Interakcje leku
Quetiapine Fair-Med 100 mg

Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, prowadzi do 5-8-krotnego wzrostu AUC leku, co jest przeciwwskazane. Spożywanie soku grejpfrutowego, również hamującego CYP3A4, może zwiększać stężenie kwetiapiny w osoczu i jest niewskazane. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (do 450% w przypadku fenytoiny), co obniża jej ekspozycję do około 13% w przypadku karbamazepiny, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapeutyczną. W takich sytuacjach konieczne może być dostosowanie dawki kwetiapiny lub rozważenie alternatywnych terapii. Farmakokinetyka kwetiapiny pozostaje stabilna podczas stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi (imipramina, fluoksetyna), lekami przeciwpsychotycznymi (rysyperydon, haloperydol) oraz walproinianem sodu, choć jednoczesne podawanie walproinianu i kwetiapiny wymaga monitorowania morfologii krwi ze względu na ryzyko leukopenii i neutropenii, zwłaszcza u dzieci i młodzieży.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ze względu na wpływ kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania jej z innymi lekami oddziałującymi na OUN oraz z alkoholem. Działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy może się kumulować, prowadząc do nasilenia objawów sedacji i innych działań niepożądanych.1

Interakcje farmakokinetyczne

Głównym izoenzymem cytochromu P450 odpowiedzialnym za metabolizm kwetiapiny jest CYP3A4. Badania kliniczne wykazały, że inhibitory tego enzymu mogą znacząco wpływać na farmakokinetykę kwetiapiny. W badaniu interakcji z udziałem zdrowych ochotników, jednoczesne stosowanie kwetiapiny (w dawce 25 mg) z ketokonazolem (inhibitor CYP3A4) powodowało 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny. Z tego powodu jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.2

Nie zaleca się także spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną, ponieważ zawiera on substancje hamujące aktywność CYP3A4, co może prowadzić do zwiększenia stężenia leku w surowicy krwi.3

Interakcje z induktorami enzymów wątrobowych

Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne stosowanie karbamazepiny (induktor enzymów wątrobowych) znacząco zwiększa klirens kwetiapiny. Prowadzi to do zmniejszenia ekspozycji układowej na kwetiapinę średnio do 13% ekspozycji występującej podczas monoterapii. U niektórych pacjentów obserwowano nawet silniejszy efekt. Interakcja ta może skutkować zmniejszeniem stężenia kwetiapiny w osoczu, co może negatywnie wpływać na skuteczność leczenia.4

Podobnie, jednoczesne stosowanie fenytoiny (inny induktor enzymów mikrosomalnych) skutkuje istotnym zwiększeniem klirensu kwetiapiny o około 450%. Ta interakcja może prowadzić do znacznego obniżenia stężenia kwetiapiny we krwi i zmniejszenia jej skuteczności terapeutycznej.5

U pacjentów przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe, leczenie kwetiapiną można rozpocząć wyłącznie wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyści przewyższają ryzyko związane z odstawieniem induktora. Istotne jest, aby każda zmiana dawkowania induktora odbywała się stopniowo, a w razie konieczności należy rozważyć zastąpienie go lekiem nieindukującym enzymów wątrobowych (np. walproinianem sodu).6

Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi

Farmakokinetyka kwetiapiny nie ulega znaczącym zmianom podczas jednoczesnego stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi takimi jak imipramina (inhibitor CYP2D6) czy fluoksetyna (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6). Nie ma zatem konieczności modyfikacji dawkowania kwetiapiny przy jednoczesnym podawaniu tych leków.7

Interakcje z innymi lekami przeciwpsychotycznymi

Farmakokinetyka kwetiapiny nie zmienia się istotnie podczas jednoczesnego stosowania z rysperydonem lub haloperydolem. Jednak jednoczesne podawanie kwetiapiny i tiorydazyny powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%, co może prowadzić do zmniejszenia jej stężenia w osoczu i potencjalnie obniżenia skuteczności leczenia.8

Interakcje z innymi lekami

Farmakokinetyka kwetiapiny nie ulega zmianom podczas jednoczesnego stosowania z cymetydyną. Podobnie, farmakokinetyka litu nie zmienia się podczas jednoczesnego podawania z kwetiapiną.9

Randomizowane 6-tygodniowe badanie porównujące stosowanie litu i kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu z placebo i kwetiapiną w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu u dorosłych pacjentów z ostrą manią wykazało, że objawy pozapiramidowe (szczególnie drżenie), senność i zwiększenie masy ciała występowały częściej w grupie otrzymującej kwetiapinę z litem niż w grupie otrzymującej kwetiapinę z placebo. Należy więc zwrócić szczególną uwagę na te działania niepożądane podczas łączenia tych leków.10

Farmakokinetyka walproinianu sodu i kwetiapiny nie zmienia się w stopniu klinicznie istotnym podczas ich jednoczesnego stosowania. Jednakże retrospektywne badanie obejmujące dzieci i młodzież otrzymujących walproinian sodu i/lub kwetiapinę wykazało większą częstość występowania leukopenii i neutropenii w grupie przyjmującej oba leki niż w grupach monoterapii. Dlatego też należy monitorować morfologię krwi podczas jednoczesnego stosowania tych leków, szczególnie u dzieci i młodzieży.11

Nie przeprowadzono badań interakcji z lekami powszechnie stosowanymi w leczeniu zaburzeń układu sercowo-naczyniowego. Jednakże zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT, co może zwiększać ryzyko wystąpienia arytmii.12

Istnieją doniesienia o fałszywie dodatnich wynikach oznaczeń metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych przy użyciu testów immunoenzymatycznych u pacjentów przyjmujących kwetiapinę. W przypadku wątpliwych wyników przesiewowych testów immunoenzymatycznych zaleca się ich potwierdzenie przy użyciu odpowiedniej techniki chromatograficznej.13

Interakcje z lekami o działaniu przeciwcholinergicznym

Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia pacjentów przyjmujących inne leki o działaniu przeciwcholinergicznym (muskarynowym) ze względu na możliwość nasilenia działań niepożądanych związanych z blokadą receptorów muskarynowych. Dotyczy to zwłaszcza objawów takich jak suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie moczu czy nasilenie objawów otępienia u osób starszych.14

Interakcje z alkoholem

Alkohol etylowy może wchodzić w niebezpieczne interakcje z kwetiapiną. Ze względu na działanie depresyjne obu substancji na ośrodkowy układ nerwowy, ich jednoczesne stosowanie może prowadzić do nasilenia działania sedatywnego kwetiapiny. Efekty te mogą obejmować:

  • Nasiloną sedację i senność
  • Zwiększone ryzyko zaburzeń świadomości
  • Upośledzenie funkcji poznawczych i psychomotorycznych
  • Zwiększone ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych
  • Potencjalnie zwiększone ryzyko zaburzeń oddychania

Pacjenci leczeni kwetiapiną powinni bezwzględnie powstrzymać się od spożywania alkoholu, a lekarze powinni edukować pacjentów na temat zagrożeń związanych z łączeniem tych substancji. Interakcja ta ma szczególne znaczenie kliniczne u pacjentów z chorobami afektywnymi dwubiegunowymi, u których współwystępowanie nadużywania substancji psychoaktywnych jest częste.15

Tabela interakcji kwetiapiny z innymi lekami

Lek/grupa leków Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna, rytonawir) Hamowanie metabolizmu kwetiapiny 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny Wysoki Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane
Sok grejpfrutowy Hamowanie CYP3A4 Zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu Umiarkowany Nie zaleca się spożywania podczas leczenia kwetiapiną
Induktory enzymów wątrobowych (karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, fenobarbital) Indukcja CYP3A4 Zmniejszenie AUC kwetiapiny do 13% (karbamazepina) lub zwiększenie klirensu o 450% (fenytoina) Wysoki Może być konieczne zwiększenie dawki kwetiapiny; rozważyć alternatywne leczenie
Leki przeciwdepresyjne (imipramina, fluoksetyna) Brak istotnych zmian w farmakokinetyce Brak klinicznie istotnego efektu Niski Nie wymaga modyfikacji dawki
Lit Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko objawów pozapiramidowych, senności i przyrostu masy ciała Umiarkowany Monitorowanie pod kątem nasilenia działań niepożądanych
Walproinian sodu Brak istotnych zmian w farmakokinetyce, potencjalnie farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko leukopenii i neutropenii, szczególnie u dzieci i młodzieży Umiarkowany Monitorowanie morfologii krwi
Tiorydazyna Zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70% Zmniejszenie stężenia kwetiapiny w osoczu Umiarkowany Może być konieczne zwiększenie dawki kwetiapiny
Leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, haloperydol) Brak istotnych zmian w farmakokinetyce Brak klinicznie istotnego efektu Niski Nie wymaga modyfikacji dawki
Leki o działaniu przeciwcholinergicznym Farmakodynamiczna – addytywne działanie antycholinergiczne Nasilenie objawów antycholinergicznych (suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zaparcia) Umiarkowany Zachować ostrożność, monitorować nasilenie działań niepożądanych
Leki wydłużające odstęp QT Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie ryzyka arytmii Wysoki Zachować szczególną ostrożność, monitorowanie EKG
Alkohol Farmakodynamiczna – addytywne działanie depresyjne na OUN Nasilenie sedacji, upośledzenie funkcji psychomotorycznych, zwiększone ryzyko upadków Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania

Należy pamiętać, że powyższa tabela nie obejmuje wszystkich możliwych interakcji. Podczas leczenia kwetiapiną należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków, a w przypadku wątpliwości skonsultować się z farmaceutą lub lekarzem.16

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl