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby:

• Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (Klasa B lub C wg Child-Pugh)
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami – konieczna ostrożna ocena stosunku korzyści do ryzyka
• U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby – lek przeciwwskazany¹⁹

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki ostrej niewydolności wątroby i nadostrego zapalenia wątroby, niektóre zakończone zgonem.²⁰

Odstawianie kortykosteroidów i sytuacje stresogenne

Przy odstawianiu prednizonu lub prednizolonu u pacjentów przyjmujących abirateron należy:

• Zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem objawów niewydolności nadnerczy
• W przypadku kontynuacji leczenia abirateronem – monitorować pacjenta pod kątem objawów nadmiaru mineralokortykosteroidów²¹

W sytuacjach stresogennych u pacjentów stosujących prednizon lub prednizolon może być konieczne zwiększenie dawki kortykosteroidów przed, w trakcie i po sytuacji stresogennej.²²

Wpływ na gęstość kości

U mężczyzn z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego z przerzutami może występować zmniejszenie gęstości kości. Stosowanie abirateronu w skojarzeniu z glikokortykosteroidami może nasilać to działanie, dlatego wymaga to szczególnej uwagi podczas prowadzenia terapii.²³

Wcześniejsze stosowanie ketokonazolu

U pacjentów, którzy wcześniej przyjmowali ketokonazol w leczeniu raka gruczołu krokowego, można spodziewać się słabszej odpowiedzi na terapię abirateronem.²⁴

Zaburzenia gospodarki węglowodanowej

Stosowanie glikokortykosteroidów może nasilać hiperglikemię, dlatego u pacjentów z cukrzycą należy często kontrolować stężenie glukozy we krwi.²⁵

Odnotowano również przypadki hipoglikemii po podaniu abirateronu z prednizonem/prednizolonem u pacjentów z cukrzycą przyjmujących pioglitazon lub repaglinid. Dlatego u tych pacjentów konieczne jest dokładne monitorowanie stężenia cukru we krwi.²⁶

Stosowanie podczas chemioterapii

Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności abirateronu stosowanego jednocześnie z cytotoksyczną chemioterapią, dlatego należy unikać takiego skojarzenia.²⁷

Nietolerancja substancji pomocniczych

Produkt zawiera laktozę – każda tabletka powlekana 250 mg zawiera 32,3 mg laktozy (34 mg jako laktoza jednowodna), a tabletka 500 mg zawiera 64,6 mg laktozy (68 mg jako laktoza jednowodna). Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.^{28 29}

Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że jest praktycznie „wolny od sodu”.³⁰

Wpływ na mięśnie szkieletowe

U pacjentów leczonych abirateronem zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy. Większość przypadków wystąpiła w pierwszych 6 miesiącach leczenia, a rabdomioliza ustępowała po odstawieniu leku. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne produkty lecznicze związane z ryzykiem występowania miopatii/rabdomiolizy.³¹

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4 z abirateronem ze względu na ryzyko zmniejszenia ekspozycji na substancję czynną, chyba że nie istnieje alternatywne leczenie.³²

Skojarzenie abirateronu z Ra-223

Leczenie abirateronem i prednizonem/prednizolonem w skojarzeniu z Ra-223 jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko złamań i tendencję do zwiększonej śmiertelności u pacjentów bezobjawowych lub z niewielkimi objawami raka gruczołu krokowego.³³

Zaleca się, aby kolejną terapię Ra-223 rozpoczynać co najmniej 5 dni po ostatnim podaniu abirateronu w skojarzeniu z prednizonem/prednizolonem.³⁴

Inne zaburzenia mogące wystąpić podczas leczenia

U mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego z przerzutami, w tym u pacjentów przyjmujących abirateron, mogą wystąpić niedokrwistość i zaburzenia czynności seksualnych, co wymaga odpowiedniego monitorowania i leczenia.³⁵