Przedawkowanie
Vitaminum A Hasco 45 000 j.m./ml

Przedawkowanie witaminy A, szczególnie w formie preparatu Vitaminum A Hasco (45 000 j.m./ml), może prowadzić do ostrej hiperwitaminozy z objawami neurologicznymi (bóle głowy, omamy słuchowe, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego), okulistycznymi (obrzęk tarcz nerwów wzrokowych, zaburzenia widzenia), gastroenterologicznymi (nudności, wymioty), dermatologicznymi (suchość skóry, rumieniowe zapalenie, złuszczanie naskórka) oraz kostno-stawowymi (obrzęk tkanek, bóle mięśniowo-kostno-stawowe). Dawki toksyczne różnią się istotnie między populacją pediatryczną (75 000-350 000 j.m.) a dorosłymi (około 1 000 000 j.m.), co przekłada się na różną liczbę kropli preparatu (47-218 u dzieci, około 622 u dorosłych). Wczesne rozpoznanie objawów jest kluczowe dla zapobiegania powikłaniom.

Przedawkowanie leku

Przedawkowanie witaminy A może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, które mają zróżnicowany charakter i nasilenie w zależności od przyjętej dawki oraz wieku pacjenta. Produkt leczniczy Vitaminum A Hasco w postaci kropli doustnych zawiera wysokie stężenie witaminy A (45 000 j.m./ml), co przy nieprawidłowym stosowaniu może doprowadzić do hiperwitaminozy A.1

Dawki toksyczne

Objawy ostrego zatrucia witaminą A mogą wystąpić już po przekroczeniu określonych dawek progowych, które różnią się znacząco między populacją pediatryczną a dorosłymi:2

  • Populacja pediatryczna: dawka wywołująca objawy zatrucia mieści się w zakresie 75 000 – 350 000 j.m.
  • Dorośli: dawka toksyczna wynosi około 1 000 000 j.m.

Objawy ostrego zatrucia

Ostre przedawkowanie witaminy A charakteryzuje się zespołem objawów obejmujących różne układy organizmu. Do najbardziej charakterystycznych objawów hiperwitaminozy A należą:3

  • Objawy neurologiczne: bóle głowy, omamy słuchowe, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego (szczególnie u dzieci)
  • Objawy okulistyczne: obrzęk tarcz nerwów wzrokowych, zaburzenia widzenia
  • Objawy ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty
  • Objawy dermatologiczne: suchość skóry, świąd, rumieniowe zapalenie skóry, pękanie naskórka ust, możliwe uogólnione złuszczenie naskórka (w ciągu 24 godzin od przyjęcia dawki toksycznej)
  • Objawy ze strony układu kostno-stawowego: obrzęk tkanki podskórnej i tkanek wokół kości długich, bóle mięśniowo-kostno-stawowe

Dodatkowo mogą wystąpić inne objawy, takie jak: hiperkalcemia, wybroczyny, krwawienia, a także objawy neuropsychiatryczne jak nerwowość, uczucie zmęczenia, drażliwość oraz senność.4

Konsekwencje długotrwałego przedawkowania

Długotrwałe i znaczne przedawkowanie witaminy A może prowadzić do poważniejszych i rozleglejszych konsekwencji zdrowotnych, obejmujących:5

  • Zaburzenia hematologiczne: anemia, małopłytkowość, neutropenia
  • Zaburzenia neurologiczne: objawy psychiczne, anoreksja, rzekomy guz mózgu
  • Zaburzenia stomatologiczne: zapalenie dziąseł
  • Zaburzenia hepatologiczne: marskość wątroby, włóknienie wątroby, zaburzenia krążenia wrotnego
  • Zaburzenia okulistyczne: podwójne widzenie
  • Zaburzenia oddechowe: zaburzenia czynności oddechowej
  • Zaburzenia dermatologiczne: łysienie, zapalenie skóry, wyprysk, rumień, świąd, przebarwienia skóry
  • Zaburzenia kostne: osteoporoza, stwardnienie kości (osteoskleroza)

Tabela objawów przedawkowania

Objaw Opis Dawka wywołująca
Bóle głowy Jeden z pierwszych objawów ostrego zatrucia, związany ze wzrostem ciśnienia wewnątrzczaszkowego U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m.
U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m.
Nudności i wymioty Wczesne objawy gastroenterologiczne spowodowane podrażnieniem błony śluzowej przewodu pokarmowego U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m.
U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m.
Obrzęk tarcz nerwów wzrokowych Objaw związany z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym, widoczny w badaniu okulistycznym U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m.
U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m.
Zaburzenia widzenia Występują głównie u dzieci, spowodowane wzrostem ciśnienia wewnątrzczaszkowego U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m.
Omamy słuchowe Zaburzenia percepcji słuchowej, pacjent słyszy dźwięki nieistniejące w rzeczywistości U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m.
U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m.
Obrzęk tkanki podskórnej Obrzęk tkanki podskórnej i tkanek wokół kości długich U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m.
U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m.
Bóle mięśniowo-kostno-stawowe Dolegliwości bólowe obejmujące układ ruchu U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m.
U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m.
Zmiany skórne Suchość, świąd, rumieniowe zapalenie skóry, pękanie naskórka ust; możliwe uogólnione złuszczenie naskórka w ciągu 24h od przyjęcia toksycznej dawki U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m.
U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m.
Hiperkalcemia Podwyższone stężenie wapnia we krwi Przy długotrwałym przedawkowaniu
Wybroczyny i krwawienia Zaburzenia krzepnięcia objawiające się wybroczynami i krwawieniami Przy znacznym przedawkowaniu
Objawy neuropsychiatryczne Nerwowość, uczucie zmęczenia, drażliwość, senność U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m.
U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m.
Zmiany hematologiczne Anemia, małopłytkowość, neutropenia Przy długotrwałym i znacznym przedawkowaniu
Uszkodzenie wątroby Marskość, włóknienie, zaburzenia krążenia wrotnego Przy długotrwałym i znacznym przedawkowaniu
Zaburzenia oddechowe Zaburzenia czynności oddechowej Przy długotrwałym i znacznym przedawkowaniu
Rzekomy guz mózgu Zespół objawów neurologicznych przypominających guza mózgu, bez faktycznej obecności nowotworu Przy długotrwałym i znacznym przedawkowaniu
Zmiany kostne Osteoporoza, stwardnienie kości (osteoskleroza) Przy długotrwałym i znacznym przedawkowaniu

Wrażliwość grup pacjentów

Warto zwrócić uwagę na różnice w dawkach toksycznych między populacją pediatryczną a dorosłymi. Dzieci są znacznie bardziej wrażliwe na toksyczne działanie witaminy A, u których objawy zatrucia mogą wystąpić już po przekroczeniu dawki 75 000 j.m., podczas gdy u dorosłych typowa dawka toksyczna wynosi około 1 000 000 j.m.6

Biorąc pod uwagę, że jedna kropla preparatu Vitaminum A Hasco zawiera około 1 607 j.m. witaminy A, dawka toksyczna dla dzieci mogłaby zostać osiągnięta już po podaniu 47-218 kropli, podczas gdy u dorosłych po podaniu około 622 kropli.7

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl