Interakcje leku
Rulid 150 mg
Roksytromycyna, będąca słabym inhibitorem izoenzymu CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii skojarzonej. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie roksytromycyny z alkaloidami sporyszu ze względu na ryzyko nasilonej toksyczności. Ponadto, stosowanie z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, które wydłużają odstęp QT (np. astemizol, cyzapryd, pimozyd, terfenadyna) jest niezalecane z powodu ryzyka poważnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym podawaniu leków przeciwarytmicznych klasy IA i III oraz innych substancji wydłużających QT, monitorując EKG pacjenta. Roksytromycyna może zwiększać stężenia midazolamu (wzrost AUC o 47%), bromokryptyny, cyklosporyny (wzrost o 50%) oraz ryfabutyny, co wymaga odpowiedniego monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawkowania.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Produkty lecznicze, których stosowanie z roksytromycyną jest przeciwwskazane
- Produkty lecznicze, których stosowanie z roksytromycyną jest niezalecane
- Produkty lecznicze, które należy stosować z roksytromycyną z zachowaniem ostrożności
- Interakcje, które należy wziąć pod uwagę
- Interakcje roksytromycyny z alkoholem
- Tabela interakcji z roksytromycyną
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Roksytromycyna, główna substancja czynna leku Rulid, jest sklasyfikowana jako słaby inhibitor izoenzymu CYP3A4, co determinuje jej profil interakcji z innymi lekami. Stopień hamowania aktywności tego enzymu ma kluczowe znaczenie w kontekście bezpieczeństwa stosowania roksytromycyny w terapii skojarzonej.1
Produkty lecznicze, których stosowanie z roksytromycyną jest przeciwwskazane
Jednoczesne stosowanie roksytromycyny z alkaloidami sporyszu zwężającymi naczynia krwionośne jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych.2
Produkty lecznicze, których stosowanie z roksytromycyną jest niezalecane
Stosowanie roksytromycyny z lekami metabolizowanymi przez izoenzym CYP3A4, które wykazują potencjał wydłużania odstępu QT, jest niezalecane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych zaburzeń rytmu serca. Do tej grupy należą:
- Astemizol, cyzapryd i pimozyd – metabolizowane przez CYP3A, których podwyższone stężenie może wywołać wydłużenie odstępu QT i/lub arytmie, zwłaszcza typu torsade de pointes. Pomimo ograniczonej zdolności roksytromycyny do inhibicji CYP3A, nie można wykluczyć klinicznie istotnych interakcji.3
- Terfenadyna – niektóre antybiotyki makrolidowe mogą powodować wzrost stężenia terfenadyny w surowicy, co zwiększa ryzyko ciężkich komorowych zaburzeń rytmu serca. Mimo braku obserwacji takich reakcji przy stosowaniu roksytromycyny oraz braku potwierdzenia interakcji farmakokinetycznych w badaniach z udziałem zdrowych ochotników, jednoczesne stosowanie obu leków nie jest zalecane.4
- Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III – roksytromycyna, podobnie jak inne makrolidy, powinna być stosowana z ostrożnością u pacjentów otrzymujących leki z tych grup.5
Produkty lecznicze, które należy stosować z roksytromycyną z zachowaniem ostrożności
Przy jednoczesnym stosowaniu roksytromycyny z poniższymi lekami należy zachować szczególną ostrożność i monitorować pacjenta:
- Produkty lecznicze mogące wydłużać odstęp QT – należą do nich: leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna, prokainamid, dyzopiramid) i klasy III (dofetylid, amiodaron), cytalopram, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, metadon, niektóre leki przeciwpsychotyczne (fenotiazyny), fluorochinolony (moksyfloksacyna), wybrane leki przeciwgrzybicze (flukonazol, pentamidyna) oraz przeciwwirusowe (telaprewir).6
- Antagoniści witaminy K – w badaniach z udziałem ochotników nie obserwowano interakcji z warfaryną, jednak u pacjentów leczonych roksytromycyną i pochodnymi kumarolu odnotowano przypadki wydłużenia czasu protrombinowego lub zwiększenia wartości INR. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się monitorowanie wartości INR.7
- Dyzopiramid – badania in vitro wykazały, że roksytromycyna może wypierać dyzopiramid z połączeń z białkami, co potencjalnie może prowadzić do wzrostu stężenia wolnego dyzopiramidu w surowicy. Zaleca się monitorowanie zapisu EKG oraz, jeśli to możliwe, stężenia dyzopiramidu w surowicy.8
- Digoksyna i inne glikozydy nasercowe – roksytromycyna może zwiększać wchłanianie digoksyny, co w rzadkich przypadkach może prowadzić do toksyczności glikozydów nasercowych objawiającej się nudnościami, wymiotami, biegunką, bólami/zawrotami głowy oraz zaburzeniami przewodzenia sercowego i/lub rytmu serca. U pacjentów przyjmujących jednocześnie te leki należy monitorować EKG oraz stężenie glikozydów nasercowych w surowicy.9
Interakcje, które należy wziąć pod uwagę
Poniższe interakcje powinny być uwzględnione przy stosowaniu roksytromycyny:
- Midazolam, triazolam – roksytromycyna (300 mg/dobę) zwiększa AUC midazolamu (substrat CYP3A4) o 47%, co może intensyfikować jego działanie. Brak jednoznacznych dowodów potwierdzających interakcje z triazolamem.10
- Teofilina – obserwowano niewielkie zwiększenie stężenia teofiliny w osoczu, jednak zwykle nie ma konieczności modyfikacji dawkowania roksytromycyny.11
- Bromokryptyna – roksytromycyna może zwiększać AUC i stężenie bromokryptyny w osoczu, co zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych tego leku.12
- Cyklosporyna – badania wykazały, że roksytromycyna (150 mg 2x/dobę przez 11 dni) powoduje 50% wzrost stężenia cyklosporyny w osoczu u pacjentów po transplantacji serca, które stopniowo zmniejsza się po zaprzestaniu podawania antybiotyku. Zwykle nie ma potrzeby modyfikacji dawkowania roksytromycyny.13
- Inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny) – istnieje potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczących mięśni, takich jak rabdomioliza, spowodowane możliwym wzrostem stężenia statyn. Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia objawów miopatii.14
- Ryfabutyna – roksytromycyna może zwiększać stężenie ryfabutyny w osoczu.15
- Inne leki metabolizowane przez CYP3A – jako słaby inhibitor CYP3A, roksytromycyna może powodować maksymalnie 2-krotny wzrost ogólnego wpływu leków metabolizowanych przy udziale tego izoenzymu. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu takich leków.16
Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji roksytromycyny z karbamazepiną, ranitydyną, wodorotlenkiem glinu lub magnezu, a także z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi estrogeny i progestageny.17
Interakcje roksytromycyny z alkoholem
Interakcje roksytromycyny z alkoholem nie zostały szczegółowo zbadane ani opisane w charakterystyce produktu leczniczego. Jednak należy zachować ostrożność przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu podczas terapii roksytromycyną z kilku powodów:
- Metabolizm wątrobowy – zarówno roksytromycyna, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie, co teoretycznie może prowadzić do konkurencji o enzymy metabolizujące
- Potencjalne nasilenie działań niepożądanych – alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane antybiotyku, szczególnie te dotyczące przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha)
- Wpływ na układ sercowo-naczyniowy – zważywszy na potencjał roksytromycyny do wydłużania odstępu QT u niektórych pacjentów, jednoczesne spożywanie alkoholu (który również może wpływać na pracę serca) może teoretycznie zwiększać to ryzyko
- Osłabienie skuteczności terapii – spożywanie alkoholu może ogólnie osłabiać odpowiedź immunologiczną organizmu, co może negatywnie wpływać na skuteczność leczenia przeciwbakteryjnego
Z uwagi na powyższe, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii roksytromycyną, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, zaburzeniami rytmu serca lub przyjmujących jednocześnie inne leki, które mogą wchodzić w interakcje z roksytromycyną.
Tabela interakcji z roksytromycyną
| Lek/Grupa leków | Rodzaj interakcji | Skutki kliniczne | Poziom ważności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Alkaloidy sporyszu zwężające naczynia krwionośne | Farmakokinetyczna | Ryzyko nasilonej toksyczności alkaloidów | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Astemizol, cyzapryd, pimozyd | Metaboliczna (CYP3A) | Ryzyko wydłużenia odstępu QT, zaburzenia typu torsade de pointes | Wysoki | Niezalecane |
| Terfenadyna | Farmakokinetyczna | Ryzyko komorowych zaburzeń rytmu | Wysoki | Niezalecane |
| Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III | Farmakodynamiczna | Potencjalne ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Szczególna ostrożność, monitorowanie EKG |
| Inne leki wydłużające odstęp QT (np. cytalopram, metadon, niektóre fluorochinolony) | Farmakodynamiczna | Addytywne wydłużenie odstępu QT | Średni-wysoki | Ostrożność, monitorowanie EKG |
| Antagoniści witaminy K (pochodne kumarolu) | Farmakokinetyczna/farmakodynamiczna | Wydłużenie czasu protrombinowego, wzrost INR | Średni | Monitorowanie INR |
| Dyzopiramid | Wypieranie z połączeń z białkami | Wzrost stężenia wolnego dyzopiramidu | Średni | Monitorowanie EKG i stężenia leku |
| Digoksyna i glikozydy nasercowe | Farmakokinetyczna (zwiększone wchłanianie) | Ryzyko toksyczności glikozydów nasercowych | Średni | Monitorowanie EKG i stężenia leku |
| Midazolam | Metaboliczna (CYP3A) | Wzrost AUC midazolamu o 47%, nasilenie działania | Średni | Ostrożność, rozważenie redukcji dawki midazolamu |
| Teofilina | Farmakokinetyczna | Niewielki wzrost stężenia w osoczu | Niski | Zwykle nie wymaga modyfikacji dawkowania |
| Bromokryptyna | Metaboliczna (CYP3A) | Wzrost AUC i stężenia w osoczu | Średni | Monitorowanie pod kątem działań niepożądanych |
| Cyklosporyna | Farmakokinetyczna | Wzrost stężenia o 50% | Średni | Monitorowanie stężenia cyklosporyny |
| Statyny (inhibitory HMG-CoA) | Metaboliczna (CYP3A) | Ryzyko miopatii, rabdomiolizy | Średni | Monitorowanie objawów miopatii |
| Ryfabutyna | Metaboliczna (CYP3A) | Wzrost stężenia ryfabutyny | Średni | Ostrożność, monitorowanie |
| Alkohol | Potencjalnie metaboliczna | Możliwe nasilenie działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego i układu sercowo-naczyniowego | Niski-średni | Zalecane unikanie w trakcie terapii |
| Karbamazepina, ranitydyna, wodorotlenek glinu/magnezu, doustne środki antykoncepcyjne | Brak istotnych interakcji | Brak klinicznie istotnych efektów | Bardzo niski | Nie wymaga specjalnych zaleceń |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania