Interakcje leku
Rulid 150 mg

Roksytromycyna, będąca słabym inhibitorem izoenzymu CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii skojarzonej. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie roksytromycyny z alkaloidami sporyszu ze względu na ryzyko nasilonej toksyczności. Ponadto, stosowanie z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, które wydłużają odstęp QT (np. astemizol, cyzapryd, pimozyd, terfenadyna) jest niezalecane z powodu ryzyka poważnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym podawaniu leków przeciwarytmicznych klasy IA i III oraz innych substancji wydłużających QT, monitorując EKG pacjenta. Roksytromycyna może zwiększać stężenia midazolamu (wzrost AUC o 47%), bromokryptyny, cyklosporyny (wzrost o 50%) oraz ryfabutyny, co wymaga odpowiedniego monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawkowania.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Roksytromycyna, główna substancja czynna leku Rulid, jest sklasyfikowana jako słaby inhibitor izoenzymu CYP3A4, co determinuje jej profil interakcji z innymi lekami. Stopień hamowania aktywności tego enzymu ma kluczowe znaczenie w kontekście bezpieczeństwa stosowania roksytromycyny w terapii skojarzonej.1

Produkty lecznicze, których stosowanie z roksytromycyną jest przeciwwskazane

Jednoczesne stosowanie roksytromycyny z alkaloidami sporyszu zwężającymi naczynia krwionośne jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych.2

Produkty lecznicze, których stosowanie z roksytromycyną jest niezalecane

Stosowanie roksytromycyny z lekami metabolizowanymi przez izoenzym CYP3A4, które wykazują potencjał wydłużania odstępu QT, jest niezalecane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych zaburzeń rytmu serca. Do tej grupy należą:

  • Astemizol, cyzapryd i pimozyd – metabolizowane przez CYP3A, których podwyższone stężenie może wywołać wydłużenie odstępu QT i/lub arytmie, zwłaszcza typu torsade de pointes. Pomimo ograniczonej zdolności roksytromycyny do inhibicji CYP3A, nie można wykluczyć klinicznie istotnych interakcji.3
  • Terfenadyna – niektóre antybiotyki makrolidowe mogą powodować wzrost stężenia terfenadyny w surowicy, co zwiększa ryzyko ciężkich komorowych zaburzeń rytmu serca. Mimo braku obserwacji takich reakcji przy stosowaniu roksytromycyny oraz braku potwierdzenia interakcji farmakokinetycznych w badaniach z udziałem zdrowych ochotników, jednoczesne stosowanie obu leków nie jest zalecane.4
  • Leki przeciwarytmiczne klasy IA i IIIroksytromycyna, podobnie jak inne makrolidy, powinna być stosowana z ostrożnością u pacjentów otrzymujących leki z tych grup.5

Produkty lecznicze, które należy stosować z roksytromycyną z zachowaniem ostrożności

Przy jednoczesnym stosowaniu roksytromycyny z poniższymi lekami należy zachować szczególną ostrożność i monitorować pacjenta:

  • Produkty lecznicze mogące wydłużać odstęp QT – należą do nich: leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna, prokainamid, dyzopiramid) i klasy III (dofetylid, amiodaron), cytalopram, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, metadon, niektóre leki przeciwpsychotyczne (fenotiazyny), fluorochinolony (moksyfloksacyna), wybrane leki przeciwgrzybicze (flukonazol, pentamidyna) oraz przeciwwirusowe (telaprewir).6
  • Antagoniści witaminy K – w badaniach z udziałem ochotników nie obserwowano interakcji z warfaryną, jednak u pacjentów leczonych roksytromycyną i pochodnymi kumarolu odnotowano przypadki wydłużenia czasu protrombinowego lub zwiększenia wartości INR. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się monitorowanie wartości INR.7
  • Dyzopiramid – badania in vitro wykazały, że roksytromycyna może wypierać dyzopiramid z połączeń z białkami, co potencjalnie może prowadzić do wzrostu stężenia wolnego dyzopiramidu w surowicy. Zaleca się monitorowanie zapisu EKG oraz, jeśli to możliwe, stężenia dyzopiramidu w surowicy.8
  • Digoksyna i inne glikozydy nasercowe – roksytromycyna może zwiększać wchłanianie digoksyny, co w rzadkich przypadkach może prowadzić do toksyczności glikozydów nasercowych objawiającej się nudnościami, wymiotami, biegunką, bólami/zawrotami głowy oraz zaburzeniami przewodzenia sercowego i/lub rytmu serca. U pacjentów przyjmujących jednocześnie te leki należy monitorować EKG oraz stężenie glikozydów nasercowych w surowicy.9

Interakcje, które należy wziąć pod uwagę

Poniższe interakcje powinny być uwzględnione przy stosowaniu roksytromycyny:

  • Midazolam, triazolam – roksytromycyna (300 mg/dobę) zwiększa AUC midazolamu (substrat CYP3A4) o 47%, co może intensyfikować jego działanie. Brak jednoznacznych dowodów potwierdzających interakcje z triazolamem.10
  • Teofilina – obserwowano niewielkie zwiększenie stężenia teofiliny w osoczu, jednak zwykle nie ma konieczności modyfikacji dawkowania roksytromycyny.11
  • Bromokryptyna – roksytromycyna może zwiększać AUC i stężenie bromokryptyny w osoczu, co zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych tego leku.12
  • Cyklosporyna – badania wykazały, że roksytromycyna (150 mg 2x/dobę przez 11 dni) powoduje 50% wzrost stężenia cyklosporyny w osoczu u pacjentów po transplantacji serca, które stopniowo zmniejsza się po zaprzestaniu podawania antybiotyku. Zwykle nie ma potrzeby modyfikacji dawkowania roksytromycyny.13
  • Inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny) – istnieje potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczących mięśni, takich jak rabdomioliza, spowodowane możliwym wzrostem stężenia statyn. Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia objawów miopatii.14
  • Ryfabutyna – roksytromycyna może zwiększać stężenie ryfabutyny w osoczu.15
  • Inne leki metabolizowane przez CYP3A – jako słaby inhibitor CYP3A, roksytromycyna może powodować maksymalnie 2-krotny wzrost ogólnego wpływu leków metabolizowanych przy udziale tego izoenzymu. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu takich leków.16

Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji roksytromycyny z karbamazepiną, ranitydyną, wodorotlenkiem glinu lub magnezu, a także z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi estrogeny i progestageny.17

Interakcje roksytromycyny z alkoholem

Interakcje roksytromycyny z alkoholem nie zostały szczegółowo zbadane ani opisane w charakterystyce produktu leczniczego. Jednak należy zachować ostrożność przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu podczas terapii roksytromycyną z kilku powodów:

  • Metabolizm wątrobowy – zarówno roksytromycyna, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie, co teoretycznie może prowadzić do konkurencji o enzymy metabolizujące
  • Potencjalne nasilenie działań niepożądanych – alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane antybiotyku, szczególnie te dotyczące przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha)
  • Wpływ na układ sercowo-naczyniowy – zważywszy na potencjał roksytromycyny do wydłużania odstępu QT u niektórych pacjentów, jednoczesne spożywanie alkoholu (który również może wpływać na pracę serca) może teoretycznie zwiększać to ryzyko
  • Osłabienie skuteczności terapii – spożywanie alkoholu może ogólnie osłabiać odpowiedź immunologiczną organizmu, co może negatywnie wpływać na skuteczność leczenia przeciwbakteryjnego

Z uwagi na powyższe, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii roksytromycyną, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, zaburzeniami rytmu serca lub przyjmujących jednocześnie inne leki, które mogą wchodzić w interakcje z roksytromycyną.

Tabela interakcji z roksytromycyną

Lek/Grupa leków Rodzaj interakcji Skutki kliniczne Poziom ważności Zalecenia
Alkaloidy sporyszu zwężające naczynia krwionośne Farmakokinetyczna Ryzyko nasilonej toksyczności alkaloidów Bardzo wysoki Przeciwwskazane
Astemizol, cyzapryd, pimozyd Metaboliczna (CYP3A) Ryzyko wydłużenia odstępu QT, zaburzenia typu torsade de pointes Wysoki Niezalecane
Terfenadyna Farmakokinetyczna Ryzyko komorowych zaburzeń rytmu Wysoki Niezalecane
Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III Farmakodynamiczna Potencjalne ryzyko zaburzeń rytmu serca Wysoki Szczególna ostrożność, monitorowanie EKG
Inne leki wydłużające odstęp QT (np. cytalopram, metadon, niektóre fluorochinolony) Farmakodynamiczna Addytywne wydłużenie odstępu QT Średni-wysoki Ostrożność, monitorowanie EKG
Antagoniści witaminy K (pochodne kumarolu) Farmakokinetyczna/farmakodynamiczna Wydłużenie czasu protrombinowego, wzrost INR Średni Monitorowanie INR
Dyzopiramid Wypieranie z połączeń z białkami Wzrost stężenia wolnego dyzopiramidu Średni Monitorowanie EKG i stężenia leku
Digoksyna i glikozydy nasercowe Farmakokinetyczna (zwiększone wchłanianie) Ryzyko toksyczności glikozydów nasercowych Średni Monitorowanie EKG i stężenia leku
Midazolam Metaboliczna (CYP3A) Wzrost AUC midazolamu o 47%, nasilenie działania Średni Ostrożność, rozważenie redukcji dawki midazolamu
Teofilina Farmakokinetyczna Niewielki wzrost stężenia w osoczu Niski Zwykle nie wymaga modyfikacji dawkowania
Bromokryptyna Metaboliczna (CYP3A) Wzrost AUC i stężenia w osoczu Średni Monitorowanie pod kątem działań niepożądanych
Cyklosporyna Farmakokinetyczna Wzrost stężenia o 50% Średni Monitorowanie stężenia cyklosporyny
Statyny (inhibitory HMG-CoA) Metaboliczna (CYP3A) Ryzyko miopatii, rabdomiolizy Średni Monitorowanie objawów miopatii
Ryfabutyna Metaboliczna (CYP3A) Wzrost stężenia ryfabutyny Średni Ostrożność, monitorowanie
Alkohol Potencjalnie metaboliczna Możliwe nasilenie działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego i układu sercowo-naczyniowego Niski-średni Zalecane unikanie w trakcie terapii
Karbamazepina, ranitydyna, wodorotlenek glinu/magnezu, doustne środki antykoncepcyjne Brak istotnych interakcji Brak klinicznie istotnych efektów Bardzo niski Nie wymaga specjalnych zaleceń
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl