Specjalne ostrzeżenia
Pronasal Control
Pronasal Control, zawierający mometazonu furoinian w dawce 50 mikrogramów na dawkę w formie aerozolu do nosa, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z aktywnymi lub przebyłymi gruźliczymi zakażeniami układu oddechowego oraz u osób z nieleczonymi infekcjami grzybiczymi, bakteryjnymi lub wirusowymi. Długotrwałe stosowanie preparatu wymaga regularnej kontroli błony śluzowej nosa, a w przypadku miejscowego zakażenia grzybiczego konieczne jest przerwanie terapii lub wdrożenie leczenia przeciwgrzybiczego. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z perforacją przegrody nosowej. Krwawienia z nosa, choć częstsze niż w grupie placebo, mają zwykle łagodny przebieg i ustępują samoistnie. Mometazon może wywołać ogólnoustrojowe działania kortykosteroidowe, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zaćmę, jaskrę oraz zaburzenia psychiczne, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Pronasal Control
Pronasal Control (mometazonu furoinian 50 mikrogramów/dawkę) jako aerozol do nosa w postaci zawiesiny wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące bezpieczeństwa terapii tym produktem leczniczym.1
Ryzyko immunosupresji
Pronasal Control należy stosować ze szczególną ostrożnością, a w niektórych przypadkach całkowicie unikać podawania, u pacjentów z aktywnymi lub nieaktywnymi gruźliczymi zakażeniami układu oddechowego. Podobna ostrożność dotyczy pacjentów z nieleczonymi zakażeniami grzybiczymi, bakteryjnymi lub ogólnoustrojowymi zakażeniami wirusowymi.2
Pacjenci przyjmujący kortykosteroidy, które mogą wywierać działanie immunosupresyjne, powinni zostać poinformowani o potencjalnym ryzyku związanym z ekspozycją na określone choroby zakaźne, szczególnie ospę wietrzną i odrę. W przypadku kontaktu z tymi chorobami pacjent powinien niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.3
Działania miejscowe dotyczące nosa
Pacjenci stosujący Pronasal Control przez kilka miesięcy lub dłużej wymagają regularnych badań kontrolnych w celu oceny stanu błony śluzowej nosa i wykrycia ewentualnych zmian patologicznych. W przypadku rozwoju miejscowego zakażenia grzybiczego błony śluzowej nosa lub gardła konieczne jest przerwanie terapii mometazonem lub wdrożenie odpowiedniego leczenia przeciwgrzybiczego.4
Utrzymujące się podrażnienie błony śluzowej nosogardła stanowi wskazanie do zaprzestania stosowania produktu Pronasal Control. Nie zaleca się stosowania tego produktu leczniczego u pacjentów z perforacją przegrody nosowej ze względu na ryzyko powikłań.5
W badaniach klinicznych krwawienia z nosa występowały u pacjentów stosujących mometazon częściej w porównaniu z placebo. Należy jednak podkreślić, że krwawienia te miały zazwyczaj łagodny charakter i ustępowały samoistnie bez konieczności interwencji medycznej.6
Działania ogólnoustrojowe kortykosteroidów
Mimo miejscowego stosowania donosowego, mometazonu furoinian może wywołać ogólnoustrojowe działania kortykosteroidowe, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek przez dłuższy okres. Ryzyko wystąpienia działań ogólnoustrojowych jest jednak znacząco mniejsze w porównaniu z kortykosteroidami stosowanymi doustnie. Należy pamiętać, że reakcja na lek może różnić się między pacjentami oraz zależeć od konkretnego preparatu kortykosteroidowego.7
Potencjalne działania ogólnoustrojowe, które mogą wystąpić podczas terapii, obejmują:8
- Zespół Cushinga i cushingoidalny wygląd twarzy
- Zahamowanie czynności kory nadnerczy
- Opóźnienie wzrostu u dzieci i młodzieży
- Zaćmę i jaskrę
- Zaburzenia psychiczne i zmiany zachowania, takie jak:
- nadmierna aktywność psychoruchowa
- zaburzenia snu
- lęk
- depresja
- agresja (szczególnie u dzieci)
Podczas stosowania kortykosteroidów donosowych zgłaszano przypadki podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego, co wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka jaskry.9
Zmiana terapii z ogólnoustrojowych kortykosteroidów
Szczególnej uwagi wymagają pacjenci, u których dokonano zamiany długotrwale stosowanych kortykosteroidów o działaniu ogólnoustrojowym na Pronasal Control. Zaprzestanie podawania kortykosteroidów działających ogólnie może prowadzić do niewydolności kory nadnerczy, która może utrzymywać się przez kilka miesięcy do momentu pełnego przywrócenia czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA).10
Jeżeli u pacjenta występują objawy przedmiotowe i podmiotowe niewydolności kory nadnerczy lub objawy odstawienne, takie jak:11
- Ból stawów i/lub ból mięśni – dolegliwości bólowe ze strony układu mięśniowo-szkieletowego
- Znużenie – przewlekłe zmęczenie i osłabienie
- Depresja początkowa – obniżenie nastroju, apatia, utrata zainteresowań
Należy powrócić do leczenia ogólnie działającymi kortykosteroidami pomimo ustąpienia objawów nosowych oraz zastosować dodatkowe metody leczenia wspomagającego.12
Zmiana terapii z kortykosteroidów ogólnoustrojowych na donosowe może również ujawnić wcześniej istniejące choroby alergiczne, które były hamowane przez leczenie ogólne, takie jak alergiczne zapalenie spojówek czy wyprysk.13
Dawkowanie a czynność nadnerczy
Stosowanie dawek Pronasal Control większych niż zalecane może spowodować znaczące klinicznie zahamowanie czynności kory nadnerczy. W przypadku stosowania wyższych dawek należy rozważyć dodatkowe podanie kortykosteroidów o działaniu ogólnym w okresach zwiększonego stresu fizjologicznego lub przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi.14
Leczenie skojarzone
Mimo że stosowanie Pronasal Control pozwala na skuteczną kontrolę objawów zapalenia błony śluzowej nosa u większości pacjentów, w niektórych przypadkach może być wskazane dodatkowe leczenie uzupełniające. Dotyczy to szczególnie łagodzenia objawów ocznych towarzyszących alergii.15
Zaburzenia widzenia
Zarówno ogólnoustrojowe, jak i miejscowe stosowanie kortykosteroidów może powodować zaburzenia widzenia. Jeżeli u pacjenta wystąpią objawy takie jak:16
- Nieostre widzenie – pogorszenie ostrości wzroku
- Inne zaburzenia widzenia – zmiany w polu widzenia, trudności z adaptacją do ciemności
Należy rozważyć skierowanie pacjenta do specjalisty okulisty w celu ustalenia możliwych przyczyn tych zaburzeń. Diagnoza różnicowa powinna uwzględniać:17
- Zaćmę – zmętnienie soczewki oka
- Jaskrę – wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego
- Centralną chorioretinopatię surowiczą (CSCR) – rzadką chorobę siatkówki, którą obserwowano po ogólnoustrojowym i miejscowym stosowaniu kortykosteroidów
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania