wyprysk
Wyprysk (egzema) to nieswoista, zapalna choroba skóry charakteryzująca się różnorodnym obrazem klinicznym i przewlekłym przebiegiem. Może mieć podłoże genetyczne (wyprysk atopowy), alergiczne (wyprysk kontaktowy) lub wynikać z innych przyczyn (wyprysk pieniążkowaty, wyprysk potnicowy). Główne objawy obejmują zaczerwienienie, świąd, obrzęk, grudki, pęcherzyki, sączenie, a w późniejszych fazach złuszczanie i lichenifikację.
W patomechanizmie wyprysku uczestniczą zarówno mechanizmy immunologiczne (nadwrażliwość typu IV w wyprysku kontaktowym, nadmierna produkcja przeciwciał IgE w wyprysku atopowym), jak i zaburzenia bariery naskórkowej. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu klinicznym, testach płatkowych i punktowych oraz oznaczeniu poziomu IgE.
Leczenie wyprysku jest kompleksowe i obejmuje unikanie czynników wyzwalających, odbudowę bariery naskórkowej (emolienty), leczenie przeciwzapalne (miejscowe glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny), leczenie przeciwświądowe (leki przeciwhistaminowe) oraz w ciężkich przypadkach – fototerapię lub leczenie ogólne (cyklosporyna, dupilumab). Właściwa edukacja pacjenta i profilaktyka nawrotów stanowią integralną część terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Naclof 1 mg/ml
Lek Naclof w postaci kropli do oczu zawiera diklofenak sodowy w stężeniu 1 mg/ml i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowanym objawem jest ból oka, występujący bardzo często (≥1/10), a także podrażnienie oczu (często, ≥1/100 do <1/10). Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) zgłaszane są świąd oczu, przekrwienie, niewyraźne widzenie oraz punktowate zapalenie rogówki. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) mogą wystąpić poważne zmiany rogówki, takie jak wrzodziejące zapalenie, przerost, ścieńczenie, ubytki nabłonka i obrzęk rogówki, które wymagają natychmiastowej interwencji okulistycznej. Reakcje nadwrażliwości, w tym objawy miejscowe i ogólnoustrojowe, mają częstość nieznaną.
Rzadkie działania niepożądane dotyczą także układu oddechowego, w tym zaostrzenia astmy i duszności, które mogą stanowić zagrożenie życia. Częstość występowania kaszlu i nieżytu nosa jest nieznana. W obrębie skóry i tkanki podskórnej zgłaszano pokrzywkę, wysypkę, wyprysk, rumień oraz świąd o częstości nieznanej. Zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych jest obowiązkowe i powinno odbywać się za pośrednictwem odpowiednich instytucji nadzoru farmakoterapii, co jest kluczowe dla monitorowania bezpieczeństwa stosowania leku Naclof.
alergiczne zapalenie spojówek, ból oka, diklofenak sodowy, duszność, farmakoterapia okulistyczna, krople do oczu, niewyraźne widzenie, nieżyt nosa, obrzęk powiek, obrzęk rogówki, podrażnienie oka, pokrzywka, przekrwienie oka, punktowate zapalenie rogówki, reakcja nadwrażliwości, rumień, ścieńczenie rogówki, świąd oka, świąd powiek, ubytek nabłonka rogówki, wrzodziejące zapalenie rogówki, wyprysk, zaburzenie rogówki, zaostrzenie astmy - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na orzeszki ziemne – Etiologia i przyczyny
Alergia na orzeszki ziemne jest IgE-zależną reakcją immunologiczną typu I, w której białka orzeszków ziemnych, głównie Ara h 1, Ara h 2, Ara h 3 i Ara h 6, wywołują odpowiedź alergiczną u ponad 50% pacjentów uczulonych. Mechanizm patofizjologiczny obejmuje aktywację komórek dendrytycznych przez reszty węglowodanowe, indukcję odpowiedzi limfocytów T pomocniczych typu 2 (TH2) oraz produkcję swoistych IgE, które po ponownym kontakcie z alergenem powodują degranulację komórek tucznych i uwolnienie histaminy. Częstość występowania alergii na orzeszki ziemne w USA wynosi około 1-2%, z wzrostem o 21% w latach 2010-2017. Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne (m.in. geny HLA-DR i -DQ), atopowe zapalenie skóry, astmę, alergię na jajka oraz opóźnione wprowadzenie orzeszków ziemnych do diety, co potwierdzają badania takie jak LEAP. Wczesne wprowadzenie orzeszków ziemnych (4-6 miesiąc życia) u niemowląt z wysokim ryzykiem znacząco redukuje ryzyko rozwoju alergii, co zostało uwzględnione w aktualnych wytycznych NIAID i AAP.
alergen orzeszka ziemnego, alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, astma, atopowe zapalenie skóry, egzema, epinefryna, epitop, gen HLA-DR, hipoteza higieniczna, histamina, immunoglobulina E, immunoterapia doustna, interleukina, katar sienny, komórka dendrytyczna, komórka tuczna, limfocyt B, limfocyt T, limfocyt T pomocniczy typu 2, mediator zapalny, obrzęk, przeciwciało IgE, reakcja alergiczna, reakcja immunologiczna typu I, reakcja Maillarda, reaktywność krzyżowa, roślina strączkowa, terapia desensytyzacyjna, układ immunologiczny, węzeł chłonny, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, zanieczyszczenie krzyżowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Solacutan 30 mg/g
Solacutan, zawierający diklofenak sodowy w stężeniu 30 mg/g, jest lekiem stosowanym miejscowo, który może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie o charakterze miejscowym. Najczęściej obserwuje się kontaktowe zapalenie skóry, rumień, wysypkę, podrażnienie, ból oraz pęcherze w miejscu aplikacji. Reakcje skórne obejmują także wyprysk, suchość skóry, obrzęk, świąd, a w rzadkich przypadkach pęcherzowe zapalenie skóry i reakcje nadwrażliwości na światło. Występują również rzadkie objawy systemowe, takie jak ból brzucha, biegunka, nudności, krwotok z przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, astma, zapalenie spojówek, ból oka, zaburzenia łzawienia, krwawienia skórne oraz reakcje neurologiczne (przeczulica, hipertonia, parestezje). Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z MedDRA, z najczęstszymi reakcjami występującymi u ≥1/100 do <1/10 pacjentów.
astma, biegunka, diklofenak, diklofenak sodowy, hipertonia, kontaktowe zapalenie skóry, krwawienie skórne, krwotok z przewodu pokarmowego, łojotok, łysienie, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, owrzodzenie skóry, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, przeczulica, rumień, Solacutan, wyprysk, wysypka grudkowo-plamista, wysypka krostkowa, wysypka pęcherzykowo-pęcherzowa, zapalenie skóry, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ultrafastin 25 mg/g (2,5%)
Preparat Ultrafastin w postaci żelu zawiera 25 mg/g (2,5%) soli lizynowej ketoprofenu i może wywoływać działania niepożądane, których częstość występowania jest zróżnicowana. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje skórne, takie jak rumień, wyprysk, świąd i pieczenie (≥ 1/1000 do < 1/100). Rzadziej występują poważniejsze zmiany dermatologiczne, w tym nadwrażliwość na światło, pokrzywka oraz wyprysk pęcherzowy lub opryszczkowy (≥ 1/10 000 do < 1/1000). U pacjentów z alergią na kwas acetylosalicylowy i inne NLPZ może dojść do napadu astmy oskrzelowej. Ponadto, bardzo rzadko (< 1/10 000) obserwuje się nasilenie istniejącej niewydolności nerek, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z dysfunkcją nerek.
alergia na kwas acetylosalicylowy, astma oskrzelowa, działania niepożądane produktów leczniczych, ekspozycja słoneczna, fotodermatoza, interwencja medyczna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk skóry, pieczenie skóry, pokrzywka, przenikanie przez skórę, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, sól lizynowa ketoprofenu, świąd, tkanka podskórna, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, wyprysk opryszczkowy, wyprysk pęcherzowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Budesonide Easyhaler
Budesonide Easyhaler 400 μg/dawkę, będący wziewnym kortykosteroidem, nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy, gdzie konieczne jest stosowanie szybko działających leków rozszerzających oskrzela. Terapia budezonidem ma charakter profilaktyczny i wymaga regularnego stosowania, nawet w okresach bezobjawowych, bez nagłego odstawiania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów wcześniej leczonych dużymi dawkami kortykosteroidów doustnych lub wziewnych, ze względu na ryzyko niewydolności kory nadnerczy, zwłaszcza w sytuacjach stresowych, co może wymagać dodatkowego podania kortykosteroidów ogólnoustrojowych. Monitorowanie osi podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy (HPA) jest wskazane podczas zmiany terapii z doustnej na wziewną. Możliwe jest ujawnienie się wcześniej tłumionych objawów, takich jak alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, wyprysk czy bóle mięśniowo-stawowe, które powinny być leczone równolegle.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, bóle mięśniowo-stawowe, budezonid wziewny, cechy cushingoidalne, centralna chorioretinopatia surowicza, gruźlica płuc, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy HIV, jaskra, kandydoza jamy ustnej, ketokonazol, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczny, nadmierne wydzielanie śluzu, nieostre widzenie, niewydolność kory nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy, ostry napad duszności, paradoksalny skurcz oskrzeli, stan astmatyczny, wyprysk, zaburzenie czynności nerek, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pratyria 100 mg + 150 mg
Produkt leczniczy Pratyria, zawierający paliperydon palmitynian w dawkach 75 mg, 100 mg i 150 mg w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bezsenność (≥1/10), parkinsonizm, akatyzja, sedacja/senność, lęk, pobudzenie, bóle głowy, infekcje górnych dróg oddechowych, reakcje w miejscu wstrzyknięcia, zwiększenie masy ciała, nudności, zaparcia, biegunka oraz zaburzenia metaboliczne takie jak hiperglikemia i hiperprolaktynemia. Istotna jest zależność częstości występowania akatyzji oraz sedacji/senności od wielkości dawki, co wymaga indywidualizacji dawkowania i monitorowania pacjenta. Działania niepożądane dotyczą wielu układów, w tym nerwowego, psychicznego, metabolicznego, żołądkowo-jelitowego oraz skóry i tkanki podskórnej, co podkreśla konieczność kompleksowej oceny klinicznej i monitoringu parametrów metabolicznych oraz neurologicznych.
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, ból pleców, ból stawów, ból w jamie brzusznej, częstomocz, częstoskurcz, depresja, drżenie, dyskineza, dystonia, dysuria, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, infekcja górnych dróg oddechowych, lęk, łysienie, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, paliperydon palmitynian, parkinsonizm, pobudzenie, pokrzywka, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, ropień podskórny, rumień, sedacja, sucha skóra, świąd, trądzik, trombocytopenia, wymioty, wyprysk, wysypka, zapalenie migdałków, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zaparcie, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, zawroty głowy, zmęczenie, zmniejszenie apetytu, zmniejszenie liczby leukocytów, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fusacid H (20 mg + 10 mg)/g
Produkt leczniczy Fusacid H w postaci kremu zawiera 20 mg kwasu fusydynowego (w postaci półwodnej 20,3 mg) oraz 10 mg hydrokortyzonu octanu na gram preparatu. Na podstawie badań klinicznych szacuje się, że działania niepożądane występują u około 5% pacjentów. Do najczęściej obserwowanych należą reakcje skórne, takie jak nasilenie wyprysku, świąd, podrażnienie, uczucie pieczenia lub kłucia (częstość niezbyt częsta, tj. 1/1000 do <1/100). Rzadziej mogą pojawić się wysypka, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry oraz depigmentacja skóry o nieznanej częstości. Ze względu na obecność hydrokortyzonu, przy długotrwałym stosowaniu mogą wystąpić typowe działania niepożądane kortykosteroidów, takie jak atrofia skóry, teleangiektazje, rozstępy, zapalenie mieszków włosowych, nadmierne owłosienie, zapalenie skóry wokół ust oraz ogólnoustrojowe zahamowanie czynności kory nadnerczy.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atrofia skóry, depigmentacja skóry, działanie niepożądane, Fusacid H, hirsutyzm, hydrokortyzon octan, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, kora nadnerczy, kortykosteroid, kwas fusydynowy, parestezja, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, rozstępy skórne, świąd, teleangiektazja, układ immunologiczny, wyprysk, zaburzenie skóry, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry okołoustne - Leksykon substancji czynnych
Okserutyny – Działania niepożądane
Okserutyny, stosowane m.in. w preparacie Venoruton forte, charakteryzują się korzystnym profilem bezpieczeństwa, choć mogą wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony układu pokarmowego i skóry. Do najczęstszych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak bóle brzucha, biegunka, wzdęcia, dyskomfort i niestrawność, występujące z częstością rzadką (≥1/10 000 do <1/1000). Reakcje skórne, w tym wysypka, wyprysk i pokrzywka, również pojawiają się rzadko i mogą wymagać przerwania terapii, zwłaszcza gdy wskazują na reakcję alergiczną. Bardzo rzadkie (<1/10 000) są natomiast zaburzenia neurologiczne (zawroty i bóle głowy), reakcje nadwrażliwości, w tym rzekomoanafilaktyczne, które stanowią potencjalne zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, dyskomfort żołądkowy, dyspepsja, klasyfikacja MedDRA, leczenie przeciwalergiczne, nadwrażliwość, okserutyny, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja skórna, uderzenia gorąca, Venoruton, wyprysk, wysypka skórna, wzdęcia, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia naczyniowe, zaburzenia ogólne, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia skórne, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie neurologiczne, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Impetigo – Etiologia i przyczyny
Liszajec zakaźny (impetigo) to powierzchowna, wysoce zakaźna infekcja bakteryjna skóry, najczęściej dotykająca dzieci w wieku 2-5 lat. Etiologia obejmuje głównie Staphylococcus aureus (około 80% przypadków niepryszczykowego liszajca) oraz Streptococcus pyogenes (około 10%), z infekcjami mieszanymi w 10%. Liszajec pęcherzowy wywołuje niemal wyłącznie S. aureus, szczególnie szczepy koagulazo-dodatnie, produkujące toksyny złuszczające (eksfoliatyny A i B). Drogi zakażenia to przede wszystkim przerwanie ciągłości skóry (rany, otarcia, ukąszenia owadów) oraz współistniejące dermatozy (AZS, świerzb, ospa wietrzna). Czynniki predysponujące to m.in. wiek, ciepły i wilgotny klimat, zaburzenia immunologiczne, bliski kontakt w skupiskach ludzkich, niedożywienie i nieodpowiednia higiena. Nosicielstwo S. aureus i S. pyogenes, zwłaszcza w jamie nosowej, zwiększa ryzyko zakażenia i transmisji.
atopowe zapalenie skóry, doksycyklina, eksfoliatyna, gorączka reumatyczna, gronkowiec złocisty, kłębuszkowe zapalenie nerek, klindamycyna, kontaktowe zapalenie skóry, liszajec pęcherzowy, liszajec zakaźny, minocyklina, MRSA, ospa wietrzna, paciorkowiec grupy A, paciorkowiec ropotwórczy, PSGN, ropień skórny, świerzb, toksyna złuszczająca, tropizm tkankowy, wszawica, wyprysk, zakażenie HIV - Leksykon leków
Działania niepożądane – Erythromycinum Intravenosum TZF 300 mg
Erythromycinum Intravenosum TZF w dawce 300 mg, podawany dożylnie, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najpoważniejsze z nich dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym wydłużenia odstępu QT, tachyarytmii komorowej oraz torsade de pointes, które mogą prowadzić do zatrzymania krążenia i migotania komór. Konieczne jest monitorowanie EKG, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami rytmu serca lub przyjmujących inne leki wydłużające QT. Ponadto, erytromycyna może indukować hepatotoksyczność manifestującą się cholestatycznym lub wątrobowokomórkowym zapaleniem wątroby, niewydolnością wątroby, podwyższeniem enzymów wątrobowych oraz żółtaczką. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zapalenie trzustki, nudności, wymioty, biegunka oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, również mogą wystąpić, szczególnie po dużych dawkach leku. U niemowląt odnotowano przerostowe zwężenie odźwiernika.
agranulocytoza, eozynofilia, głuchota, gorączka, jadłowstręt, laktobionian erytromycyny, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, nadkażenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pokrzywka, przerostowe zwężenie odźwiernika, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, szumy uszne, tachyarytmia komorowa, torsade de pointes, wyprysk, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie krążenia, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hydroxyzinum PPH 10 mg
Chlorowodorek hydroksyzyny, substancja czynna leku Hydroxizine Genoptim, jest pochodną difenylometanu z grupy anksjolityków (kod ATC: N05BB01), charakteryzującą się brakiem hamującego wpływu na korę mózgową. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu aktywności wybranych obszarów podkorowych OUN, wykazując jednocześnie działanie spazmolityczne, sympatykolityczne oraz słabe powinowactwo do receptorów muskarynowych. Hydroksyzyna posiada potwierdzone działanie przeciwhistaminowe, skuteczne w łagodzeniu świądu w chorobach dermatologicznych (pokrzywka, wyprysk, zapalenie skóry), z przedłużonym efektem u pacjentów z niewydolnością wątroby, gdzie działanie może utrzymywać się do 96 godzin po podaniu pojedynczej dawki. EEG u zdrowych ochotników oraz testy psychometryczne u pacjentów potwierdzają właściwości anksjolityczne i sedacyjne hydroksyzyny, a badania polisomnograficzne wykazały, że dawka 50 mg (jednorazowa lub podzielona) wydłuża całkowity czas snu, skraca czas zasypiania i liczbę przebudzeń nocnych. W dawce dobowej 3 × 50 mg obserwowano zmniejszenie napięcia mięśniowego bez zaburzeń pamięci i objawów odstawienia po 4 tygodniach terapii.
anksjolityk, badanie polisomnograficzne, benzodiazepina, bezsenność, całkowity czas snu, chlorowodorek hydroksyzyny, choroba dermatologiczna, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwwydzielnicze, działanie przeciwwymiotne, działanie spazmolityczne, działanie sympatykolityczne, elektroencefalografia, fenotiazyna, lek psycholeptyczny, meprobamat, napięcie mięśniowe, niewydolność wątroby, objaw odstawienia, odczyn bąbel-rumień, pokrzywka, próba apomorfinowa, receptor muskarynowy, rezerpina, wydzielanie kwasu żołądkowego, wyprysk, zaburzenie lękowe, zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Monover
Preparat Monover zawiera 100 mg żelaza/ml w postaci derizomaltozy żelazowej i wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania pozajelitowego ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaktycznych i rzekomoanafilaktycznych. Reakcje te mogą wystąpić nawet u pacjentów wcześniej dobrze tolerujących pozajelitowe kompleksy żelaza. Szczególnie narażeni są pacjenci z alergiami, ciężką astmą, atopią oraz chorobami immunologicznymi lub zapalnymi. Monover powinien być podawany wyłącznie pod nadzorem personelu medycznego przeszkolonego w leczeniu reakcji anafilaktycznych, w miejscu wyposażonym w sprzęt do resuscytacji, a pacjent musi być obserwowany przez co najmniej 30 minut po podaniu. W przypadku wystąpienia objawów nietolerancji leczenie należy natychmiast przerwać.
adrenalina, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bakteriemia, ciężka astma, derizomaltoze żelazowa, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, porfiria późna skórna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz tętnicy wieńcowej, toczeń rumieniowaty układowy, wypływ okołożylny, wyprysk, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pulmicort Turbuhaler
Pulmicort Turbuhaler, zawierający budezonid w postaci proszku do inhalacji, jest stosowany w leczeniu chorób układu oddechowego, jednak nie jest przeznaczony do szybkiego łagodzenia objawów zaostrzeń astmy, gdzie wskazane są krótkodziałające leki rozszerzające oskrzela. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ryzykiem niewydolności kory nadnerczy, zwłaszcza tych leczonych długotrwale dużymi dawkami glikokortykosteroidów wziewnych lub po doraźnym leczeniu dużymi dawkami steroidów ogólnoustrojowych. W takich sytuacjach może być konieczne zwiększenie dawki glikokortykosteroidów doustnych w okresach stresu lub przed zabiegami chirurgicznymi. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może prowadzić do objawów ogólnoustrojowych, takich jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychiczne, co wymaga stosowania najmniejszej skutecznej dawki leku. Zaburzenia czynności wątroby mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych przez zmniejszenie eliminacji budezonidu, a interakcje z inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) należy minimalizować przez odpowiednie odstępy czasowe między podaniami leków.
budezonid, centralna chorioretinopatia surowicza, glikokortykosteroid doustny, gruźlica płuc, inhibitor izoenzymu CYP3A4, itrakonazol, jaskra, ketokonazol, leczenie przeciwgrzybicze, nadciśnienie, niewydolność kory nadnerczy, osteoporoza, otyłość centralna, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, spowolnienie wzrostu, twarz księżycowata, wyprysk, wziewny glikokortykosteroid, zaburzenie czynności wątroby, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Envil gardło 1,5 mg + 1 mg + 17,42 mg
Produkt leczniczy Envil gardło, zawierający 1,5 mg cetylopirydyniowego chlorku, 1,0 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego oraz 17,42 mg cynku glukonianu w formie tabletek do ssania, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Do najczęściej obserwanych należą reakcje skórne, takie jak rumień, świąd, wyprysk i pieczenie (niezbyt często), a także rzadkie, ale poważne ciężkie reakcje skórne (wyprysk pęcherzowy, pryszczowaty, pokrzywka), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. W obrębie układu pokarmowego rzadko występują nudności, bóle brzucha, biegunka, wymioty oraz metaliczny smak w ustach, a także zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. W układzie immunologicznym rzadko obserwuje się nadwrażliwość na światło słoneczne i ból głowy, natomiast w układzie nerwowym zgłaszano drgawki o nieznanej częstości, stanowiące poważne powikłanie wymagające pilnej interwencji. Bardzo rzadko może dochodzić do nasilenia istniejącej niewydolności nerek, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek.
aspartam, cetylopirydyniowy chlorek, charakterystyka produktu leczniczego, ciężkie reakcje skórne, drgawki, dysguezia, Envil gardło, fotosensytywność, glukonian cynku, lidokainy chlorowodorek, mannitol, niewydolność nerek, pieczenie, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcje skórne, rumień, świąd, tabletki do ssania, wyprysk, wyprysk pęcherzowy, wyprysk pryszczowaty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olfen Patch 140 mg
Olfen Patch 140 mg zawiera diklofenak sodowy w dawce 140 mg na plaster, stosowany miejscowo, co skutkuje znacznie niższym stężeniem leku w osoczu w porównaniu z podaniem doustnym, redukując ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą skóry i tkanki podskórnej, w tym zaczerwienienie, wyprysk, zapalenie skóry (alergiczne i kontaktowe), obrzęk, świąd oraz pieczenie, występujące u 1-10% pacjentów. Rzadziej (0,1-1%) mogą pojawić się zapalenie pęcherzowe skóry i suchość skóry, a bardzo rzadko (<0,01%) ciężka egzema, wysypka z owrzodzeniami oraz fotosensytyzacja. W bardzo rzadkich przypadkach (<0,01%) zgłaszano wysypkę krostkową oraz napad astmy, a także reakcje immunologiczne takie jak uogólniona wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktoidalne, które mogą zagrażać życiu.
diklofenak sodowy, działanie niepożądane, egzema, fotosensytyzacja, krwiak, napad astmy, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, plaster leczniczy, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, skurcz oskrzeli, suchość skóry, świąd, wyprysk, wysypka krostkowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie pęcherzowe skóry, zapalenie skóry, zapalenie skóry kontaktowe - Leksykon chorób i schorzeń
Hiperpotliwość – Objawy
Hiperpotliwość to stan charakteryzujący się nadmiernym wydzielaniem potu przekraczającym fizjologiczne potrzeby termoregulacji, dotykający około 1-3% populacji. Wyróżnia się dwa główne typy: pierwotną (ogniskową), występującą u 90% pacjentów, rozpoczynającą się zwykle w dzieciństwie lub okresie dojrzewania, z symetrycznym poceniem dłoni, stóp, pach i twarzy, oraz wtórną (uogólnioną), związaną z chorobami podstawowymi (np. cukrzycą, zaburzeniami tarczycy, nowotworami) lub lekami, często obejmującą całe ciało i występującą także nocą. Objawy obejmują widoczne krople potu, mokre plamy na ubraniach, lepkość skóry, a w ciężkich przypadkach zmiany skórne takie jak maceracja, pęknięcia i infekcje. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz testach, m.in. jodowo-skrobiowym i badaniach laboratoryjnych, a rozpoznanie pierwotnej hiperpotliwości wymaga obecności objawów przez co najmniej 6 miesięcy oraz spełnienia kryteriów takich jak pocenie symetryczne, występowanie co najmniej raz w tygodniu i brak pocenia podczas snu.
