Właściwości farmakodynamiczne leku Cortiment MMX (9 mg)

Cortiment MMX należy do grupy farmakoterapeutycznej: Leki przeciwzapalne stosowane w chorobach przewodu pokarmowego; Kortykosteroidy działające miejscowo (kod ATC: A07E A06). Produkt zawiera substancję czynną budezonid, która jest glikokortykosteroidem wykazującym miejscową aktywność przeciwzapalną przy jednoczesnym mniejszym wpływie na stężenie kortyzolu w porównaniu do glikokortykosteroidów o działaniu ogólnoustrojowym.¹

Mechanizm działania

Dokładny mechanizm działania budezonidu w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i mikroskopowego zapalenia jelita grubego nie jest w pełni poznany. Zasadniczo budezonid hamuje wiele procesów związanych ze stanem zapalnym, w tym wytwarzanie cytokin, aktywację komórek biorących udział w procesie zapalnym oraz ekspresję białek adhezyjnych na powierzchni komórek śródbłonka i nabłonka. W dawkach odpowiadających klinicznie dawkom prednizolonu, budezonid w znacząco mniejszym stopniu hamuje czynność osi podwzgórze-przysadka-nadnedcza i ma mniejszy wpływ na wskaźniki stanu zapalnego.²

Dane z badań farmakologicznych i farmakokinetycznych wskazują, że mechanizm działania tabletek Cortiment MMX opiera się na działaniu miejscowym w jelitach.³

Technologia MMX – system przedłużonego uwalniania

Technologię przedłużonego uwalniania MMX (multi-matrix system) charakteryzuje wielomatrycowa struktura powleczona otoczką odporną na działanie soku żołądkowego, która rozpuszcza się w płynach jelitowych mających pH większe niż 7. Po podaniu tabletki, odporna na działanie soku żołądkowego otoczka chroni ją w czasie przejścia przez żołądek i dwunastnicę aż do dolnej części jelit. Po utracie ochronnej otoczki płyn jelitowy styka się z hydrofilnymi polimerami matrycy, które pęcznieją aż do utworzenia się lepkiej żelowej matrycy. Rozpuszczalnik, który wnika do żelowej matrycy, rozpuszcza substancję czynną leku z matryc lipofilnych. Budezonid jest następnie uwalniany do przewodu pokarmowego z kontrolowaną szybkością w jelicie grubym.⁴

Skuteczność kliniczna

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Skuteczność kliniczną produktu Cortiment MMX w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego potwierdzono w dwóch randomizowanych badaniach klinicznych III fazy obejmujących 1022 pacjentów z łagodną do umiarkowanej aktywną postacią choroby. W badaniach tych 255 dorosłych pacjentów leczono przez 8 tygodni tabletkami Cortiment MMX w dawce 9 mg na dobę. Grupa badana składała się z pacjentów uprzednio nieleczonych (42% ITT) oraz pacjentów, u których wcześniejsze leczenie preparatami 5-ASA zakończyło się niepowodzeniem (58% ITT). Oba badania zawierały grupy kontrolne z mesalazyną (Asacol) i budezonidem (Entocort), służące potwierdzeniu czułości badań.⁵

W obu badaniach remisję definiowano jako wskaźnik aktywności wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (UCDAI) o wartości ≤1 z wartością 0 dla krwawienia z odbytnicy i częstotliwości oddawania stolca, prawidłowy wygląd błony śluzowej (brak kruchości) oraz obniżenie punktacji oceny endoskopowej o ≥ 1 punkt.⁶

W obu badaniach wystąpiła statystycznie znamienna różnica pomiędzy produktem leczniczym Cortiment MMX 9 mg i placebo. Różnica wynosiła odpowiednio 10,4% i 12,9%.⁷

Należy zaznaczyć, że standardem postępowania w leczeniu łagodnej do umiarkowanej postaci choroby są preparaty 5-ASA. Brak jest wyników bezpośredniego porównania tabletek Cortiment MMX i preparatów 5-ASA, więc ich dokładne miejsce w postępowaniu leczniczym pozostaje do ustalenia. U niektórych pacjentów korzystniejsze może być rozpoczęcie leczenia tabletkami Cortiment MMX.⁸

Mikroskopowe zapalenie jelita grubego

Przedstawione dane dotyczące skuteczności budezonidu w leczeniu mikroskopowego zapalenia jelita grubego (kolagenowego i limfocytowego) pochodzą z badań dotyczących budezonidu w produkcie leczniczym Entocort, którego dostępność ogólnoustrojowa jest podobna do dostępności budezonidu w produkcie Cortiment MMX.⁹

Kolagenowe zapalenie jelita grubego

Skuteczność budezonidu w leczeniu kolagenowego zapalenia jelita grubego oceniano w dwóch badaniach randomizowanych, prowadzonych metodą podwójnie ślepej próby, z kontrolą placebo, trwających 6 i 8 tygodni. W pierwszym badaniu 6-tygodniowym:

• Przydzielono losowo 23 pacjentów do grupy leczonej budezonidem (9 mg/dobę) oraz 22 pacjentów do grupy placebo
• Odsetek remisji klinicznej w grupie z budezonidem był znamiennie wyższy niż w grupie placebo (86,9% vs. 13,6%, p<0,001)
• Poprawę histologiczną zaobserwowano u 14 pacjentów (60,9%) z grupy leczonej budezonidem i tylko u jednego pacjenta (4,5%) w grupie placebo (p<0,001)

¹⁰

W drugim badaniu 8-tygodniowym:

• Przydzielono losowo 10 pacjentów do grupy leczonej budezonidem w schemacie: 9 mg/dobę przez 4 tygodnie, następnie 6 mg/dobę przez 2 tygodnie i 3 mg/dobę przez kolejne 2 tygodnie
• 10 pacjentów przydzielono do grupy otrzymującej placebo
• U wszystkich 10 pacjentów (100%) otrzymujących budezonid stwierdzono odpowiedź kliniczną, w porównaniu z tylko dwoma pacjentami (20%) w grupie placebo (p<0,001)

¹¹

Dodatkowo przeprowadzono dwa badania typu otwartego prowadzone metodą podwójnie ślepej próby z kontrolą placebo, oceniające skuteczność budezonidu w dawce 9 mg/dobę przez 6 tygodni:

• W pierwszym badaniu 46 pacjentów (96%) uzyskało remisję kliniczną w czasie od 2 do 30 dni (średnio 6,4 dni), ze znaczną poprawą konsystencji stolca
• W drugim badaniu spośród 42 pacjentów, którzy rozpoczęli badanie, 34 uczestników (81%) pozostawało w remisji klinicznej (ze średnią częstością oddawania stolca trzy razy na dobę lub rzadziej) w 6. tygodniu

¹²

Limfocytowe zapalenie jelita grubego

Dowody skuteczności budezonidu w leczeniu limfocytowego zapalenia jelita grubego są ograniczone. Przeprowadzono jedno randomizowane badanie prowadzone metodą podwójnie ślepej próby z kontrolą placebo u 15 pacjentów:

• 11 pacjentom podawano budezonid w dawce 9 mg/dobę przez 8 tygodni
• 4 pacjentów otrzymywało placebo
• Odpowiedź kliniczną (definiowaną jako co najmniej 50% poprawa w częstości wypróżnień) zaobserwowano u 25% pacjentów w grupie placebo, w porównaniu z 91% pacjentów w grupie otrzymującej budezonid (p=0,03)

¹³

Stosowanie w populacji pediatrycznej

Dotychczas nie przeprowadzono badań produktu leczniczego Cortiment MMX u dzieci i młodzieży.¹⁴