Wskazania do stosowania
Mupirocyna

Wskazania do stosowania mupirocyny

Mupirocyna jest substancją czynną o działaniu przeciwbakteryjnym, stosowaną miejscowo w leczeniu różnych rodzajów zakażeń skóry oraz w celu eliminacji nosicielstwa gronkowca złocistego. Na rynku farmaceutycznym dostępna jest w postaci maści do stosowania na skórę, kremu oraz maści do nosa, a każda z tych postaci ma swoje specyficzne wskazania.^{1 2}

Leczenie pierwotnych zakażeń skóry

Mupirocyna w postaci maści lub kremu (Bactroban, Mupirox, Soltopin, Taconal) jest wskazana do miejscowego leczenia pierwotnych bakteryjnych zakażeń skóry wywołanych przez wrażliwe drobnoustroje. Preparaty zawierające mupirocynę stosuje się w następujących przypadkach:^{3 4}

• Liszajec – powierzchowne, wysoce zakaźne zakażenie skóry
• Zapalenie mieszków włosowych – zakażenie obejmujące mieszki włosowe
• Czyraczność – zakażenia tkanki podskórnej i mieszków włosowych

^{5 6 7}

Leczenie wtórnych zakażeń skóry

Mupirocyna znajduje również zastosowanie w leczeniu wtórnych zakażeń skóry, które rozwijają się na podłożu istniejących już dermatoz lub zmian skórnych. Preparaty zawierające mupirocynę (Bactroban, Mupirox) są wskazane w miejscowym leczeniu bakteryjnych zakażeń nakładających się na choroby dermatologiczne.^{8 9}

Profilaktyka zakażeń ran

Bactroban w postaci maści może być stosowany profilaktycznie w zapobieganiu zakażeniom drobnych urazów skóry. Wskazania profilaktyczne obejmują:¹⁰

• Niewielkie rany szarpane
• Rany szyte
• Otarcia naskórka

¹¹

Eliminacja nosicielstwa gronkowca złocistego

Mupirocyna w postaci maści do nosa (Bactroban maść do nosa, Mupina) jest wskazana do eliminacji nosicielstwa gronkowców, w tym szczepów metycylinoopornych Staphylococcus aureus (MRSA), z przedsionków nosa. Jest to istotne wskazanie, szczególnie w kontekście zapobiegania rozprzestrzenianiu się zakażeń, zwłaszcza w środowisku szpitalnym.¹²

Spektrum bakterii wrażliwych na mupirocynę

Mupirocyna wykazuje skuteczność przeciwko szerokiemu spektrum bakterii odpowiedzialnych za zakażenia skóry. Preparaty zawierające tę substancję czynną działają na następujące drobnoustroje:^{13 14 15}

• Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty), w tym szczepy metycylinooporne (MRSA)
• Inne gatunki gronkowców
• Streptococcus pyogenes i inne paciorkowce
• Niektóre bakterie Gram-ujemne, takie jak Escherichia coli i Haemophilus influenzae

^{16 17}

Wskazania w poszczególnych grupach wiekowych

Mupirocyna może być stosowana u pacjentów w różnych grupach wiekowych, w zależności od preparatu:^{18 19}

• Soltopin w zakażeniach skóry może być stosowany u dorosłych, młodzieży, dzieci i niemowląt w wieku 8 tygodni i starszych
• Mupina do eliminacji nosicielstwa gronkowca z przewodów nosowych jest wskazana u dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku jednego roku i starszych

^{20 21}

Kiedy zalecić mupirocynę pacjentowi?

Rozważając zastosowanie mupirocyny u pacjenta, lekarz powinien wziąć pod uwagę konkretną sytuację kliniczną oraz postać leku odpowiednią do danego wskazania.^{22 23}

Leczenie zakażeń skóry

Mupirocynę w postaci maści lub kremu (Bactroban, Mupirox, Soltopin, Taconal) warto zalecić pacjentom z:^{24 25}

• Liszajcem zakaźnym, szczególnie o ograniczonym zasięgu
• Zapaleniem mieszków włosowych
• Czyracznością
• Wtórnymi zakażeniami bakteryjnymi w przebiegu chorób dermatologicznych, np. wyprysku, trądziku
• Małymi, powierzchownymi ranami z oznakami zakażenia lub ryzykiem zakażenia

^{26 27}

Eliminacja nosicielstwa MRSA

Mupirocynę w postaci maści do nosa (Bactroban maść do nosa, Mupina) warto zalecić w następujących sytuacjach:²⁸

• U zidentyfikowanych nosicieli Staphylococcus aureus (w tym MRSA) w jamie nosowej
• W ramach protokołów dekolonizacji w placówkach opieki zdrowotnej
• U pacjentów przygotowywanych do zabiegów operacyjnych wysokiego ryzyka (np. kardiochirurgicznych, ortopedycznych)
• U pacjentów z nawracającymi zakażeniami skóry wywołanymi przez S. aureus, gdy potwierdzono nosicielstwo w nosie
• W przypadku ognisk epidemicznych MRSA, szczególnie w środowisku szpitalnym

²⁹

Profilaktyczne zastosowanie mupirocyny

Bactroban w postaci maści może być zalecony profilaktycznie w następujących przypadkach:³⁰

• Na powierzchowne, świeże rany z ryzykiem zakażenia bakteryjnego
• Na rany szyte chirurgicznie – po oczyszczeniu i zamknięciu rany
• Na drobne otarcia naskórka, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka zakażeń skórnych

³¹

Szczególne grupy pacjentów

Mupirocyna powinna być szczególnie rozważona w terapii zakażeń bakteryjnych skóry u następujących grup pacjentów:^{32 33}

• Pacjenci z potwierdzonymi zakażeniami wywołanymi przez szczepy MRSA
• Pacjenci z nawracającymi zakażeniami skóry wywołanymi przez S. aureus
• Dzieci z liszajcem zakaźnym, szczególnie w placówkach edukacyjnych (przedszkola, szkoły)
• Pacjenci z obniżoną odpornością, u których ryzyko powikłań zakażeń skórnych jest wyższe
• Pracownicy służby zdrowia będący nosicielami MRSA

^{34 35}

Okoliczności wyjątkowe

Mupirocyna jest szczególnie cenna w następujących sytuacjach klinicznych:^{36 37}

• Gdy konieczne jest leczenie zakażeń skóry wywołanych przez szczepy MRSA, a chcemy uniknąć stosowania antybiotyków ogólnoustrojowych
• W przypadku nawracających zakażeń skórnych w tej samej lokalizacji
• W sytuacjach epidemiologicznych (ogniska zakażeń MRSA) w placówkach opieki zdrowotnej lub opiekuńczych
• Jako element protokołu przygotowania pacjenta przed zabiegami inwazyjnymi (kardiochirurgia, ortopedia, wszczepienie implantów)

^{38 39}