Przedawkowanie
Vitaminum A Hasco 45 000 j.m./ml
Przedawkowanie witaminy A, szczególnie w formie preparatu Vitaminum A Hasco (45 000 j.m./ml), może prowadzić do ostrej hiperwitaminozy z objawami neurologicznymi (bóle głowy, omamy słuchowe, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego), okulistycznymi (obrzęk tarcz nerwów wzrokowych, zaburzenia widzenia), gastroenterologicznymi (nudności, wymioty), dermatologicznymi (suchość skóry, rumieniowe zapalenie, złuszczanie naskórka) oraz kostno-stawowymi (obrzęk tkanek, bóle mięśniowo-kostno-stawowe). Dawki toksyczne różnią się istotnie między populacją pediatryczną (75 000-350 000 j.m.) a dorosłymi (około 1 000 000 j.m.), co przekłada się na różną liczbę kropli preparatu (47-218 u dzieci, około 622 u dorosłych). Wczesne rozpoznanie objawów jest kluczowe dla zapobiegania powikłaniom.
Przedawkowanie leku
Przedawkowanie witaminy A może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, które mają zróżnicowany charakter i nasilenie w zależności od przyjętej dawki oraz wieku pacjenta. Produkt leczniczy Vitaminum A Hasco w postaci kropli doustnych zawiera wysokie stężenie witaminy A (45 000 j.m./ml), co przy nieprawidłowym stosowaniu może doprowadzić do hiperwitaminozy A.1
Dawki toksyczne
Objawy ostrego zatrucia witaminą A mogą wystąpić już po przekroczeniu określonych dawek progowych, które różnią się znacząco między populacją pediatryczną a dorosłymi:2
- Populacja pediatryczna: dawka wywołująca objawy zatrucia mieści się w zakresie 75 000 – 350 000 j.m.
- Dorośli: dawka toksyczna wynosi około 1 000 000 j.m.
Objawy ostrego zatrucia
Ostre przedawkowanie witaminy A charakteryzuje się zespołem objawów obejmujących różne układy organizmu. Do najbardziej charakterystycznych objawów hiperwitaminozy A należą:3
- Objawy neurologiczne: bóle głowy, omamy słuchowe, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego (szczególnie u dzieci)
- Objawy okulistyczne: obrzęk tarcz nerwów wzrokowych, zaburzenia widzenia
- Objawy ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty
- Objawy dermatologiczne: suchość skóry, świąd, rumieniowe zapalenie skóry, pękanie naskórka ust, możliwe uogólnione złuszczenie naskórka (w ciągu 24 godzin od przyjęcia dawki toksycznej)
- Objawy ze strony układu kostno-stawowego: obrzęk tkanki podskórnej i tkanek wokół kości długich, bóle mięśniowo-kostno-stawowe
Dodatkowo mogą wystąpić inne objawy, takie jak: hiperkalcemia, wybroczyny, krwawienia, a także objawy neuropsychiatryczne jak nerwowość, uczucie zmęczenia, drażliwość oraz senność.4
Konsekwencje długotrwałego przedawkowania
Długotrwałe i znaczne przedawkowanie witaminy A może prowadzić do poważniejszych i rozleglejszych konsekwencji zdrowotnych, obejmujących:5
- Zaburzenia hematologiczne: anemia, małopłytkowość, neutropenia
- Zaburzenia neurologiczne: objawy psychiczne, anoreksja, rzekomy guz mózgu
- Zaburzenia stomatologiczne: zapalenie dziąseł
- Zaburzenia hepatologiczne: marskość wątroby, włóknienie wątroby, zaburzenia krążenia wrotnego
- Zaburzenia okulistyczne: podwójne widzenie
- Zaburzenia oddechowe: zaburzenia czynności oddechowej
- Zaburzenia dermatologiczne: łysienie, zapalenie skóry, wyprysk, rumień, świąd, przebarwienia skóry
- Zaburzenia kostne: osteoporoza, stwardnienie kości (osteoskleroza)
Tabela objawów przedawkowania
| Objaw | Opis | Dawka wywołująca |
|---|---|---|
| Bóle głowy | Jeden z pierwszych objawów ostrego zatrucia, związany ze wzrostem ciśnienia wewnątrzczaszkowego | U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m. U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m. |
| Nudności i wymioty | Wczesne objawy gastroenterologiczne spowodowane podrażnieniem błony śluzowej przewodu pokarmowego | U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m. U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m. |
| Obrzęk tarcz nerwów wzrokowych | Objaw związany z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym, widoczny w badaniu okulistycznym | U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m. U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m. |
| Zaburzenia widzenia | Występują głównie u dzieci, spowodowane wzrostem ciśnienia wewnątrzczaszkowego | U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m. |
| Omamy słuchowe | Zaburzenia percepcji słuchowej, pacjent słyszy dźwięki nieistniejące w rzeczywistości | U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m. U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m. |
| Obrzęk tkanki podskórnej | Obrzęk tkanki podskórnej i tkanek wokół kości długich | U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m. U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m. |
| Bóle mięśniowo-kostno-stawowe | Dolegliwości bólowe obejmujące układ ruchu | U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m. U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m. |
| Zmiany skórne | Suchość, świąd, rumieniowe zapalenie skóry, pękanie naskórka ust; możliwe uogólnione złuszczenie naskórka w ciągu 24h od przyjęcia toksycznej dawki | U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m. U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m. |
| Hiperkalcemia | Podwyższone stężenie wapnia we krwi | Przy długotrwałym przedawkowaniu |
| Wybroczyny i krwawienia | Zaburzenia krzepnięcia objawiające się wybroczynami i krwawieniami | Przy znacznym przedawkowaniu |
| Objawy neuropsychiatryczne | Nerwowość, uczucie zmęczenia, drażliwość, senność | U dzieci: 75 000 – 350 000 j.m. U dorosłych: ok. 1 000 000 j.m. |
| Zmiany hematologiczne | Anemia, małopłytkowość, neutropenia | Przy długotrwałym i znacznym przedawkowaniu |
| Uszkodzenie wątroby | Marskość, włóknienie, zaburzenia krążenia wrotnego | Przy długotrwałym i znacznym przedawkowaniu |
| Zaburzenia oddechowe | Zaburzenia czynności oddechowej | Przy długotrwałym i znacznym przedawkowaniu |
| Rzekomy guz mózgu | Zespół objawów neurologicznych przypominających guza mózgu, bez faktycznej obecności nowotworu | Przy długotrwałym i znacznym przedawkowaniu |
| Zmiany kostne | Osteoporoza, stwardnienie kości (osteoskleroza) | Przy długotrwałym i znacznym przedawkowaniu |
Wrażliwość grup pacjentów
Warto zwrócić uwagę na różnice w dawkach toksycznych między populacją pediatryczną a dorosłymi. Dzieci są znacznie bardziej wrażliwe na toksyczne działanie witaminy A, u których objawy zatrucia mogą wystąpić już po przekroczeniu dawki 75 000 j.m., podczas gdy u dorosłych typowa dawka toksyczna wynosi około 1 000 000 j.m.6
Biorąc pod uwagę, że jedna kropla preparatu Vitaminum A Hasco zawiera około 1 607 j.m. witaminy A, dawka toksyczna dla dzieci mogłaby zostać osiągnięta już po podaniu 47-218 kropli, podczas gdy u dorosłych po podaniu około 622 kropli.7
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania