hematokryt
Hematokryt (Ht, HCT) to parametr morfologii krwi określający objętościowy stosunek elementów morfotycznych krwi (głównie erytrocytów) do całkowitej objętości krwi. Wyrażany jest w procentach lub jako ułamek dziesiętny. Prawidłowe wartości hematokrytu wynoszą 40-54% (0,40-0,54) u mężczyzn oraz 37-47% (0,37-0,47) u kobiet.
Podwyższony hematokryt (poliglobulia) może świadczyć o odwodnieniu, czerwienicy prawdziwej, nadkrwistości wtórnej (np. w chorobach płuc, pobycie na dużej wysokości), zespole Cushinga czy stosowaniu niektórych leków (m.in. erytropoetyny). Obniżone wartości (hemodylucja) występują w niedokrwistościach różnego pochodzenia, przewodnieniu, ciąży, niewydolności nerek czy w przebiegu chorób przewlekłych.
Oznaczenie hematokrytu jest istotnym elementem diagnostycznym wykorzystywanym do oceny stanu nawodnienia pacjenta, monitorowania leczenia niedokrwistości oraz oceny funkcji szpiku kostnego. Wartość hematokrytu jest również brana pod uwagę przy kwalifikacji dawców krwi oraz monitorowaniu pacjentów leczonych preparatami krwiopochodnymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Daroxomb 75 mg
Dabigatran eteksylan, substancja czynna leku Daroxomb, był oceniany w badaniach klinicznych obejmujących około 64 000 pacjentów, z czego 35 000 otrzymywało dabigatran. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) stosowano dawki 150 mg lub 220 mg na dobę u 6 684 pacjentów. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, występujące u około 14% pacjentów, z dużymi krwawieniami poniżej 2%. Krwawienia mogły mieć różną lokalizację, w tym wewnątrzczaszkową, z przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego czy skóry. W badaniach klinicznych częstość dużych krwawień wynosiła 1,3% (150 mg) i 1,8% (220 mg), porównywalnie do enoksaparyny (1,5%). Działania niepożądane obejmowały także spadek hemoglobiny, niedokrwistość, małopłytkowość, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia czynności wątroby oraz rzadkie przypadki agranulocytozy i neutropenii. Ryzyko krwawień wzrasta u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek, stosujących leki wpływające na hemostazę lub silne inhibitory P-glikoproteiny.
agranulocytoza, alloplastyka stawu biodrowego, alloplastyka stawu kolanowego, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, dabigatran eteksylan, dysfagia, enoksaparyna, enzymy wątrobowe, hematokryt, hemostaza, hiperbilirubinemia, idarucyzumab, inhibitor P-glikoproteiny, krwawienie, krwiak wewnątrzstawowy, krwiomocz, krwioplucie, krwotok do przewodu pokarmowego, krwotok wewnątrzczaszkowy, małopłytkowość, nefropatia przeciwzakrzepowa, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz oskrzeli, zespół ciasnoty międzypowięziowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apo-Feno 200M
Przed rozpoczęciem terapii fenofibratem konieczne jest leczenie i wyrównanie schorzeń wywołujących wtórną hipercholesterolemię, takich jak cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z cholestazą oraz alkoholizm. Fenofibrat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, a u osób z klirensem kreatyniny 30-59 ml/min zaleca się redukcję dawki i ostrożność. Podczas terapii może wystąpić odwracalny wzrost stężenia kreatyniny, obserwowany u 10% pacjentów stosujących fenofibrat z symwastatyną oraz u 4,4% stosujących statyny w monoterapii, z istotnym wzrostem (>200 μmol/l) u 0,3% pacjentów na terapii skojarzonej. Zaleca się regularne monitorowanie kreatyniny, szczególnie w pierwszych 3 miesiącach, a leczenie należy przerwać, jeśli stężenie kreatyniny przekroczy o 50% górną granicę normy.
agranulocytoza, aminotransferazy, brak laktazy, cholestaza wątroby, cukrzyca typu 2, diuretyk tiazydowy, dysproteinemia, fenofibrat, fosfataza alkaliczna, hematokryt, hemoglobina, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, klirens kreatyniny, lek przeciwzakrzepowy, lek β-adrenolityczny, leukocyty, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, rozpad mięśni prążkowanych, statyny, stężenie kreatyniny, terapia hipolipemizująca, trombocytopenia, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Albunorm 5% 50 g/l
Albunorm 5% to roztwór do infuzji zawierający 50 g/l białka całkowitego, z co najmniej 96% albuminy ludzkiej, dostępny w objętościach 100 ml (5 g albuminy), 250 ml (12,5 g albuminy) oraz 500 ml (25 g albuminy). Preparat wykazuje właściwości słabo hipoonkotyczne, a dawkowanie i szybkość infuzji muszą być indywidualnie dostosowane do masy ciała pacjenta, ciężkości choroby oraz intensywności utraty płynów i białek. Kluczowe jest, aby dawka była oparta na wymaganej objętości płynów krążących, a nie na stężeniu albuminy w osoczu, co pozwala na optymalizację efektu terapeutycznego. Podawanie Albunorm 5% wymaga regularnego monitorowania parametrów hemodynamicznych, takich jak ciśnienie tętnicze, częstość tętna, ciśnienie żylne ośrodkowe, ciśnienie w tętnicy płucnej, diureza, elektrolity oraz hematokryt/hemoglobina, co umożliwia bieżącą ocenę stanu pacjenta i dostosowanie terapii.
albumina ludzka, ciśnienie tętnicze, ciśnienie w tętnicy płucnej, ciśnienie żylne ośrodkowe, częstość tętna, diureza, elektrolity, hematokryt, hemodylucja, hemoglobina, infuzja, nawodnienie, parametry hemodynamiczne, populacja pediatryczna, równowaga elektrolitowa, stężenie albuminy, uraz, właściwości hipoonkotyczne, wymiana osocza, zaburzenia hemodynamiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 10 mg + 320 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods, prowadzone do 13 tygodni na szczurach, wykazały przewidywane zmiany fizjologiczne, takie jak obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt, retykulocyty), wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy oraz podwyższenie poziomu potasu. Zaobserwowano również przerost komórek przykłębuszkowych w nerkach oraz miejscowe nadżerki w żołądku gruczołowym. Wszystkie zmiany były odwracalne po 4-tygodniowym okresie zdrowienia i uznano je za nasilenie farmakologicznych efektów substancji czynnych. Nie przeprowadzono badań genotoksyczności i karcynogenności dla kombinacji, jednak każda substancja była testowana oddzielnie z wynikiem negatywnym. W badaniach reprodukcyjnych amlodypina w dawkach około 50-krotnie wyższych od maksymalnej zalecanej dawki dla ludzi (10 mg) powodowała opóźnienie porodu i zmniejszoną przeżywalność potomstwa, natomiast dawki do 10 mg/kg/dobę nie wpływały negatywnie na płodność.
aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, badanie mutagenności, bezylan amlodypiny, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie rakotwórcze, erytrocyt, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hormon folikulotropowy, komórki przykłębuszkowe, lek hipotensyjny, nadżerka żołądka, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, potencjał kancerogenny, retykulocyt, toksyczność po podaniu wielokrotnym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kandesar 16 mg
Badania przedkliniczne kandesartanu cyleksetylu wykazały brak toksycznego wpływu na narządy docelowe przy dawkach terapeutycznych, jednak w modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, małpy) zaobserwowano zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy, które uznano za efekt wtórny do obniżenia perfuzji nerkowej spowodowanego działaniem hipotensyjnym leku. Ponadto, kandesartan powodował zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt) oraz rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach na młodych szczurach dawka 10 mg/kg m.c. generowała ekspozycję 7-78-krotnie wyższą niż u dzieci otrzymujących dawki terapeutyczne (0,2 mg/kg u dzieci 1-<6 lat oraz 16 mg u dzieci 6-<17 lat), jednak brak określenia NOEL utrudnia precyzyjną ocenę marginesu bezpieczeństwa w kontekście wpływu na masę serca i ciała.
aparat przykłębuszkowy, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, kandesartan cyleksetyl, mocznik i kreatynina, nieprawidłowość układowa, parametry czerwonokrwinkowe, parametry morfologii krwi, perfuzja nerkowa, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał rakotwórczy, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność narządowa, układ krwiotwórczy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne, zapalenie śródmiąższowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candezek Combi 8 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Candezek Combi, zawierającego kandesartan cyleksetyl oraz amlodypinę, wykazały brak ogólnoustrojowej toksyczności w dawkach istotnych klinicznie. Kandesartan w dużych dawkach wpływał głównie na układ krwiotwórczy (obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny i hematokrytu) oraz nerki, powodując śródmiąższowe zapalenie nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, nacieki bazofilów oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu. Zmiany nerkowe są prawdopodobnie wtórne do działania hipotensyjnego leku, a nie bezpośrednią toksycznością. Kandesartan wywoływał także rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, uznany za efekt farmakologiczny bez znaczenia klinicznego w dawkach terapeutycznych. Wykazano szkodliwe działanie na płód w zaawansowanej ciąży, natomiast badania mutagenności i karcynogenności nie potwierdziły aktywności mutagennej, klastogennej ani rakotwórczej.
aktywność klastogenna, amlodypina, aparat przykłębuszkowy, badanie przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, erytrocyt, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, kandesartan cyleksetyl, karcynogenność, komórki Sertoliego, mutageneza, naciek bazofilów, parametry czerwonokrwinkowe, poszerzenie kanalików nerkowych, spermatyda, śródmiąższowe zapalenie nerek, testosteron, toksyczność ogólnoustrojowa, układ krwiotwórczy - Leksykon chorób i schorzeń
Erytrocytoza – Etiologia i przyczyny
Erytrocytoza to stan charakteryzujący się podwyższoną liczbą erytrocytów, co skutkuje wzrostem hematokrytu i/lub stężenia hemoglobiny. Wyróżnia się erytrocytozę względną, wynikającą z zmniejszenia objętości osocza (np. odwodnienie, diuretyki, otyłość, palenie tytoniu), oraz bezwzględną, dzieloną na pierwotną (np. czerwienica prawdziwa związana z mutacją JAK2 V617F w 95-98% przypadków, niskie stężenie erytropoetyny) i wtórną (zwiększona produkcja erytropoetyny w odpowiedzi na hipoksję lub niezależnie od niej). Erytrocytoza wtórna jest częstsza i może być spowodowana chorobami układu oddechowego (POChP, obturacyjny bezdech senny), sercowo-naczyniowego (wady serca, niewydolność), czynnikami środowiskowymi (wysokość, palenie), zaburzeniami hemoglobiny, chorobami nerek, nowotworami wydzielającymi erytropoetynę oraz lekami (androgeny, inhibitory SGLT2).
akromegalia, aktywacja konstytutywna, bezdech senny, czerwienica prawdziwa, erytrocyt, erytrocytoza, erytrocytoza bezwzględna, erytrocytoza idiopatyczna, erytrocytoza pierwotna, erytrocytoza wtórna, erytrocytoza względna, erytropoetyna, erytropoeza, hematokryt, hemoglobina, hemoglobinopatia, hemokoncentracja, hipoksja tkankowa, inhibitor SGLT2, methemoglobinemia, mutacja JAK2, naczyniakoblastoma, nadczynność tarczycy, nowotwór mieloproliferacyjny, pheochromocytoma, POChP, rak nerki, rak wątroby, receptor erytropoetyny, szpik kostny, wielotorbielowatość nerek, wodonercze, wrodzona wada serca, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zespół hipowentylacji, zespół Pickwicka, zwężenie tętnicy nerkowej, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmix Plus 40 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Telmix Plus, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, wykazały brak dodatkowych efektów toksycznych przy jednoczesnym podawaniu dawek odpowiadających ekspozycji klinicznej u ludzi. W modelach zwierzęcych zaobserwowano charakterystyczne zmiany typowe dla leków wpływających na układ renina-angiotensyna, takie jak obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt), zaburzenia funkcji nerek (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), zwiększona aktywność reniny w osoczu oraz zmiany strukturalne w nerkach, w tym przerost komórek aparatu przykłębuszkowego. Dodatkowo, u psów stwierdzono rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, co jest powiązane z farmakologicznym działaniem telmisartanu. Uszkodzenia śluzówki żołądka można było zapobiegać poprzez doustne podawanie roztworu soli i izolację zwierząt, co sugeruje możliwość minimalizacji działań niepożądanych w praktyce klinicznej.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanaliki nerkowe, kreatynina we krwi, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał genotoksyczny, renina w osoczu, śluzówka żołądka, telmisartan i hydrochlorotiazyd, toksyczność reprodukcyjna, układ renina-angiotensyna, zaburzenie funkcji nerek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fortalbia 200 mg/ml
Produkt leczniczy Fortalbia 200 mg/ml to roztwór do infuzji zawierający 200 g/l białka całkowitego, z czego co najmniej 95% stanowi albumina ludzka. Ze względu na silny efekt koloidoosmotyczny (około czterokrotnie większy niż osocza krwi) oraz wysokie stężenie albuminy, konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta, zwłaszcza w kontekście ryzyka hiperwolemii i przeciążenia układu krążenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym, żylakami przełyku, obrzękiem płuc, skazą krwotoczną, ciężką niedokrwistością oraz bezmoczem nerkowym i pozanerkowym. W przypadku wystąpienia objawów reakcji alergicznej lub anafilaktycznej infuzję należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie postępowanie przeciwwstrząsowe. Ponadto, ze względu na niską zawartość elektrolitów w roztworze, wskazane jest monitorowanie i korekta równowagi elektrolitowej pacjenta.
albumina ludzka, badanie przesiewowe, bezmocz, ciśnienie tętnicze, ciśnienie żylne, czynnik zakaźny, czynniki krzepnięcia, dekompensacja serca, dieta niskosodowa, efekt koloidoosmotyczny, erytrocyty, hematokryt, hemodylucja, hemoliza, hiperwolemia, inaktywacja wirusów, marker zakażenia, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk płuc, parametry krzepnięcia, płytki krwi, postępowanie przeciwwstrząsowe, reakcja anafilaktyczna, skaza krwotoczna, transmisja patogenów, układ wrotny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia krzepnięcia, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ambrisentan AOP 10 mg
Ambrisentan AOP, będący antagonistą receptora endoteliny (ERA), dostępny jest w dawkach 5 mg i 10 mg w formie tabletek powlekanych. Profil bezpieczeństwa leku charakteryzuje się najczęstszymi działaniami niepożądanymi, takimi jak obrzęki obwodowe (37%) oraz ból głowy (28%), z większą częstością występowania przy dawce 10 mg. U pacjentów ≥ 65 lat obrzęki obwodowe wykazują większe nasilenie. Ciężkie działania niepożądane obejmują niedokrwistość (ok. 10% pacjentów) manifestującą się spadkiem hemoglobiny i hematokrytu, najczęściej w ciągu pierwszych 4 tygodni terapii, oraz hepatotoksyczność, w tym podwyższenie aktywności aminotransferaz (2%), uszkodzenie wątroby i autoimmunologiczne zapalenie wątroby. W badaniach klinicznych fazy 3 odnotowano spadek hemoglobiny o średnio 0,83 g/dl w 4. tygodniu, z stabilizacją w kolejnych tygodniach, a u 6,5% pacjentów stwierdzono spadek hemoglobiny ≥15% poniżej normy.
ambrisentan, aminotransferaza wątrobowa, antagonista receptora endoteliny, astenia, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból zatok, duszność, enzym wątrobowy, hematokryt, hepatotoksyczność, kołatanie serca, krwawienie z nosa, migrena, niedociśnienie, niedokrwistość, nieostre widzenie, niewydolność serca, nieżyt nosa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, przekrwienie błony śluzowej, przekrwienie błony śluzowej nosa, przetoczenie komórek krwi, stężenie hemoglobiny, szumy uszne, tętnicze nadciśnienie płucne, uszkodzenie wątroby, utrata słuchu, wymioty, wysypka, zaczerwienienie skóry, zapalenie nosa i gardła, zapalenie zatok, zaparcie, zatrzymanie płynów, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vicebrol 5 mg
Vicebrol, zawierający 5 mg winpocetyny, może powodować działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Wśród zaburzeń hematologicznych rzadko (0,07%) obserwowano leukopenię, a bardzo rzadko obniżenie hematokrytu i hemoglobiny, co może skutkować niedokrwistością. Zaburzenia ze strony układu nerwowego występują niezbyt często (0,9%) i obejmują bezsenność, senność, zawroty głowy, bóle głowy, osłabienie, parestezje oraz nadaktywność ruchową. W zakresie kardiologicznym niezbyt często (0,1%) notowano zmiany w EKG (obniżenie odcinka ST, wydłużenie QT), częstoskurcz i dodatkowe skurcze serca. Niezbyt często (0,8%) występują zmiany ciśnienia tętniczego, głównie hipotensja, oraz uderzenia krwi do głowy z zaczerwienieniem skóry twarzy.
arytmia, ciśnienie tętnicze, częstoskurcz, długotrwałe stosowanie leku, działanie leku, elektrokardiogram, enzymy wątrobowe, hematokryt, hemoglobina, hipotensja, leukopenia, nadwrażliwość, niedokrwistość, nudności, obniżenie odcinka ST, parestezje, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcje alergiczne skórne, transaminazy, winpocetyna, zaburzenia snu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zespół wydłużonego QT - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Albiomin 20%
Produkt leczniczy Albiomin 20% (200 g/l) to stężona albumina ludzka o działaniu koloidoosmotycznym około czterokrotnie wyższym niż ludzkie osocze, co wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem hiperwolemii i hemodylucji. Należy monitorować parametry układu krzepnięcia, hematokryt, elektrolity oraz stan układu krążenia, aby uniknąć przeciążenia objętościowego i powikłań takich jak obrzęk płuc czy wstrząs. Produkt zawiera stosunkowo mało elektrolitów, a jego podawanie wymaga zapewnienia odpowiedniego nawodnienia pacjenta. W przypadku reakcji alergicznych lub anafilaktycznych infuzję należy natychmiast przerwać i wdrożyć standardowe postępowanie terapeutyczne.
albumina ludzka, bezmocz, czynniki krzepnięcia, erytrocyty, hematokryt, hemoliza, hiperwolemia, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk płuc, ośrodkowe ciśnienie żylne, płytki krwi, przepełnienie żył szyjnych, reakcja anafilaktyczna, równowaga elektrolitowa, skaza krwotoczna, układ krzepnięcia, wstrząs, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranopril 10 mg
Ranopril, zawierający lizynopryl (lizynopryl dwuwodny) w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, jest inhibitorem ACE stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą zawroty głowy, bóle głowy, kaszel suchy, objawy ortostatyczne (w tym niedociśnienie), biegunka i wymioty. Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne, takie jak zmniejszenie hemoglobiny i hematokrytu, a bardzo rzadko poważniejsze powikłania hematologiczne (np. agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna). W zakresie układu sercowo-naczyniowego mogą wystąpić zawał mięśnia sercowego, incydenty naczyniowo-mózgowe, tachykardia oraz objaw Raynauda. W układzie oddechowym dominują kaszel i zapalenia błon śluzowych, a w przewodzie pokarmowym – biegunka, nudności, bóle brzucha oraz bardzo rzadko zapalenie trzustki i wątroby.
agranulocytoza, bezmocz, chłoniak rzekomy skóry, choroba autoimmunologiczna, dezorientacja, dławica piersiowa, dna moczanowa, eozynofilia, ginekomastia, hematokryt, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, leukocytoza, leukopenia, lizynopryl, małopłytkowość, mocznica, naciek płucny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzyca, pokrzywka, przeciwciała przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, stężenie hemoglobiny, substancja czynna, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie smaku, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie krtani, zapalenie naczyń, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zali
Przed rozpoczęciem terapii dabigatranem eteksylanem (Zali 150 mg) konieczna jest szczegółowa ocena ryzyka krwawienia, które stanowi główne zagrożenie związane z leczeniem. Krwawienia mogą wystąpić w dowolnej lokalizacji, a objawy takie jak niewyjaśniony spadek hemoglobiny, hematokrytu lub obniżenie ciśnienia tętniczego wymagają natychmiastowej diagnostyki w celu identyfikacji źródła krwawienia. W sytuacjach zagrażających życiu lub niekontrolowanego krwawienia u dorosłych dostępny jest specyficzny antidotum idarucyzumab, natomiast u pacjentów pediatrycznych jego skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały potwierdzone. Alternatywnie można zastosować hemodializę lub podać preparaty hemostatyczne, takie jak świeża krew pełna, osocze świeżo mrożone, koncentraty czynników krzepnięcia, rekombinowany czynnik VIIa lub koncentrat płytek krwi, w zależności od stanu klinicznego i dostępności.
agregacja płytek krwi, antagonista witaminy K, bakteryjne zapalenie wsierdzia, biopsja, dabigatran eteksylat, hematokryt, hemodializa, hemoglobina, idarucyzumab, inhibitor P-gp, inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, koncentrat czynników krzepnięcia, koncentrat płytek krwi, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, refluks żołądkowo-przełykowy, rekombinowany czynnik VIIa, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie przełyku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Caramlo 8 mg + 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Caramlo, zawierającego kandesartan cyleksetylu i amlodypinę, wskazują na brak istotnej toksyczności w dawkach klinicznych. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że amlodypina w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg) powodowała zaburzenia porodu, takie jak opóźnienie terminu porodu, wydłużony czas trwania porodu oraz zmniejszoną przeżywalność noworodków. W badaniach płodności u szczurów stosowano dawki do 10 mg/kg/dobę (8-krotność dawki ludzkiej w mg/m²) bez wpływu na płodność, choć w innym badaniu zaobserwowano zmniejszenie stężenia gonadotropin, testosteronu oraz obniżoną jakość nasienia. Badania rakotwórczości amlodypiny (0,5-2,5 mg/kg/dobę) nie wykazały działania kancerogennego, a testy mutagenności były negatywne.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, amlodypina, amlodypiny bezylan, aparat przykłębuszkowy, erytrocyty, fetotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon gonadotropowy, kandesartan cyleksetylu, komórki Sertoliego, krwinki czerwone, opóźnienie porodu, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przeżywalność noworodków, spermatydy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie kreatyniny, stężenie mocznika, testosteron, toksyczność rozrodcza, zaburzenia porodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dipperam HCT 10 mg + 320 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Dipperam HCT, zawierającego amlodypinę, walsartan i hydrochlorotiazyd, wykazały przewidywalne zmiany farmakologiczne u zwierząt laboratoryjnych, takie jak zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt, retikulocyty), wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz przerost komórek przykłębuszkowych w nerkach. Zaobserwowano również miejscowe nadżerki w żołądku gruczołowym. Wszystkie zmiany były odwracalne po 4-tygodniowym okresie zdrowienia, co wskazuje na brak długotrwałej toksyczności. Badania genotoksyczności i rakotwórczości amlodypiny i walsartanu dały wyniki negatywne, a brak interakcji między składnikami uzasadnił rezygnację z badań genotoksyczności i rakotwórczości kombinacji. Wpływ amlodypiny na rozrodczość ujawniał się jedynie przy dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną (10 mg/dobę u ludzi), obejmując opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa.
amlodypina, Dipperam HCT, dojrzała spermatyda, erytrocyt, gęstość nasienia, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hormon folikulotropowy, hydrochlorotiazyd, komórki aparatu przykłębuszkowego, komórki przykłębuszkowe, komórki Sertoliego, kreatynina, masa czerwonokrwinkowa, mocznik, nadżerka, nefropatia, parametry czerwonokrwinkowe, potas, retikulocyt, testosteron, walsartan - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Actelsar 80 mg
Przedkliniczne badania telmisartanu wykazały istotne zmiany hematologiczne, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu, niezależne od działania hipotensyjnego. W zakresie funkcji nerek zaobserwowano wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy, a także zmiany strukturalne w nerkach (poszerzenie z zanikiem kanalików nerkowych) u psów. Dodatkowo, zwiększona aktywność reninowa osocza oraz przerost aparatu przykłębuszkowego były zgodne z typowymi efektami antagonistów receptora angiotensyny II. W układzie pokarmowym stwierdzono uszkodzenia błony śluzowej żołądka (nadżerki, owrzodzenia, zmiany zapalne), co ma znaczenie kliniczne u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego. Warto zaznaczyć, że suplementacja soli w diecie zwierząt zapobiegała tym działaniom niepożądanym.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerki, azot mocznikowy, ciśnienie tętnicze, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobin, inhibitor konwertazy angiotensyny, klastogenność, kreatynina, mutagenność, nadciśnienie tętnicze, nadżerka, owrzodzenie, potas w surowicy, telmisartan, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zmiana zapalna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Furosemidum Aurovitas 40 mg
Przedawkowanie furosemidu (40 mg) prowadzi do nasilonej diurezy i poważnych zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, skutkujących hipowolemią, odwodnieniem, hemokoncentracją oraz zaburzeniami rytmu serca, głównie z powodu hipokaliemii i hipomagnezemii. Klinicznie obserwuje się ciężkie niedociśnienie tętnicze, które może przejść w wstrząs hipowolemiczny, a także ostrą niewydolność nerek w mechanizmie prerenal. Hemokoncentracja zwiększa ryzyko zakrzepicy, a zaburzenia elektrolitowe predysponują do arytmii, co wymaga monitorowania EKG. Dodatkowo mogą wystąpić objawy neurologiczne i psychiatryczne, takie jak stany majaczeniowe, porażenie wiotkie, apatia i dezorientacja, a także przemijająca głuchota i zaostrzenie dny moczanowej.
arytmia, arytmia komorowa, arytmia nadkomorowa, badanie EKG, choroba zakrzepowo-zatorowa, dna moczanowa, elektrolity, elementy morfotyczne krwi, furosemid, hematokryt, hemokoncentracja, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipoperfuzja narządowa, hipoperfuzja nerkowa, hipoperfuzja OUN, hipowolemia, kwas moczowy, nasilona diureza, niedociśnienie tętnicze, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, pętla Henlego, płyn infuzyjny, porażenie wiotkie, przemijająca głuchota, stan majaczeniowy, węgiel aktywowany, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie rytmu komorowego, zakrzepica - Leksykon leków
Działania niepożądane – VIXARGIO 15mg; 20 mg
VIXARGIO (rywaroksaban) w dawkach 15 mg i 20 mg jest lekiem przeciwzakrzepowym o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, potwierdzonym w 13 badaniach fazy III obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia, zwłaszcza z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%), co wynika z mechanizmu działania leku. Częstość krwawień różni się w zależności od wskazania: w profilaktyce ŻChZZ po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego wynosi 6,8%, a w leczeniu ZŻG i ZP aż 23%. Krwawienia mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej, której objawy obejmują osłabienie, bladość, zawroty głowy, ból głowy, duszność oraz wstrząs. W porównaniu z antagonistami witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych, w tym u kobiet nasilone krwawienia miesiączkowe lub nieprawidłowe krwawienia z pochwy.
alergiczne zapalenie skóry, aloplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, dławica piersiowa, hematokryt, hemoglobina, hemostaza, krwawienie, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwawienie z pochwy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, krzepnięcie krwi, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obniżona perfuzja, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, powikłanie krwotoczne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Losartan Hydrochlorothiazyd Krka 100 mg + 25 mg
W badaniach przedklinicznych leku Losartan Hydrochlorotiazyd Krka nie wykazano istotnego ryzyka genotoksycznego ani farmakologicznego dla ludzi. Przewlekłe podawanie skojarzenia losartan/hydrochlorotiazyd przez okres do 6 miesięcy u szczurów i psów ujawniło głównie efekty toksyczne związane z losartanem, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu, wzrost stężenia azotu mocznikowego oraz sporadyczne podwyższenie kreatyniny w surowicy. Zaobserwowano również zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia, nadżerki i krwawienia.
azot mocznikowy, badanie farmakologiczne, błona śluzowa, działanie teratogenne, erytrocyt, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, kreatynina, krwinki czerwone, losartan hydrochlorotiazyd, nadliczbowe żebra, nadżerka, owrzodzenie, śmierć płodu, teratogenność, toksyczność nerkowa, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła - Leksykon substancji czynnych
Prasteron – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Prasteron (DHEA) jest steroidowym hormonem wymagającym ostrożnego stosowania, zwłaszcza u pacjentów powyżej 40. roku życia, z wykluczeniem osób stosujących hormonalną terapię zastępczą (HTZ) oraz sportowców ze względu na jego klasyfikację jako środek anaboliczno-androgenny niedozwolony w sporcie wyczynowym. Terapia powinna być prowadzona zgodnie z naturalnym rytmem dobowym – preparaty przyjmuje się rano, a dawkowanie nie może być przekraczane bez konsultacji lekarskiej. Przeciwwskazane jest łączenie prasteronu z innymi androgenami z powodu ryzyka nasilenia działań niepożądanych. Przed i w trakcie terapii konieczne jest kompleksowe monitorowanie parametrów klinicznych i biochemicznych, w tym stężeń LH, FSH, wolnego testosteronu, prolaktyny, morfologii, hematokrytu, glukozy, elektrolitów (Na, K, Ca, P), enzymów wątrobowych, lipidogramu oraz u mężczyzn PSA i stanu gruczołu krokowego.
andropauza, biodostępność, ciśnienie tętnicze, densytometria, enzymy wątrobowe, FSH, gęstość mineralna kości, gruczoł krokowy, hematokryt, hirsutyzm, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, LH, lipidogram, łysienie androgenowe, maskulinizacja, menopauza, morfologia krwi, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór, parametry biochemiczne, prasteron, prolaktyna, PSA, sorbitol, środek anaboliczno-androgenny, testosteron wolny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bespres 80 mg
Bespres 80 mg, zawierający walsartan, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego i wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na mechanizmie blokady receptorów angiotensyny II. Działania niepożądane obejmują hiperkaliemię (częstość nieznana, ale istotne ryzyko u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek), hiponatremię, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, neutropenię, trombocytopenię, zawroty głowy (niewielka częstość), suchy kaszel, bóle brzucha, wzrost enzymów wątrobowych i bilirubiny, reakcje skórne (obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowe zapalenie skóry, wysypka, świąd), ból mięśni oraz zaburzenia czynności nerek, w tym niewydolność i wzrost kreatyniny w surowicy. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (6-17 lat) jest podobny do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi takimi jak ból głowy (5,4%), zawroty głowy (2,3%) i hiperkaliemia (2,3%), przy czym dzieci z przewlekłą chorobą nerek wykazują wyższe ryzyko hiperkaliemii (12,9%). U dzieci w wieku 1-6 lat najczęściej obserwowano wymioty (1,6%) i biegunkę (1,1%), a hiperkaliemia wystąpiła sporadycznie.
aldosteron, azot mocznikowy, bilirubina, choroba posurowicza, działania niepożądane, enzymy wątrobowe, hematokryt, hemoglobina, hepatocyty, hiperkaliemia, hiponatremia, kreatynina, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pęcherzowe zapalenie skóry, przewlekła choroba nerek, receptory angiotensyny II, trombocytopenia, walsartan, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego, zawroty błędnikowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – VIXARGIO
Podczas terapii rywaroksabanem (produkt leczniczy VIXARGIO) konieczne jest ścisłe monitorowanie kliniczne pacjentów, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka krwawień, które mogą manifestować się jako krwawienia z błon śluzowych (np. z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego czy układu moczowo-płciowego). W przypadku wystąpienia poważnego krwawienia leczenie należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne. Monitorowanie obejmuje regularne badania fizykalne, ocenę drenażu rany pooperacyjnej oraz okresowe oznaczanie stężenia hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrycia utajonych krwawień i oceny niedokrwistości. W wyjątkowych sytuacjach klinicznych, takich jak podejrzenie przedawkowania lub konieczność pilnego zabiegu chirurgicznego, wskazane jest oznaczenie stężenia rywaroksabanu za pomocą skalibrowanego testu anty-Xa.
angioplastyka stawu biodrowego, ciężkie zaburzenie czynności nerek, hematokryt, klirens kreatyniny, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie z układu moczowo-płciowego, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwzakrzepowy, niedokrwistość, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, ryzyko krwotoku, stężenie hemoglobiny, terapia przeciwpłytkowa, test anty-Xa, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmizek HCT 80 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu Telmizek HCT, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, wykazały, że dawki odpowiadające ekspozycji klinicznej nie powodują dodatkowych toksycznych efektów w porównaniu z podawaniem poszczególnych składników oddzielnie. W badaniach na szczurach i psach zaobserwowano zmiany hematologiczne (obniżenie erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu), hemodynamiczne nerek (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), hormonalne (wzrost aktywności reniny) oraz strukturalne (hipertrofia/hiperplazja komórek aparatu przykłębuszkowego). Dodatkowo, u psów stwierdzono rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, co wiąże się z farmakologiczną aktywnością telmisartanu jako antagonisty receptora angiotensyny II. Uszkodzenia śluzówki żołądka można było ograniczyć poprzez podawanie roztworów soli i izolację zwierząt.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, ciśnienie tętnicze, czerwone krwinki, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, fetotoksyczność, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, kanaliki nerkowe, kreatynina, renina w osoczu, śluzówka żołądka, telmisartan - Leksykon leków
Działania niepożądane – Walsartan Krka 320 mg
Walsartan Krka w dawce 320 mg, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, po zawale mięśnia sercowego oraz w niewydolności serca, wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z farmakologicznym działaniem leku. W badaniach klinicznych częstość działań niepożądanych była porównywalna do placebo i nie zależała od dawki, czasu terapii, płci, wieku ani rasy pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane u dorosłych z nadciśnieniem obejmują hiperkaliemię, zawroty głowy, kaszel, bóle brzucha, zmęczenie oraz zaburzenia czynności nerek i wątroby. U pacjentów po zawale i z niewydolnością serca częściej występują niedociśnienie, zawroty głowy ortostatyczne, niewydolność nerek i serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii u dzieci i młodzieży z przewlekłą chorobą nerek, zwłaszcza w wieku 1-5 lat, oraz na konieczność monitorowania parametrów morfologii krwi, funkcji nerek i elektrolitów.
aminotransferazy wątrobowe, badania kliniczne, choroba posurowicza, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, funkcje neuropoznawcze, hematokryt, hemoglobina, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowe zapalenie skóry, przewlekła choroba nerek, stenoza tętnicy nerkowej, stężenie bilirubiny, stężenie kreatyniny, tabletka powlekana, transaminazy wątrobowe, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dipper-Mono 320 mg
Dipper-Mono zawierający walsartan w dawce 320 mg jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego i charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, potwierdzonym w badaniach klinicznych oraz nadzorze farmakoterapii. Częstość działań niepożądanych u dorosłych pacjentów była porównywalna z placebo i nie wykazywała zależności od dawki, czasu leczenia, płci, wieku ani rasy. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmowały hiperkaliemię, zawroty głowy, bóle mięśni, zaburzenia czynności wątroby oraz niewydolność nerek, z częstością występowania od niezbyt często do często (np. zawroty głowy błędnikowe niezbyt często, niedociśnienie tętnicze często). Profil bezpieczeństwa u pacjentów po zawale mięśnia sercowego i z niewydolnością serca różni się, wykazując m.in. częstsze występowanie niedociśnienia ortostatycznego i niewydolności nerek.
aminotransferazy, azot mocznikowy, choroba posurowicza, działania niepożądane leku, funkcje neuropoznawcze, hematokryt, hemoglobina, hiperkaliemia, hiponatremia, kreatynina, leki przeciwnadciśnieniowe, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pęcherzowe zapalenie skóry, przewlekła choroba nerek, tabletka powlekana, walsartan, zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Femistelin
Produkt leczniczy Femistelin 10 mg zawiera dehydroepiandrosteron (DHEA) i wymaga szczegółowego monitorowania klinicznego oraz biochemicznego podczas terapii. Przed rozpoczęciem leczenia oraz w trakcie stosowania należy wykluczyć nowotwory hormonozależne i inne przeciwwskazania, a także regularnie kontrolować stan psychiczny, somatyczny, parametry hormonalne (LH, FSH, wolny testosteron, prolaktyna), densytometrię kości, ciśnienie tętnicze oraz badania biochemiczne (morfologia, hematokryt, glukoza, elektrolity, enzymy wątrobowe, lipidogram). Femistelin jest przeciwwskazany u pacjentek poniżej 40 roku życia, dzieci i młodzieży, a także u kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą lub inne androgeny, ze względu na ryzyko interakcji i nasilenia działań niepożądanych. Lek należy podawać rano, zgodnie z naturalnym rytmem dobowym wydzielania DHEA, i nie przekraczać zalecanej dawki bez konsultacji lekarskiej.
amenorrhea, androgeny, ciśnienie tętnicze, dehydroepiandrosteron, densytometria, densytometria kości, enzym wątrobowy, hematokryt, hirsutyzm, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormonalna terapia zastępcza, lipidogram, łysienie androgenowe, maskulinizacja, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hormonozależny, obniżona odporność, prolaktyna, przetłuszczanie skóry, środki anaboliczno-androgenne, układ sercowo-naczyniowy, wolny testosteron, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Czynnik krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII – Dawkowanie i sposób podawania
FEIBA NF jest stosowany w leczeniu pacjentów z inhibitorem czynnika VIII, wymagając indywidualnego dostosowania dawki i czasu terapii pod nadzorem doświadczonego hematologa. Standardowe dawkowanie wynosi 50-100 j./kg mc., z maksymalną jednorazową dawką 100 j./kg mc. i maksymalną dawką dobową 200 j./kg mc., z wyjątkiem ciężkich krwotoków, gdzie dawki mogą być zwiększone. Schemat dawkowania różni się w zależności od rodzaju i nasilenia krwawienia: małe i umiarkowane krwotoki leczone są dawką 50-75 j./kg mc. co 12 godzin, duże krwotoki do mięśni i tkanek miękkich wymagają 100 j./kg mc. co 12 godzin, a krwotoki z błon śluzowych podawane są co 6 godzin w dawce 50 j./kg mc., z możliwością zwiększenia do 100 j./kg mc. przy braku poprawy. W ciężkich krwotokach, zwłaszcza do OUN, zaleca się 100 j./kg mc. co 12 godzin, z możliwością podawania co 6 godzin w stanach nagłych. Podczas zabiegów chirurgicznych dawka wynosi 50-100 j./kg mc. co 6 godzin. U dzieci poniżej 6 roku życia stosuje się podobne schematy, z koniecznością ścisłego monitorowania klinicznego.
choroba sercowo-naczyniowa, ciężki krwotok, czas krzepnięcia kaolinowo-kefalinowy, czas krzepnięcia krwi, dysfagia, działanie niepożądane, FEIBA NF, hematokryt, indukcja tolerancji immunologicznej, jednostka Bethesda, krwawienie do OUN, krwawienie samoistne, krwawienie zaotrzewnowe, krwotok do centralnego układu nerwowego, krwotok do stawu, krwotok samoistny, krwotok z błony śluzowej, miano inhibitora, parametr hemostazy, powikłanie zakrzepowe, tromboelastogram, zaburzenie krzepnięcia, zespół czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan EGIS 80 mg
Badania przedkliniczne telmisartanu wykazały istotne zmiany hematologiczne, w tym zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu u zwierząt z prawidłowym ciśnieniem tętniczym przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi. W zakresie funkcji nerek zaobserwowano wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy, a także charakterystyczne zmiany strukturalne nerek u psów, takie jak poszerzenie i zanik kanalików nerkowych oraz przerost aparatu przykłębuszkowego. Zmiany te są typowe dla grupy antagonistów receptora angiotensyny II i inhibitorów konwertazy angiotensyny, jednak prawdopodobnie nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Dodatkowo, u szczurów i psów stwierdzono uszkodzenia błony śluzowej żołądka (nadżerki, owrzodzenia, zmiany zapalne), które można było zapobiec poprzez doustne uzupełnienie chlorku sodu, co jest związane z mechanizmem działania telmisartanu.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerki, azot mocznikowy, badanie in vitro, chlorek sodu, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt klastogenny, erytrocyt, hematokryt, hemodynamiczna czynność nerek, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanalik nerkowy, kreatynina, nadżerka, owrzodzenie, potas w surowicy, telmisartan, zmiana zapalna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban Medreg 10 mg
Rivaroxaban Medreg (rywaroksaban) jest doustnym antykoagulantem o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, stosowanym zarówno u dorosłych, jak i pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) oraz z przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość powikłań krwotocznych i anemii różni się w zależności od wskazań, wahając się od 6,8% u pacjentów po alloplastyce stawu biodrowego/kolanowego do 39,5% u dzieci leczonych z powodu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Rywaroksaban zwiększa ryzyko zarówno jawnych, jak i utajonych krwawień, które mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej, a objawy kliniczne zależą od lokalizacji i rozległości krwawienia. W porównaniu z antagonistami witaminy K obserwuje się częstsze krwawienia z błon śluzowych oraz niedokrwistość.
alergiczne zapalenie skóry, alloplastyka stawu biodrowego, aminotransferaza, antagonista witaminy K, dławica piersiowa, działanie niepożądane, eozynofilowe zapalenie płuc, hematokryt, hemostaza, krwawienie, krwawienie domięśniowe, krwawienie menstruacyjne, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, mechanizm działania, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, powikłanie krwotoczne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Plavocorin 75 mg
Przedawkowanie klopidogrelu, substancji czynnej leku Plavocorin, prowadzi do istotnego wydłużenia czasu krwawienia, co zwiększa ryzyko powikłań krwotocznych, zarówno powierzchownych (wybroczyny, krwawienia z nosa i dziąseł), jak i zagrażających życiu (krwawienia z przewodu pokarmowego, wewnątrzczaszkowe). Brak swoistej odtrutki wymaga od klinicystów szczególnej uwagi na monitorowanie parametrów układu krzepnięcia, w tym czasu krwawienia, morfologii krwi, poziomu hemoglobiny i hematokrytu, a także stosowania badań obrazowych w celu wykrycia ewentualnych krwawień wewnętrznych. W przypadku objawów krwawienia konieczne jest wdrożenie odpowiednich interwencji terapeutycznych dostosowanych do lokalizacji i nasilenia krwawienia.
agregacja płytek, antagonista witaminy K, działanie przeciwpłytkowe, hematokryt, hemoglobina, heparyna, klopidogrel, koncentrat płytek krwi, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie wewnętrzne, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, morfologia krwi, podbiegnięcie krwawe, powikłanie krwotoczne, przetoczenie masy płytkowej, siarczan protaminy, smolisty stolec, środek hemostatyczny, swoista odtrutka, układ krzepnięcia, wstrząs hipowolemiczny, wybroczyna, wydłużony czas krwawienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmidon 80 mg + 25 mg
Produkt złożony Telmidon (telmisartan 80 mg + hydrochlorotiazyd 25 mg) nie był poddawany odrębnym badaniom przedklinicznym; dostępne dane opierają się na wcześniejszych badaniach obu składników. W badaniach na szczurach i psach, przy dawkach odpowiadających ekspozycji klinicznej, nie zaobserwowano nowych toksycznych efektów poza tymi znanymi z monoterapii. Charakterystyczne zmiany fizjologiczne telmisartanu obejmują obniżenie parametrów erytrocytarnych (liczba erytrocytów, hemoglobina, hematokryt), hemodynamiczne zmiany nerek (wzrost stężenia mocznika i kreatyniny), zwiększoną aktywność reniny, hipertrofię lub hiperplazję komórek aparatu przykłębuszkowego oraz uszkodzenia śluzówki żołądka. U psów dodatkowo obserwowano rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, co jest związane z mechanizmem działania telmisartanu. W badaniach nie stwierdzono jednoznacznej teratogenności, jednak toksyczne dawki wpływały na rozwój potomstwa (zmniejszona masa ciała, opóźnione otwarcie oczu).
aktywność reniny, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy we krwi, charakterystyka produktu leczniczego, ciśnienie tętnicze, częstość nowotworów, dane przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fetotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerek, hipertrofia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanalik nerkowy, krwinka czerwona, mechanizm farmakologiczny, potencjał genotoksyczny, śluzówka żołądka, stężenie hemoglobiny, telmisartan hydrochlorotiazyd - Leksykon substancji czynnych
Karbidopa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Karbidopa, jako inhibitor dekarboksylazy dopa, jest stosowana w terapii choroby Parkinsona w preparatach złożonych z lewodopą, co pozwala na zmniejszenie dawki lewodopy do około 20% dawki monoterapii, ze względu na blokadę obwodowego rozkładu lewodopy i zwiększone jej przenikanie do OUN. Przejście z monoterapii lewodopą na preparaty z karbidopą wymaga co najmniej 12-godzinnej przerwy, szczególnie przy stosowaniu form o przedłużonym uwalnianiu (np. Dopamar, Sinemet CR 200/50). Stosowanie karbidopy zwiększa ryzyko dyskinez, zwłaszcza u pacjentów wcześniej leczonych lewodopą, z częstością dyskinez wyższą w preparatach o przedłużonym uwalnianiu (16,5%) w porównaniu do natychmiastowego uwalniania (12,2%). Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia ruchów mimowolnych, zaburzeń psychicznych, depresji, psychozy oraz epizodów senności i nagłego zasypiania, które mogą wymagać modyfikacji dawki lub przerwania terapii.
bakteriuria, bezoar, choroba Parkinsona, ciała ketonowe, ciśnienie śródgałkowe, dehydrogenaza mleczanowa, dyskineza, epizod psychotyczny, fosfataza zasadowa, hematokryt, hiperseksualność, inhibitor dekarboksylazy dopa, jaskra z szerokim kątem przesączania, kinaza kreatynowa, krwawe wymioty, krwotok jelitowy, lewodopa, monoterapia lewodopą, nadżerka, nagłe zasypianie, niedokrwienie jelita, niedrożność jelit, objaw pozapiramidowy, oksydaza glukozy, perforacja jelita, pląsawica Huntingtona, polineuropatia, posocznica, preparat o przedłużonym uwalnianiu, profil farmakokinetyczny, skłonność samobójcza, sztywność mięśni, test Coombsa, układ krwiotwórczy, wgłobienie jelita, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie psychiczne, zaburzenie ruchowe, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, żel dojelitowy, zespół dysregulacji dopaminowej, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lorista 50 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa losartanu potasowego, substancji czynnej leku Lorista, wykazała brak istotnych działań niepożądanych w podstawowych funkcjach fizjologicznych oraz negatywnego wpływu genotoksycznego i rakotwórczego. W badaniach toksyczności dawek wielokrotnych zaobserwowano jednak zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu, a także wzrost stężenia azotu mocznikowego i sporadyczne podwyższenie kreatyniny w surowicy. Dodatkowo odnotowano zmniejszenie masy serca bez zmian histopatologicznych oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia, nadżerki i krwawienia.
antagonista receptora angiotensyny II, azot mocznikowy, badanie farmakologiczne, badanie histopatologiczne, badanie rakotwórczości, dawka wielokrotna, erytrocyt, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, kreatynina, krwawienie z przewodu pokarmowego, losartan potasowy, nadżerka, obumarcie płodu, owrzodzenie, parametr czerwonokrwinkowy, rozwój prenatalny, układ krwiotwórczy, układ renina-angiotensyna, uszkodzenie błony śluzowej, wada rozwojowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Empelic
Empagliflozyna, stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz niewydolności serca, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy ketonowej, która może przebiegać z umiarkowanym wzrostem glikemii (<14 mmol/l lub 250 mg/dl). Objawy prodromalne obejmują nudności, wymioty, jadłowstręt, ból brzucha, silne pragnienie, zaburzenia oddychania (np. oddech Kussmaula), dezorientację oraz zmęczenie lub senność. W przypadku podejrzenia kwasicy ketonowej należy natychmiast przerwać leczenie, hospitalizować pacjenta, monitorować stężenie ciał ketonowych we krwi i wznowić terapię dopiero po stabilizacji stanu. Leczenie empagliflozyną jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz u osób z eGFR <30 ml/min/1,73 m² (cukrzyca typu 2) lub <20 ml/min/1,73 m² (niewydolność serca). U pacjentów z eGFR 30-60 ml/min/1,73 m² dawka powinna być ograniczona do 10 mg. Regularne monitorowanie czynności nerek jest zalecane co najmniej raz w roku oraz przed włączeniem leków nefrotoksycznych.
5-anhydroglucitol, albuminuria, amputacja kończyny dolnej, choroba naciekowa, ciała ketonowe, cukrzyca autoimmunologiczna dorosłych, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, diureza osmotyczna, empagliflozyna, glukozuria, hematokryt, inhibitor SGLT2, kardiomiopatia Takotsubo, kwasica ketonowa, martwicze zapalenie powięzi krocza, niewydolność nerek, oddech Kussmaula, odmiedniczkowe zapalenie nerek, posocznica moczopochodna, przewlekła choroba nerek, schyłkowa niewydolność nerek, uszkodzenie wątroby, zakażenie dróg moczowych, zapalenie trzustki, zgorzel Fourniera - Leksykon substancji czynnych
Amlodypina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania amlodypiny na gryzoniach wykazały toksyczny wpływ na procesy rozrodcze jedynie przy dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg, przeliczone na mg/kg masy ciała). W tych warunkach obserwowano opóźnienie porodu, wydłużenie jego czasu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. Natomiast badania płodności przy dawkach do 10 mg/kg/dobę (około 8-krotnie większych niż dawka terapeutyczna w przeliczeniu na mg/m² powierzchni ciała) nie wykazały istotnego negatywnego wpływu na płodność. U samców szczurów podawanie amlodypiny w dawce porównywalnej do ludzkiej przez 30 dni skutkowało obniżeniem stężenia FSH i testosteronu, zmniejszeniem gęstości nasienia oraz liczby dojrzałych spermatyd i komórek Sertoliego, co wskazuje na możliwe zaburzenia funkcji rozrodczych przy długotrwałym stosowaniu.
amlodypina, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, erytrocyt, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, hydrochlorotiazyd, komórka Sertoliego, kreatynina, masa czerwonokrwinkowa, mocznik, mutagenność, nadżerka żołądka, płodność, potas, preparat złożony, proces rozrodczy, przeżywalność potomstwa, rakotwórczość, retykulocyt, spermatyda, testosteron, walsartan - Leksykon leków
Działania niepożądane – Urokinase medac 100 000 j.m.
Urokinaza, enzym proteolityczny stosowany w terapii fibrynolitycznej, charakteryzuje się znacznym ryzykiem krwotoków, które stanowią najpoważniejsze działanie niepożądane. W porównaniu do heparyny i pochodnych kumaryny, leczenie urokinazą prowadzi do istotniejszego zaburzenia hemostazy, z ciężkimi samoistnymi krwawieniami, w tym krwotokiem mózgowym, które mogą być śmiertelne. Lżejsze epizody krwawień występują dwukrotnie częściej niż przy stosowaniu heparyny. U około 20% pacjentów obserwuje się umiarkowany spadek hematokrytu, niezwiązany z klinicznie wykrywalnym krwawieniem. Dodatkowo, rzadkie reakcje alergiczne, w tym skurcz oskrzeli, wysypka oraz bardzo rzadkie przypadki anafilaksji, wymagają uwagi klinicznej. W trakcie wlewu mogą pojawić się gorączka, dreszcze, drgawki oraz objawy takie jak duszność, sinica, niedotlenienie, kwasica, ból pleców, nudności i wymioty, zwykle w ciągu pierwszej godziny terapii.
aminotransferazy, anafilaksja, dreszcze, duszność, działanie fibrynolityczne, enzym proteolityczny, hematokryt, heparyna, krwawienie z nosa, krwiak, krwiomocz, krwotok, krwotok mózgowy, krwotok wewnątrzczaszkowy, krwotok wewnątrzwątrobowy, krwotok z układu pokarmowego, krwotok zaotrzewnowy, kwasica, lek przeciwzakrzepowy, niedociśnienie tętnicze, niedotlenienie, nudności, pochodna kumaryny, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, sinica, skurcz oskrzeli, streptokinaza, terapia fibrynolityczna, urokinaza, wysypka, zaburzenia hemostazy, zator cholesterolowy, zatorowość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zanacodar 40 mg
Przedkliniczne badania telmisartanu, substancji czynnej preparatu Zanacodar, wykazały istotne zmiany hematologiczne, w tym obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu u zwierząt z prawidłowym ciśnieniem tętniczym, co wymaga monitorowania podczas terapii. W zakresie funkcji nerek zaobserwowano wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy, a także morfologiczne zmiany takie jak poszerzenie i zanik kanalików nerkowych u psów oraz przerost aparatu przykłębuszkowego u szczurów i psów. Zmiany te, typowe dla antagonistów receptora angiotensyny II, prawdopodobnie nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Uszkodzenia błony śluzowej żołądka (nadżerki, owrzodzenia, zmiany zapalne) były obserwowane u szczurów i psów, jednak można im zapobiec poprzez doustne uzupełnienie soli.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerek, azot mocznikowy, badanie in vitro, błona śluzowa żołądka, ciśnienie tętnicze, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt klastogenny, erytrocyt, hematokryt, hemodynamiczna czynność nerek, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanalik nerkowy, kreatynina, nadżerka, owrzodzenie, parametr czerwonokrwinkowy, potas w surowicy, telmisartan, zmiana zapalna - Leksykon substancji czynnych
Telmisartan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Telmisartan, jako antagonista receptora angiotensyny II, w badaniach przedklinicznych wykazuje wpływ na parametry hematologiczne (zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny i hematokrytu), funkcję nerek (zwiększenie stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, poszerzenie z zanikiem kanalików nerkowych u psów, przerost aparatu przykłębuszkowego) oraz równowagę elektrolitową (hiperkaliemia). Uszkodzenia błony śluzowej żołądka (nadżerki, owrzodzenia, zmiany zapalne) obserwowane u zwierząt można ograniczyć przez doustną suplementację soli. W zakresie teratogenności brak jednoznacznych dowodów, jednak toksyczne dawki telmisartanu wpływają negatywnie na rozwój pourodzeniowy potomstwa (zmniejszenie masy ciała, opóźnione otwarcie oczu, zwiększona śmiertelność noworodków), co wskazuje na przeciwwskazania do stosowania w ciąży. Ocena genotoksyczności potwierdza niski potencjał mutagenny i klastogenny, a badania na myszach i szczurach nie wykazały działania rakotwórczego, co przemawia za bezpieczeństwem długoterminowego stosowania substancji.
aktywność reninowa osocza, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, azot mocznikowy, błona śluzowa żołądka, czynność hemodynamiczna nerek, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt klastogenny, gęstość nasienia, hematokryt, hiperkaliemia, hormon folikulotropowy, hydrochlorotiazyd, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanalik nerkowy, komórka Sertoliego, nadciśnienie tętnicze, nadżerka, owrzodzenie, parametr czerwonokrwinkowy, przerost aparatu przykłębuszkowego, równowaga elektrolitowa, spermatyda, stężenie hemoglobiny, stężenie potasu, telmisartan, testosteron w osoczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Walsartan Krka 160 mg
Walsartan Krka w dawce 160 mg jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz schorzeń kardiologicznych. W badaniach klinicznych u dorosłych pacjentów częstość działań niepożądanych była porównywalna z placebo i nie wykazywała zależności od dawki, czasu terapii, płci, wieku czy rasy. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęściej zgłaszane działania obejmują hiperkaliemię, zawroty głowy, bóle głowy, zmęczenie, zaburzenia czynności nerek, a także reakcje skórne takie jak obrzęk naczynioruchowy i wysypka. U pacjentów po zawale mięśnia sercowego i z niewydolnością serca profil działań niepożądanych różni się, m.in. częściej występuje niewydolność serca, niedociśnienie ortostatyczne oraz zaburzenia czynności nerek.
aminotransferaza wątrobowa, bilirubina, choroba posurowicza, enzym wątrobowy, hematokryt, hemoglobina, hiperkaliemia, hiponatremia, kreatynina, małopłytkowość, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pęcherzowe zapalenie skóry, przewlekła choroba nerek, schorzenie kardiologiczne, zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego - Leksykon chorób i schorzeń
Policytemia vera – Leczenie
Policytemia vera (PV) to przewlekła mieloproliferacyjna neoplazja charakteryzująca się nadprodukcją erytrocytów, co prowadzi do zwiększonej lepkości krwi i podwyższonego ryzyka powikłań zakrzepowych. Podstawą leczenia jest flebotomia, mająca na celu utrzymanie hematokrytu poniżej 45% u mężczyzn i 42% u kobiet, co znacząco redukuje ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych (badanie CYTO-PV). Dodatkowo, stosuje się niskie dawki kwasu acetylosalicylowego (75-100 mg/dobę) w celu profilaktyki zakrzepicy, co potwierdzono w badaniu ECLAP. U pacjentów wysokiego ryzyka (wiek >60 lat lub przebyta zakrzepica) oraz tych z niewystarczającą kontrolą hematokrytu, wskazane jest leczenie cytoredukcyjne, najczęściej hydroksymocznikiem (500-1500 mg/dobę), który zmniejsza proliferację komórek szpiku i ryzyko powikłań zakrzepowych (badanie PVSG). Alternatywą jest interferon alfa, szczególnie u młodszych pacjentów i kobiet w ciąży, a także ruxolitinib – inhibitor JAK1/JAK2, stosowany u chorych opornych lub nietolerujących hydroksymocznika, skuteczny w kontroli objawów i powiększenia śledziony (badanie RESPONSE).
busulfan, czerwienica prawdziwa, enoksaparyna, flebotomia, fototerapia, givinostat, hematokryt, hydroksymocznik, inhibitor deacetylazy histonowej, inhibitor kinazy JAK, interferon alfa, kwas acetylosalicylowy, leczenie cytoredukcyjne, lek alkilujący, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnowotworowy, leukocytoza, mała dawka aspiryny, morfologia krwi, mutacja JAK2V617F, pegylowany interferon, policytemia vera, promieniowanie ultrafioletowe A, ropeginterferon alfa-2b, rusfertide, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, trombocytoza, upust krwi - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan/Hydrochlorothiazide Krka 80 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne połączenia telmisartanu z hydrochlorotiazydem wykazały, że dawki odpowiadające ekspozycji klinicznej nie powodują synergistycznych efektów toksycznych u zwierząt doświadczalnych (szczury, psy). Obserwowane zmiany toksykologiczne, takie jak obniżenie erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu, wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, zwiększona aktywność reniny oraz zmiany w aparacie przykłębuszkowym, są zgodne z farmakologicznym działaniem telmisartanu jako antagonisty receptora angiotensyny II. Uszkodzenia śluzówki żołądka można było ograniczyć poprzez podawanie chlorku sodu i izolację zwierząt, co sugeruje możliwość minimalizacji ryzyka działań niepożądanych przewodu pokarmowego. W badaniach nie stwierdzono jednoznacznych dowodów na teratogenność, choć toksyczne dawki telmisartanu wpływały na rozwój noworodków (mniejsza masa ciała, opóźnione otwarcie oczu).
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, fetotoksyczność, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, hiperplazja, hipertrofia, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, kreatynina, renina w osoczu, telmisartan z hydrochlorotiazydem, zanik kanalików nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lozap HCT 50 mg + 12,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania połączenia losartanu potasowego z hydrochlorotiazydem (50 mg + 12,5 mg) wskazują na brak istotnych zagrożeń dla populacji ludzkiej, potwierdzonych w badaniach farmakologicznych, genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksyczności przewlekłej. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach, podawanie leku drogą doustną przez okres do 6 miesięcy wykazało głównie zmiany wywołane przez losartan, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny i hematokrytu oraz wzrost stężenia azotu mocznikowego i sporadycznie kreatyniny w surowicy krwi. Zmiany te mają istotne znaczenie kliniczne i są zgodne z farmakologicznym działaniem obu składników. Ponadto, obserwowano zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia, nadżerki i krwawienia, co wymaga uwagi podczas stosowania Lozap HCT.
azot mocznikowy, błona śluzowa, działanie teratogenne, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, kreatynina w surowicy, losartan potasowy z hydrochlorotiazydem, Lozap HCT, nadliczbowe żebra, nadżerki przewodu pokarmowego, owrzodzenia przewodu pokarmowego, parametry hematologiczne, przewód pokarmowy, śmiertelność płodowa, toksyczność nerkowa, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy