wyprysk
Wyprysk (egzema) to nieswoista, zapalna choroba skóry charakteryzująca się różnorodnym obrazem klinicznym i przewlekłym przebiegiem. Może mieć podłoże genetyczne (wyprysk atopowy), alergiczne (wyprysk kontaktowy) lub wynikać z innych przyczyn (wyprysk pieniążkowaty, wyprysk potnicowy). Główne objawy obejmują zaczerwienienie, świąd, obrzęk, grudki, pęcherzyki, sączenie, a w późniejszych fazach złuszczanie i lichenifikację.
W patomechanizmie wyprysku uczestniczą zarówno mechanizmy immunologiczne (nadwrażliwość typu IV w wyprysku kontaktowym, nadmierna produkcja przeciwciał IgE w wyprysku atopowym), jak i zaburzenia bariery naskórkowej. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu klinicznym, testach płatkowych i punktowych oraz oznaczeniu poziomu IgE.
Leczenie wyprysku jest kompleksowe i obejmuje unikanie czynników wyzwalających, odbudowę bariery naskórkowej (emolienty), leczenie przeciwzapalne (miejscowe glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny), leczenie przeciwświądowe (leki przeciwhistaminowe) oraz w ciężkich przypadkach – fototerapię lub leczenie ogólne (cyklosporyna, dupilumab). Właściwa edukacja pacjenta i profilaktyka nawrotów stanowią integralną część terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nebulin
Produkt leczniczy Nebulin zawierający budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych typowych dla wziewnych glikokortykosteroidów. Budezonid nie jest wskazany do doraźnego łagodzenia ostrych napadów astmy, gdzie preferowane są krótko działające leki rozszerzające oskrzela. Należy monitorować pacjentów pod kątem zakażeń grzybiczych jamy ustnej, które mogą wymagać leczenia przeciwgrzybiczego lub czasowego przerwania terapii. Konieczne jest unikanie jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) ze względu na ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Szczególną uwagę należy zwrócić podczas przejścia z doustnych glikokortykosteroidów na wziewne, gdyż istnieje ryzyko przemijającej niewydolności kory nadnerczy, zwłaszcza u pacjentów leczonych dużymi dawkami lub długotrwale. W sytuacjach stresowych lub przed zabiegami chirurgicznymi wskazane jest zwiększenie dawki glikokortykosteroidów doustnych, aby zapobiec dekompensacji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
aktywność glikokortykosteroidowa, alergiczny nieżyt nosa, biodostępność leku, budezonid, centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfunkcja nadnerczy, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid wziewny, gruźlica płuc, grzybicze zakażenie dróg oddechowych, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP 3A4, jaskra, ketokonazol, leczenie przeciwgrzybicze, lek rozszerzający oskrzela, nadaktywność psychoruchowa, niedobór kortyzolu, niewydolność kory nadnerczy, oś hormonalna, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, wirusowe zakażenie dróg oddechowych, wodnisty wyciek z nosa, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze jamy ustnej, zaostrzenie POChP, zespół Cushinga, zespół odstawienia steroidów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Soprobec
Produkt leczniczy Soprobec, stosowany wziewnie, wymaga precyzyjnej techniki inhalacji oraz regularnego, codziennego stosowania, nawet w okresach bezobjawowych, aby zapewnić skuteczną kontrolę astmy. Nie jest przeznaczony do leczenia ostrych napadów astmy, gdzie konieczne jest stosowanie szybko działających leków rozszerzających oskrzela. Nagłe przerwanie terapii jest niewskazane, a pogorszenie kontroli choroby, objawiające się częstszym użyciem leków doraźnych, wymaga ponownej oceny leczenia. Długotrwałe stosowanie wziewnych kortykosteroidów, zwłaszcza w dużych dawkach, może prowadzić do działań ogólnoustrojowych, takich jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz objawy psychiczne. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki oraz regularne monitorowanie wzrostu u pacjentów pediatrycznych.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, cechy cushingoidalne, centralna chorioretinopatia surowicza, duszność, gruźlica, hipoglikemia, jadłowstręt, kandydoza jamy ustnej, kortykosteroid wziewny, lek przeciwhistaminowy, lek rozszerzający oskrzela, nadmierna aktywność psychoruchowa, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, nieostre widzenie, obniżenie rezerwy nadnerczowej, osteoporoza, ostry napad astmy, ostry przełom nadnerczowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, świszczący oddech, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Interakcje leku – Alyostal 100 I.R./ml lub 100 I.C./ml
Reaktywność skóry na alergeny podczas testów skórnych punktowych z wyciągami alergenowymi jest istotnie modyfikowana przez różne leki, co wymaga szczegółowego wywiadu farmakologicznego przed badaniem. Doustne leki przeciwhistaminowe blokujące receptor H1 wykazują najsilniejszy wpływ (++++) i powinny być odstawione na 2-7 dni przed testem. Inne leki o znaczącym wpływie to imipramina (++++) z okresem odstawienia do 21 dni, fenotiazyny (+ do ++) do 10 dni oraz miejscowe kortykosteroidy (+ do ++). Leczenie światłem UV, zwłaszcza metodą PUVA, może wpływać na wyniki testów przez okres do 4 tygodni (+++). Leki takie jak donosowe i blokujące receptor H2 przeciwhistaminowe, kortykosteroidy stosowane ogólnie lub wziewnie, montelukast oraz swoista immunoterapia mają minimalny lub brak wpływu na wyniki testów.
beta-adrenolityk, donosowy lek przeciwhistaminowy, dopamina, epinefryna, fenotiazyna, imipramina, immunoterapia swoista, inhibitor MAO, klonidyna, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid ogólnoustrojowy, kortykosteroid wziewny, lek anksjolityczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy H1, lek przeciwhistaminowy H2, łuszczyca, montelukast, PUVA, reakcja anafilaktyczna, reaktywność skóry, test skórny punktowy, wyciąg alergenowy, wyprysk - Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry (azs) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawracająca choroba zapalna skóry, charakteryzująca się świądem i zmianami wypryskowymi, występująca zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Metaanalizy wskazują, że u 20% dzieci objawy utrzymują się przez co najmniej 8 lat, a u mniej niż 5% po 20 latach. Wczesny początek choroby (przed 2. rokiem życia) wiąże się z niższym ryzykiem przetrwałych objawów. Czynniki ryzyka przewlekłości to m.in. ekspozycja na alergeny (pyłki, dym papierosowy, detergenty), historia atopii w rodzinie oraz miejsce zamieszkania. AZS często nasila się między 2. a 4. rokiem życia, a u dorosłych może ulegać zaostrzeniom pod wpływem czynników środowiskowych i zawodowych. Około 30% pacjentów rozwija astmę, a 35% alergiczny nieżyt nosa, jednak przebieg marszu atopowego jest zmienny i nieprzewidywalny. Badania kohortowe wykazały zwiększone ryzyko współistnienia chorób autoimmunologicznych i nowotworów, takich jak chłoniak Hodgkina (HR 1,85) czy choroba Leśniowskiego-Crohna (HR 1,62).
alergen powietrznopochodny, alergiczny nieżyt nosa, alergie pokarmowe, astma, atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna choroba wątroby, biomarker prognostyczny, celiakia, chłoniak Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna skóry, dipeptydylopeptydaza 4, łysienie plackowate, marsz atopowy, mięczak zakaźny, mutacja genu filagryny, periostyna, pokrzywka, poziom IgE, sensytyzacja IgE, świąd, tralokinumab, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, zaburzenie snu, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aescin 20 mg
Lek Aescin w dawce 20 mg alfa-escyny może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Do najczęstszych należą reakcje skórne, takie jak alergiczne zapalenie skóry objawiające się świądem, wysypką, rumieniem, wypryskiem lub pokrzywką (rzadko, ≥ 1/10000 – < 1/1000). Bardzo rzadko (< 1/10000) mogą wystąpić ciężkie reakcje alergiczne, niekiedy z krwawieniem, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Niezbyt często (≥ 1/1000 - < 1/100) obserwuje się zawroty i bóle głowy, a także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i dyskomfort żołądkowy, prawdopodobnie związane z miejscowym drażnieniem błony śluzowej. Bardzo rzadko odnotowano tachykardię i nadciśnienie tętnicze, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
Aescin, alergiczne zapalenie skóry, alfa-escyna, biegunka, ból głowy, ciężka reakcja alergiczna, dyskomfort żołądkowy, krwotok z dróg rodnych, nadciśnienie tętnicze, nudności, podrażnienie błony śluzowej, pokrzywka, produkt leczniczy, przewód pokarmowy, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, świąd, tachykardia, wymioty, wyprysk, wysypka skórna, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Chlorotetracyklina – Wskazania do stosowania
Chlorotetracyklina, dostępna w Polsce m.in. w preparacie Chlorocyclinum 3% (30 mg chlorotetracykliny chlorowodorku w 1 g maści), jest antybiotykiem z grupy tetracyklin stosowanym miejscowo w leczeniu powierzchownych ropnych zakażeń skóry wywołanych przez bakterie wrażliwe na tetracykliny. Wskazania obejmują ropne powikłania oparzeń i odmrożeń, ropne powikłania alergicznych chorób skóry (np. wyprysk, świerzbiączka) w skojarzeniu z kortykosteroidami oraz różne postaci trądziku, zwłaszcza grudkowo-krostkowego (acne papulo-pustulosa). W trądziku ropowiczym (acne phlegmonosa) chlorotetracyklina pełni rolę uzupełniającą terapię doustnymi retinoidami, przyspieszając ustępowanie zmian i zmniejszając ryzyko blizn. Preparat stosuje się 2-3 razy dziennie, nakładając cienką warstwę na oczyszczoną i osuszoną skórę, a leczenie trwa zwykle 1-2 tygodnie do ustąpienia objawów.
acne papulo-pustulosa, antybiotykoterapia systemowa, chlorotetracyklina chlorowodorek, Cutibacterium acnes, działanie keratolityczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, izotretynoina, kortykosteroid, monoterapia, nadtlenek benzoilu, odmrożenie, Propionibacterium acnes, retinoid, ropne zakażenie skóry, świerzbiączka, szczepionka przeciw wściekliźnie, terapia skojarzona, tetracykliny, trądzik grudkowo-krostkowy, trądzik ropowiczy, trądzik zapalny, wyprysk, zakażenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Diklofenak sodu – Przeciwwskazania stosowania
Diklofenak sodu, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), stosowany miejscowo w postaci aerozolu DIKY 4% (40 mg/g), posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na diklofenak lub składniki pomocnicze, w tym lecytynę sojową (100 mg/g), co jest szczególnie istotne u pacjentów uczulonych na soję i orzeszki ziemne. Ponadto, u pacjentów z historią astmy aspirynowej, pokrzywki lub ostrego zapalenia błony śluzowej nosa po NLPZ, stosowanie diklofenaku jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko reakcji krzyżowej. Preparat nie powinien być stosowany u dzieci i młodzieży poniżej 14. roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa oraz u kobiet w trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego płodu i powikłań okołoporodowych.
astma aspirynowa, czynność skurczowa macicy, diklofenak sodu, etanol bezwodny, glikol propylenowy, infekcja skórna, kwas acetylosalicylowy, lecytyna sojowa, nadciśnienie płucne noworodka, nadwrażliwość na substancję czynną, napad astmy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostre zapalenie błony śluzowej nosa, podrażnienie skóry, pokrzywka, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, trzeci trymestr ciąży, wchłanianie systemowe, wyprysk - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flutixon Neb
Leczenie astmy za pomocą flutykazonu propionianu wymaga systematycznego, stopniowego zwiększania dawki oraz regularnej oceny klinicznej i czynnościowej płuc w celu optymalizacji terapii. Flutixon Neb jest wskazany wyłącznie do codziennego stosowania profilaktycznego i nie zastępuje leków ratunkowych ani doustnych lub dożylnych steroidów w ostrych zaostrzeniach. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ciężką astmą, u których zwiększona częstość stosowania krótko działających beta2-mimetyków wskazuje na pogorszenie kontroli choroby i wymaga rewizji leczenia, w tym ewentualnego zwiększenia dawki wziewnych kortykosteroidów lub wprowadzenia steroidów doustnych. Monitorowanie pacjentów obejmuje także ocenę potencjalnych działań niepożądanych, takich jak paradoksalny skurcz oskrzeli, podwyższone stężenie glukozy we krwi oraz objawy ogólnoustrojowe związane z długotrwałym stosowaniem dużych dawek (≥1000 µg/dobę), w tym zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci, osteoporozę, zaćmę, jaskrę oraz zaburzenia psychiczne.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, badanie czynnościowe płuc, beta2-mimetyk, cechy cushingoidalne, ciężka astma, ciężki napad astmy, flutykazon propionian, gruźlica płuc, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibitor CYP3A, jadłowstręt, jaskra, kortykosteroid doustny, krótkodziałający lek rozszerzający oskrzela, lek przeciwhistaminowy, niewydolność kory nadnerczy, osteoporoza, ostry przełom nadnerczowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, prednizolon, rytonawir, steryd ogólnoustrojowy, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zaostrzenie astmy, zespół Cushinga, zmniejszenie mineralnej gęstości kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bilaxten 10 mg
Bilastyna, stosowana w dawkach 10 mg u dzieci (2-11 lat) oraz 20 mg u dorosłych i młodzieży (12-17 lat), wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z placebo. W badaniach klinicznych u dzieci najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy (2,1% vs 1,2% placebo), alergiczne zapalenie spojówek (1,4% vs 2,0%), zapalenie błony śluzowej nosa (1,0% vs 1,2%) oraz ból brzucha (1,0% vs 1,2%). U dorosłych i młodzieży przyjmujących bilastynę 20 mg najczęstsze działania niepożądane to ból głowy (4,01% vs 3,38% placebo), senność (3,06% vs 2,86%), zawroty głowy (0,83% vs 0,59%) oraz zmęczenie (0,83% vs 1,32%). Działania te występowały z podobną częstością w grupach placebo, co potwierdza dobrą tolerancję leku.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, alergiczne zapalenie spojówek, arytmia zatokowa, bezsenność, biegunka, bilastyna, blok prawej odnogi, ból brzucha, ból głowy, ból nadbrzusza, częstoskurcz, duszność, dyskomfort jamy brzusznej, kołatanie serca, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk warg, opryszczka twarzy, podrażnienie oka, pokrzywka, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, senność, suchość jamy ustnej, świąd, szumy uszne, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, utrata świadomości, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wyprysk, wzmożone pragnienie, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Acetylocysteina – Działania niepożądane
Acetylocysteina, stosowana jako mukolityk oraz antidotum w zatruciu paracetamolem, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha oraz zapalenie jamy ustnej (częstość niezbyt częsta, tj. ≥1/1000 do <1/100 pacjentów). Reakcje nadwrażliwości, w tym świąd, pokrzywka, wysypka i obrzęk naczynioruchowy, występują niezbyt często, natomiast bardzo rzadko (częstość <1/10 000) mogą pojawić się ciężkie reakcje alergiczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny czy zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella), które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji. Niezbyt często obserwuje się także objawy ze strony układu nerwowego (ból głowy), układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, niedociśnienie tętnicze) oraz układu oddechowego (duszność, skurcz oskrzeli), szczególnie u pacjentów z astmą oskrzelową lub chorobami serca.
acetylocysteina, agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ciężka reakcja skórna, duszność, gorączka, hiperamonemia, hiperwentylacja, krwotok, lek przeciwzakrzepowy, nadreaktywność oskrzeli, niedociśnienie tętnicze, niedotlenienie, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, sinica, skurcz oskrzeli, środek mukolityczny, świąd, szumy uszne, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wyprysk, wysypka, zaburzenia wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie żyły, zatrucie paracetamolem, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kłącza pięciornika – Wskazania do stosowania
Wyciąg z kłącza pięciornika (Tormentillae extractum fluidum) w stężeniu 3% jest składnikiem maści Tormexal forte, która dodatkowo zawiera tlenek cynku (20%), ichtamol (2%) oraz boraks (1%). Preparat wykazuje działanie przeciwzapalne, ściągające, antybakteryjne i regenerujące, co czyni go wskazanym w leczeniu zmian wypryskowych, oparzeń I stopnia oraz łagodnego trądziku pospolitego. Kompleksowe działanie składników aktywnych pozwala na skuteczne łagodzenie objawów zapalnych, świądu oraz podrażnień skóry, a także wspomaga procesy regeneracyjne naskórka. Postać maści umożliwia efektywne dostarczenie substancji czynnych do zmienionych chorobowo obszarów skóry.
boraks, działanie antybakteryjne, działanie antyseptyczne, działanie keratolityczne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwłojotokowe, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, garbniki, ichtamol, lanolina, monoterapia, nadwrażliwość, oparzenie I stopnia, oparzenie termiczne, terapia skojarzona, tlenek cynku, Tormentillae extractum fluidum, trądzik pospolity, wyciąg z kłącza pięciornika, wyprysk, wyprysk kontaktowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pantoprazole Kalceks 40 mg
Pantoprazol Kalceks w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań wykazuje profil działań niepożądanych obserwowanych u około 5% pacjentów. Działania te klasyfikowane są według częstości występowania: częste (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt częste (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadkie (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadkie (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Do istotnych działań niepożądanych należą agranulocytoza, trombocytopenia, leukopenia i pancytopenia, które mogą manifestować się infekcjami i krwawieniami, a także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiponatremia, hipomagnezemia, hipokalcemia i hipokaliemia, mogą występować z nieznaną częstością i mają znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście hipomagnezemii. W sferze psychicznej obserwuje się zaburzenia snu, depresję, dezorientację, omamy i splątanie, szczególnie u pacjentów predysponowanych. Często występują bóle i zawroty głowy, a także zaburzenia smaku i parestezje.
agranulocytoza, aminotransferaza, biegunka, bilirubina, ból głowy, ból mięśnia, ból stawu, depresja, dezorientacja, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omam, osłabienie, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśnia, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wyprysk, wysypka skórna, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zakrzepowe zapalenie żył, zaparcie, zawrót głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości, zmęczenie, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketotifen Stulln 0,25 mg/ml
Ketotifen Stulln w postaci kropli do oczu (0,25 mg/ml) wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia narządu wzroku, z częstością występowania od bardzo często (≥1/10) do niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Najczęściej obserwuje się podrażnienie oczu, ból oczu, punkcikowate zapalenie rogówki oraz punktową nadżerkę nabłonka rogówki. Niezbyt często występują niewyraźne widzenie podczas aplikacji, zespół suchego oka, zaburzenia powiek, zapalenie spojówek, światłowstręt oraz wylew spojówkowy. Dodatkowo, niezbyt często zgłaszane są reakcje nadwrażliwości, ból głowy, suchość w jamie ustnej, reakcje skórne (wysypka, wyprysk, pokrzywka) oraz senność. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano również reakcje alergiczne o częstości nieznanej, w tym miejscowe kontaktowe zapalenie skóry, obrzęk oczu, świąd i obrzęk powiek oraz uogólnione reakcje alergiczne, takie jak obrzęk twarzy i zaostrzenie astmy lub egzemy.
ból oczu, egzema, ketotifen, kontaktowe zapalenie skóry, krwawienie podspojówkowe, nadwrażliwość, nadżerka nabłonka rogówki, niewyraźne widzenie, obrzęk oczu, obrzęk powiek, obrzęk twarzy, podrażnienie oczu, pokrzywka, punkcikowate zapalenie rogówki, reakcja alergiczna, suchość jamy ustnej, światłowstręt, uogólniona reakcja alergiczna, wylew spojówkowy, wyprysk, zaburzenia powiek, zapalenie spojówek, zespół suchego oka - Leksykon substancji czynnych
Betametazon – Wskazania do stosowania
Betametazon jest silnym kortykosteroidem stosowanym w leczeniu różnorodnych stanów zapalnych i alergicznych, dostępny w wielu postaciach farmaceutycznych, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do rodzaju i lokalizacji schorzenia. W dermatologii preparaty miejscowe betametazonu są wskazane m.in. w łuszczycy (z wyłączeniem uogólnionych zmian), atopowym zapaleniu skóry, wypryskach, liszaju płaskim, toczeniu rumieniowatym krążkowym oraz alergicznym i kontaktowym zapaleniu skóry. Preparaty złożone, zawierające betametazon w połączeniu z gentamycyną, kwasem fusydynowym, klotrymazolem lub kwasem salicylowym, rozszerzają spektrum działania o zwalczanie wtórnych zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, co jest szczególnie istotne w stanach zapalnych skóry powikłanych infekcjami. Preparaty takie jak Diprolene czy Daivobet są stosowane w ciężkich i opornych na leczenie postaciach chorób skóry, w tym łuszczycy i atopowego zapalenia skóry. Betametazon w formie roztworu do wstrzykiwań (Celestone, Diprophos) znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych i przewlekłych schorzeń endokrynologicznych, reumatologicznych, alergicznych, dermatologicznych oraz hematologicznych, a także w stanach nagłych, takich jak wstrząs czy obrzęk mózgu.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, Candida albicans, choroba Crohna, dermatofit, dysfagia, gentamycyna, grzybica pachwin, klotrymazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas fusydynowy, kwas salicylowy, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczyca plackowata, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość samoistna, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk mózgu, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, pęcherzyca, przerost nadnerczy, Pseudomonas aeruginosa, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, świerzbiączka guzkowa, świerzbiączka ograniczona, toczeń rumieniowaty krążkowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, zapalenie błony maziowej, zapalenie kaletek maziowych, zapalenie kości i stawów, zapalenie tarczycy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddychania, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmisartan Orion 40 mg
Telmisartan Orion w dawce 40 mg wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z placebo, z ogólną częstością działań niepożądanych odpowiednio 41,4% vs 43,9%. Nie stwierdzono zależności częstości działań niepożądanych od dawki, płci, wieku ani rasy pacjenta. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują rzadkie reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy (częstość ≥1/10 000 do <1/1 000), które mogą prowadzić do zgonu, oraz ostrą niewydolność nerek wymagającą natychmiastowej interwencji. W badaniu PRoFESS zaobserwowano zwiększoną częstość posocznicy u pacjentów leczonych telmisartanem, co wymaga dalszej obserwacji i analizy mechanizmu. Hiperkaliemia występuje niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), a hipoglikemia rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) u pacjentów z cukrzycą.
bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból mięśniowy, ból pleców, ból ścięgna, ból stawowy, bradykardia, depresja, duszność, eozynofilia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, kurcze mięśni, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność nerek, nieżyt żołądka, obrzęk naczynioruchowy, podwyższona fosfokinaza kreatynowa, podwyższona kreatynina, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rumień, śródmiąższowa choroba płuc, suchość jamy ustnej, świąd, tachykardia, toksyczne uszkodzenie skóry, wymioty, wyprysk, wysypka skórna, wzdęcie brzucha, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie pęcherza, zapalenie zatok, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Metylodibromoglutaronitryl – Przeciwwskazania stosowania
Metylodibromoglutaronitryl, obecny w preparacie TRUE Test 36 w stężeniu 5 µg/cm² (4,1 µg na płatek), jest kluczowym alergenem stosowanym w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Przeciwwskazania do jego zastosowania obejmują aktywne, ciężkie lub uogólnione zapalenie skóry, obecność zmian chorobowych w miejscu aplikacji (np. wyprysk, rumień), a także nadwrażliwość na substancje pomocnicze preparatu. Test należy odroczyć u pacjentów przyjmujących leki immunosupresyjne i kortykosteroidy, które mogą maskować reakcję alergiczną, prowadząc do fałszywie ujemnych wyników. Szczególną ostrożność zaleca się u kobiet w ciąży i karmiących piersią, gdzie decyzja o wykonaniu testu powinna być indywidualnie rozważona.
alergen testowy, alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, dermatoza, fałszywie ujemny wynik, fałszywy wynik, konserwant, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, łuszczyca, metylodibromoglutaronitryl, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, płatek testowy, rumień, substancja czynna, substancja testowa, test płatkowy, układ immunologiczny, uogólnione aktywne zapalenie skóry, wyprysk - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ibuprofen Alkaloid-INT 50 mg/g
Ibuprofen Alkaloid-INT w postaci żelu o stężeniu 50 mg/g jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ibuprofen lub inne składniki preparatu, w tym substancje zapachowe takie jak linalol, d-limonen, cytral i cytronellol. Nie należy go stosować u osób z historią reakcji nadwrażliwości na NLPZ, w tym astmy indukowanej NLPZ, skurczu oskrzeli, pokrzywki, zapalenia błony śluzowej nosa czy obrzęku naczynioruchowego. Preparat nie powinien być aplikowany na uszkodzoną, zapalną, zakażoną skórę, wyprysk ani błony śluzowe, gdyż może to prowadzić do nasilenia objawów, opóźnienia gojenia oraz zwiększenia ryzyka działań niepożądanych. Ponadto, stosowanie żelu jest przeciwwskazane u kobiet w trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko powikłań takich jak przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u płodu, nadciśnienie płucne noworodka, zaburzenia czynności nerek płodu oraz zwiększone ryzyko krwawień u matki i dziecka.
absorpcja systemowa, astma indukowana NLPZ, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, błona śluzowa, choroba nerek, choroba wrzodowa żołądka, łuszczyca, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość, nadwrażliwość na ibuprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, otwarta rana, pokrzywka, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, reakcja alergiczna, skłonność do krwawień, skurcz oskrzeli, substancja pomocnicza, trombocytopenia, trzeci trymestr ciąży, wyprysk, zaburzenie czynności nerek, zakażenie skóry, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Astma – Epidemiologia
Astma jest jedną z najczęstszych przewlekłych chorób układu oddechowego, dotykającą globalnie ponad 262 miliony osób, z roczną śmiertelnością około 455 000 przypadków. Częstość występowania astmy waha się od 1% do 18% w zależności od regionu, z wyższą zapadalnością w krajach rozwiniętych i wśród osób o niższym statusie ekonomicznym. W USA astma dotyka około 8,7% populacji, a w Kanadzie częstość wzrosła z 6,5% do 10,8% w ciągu dekady. Występują istotne różnice demograficzne: u dzieci astma jest częstsza u chłopców (7,0%) niż u dziewcząt (5,4%), natomiast u dorosłych częściej chorują kobiety (10,8%) niż mężczyźni (6,5%). Osoby rasy czarnej i rdzenni mieszkańcy Ameryki wykazują najwyższe wskaźniki zachorowań, a status społeczno-ekonomiczny jest silnie skorelowany z ciężkością przebiegu choroby. Otyłość znacząco zwiększa ryzyko astmy (49,5% wśród osób otyłych), a palenie tytoniu pogarsza przebieg choroby.
alergiczny nieżyt nosa, astma ciężka, astma dziecięca, astma zawodowa, atak astmy, choroba niezakaźna, czynność płuc, elektroniczna dokumentacja medyczna, lek ratunkowy, oddział ratunkowy, ograniczenie przepływu powietrza, otyłość, podstawowa opieka zdrowotna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stan zapalny dróg oddechowych, świszczący oddech, system wspomagania decyzji klinicznych, układ oddechowy, wskaźnik masy ciała, wyprysk, zanieczyszczenie powietrza, zanieczyszczenie środowiska - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cyxodil
Cyklezonid w postaci aerozolu inhalacyjnego (Cyxodil) wymaga ścisłego monitorowania i edukacji pacjenta, ze względu na ryzyko działań niepożądanych typowych dla kortykosteroidów wziewnych. Lek nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy ani stanu astmatycznego, gdzie konieczne jest stosowanie krótkodziałających leków rozszerzających oskrzela. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może prowadzić do działań ogólnoustrojowych, takich jak zespół Cushinga, niewydolność nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychologiczne. U dzieci zaleca się regularne monitorowanie wzrostu i dostosowanie dawki do najmniejszej skutecznej. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby konieczna jest szczególna ostrożność ze względu na zwiększoną ekspozycję na lek i ryzyko działań niepożądanych.
aktywność psychoruchowa, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, antybiotykoterapia, astma, cecha cushingoidalna, cyklezonid, działanie ogólnoustrojowe, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, inhalator, inhibitor CYP3A4, jaskra, kortykosteroid wziewny, leczenie przeciwgrzybicze, lek rozszerzający oskrzela, napad duszności, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nadnerczy, niewydolność wątroby, obturacja, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, powikłanie okulistyczne, stan astmatyczny, steroid systemowy, technika inhalacyjna, wyprysk, zaburzenie behawioralne, zaburzenie czynności nadnerczy, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cortiment MMX
Produkt leczniczy Cortiment MMX (9 mg) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z infekcjami, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, osteoporozą, wrzodem trawiennym, jaskrą, zaćmą oraz u osób z rodzinnym wywiadem cukrzycy lub jaskry. Stosowanie kortykosteroidów może maskować objawy zakażeń i upośledzać odpowiedź immunologiczną, a także prowadzić do zaburzeń widzenia, takich jak zaćma, jaskra czy centralna chorioretinopatia surowicza (CSCR). U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby istnieje ryzyko zwiększonej dostępności ogólnoustrojowej budezonidu, co może nasilać działania niepożądane, w tym jaskrę. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki po zakończeniu terapii, aby uniknąć zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. W trakcie odstawiania mogą pojawić się objawy niedostatecznego działania glikokortykosteroidów, takie jak ból mięśni, zmęczenie, ból głowy, nudności i wymioty, co może wymagać tymczasowego zwiększenia dawki.
ból mięśniowo-stawowy, budezonid, centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie immunosupresyjne, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, inhibitor CYP3A4, jaskra, ketokonazol, kontrola glikemii, laktoza jednowodna, lecytyna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na orzeszki ziemne, niedobór laktazy, nieostre widzenie, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, odpowiedź immunologiczna, odra, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ospa wietrzna, osteoporoza, reakcja zapalna, wrzód trawienny, wyprysk, zaburzenie afektywne, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Cushinga, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Pęcherzyca pęcherzowa – Objawy
Pęcherzyca pęcherzowa (bullous pemphigoid) to najczęstsza autoimmunologiczna choroba pęcherzowa podskórna, dotykająca głównie osoby w wieku 60-80 lat, z przewlekłym przebiegiem trwającym od kilku miesięcy do 5 lat. Choroba manifestuje się dwoma fazami: prodromalną, charakteryzującą się świądem i niespecyficznymi zmianami skórnymi (rumień, grudki, wysypka), oraz fazą pęcherzową, gdzie pojawiają się napięte pęcherze o średnicy 1-5 cm, wypełnione przejrzystym lub krwistym płynem, lokalizujące się głównie na ramionach, pachach, nogach, brzuchu i fałdach skórnych. Zajęcie błon śluzowych występuje rzadko (10-30%) i zwykle nie jest klinicznie istotne. Przebieg choroby cechuje się okresami zaostrzeń i remisji, z ryzykiem nawrotów do 50% w ciągu 3 miesięcy po przerwaniu leczenia. Pęcherze goją się zwykle bez blizn w ciągu 7-10 dni, choć mogą pozostawić przebarwienia. Choroba wiąże się z wysokim ryzykiem powikłań, w tym zakażeń bakteryjnych i sepsy, szczególnie u osób starszych z osłabioną odpornością.
beta-bloker, błona śluzowa, choroba Alzheimera, choroba autoimmunologiczna pęcherzowa, choroba immunopęcherzowa, choroba neurologiczna, choroba Parkinsona, demencja, egzema, faza prodromalna, hiperpigmentacja, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek neuroleptyczny, nowotwór hematologiczny, opryszczka zwykła, ospa wietrzna, padaczka, pęcherz skórny, pęcherzyca pęcherzowa, półpasiec, posocznica, przeciwciało anty-BP180, remisja choroby, rumień, ryzyko śmiertelności, świąd skóry, udar mózgu, wyprysk, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie wirusowe, zmiana skórna - Leksykon substancji czynnych
Mupirocyna – Wskazania do stosowania
Mupirocyna jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, stosowanym miejscowo w leczeniu pierwotnych i wtórnych zakażeń skóry wywołanych przez wrażliwe drobnoustroje, w tym Staphylococcus aureus (w tym MRSA), Streptococcus pyogenes oraz niektóre bakterie Gram-ujemne. Preparaty dostępne są w formie maści, kremu oraz maści do nosa, z różnymi wskazaniami klinicznymi: maść i krem (Bactroban, Mupirox, Soltopin, Taconal) stosuje się w leczeniu liszajca, zapalenia mieszków włosowych, czyraczności oraz wtórnych zakażeń bakteryjnych na podłożu dermatoz, a także profilaktycznie w drobnych ranach i otarciach. Maść do nosa (Bactroban maść do nosa, Mupina) jest dedykowana eliminacji nosicielstwa gronkowców, w tym MRSA, co ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu rozprzestrzeniania zakażeń, zwłaszcza w środowisku szpitalnym. Preparaty mogą być stosowane u pacjentów od 8 tygodnia życia (Soltopin) lub od 1 roku życia (Mupina).
antybiotyk ogólnoustrojowy, czyraczność, dekolonizacja MRSA, gronkowiec złocisty, liszajec, liszajec zakaźny, maść do nosa, MRSA, mupirocyna, nawracające zakażenie skóry, nosicielstwo gronkowca złocistego, obniżona odporność, ognisko epidemiczne MRSA, paciorkowiec ropotwórczy, pałeczka hemofilna, pałeczka okrężnicy, wtórne zakażenie skóry, wyprysk, zakażenie skórne, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – ACC classic 20 mg/ml
Acetylocysteina w postaci roztworu doustnego ACC classic (20 mg/ml) może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwuje się reakcje nadwrażliwości (≥1/1000 do <1/100), ból głowy, szumy uszne, tachykardię, nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha, zapalenie jamy ustnej oraz objawy skórne takie jak pokrzywka, wysypka, obrzęk naczynioruchowy, świąd i wyprysk. Rzadziej występują duszność i skurcz oskrzeli (≥1/10 000 do <1/1000), niestrawność, gorączka oraz niedociśnienie tętnicze. Bardzo rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu są wstrząs anafilaktyczny, krwotok oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (<1/10 000). W przypadku wystąpienia zmian skórnych i błon śluzowych konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i konsultacja lekarska.
ACC classic, acetylocysteina, agregacja płytek krwi, astma, biegunka, ból brzucha, ból głowy, duszność, gorączka, krwotok, nadreaktywność oskrzeli, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, roztwór doustny, skurcz oskrzeli, świąd, szumy uszne, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, zapalenie jamy ustnej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vitaminum B12-SF 1000 mcg/ml
Preparat Vitaminum B12-SF w postaci cyjanokobalaminy (1000 µg/ml, roztwór do wstrzykiwań) jest generalnie dobrze tolerowany, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu. Najpoważniejsze z nich to bardzo rzadkie (<1/10 000) reakcje anafilaktyczne lub anafilaktoidalne, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Inne działania niepożądane obejmują zaburzenia skórne, takie jak trądzik, wyprysk i pokrzywka, również o częstości bardzo rzadkiej (<1/10 000). Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak niestrawność, nudności, wymioty oraz łagodna przemijająca biegunka, występują z częstością nieznaną i mają zazwyczaj charakter przejściowy. W miejscu podania mogą pojawić się objawy miejscowe, takie jak pieczenie, swędzenie, zaczerwienienie, hipertermia oraz mrowienie, które zwykle ustępują samoistnie.
biegunka przemijająca, cyjanokobalamina, niestrawność, nudności, parestezje, pieczenie miejsca podania, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja pokrzywkowa, świąd miejsca podania, trądzik, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wyprysk, zaburzenie immunologiczne, zaburzenie skórne, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka – Epidemiologia
Pokrzywka jest powszechnym schorzeniem dermatologicznym, dotykającym 15-25% populacji w ciągu życia, z globalną chorobowością szacowaną na 86 milionów osób w 2017 roku. Ostra pokrzywka (<6 tygodni) występuje częściej niż przewlekła (>6 tygodni), której punktowa chorobowość wynosi 0,1-1,8%. Przewlekła pokrzywka spontaniczna (CSU) dotyka głównie kobiety (2:1 do 4:1) i najczęściej występuje w wieku 20-40 lat. U dzieci pokrzywka występuje z częstością 2-7%, a przewlekła pokrzywka u 0,1-3%. Choroba ma zróżnicowaną epidemiologię geograficzną i socjoekonomiczną, z wyższą częstością w regionach o niższym PKB i niższym wskaźniku rozwoju społeczno-demograficznego (SDI). Występują różne podtypy, w tym pokrzywka indukowana (CIndU) z częstością 0,5% w populacji ogólnej i 20-30% wśród przewlekłych przypadków, oraz rzadsze formy jak pokrzywka słoneczna i opóźniona pokrzywka z ucisku (DPU). Średni czas trwania przewlekłej pokrzywki wynosi 2-5 lat, a 60% pacjentów nie osiąga remisji w ciągu 5 lat.
alergiczny nieżyt nosa, astma, atopia, atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna choroba tarczycy, bąbel pokrzywkowy, bezsenność, choroba atopowa, depresja, leczenie przeciwhistaminowe, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, pokrzywka indukowana, pokrzywka ostra, pokrzywka przewlekła, pokrzywka słoneczna, przewlekła pokrzywka spontaniczna, skala UAS7, wyprysk - Leksykon substancji czynnych
Prednizolon – Wskazania do stosowania
Prednizolon, będący glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego, immunosupresyjnego i przeciwalergicznego, znajduje zastosowanie w wielu stanach klinicznych, zarówno w formie parenteralnej (Predasol), jak i doustnej oraz miejscowej (Alpicort, Alpicort E). Postać parenteralna jest wskazana w stanach nagłych, takich jak wstrząs anafilaktyczny (po podaniu adrenaliny), obrzęk płuc wywołany toksynami, ciężki napad astmy, obrzęk mózgu, ostra niewydolność kory nadnerczy czy pseudokrup. Ponadto, prednizolon jest stosowany w transplantologii (ostre odrzucanie nerki), chorobach hematologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, ostra plamica małopłytkowa), zespole Dresslera oraz poważnych stanach dermatologicznych, takich jak pęcherzyca zwykła, erytrodermia i ostry wyprysk. W terapii zakażeń ciężkich i stanów toksycznych (gruźlica, dur brzuszny) prednizolon pełni rolę terapii adjuwantowej, zawsze w połączeniu z leczeniem przeciwdrobnoustrojowym.
dur brzuszny, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, erytrodermia, glikokortykosteroid, glikokortykosteroidoterapia, gruźlica, łojotok, łuszczyca skóry głowy, łysienie androgenozależne, łysienie plackowate, napad astmy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, odrzucanie przeszczepu, pęcherzyca zwykła, plamica małopłytkowa, przełom nadnerczowy, pseudokrup, wstrząs anafilaktyczny, wypadanie włosów, wyprysk, wyprysk łojotokowy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Dresslera, zespół pozawałowy - Leksykon chorób i schorzeń
Świąd odbytu – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Świąd odbytu (pruritus ani) jest częstym objawem charakteryzującym się intensywnym swędzeniem w okolicy odbytu, często nasilającym się nocą oraz w warunkach gorącej i wilgotnej pogody. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmując stany zapalne, infekcje (bakteryjne, grzybicze, pasożytnicze), choroby skóry (np. łuszczyca, liszaj twardzinowy), schorzenia anorektalne (hemoroidy, szczeliny odbytu) oraz choroby ogólnoustrojowe (cukrzyca, choroby tarczycy, Leśniowskiego-Crohna). W około 75% przypadków świąd odbytu jest wtórny do wymienionych patologii, natomiast w pozostałych może mieć charakter idiopatyczny. Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, w tym rektalne, oraz badania dodatkowe, takie jak test taśmą celofanową na owsiki, badania w kierunku infekcji przenoszonych drogą płciową, alergii czy biopsję skóry w przypadku podejrzenia zmian dermatologicznych.
badanie rektalne, biopsja skóry, brodawka odbytu, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba tarczycy, choroba wątroby, cukrzyca, dermatitis, dermatolog, drożdżyca, hemoroidy, idiopatyczny świąd odbytu, infekcja grzybicza, kandydoza, kapsaicyna, krem steroidowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpasożytniczy, liszaj płaski, liszaj twardzinowy, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, owsik, proktolog, pruritus ani, przetoka, świąd odbytu, świerzb, szczelina odbytu, tlenek cynku, wyprysk, zaburzenie hematologiczne, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluxin (500 mg + 200 mg + 25 mg)/ml
Produkt leczniczy Fluxin, zawierający 500 mg paracetamolu, 200 mg kwasu askorbinowego oraz 25 mg maleinianu feniraminy w formie granulatu do sporządzenia roztworu doustnego, wykazuje profil działań niepożądanych zależny od dawki. Wśród rzadkich, ale istotnych działań niepożądanych należy monitorować zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia, małopłytkowość oraz niedokrwistość hemolityczna. Bardzo rzadko obserwuje się reakcje nadwrażliwości, w tym rumień, świąd, wyprysk, plamicę, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny, które mogą stanowić zagrożenie życia. Ze względu na obecność maleinianu feniraminy, mogą wystąpić objawy antycholinergiczne (suchość w jamie ustnej, zaparcia, niewyraźne widzenie, rozszerzenie źrenic, kołatanie serca, ryzyko zatrzymania moczu) oraz zaburzenia neurologiczne, takie jak uspokojenie, senność, zaburzenia równowagi, pamięci, koordynacji ruchowej, a także splątanie i halucynacje, szczególnie u osób w podeszłym wieku.
ataksja, bezsenność, choroba wątroby, ciężka reakcja skórna, drżenie, działanie antycholinergiczne, epilepsja, halucynacja, kołatanie serca, kserostomia, kwas askorbowy, leukopenia, maleinian feniraminy, małopłytkowość, mydriaza, nadwrażliwość, nerwowość, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, plamica, pobudzenie psychoruchowe, pokrzywka, roztwór doustny, rumień, splątanie, świąd, uzależnienie od alkoholu, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, wysypka skórna, zaburzenia pamięci, zaburzenia równowagi, zaburzenie układu krwiotwórczego, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Salicylan dwuetyloaminy – Działania niepożądane
Salicylan dwuetyloaminy, obecny w preparacie Aescin w stężeniu 50 mg/g, stosowany miejscowo, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej dotyczą one skóry i tkanki podskórnej, manifestując się rzadko jako alergiczne zapalenie skóry (świąd, wysypka, rumień, wyprysk, pokrzywka). Bardzo rzadko obserwuje się ciężkie reakcje alergiczne, czasem z krwawieniem, wymagające natychmiastowego przerwania terapii. Niezbyt często (1-10/1000) występują zaburzenia układu nerwowego, takie jak zawroty głowy i ból głowy, które mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Bardzo rzadko (<1/10 000) notuje się poważne zaburzenia sercowe, w tym tachykardię i nadciśnienie tętnicze, wymagające konsultacji kardiologicznej i monitorowania pacjenta. Reakcje nadwrażliwości układu immunologicznego również należą do bardzo rzadkich działań niepożądanych i stanowią wskazanie do natychmiastowego zaprzestania stosowania leku.
alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, ból głowy, ciężka reakcja alergiczna, krwawienie, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, salicylan dwuetyloaminy, tachykardia, udar mózgu, wyprysk, zaburzenie serca, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica skóry (tinea corporis) – Diagnostyka i diagnoza
Grzybica skóry (tinea corporis) to powierzchowna infekcja dermatofitowa wywoływana przez gatunki z rodzajów Trichophyton, Microsporum i Epidermophyton, charakteryzująca się pierścieniowatymi, łuszczącymi się zmianami z centralnym przejaśnieniem. Diagnostyka opiera się na dokładnym badaniu klinicznym, dermoskopii oraz badaniach laboratoryjnych, takich jak preparat bezpośredni KOH (10-20% roztwór), trichogram, badanie lampą Wooda (światło UV o długości fali umożliwiające wykrycie fluorescencji, np. Microsporum canis – jabłkowozielona fluorescencja) oraz hodowla grzybów na podłożach Sabourauda lub DTM. Hodowla, choć najbardziej wiarygodna, wymaga 3-4 tygodni na wynik, natomiast PCR pozwala na szybką identyfikację DNA grzybów w 2-3 dni, co jest szczególnie istotne w wykrywaniu opornych szczepów dermatofitów, takich jak T. indotineae. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić egzemy, łuszczycę, łojotokowe zapalenie skóry i inne dermatozy zapalne.
agar Sabourauda, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie molekularne, bielactwo, biopsja skóry, centralne przejaśnienie, dermatofity, dermoskopia, diagnostyka różnicowa, fluorescencja, grzybica skóry, grzybica skóry głowy, hodowla grzybów, infekcja grzybicza, ketokonazol, kortykosteroid, lampa Wooda, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież różowy, łuszczyca, preparat KOH, reakcja łańcuchowa polimerazy, rumień, sekwencjonowanie genomowe, światło ultrafioletowe, szampon przeciwgrzybiczny, tinea corporis, wodorotlenek potasu, wyprysk, ziarniniak Majocchiego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Felogel Мax 23,2 mg/g
Felogel Max, zawierający dietyloamoniowy diklofenak w stężeniu 23,2 mg/g (odpowiadający 20 mg diklofenaku sodowego), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na diklofenak, kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Przeciwwskazania obejmują także uczulenie na substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy (50 mg/g) i butylohydroksytoluen (E 321) (0,2 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje skórne. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z przewlekłą astmą, zwłaszcza jeśli w wywiadzie występowały napady astmy, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka lub ostry nieżyt błony śluzowej nosa po ekspozycji na NLPZ. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany do stosowania na uszkodzoną skórę, w tym na rany, stany zapalne, infekcje skórne, wyprysk oraz błony śluzowe, ze względu na ryzyko zwiększonej absorpcji i nasilenia działań niepożądanych.
astma przewlekła, błona śluzowa, butylohydroksytoluen, czynność skurczowa macicy, diklofenak, diklofenak dietyloamoniowy, glikol propylenowy, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na składniki leku, napad astmy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieżyt błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, przewód tętniczy płodu, reakcja krzyżowa, stan zapalny skóry, trzeci trymestr ciąży, wyprysk, zakażenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bepanthen Plus (50 mg + 5 mg)/g
Stosowanie kremu Bepanthen Plus (50 mg + 5 mg/g), zawierającego dekspantenol i chlorheksydynę chlorowodorek, może prowadzić do wystąpienia różnych działań niepożądanych, głównie o charakterze reakcji skórnych o podłożu alergicznym. Najczęściej obserwowane są zapalenie kontaktowe i alergiczne skóry, świąd, rumień, wyprysk, wysypka, pokrzywka, podrażnienie oraz pęcherzyki w miejscu aplikacji. Częstość tych zdarzeń nie jest precyzyjnie określona ze względu na sposób gromadzenia danych (spontaniczne raporty). Rzadziej mogą wystąpić reakcje ogólnoustrojowe, takie jak nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne, a nawet wstrząs anafilaktyczny, który stanowi stan zagrożenia życia i objawia się m.in. zaburzeniami oddychania, zmianami skórnymi, objawami ze strony układu pokarmowego i sercowo-naczyniowego.
dekspantenol i chlorheksydyna, duszność, działanie niepożądane, erozja rogówki, hipotensja, nadwrażliwość, obrzęk krtani, osłabienie widzenia, pęcherzyki skórne, podrażnienie skóry, pokrzywka, przeszczep rogówki, reakcja anafilaktyczna, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja skórna, rumień, skurcz oskrzeli, świąd, tachykardia, układ oddechowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie nabłonka rogówki, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, wysypka, zaburzenie oddychania, zaburzenie oka, zapalenie alergiczne skóry, zapalenie kontaktowe skóry - Leksykon substancji czynnych
Heksamidyna – Działania niepożądane
Heksamidyna, stosowana w postaci diizetionianu heksamidyny w preparatach miejscowych takich jak krem Imazol plus (2,5 mg/g) oraz krople do oczu Zamidine (1 mg/ml), wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia reakcji nadwrażliwości. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to miejscowe reakcje skórne, takie jak zaczerwienienie, pieczenie, parzenie oraz uczuleniowy wyprysk kontaktowy, które w przypadku Imazol plus występują bardzo rzadko (<1/10 000). W preparatach okulistycznych częstość reakcji alergicznych jest nieznana, jednak mogą one obejmować zapalenie skóry i inne objawy nadwrażliwości. Reakcje te mogą mieć charakter zarówno miejscowy, jak i – rzadko – systemowy, zwłaszcza przy stosowaniu na uszkodzoną skórę lub błony śluzowe, co może prowadzić do zwiększonej absorpcji substancji i poważniejszych konsekwencji zdrowotnych.
alergia krzyżowa, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, bąbel skórny, diizotionian heksamidyny, działanie przeciwdrobnoustrojowe, kontaktowe zapalenie skóry, krople oczne, nadwrażliwość, obrzęk śluzowy, pieczenie skóry, pokrzywka, preparat miejscowy, przewlekła dermatoza, reakcja nadwrażliwości, rumień, wyprysk, wyprysk kontaktowy, wysypka skórna, zaczerwienienie skóry, zapalenie skóry, złuszczanie naskórka