Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Produkt leczniczy Cortiment MMX (9 mg) wymaga szczególnej uwagi i środków ostrożności podczas stosowania u określonych grup pacjentów. Niniejsza sekcja zawiera kompleksowe informacje dla lekarzy dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz zaleceń klinicznych związanych z terapią tym preparatem.¹

Grupy pacjentów wymagające szczególnej uwagi

Tabletki Cortiment MMX należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z następującymi stanami klinicznymi:²

• Infekcje – glikokortykosteroidy mogą maskować objawy zakażenia i upośledzać odpowiedź immunologiczną
• Nadciśnienie tętnicze – możliwość nasilenia objawów choroby
• Cukrzyca – ryzyko pogorszenia kontroli glikemii
• Osteoporoza – zwiększone ryzyko utraty masy kostnej
• Wrzód trawienny – możliwość zaostrzenia istniejących zmian
• Jaskra – potencjalne nasilenie choroby
• Zaćma – ryzyko progresji
• Pacjenci z wywiadem rodzinnym w kierunku cukrzycy lub jaskry

Zaburzenia narządu wzroku

Przy stosowaniu kortykosteroidów, zarówno ogólnoustrojowo jak i miejscowo, mogą wystąpić zaburzenia widzenia. Jeżeli u pacjenta pojawią się takie objawy jak nieostre widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy skierować go do okulisty w celu diagnostyki. Potencjalne przyczyny obejmują:³

• Zaćma – zmętnienie soczewki oka
• Jaskra – wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego
• Centralna chorioretinopatia surowicza (CSCR) – rzadka choroba siatkówki notowana po ogólnoustrojowym i miejscowym stosowaniu kortykosteroidów

Wpływ zaburzeń czynności wątroby

Zaburzenia czynności wątroby mogą znacząco wpływać na eliminację glikokortykosteroidów, w tym budezonidu. Może to spowodować zwiększoną dostępność ogólnoustrojową leku i nasilenie potencjalnych działań niepożądanych. U pacjentów z chorobami wątroby należy rozważyć możliwość wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych, w tym jaskry.⁴

Przerwanie leczenia

Kończąc terapię produktem Cortiment MMX, korzystne może być stopniowe zmniejszanie dawki według uznania lekarza prowadzącego. Jest to szczególnie istotne w przypadku długotrwałego leczenia z uwagi na możliwość zahamowania czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.⁵

Zmiana terapii steroidowej

Leczenie tabletkami Cortiment MMX powoduje mniejsze ogólnoustrojowe stężenie steroidów niż standardowa terapia doustnymi glikokortykosteroidami. Przejście z innej terapii steroidowej na Cortiment MMX może prowadzić do wystąpienia objawów związanych ze zmianą ogólnoustrojowego stężenia steroidów.⁶

W fazie odstawiania u niektórych pacjentów może występować złe samopoczucie z powodu niespecyficznych objawów, takich jak:⁷

• Ból mięśni i stawów
• Uczucie zmęczenia
• Ból głowy
• Nudności i wymioty

Jeżeli wystąpią powyższe objawy, należy podejrzewać niedostateczne ogólne działanie glikokortykosteroidów. W takich przypadkach może być konieczne przejściowe zwiększenie dawki glikokortykosteroidów o działaniu ogólnym.⁸

Wpływ na odporność i szczepienia

Ze względu na immunosupresyjne działanie glikokortykosteroidów, jednoczesne stosowanie tabletek Cortiment MMX może zmniejszać reakcję immunologiczną na szczepionki. Należy to uwzględnić przy planowaniu szczepień u pacjentów leczonych tym preparatem.⁹

Interakcje z inhibitorami CYP3A4

Należy unikać równoczesnego podawania ketokonazolu i innych silnych inhibitorów izoenzymu CYP3A4. Jeśli nie jest to możliwe, należy:¹⁰

• Zachować możliwie jak najdłuższy okres między terapiami
• Rozważyć zmniejszenie dawki produktu leczniczego Cortiment MMX

Po spożyciu znacznej ilości soku grejpfrutowego (który hamuje aktywność izoenzymu CYP3A4 głównie w błonie śluzowej jelit) dostępność ogólnoustrojowa budezonidu podanego doustnie zwiększała się około dwukrotnie. Podobnie jak w przypadku innych produktów leczniczych metabolizowanych głównie przez CYP3A4, należy unikać regularnego spożywania grejpfrutów lub soku grejpfrutowego podczas stosowania budezonidu. Inne soki, takie jak sok pomarańczowy lub jabłkowy, nie hamują aktywności izoenzymu CYP3A4 i mogą być bezpiecznie spożywane.¹¹

Ostrzeżenia dotyczące składników pomocniczych

Tabletki Cortiment MMX zawierają następujące składniki wymagające szczególnej uwagi:¹²

• Lecytynę (olej sojowy) – produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na orzeszki ziemne lub soję
• Laktozę jednowodną (50 mg) – produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi chorobami, takimi jak:
  • Nietolerancja galaktozy
  • Niedobór laktazy typu Lapp
  • Zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy

Ogólnoustrojowe działania glikokortykosteroidów

Hamowanie czynności kory nadnerczy

Obserwowano zahamowanie czynności kory nadnerczy przy przechodzeniu z leczenia glikokortykosteroidami działającymi ogólnie o silniejszym działaniu ogólnoustrojowym na Cortiment MMX. Wymaga to szczególnej uwagi i monitorowania pacjenta.¹³

Wpływ na odporność i zakażenia

Glikokortykosteroidy hamują reakcje zapalne i układ odpornościowy, co zwiększa podatność pacjenta na zakażenia. Należy o tym pamiętać podczas prowadzenia terapii i monitorować pacjenta pod kątem ewentualnych infekcji.¹⁴

Reakcje na stres i zabiegi chirurgiczne

Glikokortykosteroidy mogą hamować czynność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i zmniejszać fizjologiczną reakcję na stres. U pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym lub w innych sytuacjach stresowych zaleca się dodatkowe podanie glikokortykosteroidów o działaniu ogólnym w celu zapobieżenia niewydolności kory nadnerczy.¹⁵

Szczególne choroby zakaźne

Ospa wietrzna i odra mogą mieć cięższy przebieg u pacjentów leczonych doustnymi glikokortykosteroidami. Pacjenci, którzy wcześniej nie chorowali na te choroby, powinni:¹⁶

• Dokładać wszelkich starań, aby unikać kontaktu z chorymi na ospę wietrzną i odrę
• W przypadku zakażenia lub podejrzenia zakażenia należy rozważyć:
  • Zmniejszenie dawki glikokortykosteroidów
  • Ewentualnie zaprzestanie stosowania glikokortykosteroidów (według uznania lekarza prowadzącego)

Długotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów

Przy długotrwałym stosowaniu glikokortykosteroidów, szczególnie w dużych dawkach, mogą wystąpić ogólnoustrojowe działania niepożądane, takie jak:¹⁷

• Zespół Cushinga – zestaw objawów wynikających z nadmiaru kortyzolu, w tym centralna otyłość, zaokrąglenie twarzy, rozstępy skórne
• Zahamowanie czynności kory nadnerczy – prowadzące do niewydolności nadnerczy
• Opóźnienie wzrostu – szczególnie istotne u dzieci i młodzieży
• Zmniejszenie gęstości mineralnej kości – prowadzące do osteoporozy i zwiększonego ryzyka złamań
• Zaćma – zmętnienie soczewki oka
• Jaskra – wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego
• Zaburzenia psychiczne i/lub zmiany zachowania (bardzo rzadko) – w tym depresja, niepokój, zaburzenia snu

Pacjenci z zaburzeniami afektywnymi

Należy zachować szczególną ostrożność, gdy rozważa się stosowanie glikokortykosteroidów o działaniu ogólnoustrojowym u pacjentów:¹⁸

• U których obecnie występują ciężkie zaburzenia afektywne
• U których w przeszłości występowały ciężkie zaburzenia afektywne
• Gdy takie zaburzenia występują lub występowały u krewnych pierwszego stopnia

Leczenie silnymi glikokortykosteroidami

Zastąpienie leczenia glikokortykosteroidami o silnym działaniu ogólnym przez Cortiment MMX może czasami ujawnić alergie, które wcześniej były kontrolowane przez produkt leczniczy o działaniu ogólnym. Mogą to być:¹⁹

• Zapalenie błony śluzowej nosa – objawy alergicznego nieżytu nosa
• Wyprysk – zmiany skórne o charakterze alergicznym