Interakcje leku
Pinexet 100 mg 100 mg
Kwetiapina, dostępna w dawkach 25 mg, 100 mg, 200 mg i 300 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizm leku odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje, że inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol) mogą zwiększać AUC kwetiapiny nawet 5-8-krotnie, co jest przeciwwskazane. Z kolei induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, mogą obniżać ekspozycję na kwetiapinę odpowiednio do 13% i zwiększać jej klirens nawet o 450%, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, jednoczesne stosowanie kwetiapiny z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a z lekami przeciwcholinergicznymi może nasilać działania niepożądane. Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT oraz spożywanie alkoholu podczas terapii kwetiapiną są szczególnie niebezpieczne ze względu na ryzyko arytmii, nadmiernej sedacji i depresji oddechowej.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy
- Interakcje z lekami wpływającymi na enzymy wątrobowe
- Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi
- Interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi
- Interakcje z pozostałymi lekami
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji
- epizod depresyjny ciężki w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- epizod maniakalny o ciężkim nasileniu w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- epizod maniakalny o umiarkowanym nasileniu w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- schizofrenia
- zaburzenie afektywne dwubiegunowe
- zapobieganie nawrotom epizodu depresji u pacjenta z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym
- zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego u pacjenta z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Kwetiapina, jako substancja czynna preparatu Pinexet (25 mg, 100 mg, 200 mg, 300 mg), wchodzi w interakcje z wieloma lekami ze względu na swoje działanie na ośrodkowy układ nerwowy oraz metabolizm wątrobowy. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności terapii.1
Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy
Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Dotyczy to przede wszystkim leków o działaniu uspokajającym, nasennym oraz przeciwpsychotycznym, które mogą nasilać depresyjne działanie kwetiapiny na OUN.2
Leki serotoninergiczne stanowią szczególną grupę, z którą kwetiapina wchodzi w potencjalnie niebezpieczne interakcje. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu kwetiapiny w skojarzeniu z:3
- Inhibitorami MAO (monoaminooksydazy)
- Selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- Inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
- Trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi
Powyższe połączenia mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, który jest stanem zagrażającym życiu.4
Szczególnej uwagi wymagają również pacjenci przyjmujący leki przeciwcholinergiczne, które wpływają na receptory muskarynowe.5
Interakcje z lekami wpływającymi na enzymy wątrobowe
Metabolizm kwetiapiny zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP3A4 układu cytochromu P450. Interakcje związane z tym szlakiem metabolicznym mają istotne znaczenie kliniczne.6
Inhibitory CYP3A4
Jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 może prowadzić do znacznego zwiększenia stężenia kwetiapiny w osoczu. W badaniu z udziałem zdrowych ochotników, ketokonazol (inhibitor CYP3A4) podawany jednocześnie z kwetiapiną (25 mg) powodował 5- do 8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny.7
Ze względu na to ryzyko, jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane. Podobnie, nie zaleca się spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia kwetiapiną, gdyż zawiera on substancje hamujące aktywność CYP3A4.8
Induktory CYP3A4
Leki będące induktorami enzymów wątrobowych mogą znacząco zmniejszać stężenie kwetiapiny w osoczu, co może wpływać na skuteczność terapii.9
Karbamazepina (induktor enzymów wątrobowych) znacząco zwiększa klirens kwetiapiny, powodując zmniejszenie ekspozycji układowej średnio do 13% ekspozycji występującej po podaniu samej kwetiapiny. U niektórych pacjentów efekt ten może być jeszcze silniejszy.10
Podobnie, fenytoina (induktor enzymów mikrosomalnych) bardzo znacząco zwiększa klirens kwetiapiny, nawet o około 450%.11
U pacjentów już przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe, leczenie kwetiapiną można rozpocząć tylko wtedy, gdy korzyść z jej zastosowania przewyższa ryzyko związane z przerwaniem leczenia induktorem. Wszelkie zmiany w stosowaniu induktora enzymów wątrobowych należy wprowadzać stopniowo. W razie konieczności zaleca się zastąpienie go lekiem niewpływającym na enzymy wątrobowe (np. sodu walproinian).12
Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi
Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie zmieniają się istotnie przy jednoczesnym stosowaniu z lekiem przeciwdepresyjnym imipraminą (inhibitorem CYP2D6) lub fluoksetyną (inhibitorem CYP3A4 i CYP2D6).13
Interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi
Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie zmieniają się istotnie przy jednoczesnym stosowaniu z rysperydonem lub haloperydolem. Natomiast jednoczesne podawanie kwetiapiny i tiorydaziny powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%.14
Interakcje z pozostałymi lekami
Farmakokinetyka kwetiapiny nie zmienia się podczas jednoczesnego stosowania z cymetydyną.15
Farmakokinetyka soli litu nie zmienia się podczas jednoczesnego stosowania z kwetiapiną.16 Jednakże w 6-tygodniowym, randomizowanym badaniu klinicznym soli litu i kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów z ostrym zespołem maniakalnym, w grupie łączącej oba leki odnotowano większą częstość występowania zdarzeń związanych z zaburzeniami czynności układu pozapiramidowego (szczególnie drżenia), senności oraz zwiększenia masy ciała w porównaniu z grupą przyjmującą kwetiapinę z placebo.17
W przypadku jednoczesnego stosowania kwasu walproinowego i kwetiapiny farmakokinetyka obu leków nie zmienia się w stopniu klinicznie istotnym.18 Jednak badanie retrospektywne u dzieci i młodzieży przyjmujących walproinian, kwetiapinę lub oba te leki wykazało większą częstość występowania leukopenii i neutropenii w grupie leczenia skojarzonego w porównaniu z każdą z grup monoterapii.19
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT.20
Nie prowadzono formalnych badań interakcji z lekami często stosowanymi w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego.21
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Zgłaszano przypadki fałszywie dodatniego wyniku testu immunoenzymatycznego dla metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych u pacjentów, którzy zażywali kwetiapinę. Zaleca się potwierdzenie kwestionowanego wyniku przez wykonanie odpowiedniego badania chromatograficznego.22
Interakcje z alkoholem
Stosowanie kwetiapiny jednocześnie z alkoholem wymaga szczególnej ostrożności ze względu na działanie obu substancji na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol może nasilać depresyjne działanie kwetiapiny na OUN, co zwiększa ryzyko wystąpienia:23
- Nadmiernej sedacji – łączne działanie uspokajające może prowadzić do senności, splątania i znacznego upośledzenia funkcji poznawczych
- Zaburzeń koordynacji psychoruchowej – prowadzących do zwiększonego ryzyka upadków i wypadków
- Depresji oddechowej – w ciężkich przypadkach mogącej zagrażać życiu
- Hipotensji – alkohol może nasilać działanie hipotensyjne kwetiapiny
- Zaburzeń świadomości – od łagodnej dezorientacji do utraty przytomności
Pacjentów należy jednoznacznie poinformować o konieczności całkowitego unikania spożywania alkoholu podczas leczenia kwetiapiną. Ryzyko interakcji jest szczególnie wysokie na początku terapii oraz po zwiększeniu dawki leku.
Tabela interakcji
| Lek/Substancja | Rodzaj interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol i inne azole, erytromycyna, klarytromycyna) | Farmakokotentyczna | 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Sok grejpfrutowy | Farmakokotentyczna | Hamowanie metabolizmu kwetiapiny, zwiększenie jej stężenia | Wysoki | Nie zalecane |
| Karbamazepina i inne induktory CYP3A4 | Farmakokotentyczna | Zmniejszenie ekspozycji na kwetiapinę do 13% wartości wyjściowej | Wysoki | Zachować szczególną ostrożność, rozważyć zwiększenie dawki kwetiapiny |
| Fenytoina | Farmakokotentyczna | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o ok. 450% | Bardzo wysoki | Zachować szczególną ostrożność, może być konieczne znaczne zwiększenie dawki kwetiapiny |
| Leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) | Farmakodynamiczna | Ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Stosować ostrożnie, monitorować objawy zespołu serotoninowego |
| Tiorydazyna | Farmakokotentyczna | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o ok. 70% | Średni | Może być konieczne dostosowanie dawki kwetiapiny |
| Lit | Farmakodynamiczna | Zwiększona częstość działań niepożądanych (zaburzenia pozapiramidowe, senność, przyrost masy ciała) | Średni | Stosować ostrożnie, monitorować objawy niepożądane |
| Walproinian | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko leukopenii i neutropenii u dzieci i młodzieży | Średni | Monitorować morfologię krwi, zwłaszcza u młodszych pacjentów |
| Leki przeciwcholinergiczne | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania przeciwcholinergicznego | Średni | Zachować ostrożność, monitorować objawy przeciwcholinergiczne |
| Leki wydłużające odstęp QT | Farmakodynamiczna | Potencjalne ryzyko arytmii | Wysoki | Zalecana ostrożność, monitorowanie EKG |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania depresyjnego na OUN, sedacji i hipotensji | Wysoki | Nie zalecane jednoczesne stosowanie |
| Imipramine, fluoksetyna | Farmakokotentyczna | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny | Niski | Można stosować bez modyfikacji dawek |
| Rysperydon, haloperydol | Farmakokotentyczna | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny | Niski | Można stosować bez modyfikacji dawek |
| Cymetydyna | Farmakokotentyczna | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny | Niski | Można stosować bez modyfikacji dawek |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania