Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Mupirocyna

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania mupirocyny

Mupirocyna jest antybiotykiem stosowanym miejscowo w leczeniu zakażeń skórnych oraz nosicielstwa gronkowca złocistego w przedsionkach nosa. Pomimo miejscowego stosowania i związanego z tym ograniczonego wchłaniania ogólnoustrojowego, podczas terapii należy przestrzegać określonych środków ostrożności w celu zapewnienia bezpieczeństwa leczenia.^{1 2}

Reakcje nadwrażliwości i miejscowe podrażnienia

Podczas stosowania mupirocyny mogą wystąpić reakcje uczuleniowe lub ciężkie miejscowe podrażnienia skóry. W takich przypadkach należy niezwłocznie przerwać leczenie, usunąć produkt z powierzchni skóry (zmyć lub wytrzeć) i wdrożyć odpowiednie alternatywne leczenie przeciwbakteryjne.^{3 4}

Ryzyko rozwoju antybiotykooporności

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwbakteryjnych, przedłużanie terapii mupirocyną ponad zalecany okres może prowadzić do selekcji szczepów opornych na ten antybiotyk. Dlatego zaleca się przestrzeganie rekomendowanego czasu trwania leczenia, aby zminimalizować ryzyko rozwoju oporności.^{5 6 7}

Ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelit

Podczas stosowania antybiotyków, w tym również mupirocyny, zgłaszano przypadki wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelit o przebiegu od łagodnego do zagrażającego życiu. Chociaż jest to mniej prawdopodobne w przypadku miejscowego stosowania mupirocyny, ważne jest rozważenie tego rozpoznania u pacjentów, u których wystąpi biegunka w trakcie lub po zakończeniu antybiotykoterapii. Jeśli u pacjenta wystąpi przedłużająca się lub silna biegunka lub skurczowe bóle brzucha, należy niezwłocznie przerwać leczenie i przeprowadzić dalszą diagnostykę.^{8 9 10}

Zaburzenia czynności nerek i stosowanie produktów zawierających glikol polietylenowy

Niektóre preparaty z mupirocyną zawierają jako substancję pomocniczą glikol polietylenowy (makrogol), który może wchłaniać się z otwartych ran i uszkodzonej skóry, a następnie zostać wydalony przez nerki. Preparatów zawierających glikol polietylenowy nie należy stosować w schorzeniach, gdzie możliwa jest absorpcja dużych ilości tej substancji, szczególnie u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Należy zachować szczególną ostrożność, stosując te preparaty u pacjentów z zaburzeniami pracy nerek.^{11 12 13 14}

Przeciwwskazania dotyczące miejsca aplikacji

Mupirocyna w zależności od postaci farmaceutycznej ma określone ograniczenia dotyczące miejsca aplikacji. Należy przestrzegać następujących przeciwwskazań:^{15 16}

• Do oczu – mupirocyna nie jest przeznaczona do stosowania okulistycznego
• Do nosa – z wyjątkiem specjalnych preparatów przeznaczonych do stosowania donosowego
• W miejscu założenia kaniuli
• W miejscu centralnego wkłucia dożylnego

^{17 18}

Kontakt z oczami

Należy bezwzględnie unikać kontaktu mupirocyny z oczami. W przypadku przypadkowego dostania się preparatu do oka, należy dokładnie przemywać je wodą, aż do całkowitego usunięcia pozostałości produktu.^{19 20 21 22}

Szczególne ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

W zależności od preparatu, mupirocyna może zawierać różne substancje pomocnicze, które mogą powodować działania niepożądane:²³

• Butylohydroksytoluen (E321) – może powodować miejscową reakcję skórną (np. kontaktowe zapalenie skóry) lub podrażnienie oczu i błon śluzowych
• Alkohol cetylowy i stearylowy – mogą powodować miejscowe reakcje skórne
• Alkohol benzylowy – może powodować uczulenia

²⁴

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Preparaty zawierające mupirocynę mogą być stosowane u dzieci. Należy jednak uwzględnić wszystkie powyższe środki ostrożności, również w populacji pediatrycznej.²⁵

Interakcje z innymi preparatami zawierającymi makrogol

Produkty lecznicze zawierające mupirocynę na bazie makrogolu nie powinny być stosowane jednocześnie z innymi preparatami zawierającymi makrogol, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Jest to spowodowane możliwością wchłaniania dużych ilości makrogolu i potencjalnym ryzykiem jego toksycznego działania.²⁶