drożdżyca, gruczoł potowy, grzybica paznokci, grzybica stóp, hiperpotliwość, hiperpotliwość czaszkowo-twarzowa, hiperpotliwość dłoniowa, hiperpotliwość pachowa, hiperpotliwość pierwotna, hiperpotliwość stóp, hiperpotliwość wtórna, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, łuszczyca, maceracja skóry, nadmierna potliwość, nocne poty, objawy naczynioruchowe, pierwotna hiperpotliwość, test jodowo-skrobiowy, test potliwości, trądzik, układ współczulny, wyprysk, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symbella 0,03 mg + 2 mg
Produkt leczniczy Symbella, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadynonu octanu, wykazuje działania niepożądane obserwowane u ponad 20% pacjentek, w tym krwawienia śródcykliczne, plamienie, ból głowy oraz dyskomfort w piersiach. W badaniach klinicznych obejmujących 1629 kobiet najczęściej zgłaszano bóle głowy, zawroty, migreny, zaburzenia widzenia, nudności, wymioty, trądzik, zmiany pigmentacji skóry, uczucie ciężkości mięśniowo-szkieletowe oraz objawy ze strony układu rozrodczego, takie jak bolesne miesiączkowanie, upławy, mlekotok i powiększenie piersi. Dodatkowo odnotowano ryzyko nadciśnienia tętniczego, żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz tętniczych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentek z czynnikami ryzyka.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, chlormadynon octan, choroba Leśniowskiego-Crohna, dyskomfort w piersiach, etynyloestradiol, gruczolako-włókniak piersi, hipertrójglicerydemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, kandydoza narządów rodnych, krwawienie śródcykliczne, krwotok miesiączkowy, łagodny nowotwór wątroby, łuszczyca, łysienie, migrena, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na lek, nagła utrata słuchu, nastrój depresyjny, niedociśnienie tętnicze, nowotwór piersi, nowotwór szyjki macicy, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, plamienie, pokrzywka, przemijający napad niedokrwienny, rumień, rumień guzowaty, świąd, szum w uszach, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, trądzik, udar mózgu, upławy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wymioty, wyprysk, zaburzenie dróg żółciowych, zaburzenie widzenia, zakrzepica żylna, zapalenie pochwy, zapalenie spojówek, zapaść sercowo-naczyniowa, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół napięcia przedmiesiączkowego, złośliwy nowotwór wątroby, żylaki, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka bcg przeciwko gruźlicy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Szczepionka BCG (Bacillus Calmette-Guérin) jest żywą, osłabioną szczepionką przeciwgruźliczą, stosowaną globalnie u około 100 milionów noworodków rocznie, głównie w krajach o wysokiej endemicznosci gruźlicy. Jej skuteczność jest zmienna i zależy od wieku oraz regionu geograficznego, z ochroną utrzymującą się do 20 lat, a największą efektywnością w zapobieganiu ciężkim postaciom gruźlicy u niemowląt i małych dzieci (50-80% skuteczności w zapobieganiu gruźliczemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i postaci rozsianej). Ochrona zaczyna się po 6-8 tygodniach i trwa około 10-15 lat. Szczepionka jest podawana śródskórnie, zwykle w górną część lewego ramienia, a po podaniu obserwuje się charakterystyczne reakcje miejscowe, takie jak pęcherzyk i owrzodzenie, które goją się do 3 miesięcy. Przeciwwskazania obejmują m.in. immunosupresję, ciążę, dodatni wynik próby tuberkulinowej (≥5 mm) oraz wcześniejsze szczepienie BCG. Szczepionka może powodować fałszywie dodatnie wyniki testu tuberkulinowego, dlatego u zaszczepionych preferuje się testy IGRA, które nie reagują krzyżowo z BCG.
Bacillus Calmette-Guérin, gruźlica płuc, gruźlica prosówkowa, gruźlica wielolekooporna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, IGRA, immunosupresja, izoniazyd, lek immunosupresyjny, MDR-TB, Mycobacterium bovis, Mycobacterium leprae, owrzodzenie Buruli, podanie dożylne, podanie śródskórne, prątki niegruźlicze, próba Mantoux, próba tuberkulinowa, rak pęcherza moczowego, rekombinowany szczep BCG, rifampicyna, steroid, szczepionka BCG, test uwalniania interferonu gamma, trąd, wyprysk - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cyxodil
Cyxodil (cyklezonid) to wziewny kortykosteroid stosowany w leczeniu astmy, który wymaga ostrożności u pacjentów z aktywną lub przebyłą gruźlicą płuc oraz infekcjami grzybiczymi, wirusowymi lub bakteryjnymi, pod warunkiem ich odpowiedniego leczenia. Lek nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy ani stanu astmatycznego, gdzie konieczne jest stosowanie krótkodziałających leków rozszerzających oskrzela. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może prowadzić do działań ogólnoustrojowych, takich jak zespół Cushinga, niewydolność nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychologiczne. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki podtrzymującej oraz regularne monitorowanie wzrostu u dzieci i młodzieży.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma, cechy cushingoidalne, ciężka niewydolność wątroby, cyklezonid, czynność kory nadnerczy, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, inhibitor CYP3A4, jaskra, ketokonazol, kobicystat, kortykosteroid, kortykosteroid wziewny, lek rozszerzający oskrzela, napad astmy, niewydolność nadnerczy, paradoksalny skurcz oskrzeli, prednizolon, stan astmatyczny, świsty oskrzelowe, wyprysk, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Opokan-keto 25 mg/g
Opokan-keto w postaci żelu zawiera 25 mg ketoprofenu w 1 g i może wywoływać działania niepożądane, które są klasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Najczęściej zgłaszane są miejscowe reakcje skórne, takie jak rumień, świąd, wyprysk i uczucie pieczenia (częstość niezbyt częsta: ≥1/1 000 do <1/100). Rzadko obserwuje się nadwrażliwość na światło, pokrzywkę oraz ciężkie reakcje skórne, w tym wyprysk pęcherzowy lub pryszczykowaty. Reakcje ze strony układu immunologicznego obejmują rzadkie reakcje nadwrażliwości oraz bardzo rzadki obrzęk naczynioruchowy (<1/10 000). Z częstością nieznaną odnotowano poważne reakcje alergiczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny i reakcje anafilaktyczne. U pacjentów z alergią na kwas acetylosalicylowy i NLPZ może wystąpić napad astmy oskrzelowej, choć częstość tego powikłania nie jest dokładnie określona.
astma oskrzelowa, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, fotowrażliwość, ketoprofen żel, kwas acetylosalicylowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, przewlekła niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, wyprysk pęcherzowy, wyprysk pryszczykowaty - Leksykon substancji czynnych
Alkohol etylowy – Dawkowanie i sposób podawania
Spirytus skażony hibitanem 0,5% Coel to preparat dezynfekcyjny zawierający 650 mg alkoholu etylowego na gram (760 g/l etanolu 96%) oraz 25 mg chlorheksydyny na gram, stosowany miejscowo na skórę. Preparat wykazuje skuteczność w dezynfekcji pola operacyjnego (stosowany nierozcieńczony, jednorazowo przed zabiegiem), myciu rąk przed operacjami i innymi zabiegami (3-5 ml nierozcieńczonego preparatu, stosowanego przed każdą procedurą inwazyjną lub zabiegiem, z dokładnym rozprowadzeniem przez minimum 30 sekund) oraz w przechowywaniu wyjałowionych narzędzi chirurgicznych (roztwór 1:5000 z dodatkiem 0,1% azotynu sodowego, do 12 godzin, z całkowitym zanurzeniem narzędzi). Preparat wymaga odczekania do całkowitego wyschnięcia po aplikacji na skórę.
alkohol etylowy, azotyn sodu, chlorheksydyna, dezynfekcja pola operacyjnego, działanie dezynfekcyjne, nadwrażliwość, narzędzia chirurgiczne, pole operacyjne, preparat miejscowy, procedura inwazyjna, procedura medyczna, reakcja alergiczna, spirytus skażony hibitanem, środek dezynfekcyjny, wyprysk, zabieg chirurgiczny, zmiana skórna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketospray forte 100 mg/mL
Ketospray Forte, zawierający ketoprofen 100 mg/ml w formie aerozolu do stosowania na skórę, może wywoływać działania niepożądane głównie o charakterze miejscowym, takie jak rumień, wyprysk, świąd i pieczenie (częstość niezbyt częsta: ≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej obserwuje się reakcje nadwrażliwości na światło, pokrzywkę oraz ciężkie zmiany skórne, w tym wyprysk pęcherzowy lub pryszczykowaty, które mogą się rozprzestrzeniać poza miejsce aplikacji lub mieć charakter uogólniony. Reakcje ze strony układu immunologicznego, takie jak wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy oraz inne manifestacje alergiczne, występują z częstością nieznaną i stanowią poważne zagrożenie, zwłaszcza u pacjentów z alergią na kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ, u których stosowanie leku jest przeciwwskazane. Ponadto, bardzo rzadko zgłaszano zaostrzenie przewlekłej niewydolności nerek, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z istniejącą dysfunkcją nerek.
aerozol na skórę, astma, dysfunkcja nerek, działanie niepożądane, fotodermatoza, ketoprofen, krążenie ogólnoustrojowe, kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, przewlekła niewydolność nerek, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, wyprysk pęcherzowy, wyprysk pryszczykowaty, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vessel due F 250 LSU
Sulodeksyd, substancja czynna leku Vessel due F, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, potwierdzony badaniami klinicznymi na 3258 pacjentach oraz danymi z monitoringu po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwuje się działania ze strony układu pokarmowego, takie jak ból w nadbrzuszu, biegunka, ból żołądka i nudności, a także zawroty głowy w obrębie układu nerwowego i ucha. Rzadziej występują objawy skórne (wysypka, wyprysk, rumień, pokrzywka) oraz reakcje miejscowe po podaniu pozajelitowym (ból i krwiak w miejscu iniekcji). Bardzo rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują krwawienia z przewodu pokarmowego, utratę przytomności, obrzęk naczynioruchowy, niedokrwistość oraz wybroczyny.
ból nadbrzusza, ból żołądka, dyspepsja, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie żołądkowe, krwiak w miejscu podania, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, podanie pozajelitowe, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, smołowaty stolec, sulodeksyd, utrata przytomności, wybroczyna, wyprysk, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Diklofenak epolaminy – Przeciwwskazania stosowania
Diklofenak epolaminy, stosowany miejscowo w formie plastrów (Diklofenak Viatris zawiera 180 mg substancji czynnej, co odpowiada 140 mg diklofenaku sodowego), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na diklofenak, kwas acetylosalicylowy, inne NLPZ oraz składniki pomocnicze takie jak metylu i propylu parahydroksybenzoesan (E218, E216) i glikol propylenowy. Należy unikać stosowania u osób z reakcjami alergicznymi po NLPZ (astma, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, ostry nieżyt nosa), uszkodzeniami skóry (wysiękowe zapalenie, wyprysk, zakażenia, oparzenia, rany), aktywną chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy oraz w III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko powikłań okołoporodowych. Preparat jest również przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 16 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
aplikacja przezskórna, astma, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, diklofenak epolaminy, glikol propylenowy, kwas acetylosalicylowy, metylu parahydroksybenzoesan, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostry nieżyt nosa, plaster leczniczy, pokrzywka, propylu parahydroksybenzoesan, przewód tętniczy Botalla, reakcja fotouczuleniowa, trymestr ciąży, wchłanianie systemowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, wysiękowe zapalenie skóry, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakażone zmiany skórne, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Predasol 50 mg
Predasol to preparat zawierający prednizolonu sodu bursztynian, glikokortykosteroid stosowany pozajelitowo w stanach nagłych wymagających szybkiej interwencji, dostępny w dawkach 25 mg, 50 mg, 250 mg oraz 1000 mg. Wskazania obejmują wstrząs anafilaktyczny (po adrenalinie), obrzęk płuc wywołany toksynami (chlor, izocyjaniany, siarkowodór, fosgen, azot, ozon), zachłyśnięcie sokiem żołądkowym, ciężki napad astmy oporny na bronchodilatatory, obrzęk mózgu o różnej etiologii, pseudokrup, ostre schorzenia hematologiczne (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, ostra plamica małopłytkowa), ciężkie choroby skóry (pęcherzyca zwykła, erytrodermia, ostry wyprysk), ostry odrzut przeszczepu nerki, zespół Dresslera oraz ciężkie choroby zakaźne w skojarzeniu z terapią przeciwdrobnoustrojową. Preparat jest również stosowany w ostrym przełomie nadnerczowym. Dawkowanie dostosowuje się do wieku i masy ciała pacjenta, a preparat występuje w formie proszku i rozpuszczalnika do roztworu do wstrzykiwań lub infuzji.
dur brzuszny, erytrodermia, glikokortykosteroid, gruźlica, guz mózgu, napad astmy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, odrzucanie przeszczepu, pęcherzyca zwykła, plamica małopłytkowa, prednizolonu sodu bursztynian, przełom nadnerczowy, pseudokrup, ropień mózgu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawał mięśnia sercowego, zespół Dresslera, zespół pozawałowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pantopraz 40 mg 40 mg
Pantoprazol w dawce 40 mg, stosowany w postaci pantoprazolu sodowego półtorawodnego, może wywoływać działania niepożądane u około 5% pacjentów. Najczęściej obserwowane objawy to biegunka i ból głowy, występujące u około 1% pacjentów. Wśród poważniejszych działań niepożądanych, o częstości nieznanej, odnotowano ciężkie zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, małopłytkowość, leukopenia oraz pancytopenia. Ponadto, lek może indukować reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję i wstrząs anafilaktyczny, wymagające natychmiastowej interwencji. Niezbyt często obserwuje się hiperlipidemie, zmiany masy ciała, zaburzenia snu, a także zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych (aminotransferazy, γ-GT). Hipomagnezemia, hipokalcemia i hiponatremia występują z częstością nieznaną, co wymaga monitorowania elektrolitów u pacjentów długotrwale leczonych.
agranulocytoza, biegunka, bilirubina, ból głowy, depresja, dezorientacja, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omam, pancytopenia, pantoprazol, pantoprazol sodowy, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, wysypka skórna, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zawrót głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, złamanie kości nadgarstka, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Arnithei 24 g/100 g
Żel Arnithei, zawierający nalewkę z kwiatu arniki (Arnica montana L.) w stężeniu 24 g/100 g oraz substancje pomocnicze, takie jak makrogologlicerol hydroksystearynian (40) w ilości 3 g i etanol w stężeniu około 24% m/m, może wywoływać działania niepożądane o charakterze alergicznym. Do najczęstszych objawów należą świąd, zaczerwienienie skóry oraz wyprysk w miejscu aplikacji, jednak częstość ich występowania nie została precyzyjnie określona z powodu ograniczonych danych epidemiologicznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nadwrażliwością na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), ze względu na zwiększone ryzyko reakcji alergicznych.
arnica montana, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, działanie niepożądane, etanol, grudka, leczenie objawowe, makrogologlicerolu hydroksystearynian, manifestacja skórna, nadwrażliwość na rośliny astrowate, nalewka z kwiatu arniki, pęcherzyk, przekrwienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja skórna, reakcja zapalna, rodzina astrowatych, rumień, stosunek korzyści do ryzyka, swędzenie skóry, świąd, wyprysk, zaczerwienienie skóry, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara 0,5%
Spirytus Skażony Hibitanem 0,5% Amara to preparat do stosowania zewnętrznego zawierający chloroheksydyny diglukonian w stężeniu 0,5 g/100 g oraz 67-73% (V/V) etanolu, co odpowiada do 584 mg etanolu w 1 ml płynu. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na chloroheksydynę lub składniki pomocnicze oraz nie powinien być stosowany na uszkodzoną skórę, w tym rany otwarte, oparzenia, zmiany zapalne (np. wypryski, łuszczyca w fazie aktywnej) oraz owrzodzenia, ze względu na ryzyko podrażnienia i opóźnienia gojenia. Wysoka zawartość etanolu stanowi dodatkowe ograniczenie u osób z nietolerancją alkoholu miejscowo, nadwrażliwością na preparaty alkoholowe oraz u pacjentów z tendencją do nadmiernego wysuszania skóry.
absorpcja systemowa, błona śluzowa, chloroheksydyny diglukonian, etanol, łuszczyca, nadwrażliwość, nietolerancja alkoholu, oparzenie, owrzodzenie, rana otwarta, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, środek antyseptyczny, środek dezynfekcyjny, stosowanie zewnętrzne, uszkodzona skóra, wyprysk, wywiad alergologiczny, zmiana zapalna skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Alvesco 160
Alvesco 160, zawierający cyklezonid w dawce 160 μg na inhalację, jest wziewnym kortykosteroidem wymagającym ostrożności u pacjentów z aktywną lub przebyłą gruźlicą płuc oraz infekcjami grzybiczymi, wirusowymi lub bakteryjnymi, pod warunkiem odpowiedniego leczenia. Lek nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy ani jako lek doraźny, dlatego pacjent powinien mieć dostęp do szybkodziałającego leku rozszerzającego oskrzela. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może prowadzić do działań ogólnoustrojowych, takich jak niewydolność nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychologiczne, co wymaga stosowania najmniejszej skutecznej dawki podtrzymującej i regularnej kontroli wzrostu u młodych pacjentów.
aktywność psychoruchowa, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, Alvesco, cyklezonid, depresja, działanie ogólnoustrojowe, funkcja kory nadnerczy, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, inhibitor CYP3A4, jaskra, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, lek rozszerzający oskrzela, napad astmy, niewydolność nadnerczy, niewydolność wątroby, paradoksalny skurcz oskrzeli, prednizolon, stan astmatyczny, wyprysk, zaburzenie behawioralne, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fastum 25 mg/g
Żel Fastum zawierający ketoprofen 25 mg/g jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ketoprofen lub substancje pomocnicze, w tym etanol (307 mg/g żelu) oraz składniki zapachowe (cytral, cytronellol, kumaryna, farnezol, geraniol, d-limonen, linalol). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także historia reakcji alergicznych na NLPZ, fotowrażliwość, astma aspirynowa oraz alergiczne reakcje skórne po stosowaniu ketoprofenu lub pokrewnych substancji. Preparatu nie należy aplikować na uszkodzoną, zmienioną chorobowo skórę (np. wyprysk, trądzik, zakażenia, rany otwarte), aby uniknąć nasilenia stanu zapalnego i zwiększonego wchłaniania leku. Stosowanie w III trymestrze ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko dla płodu i komplikacje okołoporodowe, a u dzieci poniżej 15 roku życia brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność.
alergiczny nieżyt nosa, astma, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, fenofibrat, filtr UV, fotowrażliwość, ketoprofen, kwas acetylosalicylowy, kwas tiaprofenowy, leczenie przeciwbólowe, leczenie przeciwzapalne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, reakcja fotowrażliwości, schorzenie dermatologiczne, stan zapalny, substancja czynna, substancja pomocnicza, trądzik, trzeci trymestr ciąży, wyprysk, zakażenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gerdin 20 mg 20 mg
Podczas terapii pantoprazolem (Gerdin 20 mg) działania niepożądane występują u około 5% pacjentów, z najczęstszymi objawami takimi jak biegunka i ból głowy (około 1%). Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (≤1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród poważnych działań z nieznaną częstością występują agranulocytoza, małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia, reakcje anafilaktyczne, hiponatremia, hipomagnezemia, uszkodzenia wątroby, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz śródmiąższowe zapalenie nerek. Niezbyt często obserwuje się hiperlipidemię, zaburzenia snu, zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych, wysypki skórne i zmiany masy ciała, natomiast rzadko depresję, zaburzenia widzenia, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy oraz złamania kości biodrowej, nadgarstka lub kręgosłupa.
agranulocytoza, biegunka, ból głowy, depresja, enzym wątrobowy, fotowrażliwość, ginekomastia, hiperbilirubinemia, hiperlipidemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość jamy ustnej, świąd, tabletka dojelitowa, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wykwit skórny, wymioty, wyprysk, wysypka skórna, wzdęcie, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawrót głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Trądzik noworodkowy – Diagnostyka i diagnoza
Trądzik noworodkowy (neonatal acne) dotyka około 20% zdrowych noworodków w wieku 2-4 tygodni życia i charakteryzuje się obecnością drobnych grudek, krostek oraz zaskórników, głównie na twarzy (policzki, czoło, broda). Diagnoza opiera się na badaniu klinicznym, uwzględniającym wiek dziecka, charakter i lokalizację zmian oraz brak objawów ogólnych. Kluczowe jest różnicowanie trądziku noworodkowego od innych dermatoz, takich jak prosaki, neonatal cephalic pustulosis, atopowe zapalenie skóry, potówki, łojotokowe zapalenie skóry, reakcje alergiczne oraz infekcje bakteryjne lub wirusowe. Trądzik noworodkowy ustępuje zwykle samoistnie w ciągu kilku tygodni do miesięcy, nie pozostawiając blizn, w przeciwieństwie do trądziku niemowlęcego, który pojawia się po 6 tygodniu życia i może trwać do 2-3 lat z ryzykiem bliznowacenia.
atopowe zapalenie skóry, badanie kliniczne, bliznowacenie, dermatolog dziecięcy, endokrynolog dziecięcy, grudka, hirsutyzm, hormony płciowe, infekcja skórna, konsultacja dermatologiczna, łojotokowe zapalenie skóry, Malassezia, posiew bakteriologiczny, potówka, poziom hormonów, prosak, przedwczesne dojrzewanie płciowe, reakcja alergiczna, test diagnostyczny, testosteron, trądzik niemowlęcy, trądzik noworodkowy, wiek kostny, wirylizacja, wyprysk, zaburzenie hormonalne, zaskórnik - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Linomag 200 mg/g
Linomag w postaci maści o stężeniu 200 mg/g, zawierającej olej lniany z nasion lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum L.), stosuje się miejscowo na zmiany skórne z częstotliwością od 1 do 3 razy na dobę, w zależności od rodzaju schorzenia oraz wieku pacjenta. W przypadku łuszczycy i wyprysku u dzieci i niemowląt zaleca się aplikację 2-3 razy na dobę, co zapewnia optymalne efekty terapeutyczne. Maść można stosować bezpośrednio na skórę w cienkiej warstwie lub w formie grubszego nałożenia na opatrunek, który następnie umieszcza się na zmienionym chorobowo obszarze skóry. Dorośli z łuszczycą i wypryskiem stosują lek 1-3 razy na dobę, analogicznie do innych schorzeń skóry u wszystkich grup wiekowych.
- Leksykon substancji czynnych
Tiomersal – Przeciwwskazania stosowania
Tiomersal, obecny w produkcie TRUE Test 36 w stężeniu 7 mikrogramów/cm² (6 mikrogramów na płatek), jest stosowany w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Główne przeciwwskazania do wykonania testów płatkowych z tiomersalem obejmują ciężkie lub uogólnione aktywne zapalenie skóry, które może prowadzić do nasilenia zmian i fałszywie dodatnich wyników, oraz nadwrażliwość na substancje pomocnicze zawarte w plastrach testowych. Testy należy odroczyć do czasu ustąpienia ostrych objawów choroby skóry. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z aktywnym wypryskiem w miejscu aplikacji, w trakcie terapii immunosupresyjnej lub kortykosteroidowej oraz u osób z historią silnych reakcji alergicznych na związki rtęci.
alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, konserwant, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, organiczny związek rtęci, reakcja anafilaktyczna, substancja uczulająca, terapia immunosupresyjna, terapia kortykosteroidowa, test płatkowy, tiomersal, TRUE Test, uogólnione zapalenie skóry, wynik fałszywie dodatni, wyprysk, związek rtęci - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ribuspir 200 mcg/dawkę odmierzoną
Budezonid w postaci aerozolu inhalacyjnego Ribuspir (200 μg/dawkę) wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od ciężkości astmy i fazy leczenia. U dorosłych i dzieci powyżej 12 lat z ciężką astmą dawka początkowa wynosi 200 μg (1 rozpylenie) 2-4 razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 1600 μg/dobę w okresach zaostrzeń. Dawka podtrzymująca to zwykle 200 μg na dobę. U dzieci 6-12 lat standardowa dawka to 200 μg na dobę, z możliwością zwiększenia do 400 μg. W przypadku zmiany terapii z doustnych kortykosteroidów na Ribuspir, zaleca się początkowe stosowanie 200 μg 2-4 razy na dobę wraz z kortykosteroidami doustnymi przez około 10 dni, a następnie stopniowe zmniejszanie dawki doustnej do minimalnej skutecznej. Efekt terapeutyczny pojawia się zwykle w ciągu 10 dni, a w przypadku obfitej wydzieliny oskrzelowej wskazane jest krótkotrwałe leczenie skojarzone z doustnymi kortykosteroidami. Zaostrzenia astmy bakteryjnej wymagają jednoczesnego podania antybiotyków i zwiększenia dawki Ribuspiru.
aerozol inhalacyjny, budezonid, ciężka astma, czop śluzowy, komora inhalacyjna, kortykosteroidy doustne, kortykosteroidy wziewne, lepkość śluzu, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, wydzielina oskrzelowa, wyprysk, zabieg chirurgiczny, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zaostrzenie astmy, zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon chorób i schorzeń
Eozynofilowe zapalenie przełyku – Zapobieganie i profilaktyka
Eozynofilowe zapalenie przełyku (EoE) to przewlekłe, immunologiczne schorzenie wymagające długoterminowego leczenia, które opiera się na trzech filarach: leczeniu dietetycznym, farmakoterapii oraz regularnym monitorowaniu stanu pacjenta. Dieta eliminacyjna, szczególnie eliminacja mleka (1FED), wykazuje skuteczność porównywalną do bardziej restrykcyjnej diety sześciu pokarmów (6FED), umożliwiając remisję u około 61% pacjentów. Farmakoterapia obejmuje inhibitory pompy protonowej (PPI), które indukują remisję u około 69% chorych, oraz miejscowe glikokortykosteroidy, skuteczne u około 82% pacjentów, stanowiące podstawę leczenia przeciwzapalnego. Nowością jest dupilumab – przeciwciało monoklonalne przeciwko IL-4Rα, zatwierdzone przez FDA, szczególnie wskazane u pacjentów opornych na standardowe terapie oraz z towarzyszącym astmą lub ciężkim wypryskiem. Poszerzanie przełyku jest rekomendowane w przypadku zwężeń powodujących dysfagię, jednak nie zapobiega nawrotom zapalenia.
alergen pokarmowy, biopsja przełyku, dieta elementarna, dupilumab, dylatacja przełyku, dysfagia, eozynofilowe zapalenie przełyku, immunomodulator, inhibitor pompy protonowej, kromoglikan sodowy, leczenie pierwszego rzutu, leczenie podtrzymujące, lek anty-TNF, miejscowy glikokortykosteroid, nawrót objawów, remisja histologiczna, schorzenie immunologiczne, stenoza przełyku, terapia anty-IgE, terapia biologiczna, wyprysk, zwężenie przełyku