5-anhydroglucitol

5-anhydroglucitol (5-AG) to monosacharyda naturalnie występująca w organizmie, będąca markerem kontroli glikemii. W warunkach fizjologicznych stężenie 5-AG we krwi jest względnie stałe, jednak w przypadku hiperglikemii dochodzi do jego obniżenia. Dzieje się tak, ponieważ przy zwiększonym stężeniu glukozy we krwi 5-AG konkuruje z nią o reabsorpcję w kanalikach nerkowych, co prowadzi do zwiększonego wydalania 5-AG z moczem.

Pomiar stężenia 5-AG we krwi jest wykorzystywany jako biomarker średniej glikemii z ostatnich 1-2 tygodni, szczególnie przydatny w monitorowaniu krótkoterminowej kontroli cukrzycy. W przeciwieństwie do hemoglobiny glikowanej (HbA1c), która odzwierciedla średnią glikemię z ostatnich 2-3 miesięcy, 5-AG jest bardziej czuły na wykrywanie krótkotrwałych epizodów hiperglikemii i wahań glikemii poposiłkowej.

Obniżone stężenie 5-AG wskazuje na częste epizody hiperglikemii w ostatnim czasie, nawet jeśli średnia glikemia wyrażona jako HbA1c pozostaje w granicach normy. Test 5-AG może być szczególnie użyteczny w ocenie kontroli glikemii u pacjentów z szybkimi zmianami stężenia glukozy, w ciąży oraz u osób ze schorzeniami wpływającymi na rzetelność pomiaru HbA1c, takimi jak hemoglobinopatie czy niedokrwistości hemolityczne.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Dagrafors 5 mg

Dapagliflozyna, substancja czynna leku Dagrafors, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z różnymi lekami. Szczególnie ważne jest nasilenie działania diuretycznego przy jednoczesnym stosowaniu z tiazydami i diuretykami pętlowymi, co zwiększa ryzyko odwodnienia i hipotensji, wymagając monitorowania ciśnienia tętniczego i stanu nawodnienia. Współpodawanie z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika zwiększa ryzyko hipoglikemii, co może wymagać redukcji dawek tych leków. Dapagliflozyna metabolizowana jest głównie przez UGT1A9, nie wpływa na izoenzymy CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te enzymy. Ryfampicyna zmniejsza ekspozycję dapagliflozyny o 22%, a kwas mefenamowy zwiększa ją o 55%, jednak bez konieczności modyfikacji dawkowania. W przypadku litu dapagliflozyna zwiększa jego wydalanie nerkowe, co wymaga częstego monitorowania stężenia litu w surowicy, zwłaszcza po rozpoczęciu terapii lub zmianie dawki.
5-anhydroglucitol, cukrzyca typu 2, dapagliflozyna, diuretyk pętlowy, działanie diuretyczne, działanie moczopędne, działanie przeciwzakrzepowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, gospodarka węglowodanowa, hipoglikemia, hipotensja, induktor enzymu, inhibitor SGLT2, inhibitor UGT1A9, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klirens metaboliczny, kontrola glikemii, kwas glukuronowy, kwas mefenamowy, lek moczopędny, metabolizm dapagliflozyny, metabolizm glukozy, obciążenie wątroby, odwodnienie, pochodna sulfonylomocznika, ryfampicyna, stężenie litu, substancja zwiększająca wydzielanie insuliny, UDP-glukuronosyltransferaza 1A9, wydalanie glukozy, wydalanie litu
Leksykon leków
Interakcje leku – Diaflix 10 mg

Dapagliflozyna, stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z lekami moczopędnymi (tiazydy, diuretyki pętlowe), które może nasilać ich działanie, zwiększając ryzyko odwodnienia i hipotensji. Ponadto, współpodawanie z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika zwiększa ryzyko hipoglikemii, co może wymagać korekty dawek tych leków. Metabolizm dapagliflozyny odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym za pośrednictwem UGT1A9, bez istotnego wpływu na enzymy CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te enzymy. W badaniach farmakokinetycznych nie stwierdzono klinicznie istotnych zmian ekspozycji dapagliflozyny podczas jednoczesnego stosowania z metforminą, pioglitazonem, sytagliptyną, glimepirydem, woglibozą, hydrochlorotiazydem, bumetanidem, walsartanem czy symwastatyną.
5-anhydroglucitol, bumetanid, cytochrom P450, dapagliflozyna, digoksyna, diuretyk, działanie diuretyczne, działanie przeciwzakrzepowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, glimepiryd, hipoglikemia, hipotensja, hydrochlorotiazyd, induktor enzymów, inhibitor SGLT2, inhibitor UGT1A9, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens metaboliczny, kontrola glikemii, kwas glukuronowy, kwas mefenamowy, lek moczopędny, metabolizm węglowodanów, metformina, oznaczenie laboratoryjne, pioglitazon, pochodna sulfonylomocznika, ryfampicyna, stężenie litu, substancja zwiększająca wydzielanie insuliny, symwastatyna, sytagliptyna, UDP-glukuronosyltransferaza, walsartan, warfaryna, wogliboza, wydalanie glukozy
Leksykon substancji czynnych
Dapagliflozyna – Interakcje

Dapagliflozyna, inhibitor SGLT2, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z lekami moczopędnymi (tiazydy, diuretyki pętlowe), insuliną oraz pochodnymi sulfonylomocznika, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka odwodnienia, hipotensji oraz hipoglikemii. W przypadku jednoczesnego stosowania z insuliną lub sulfonylomocznikami zaleca się monitorowanie glikemii i ewentualne zmniejszenie dawek tych leków. Farmakokinetycznie dapagliflozyna jest metabolizowana głównie przez UGT1A9 i nie wpływa na aktywność cytochromów P450, co minimalizuje ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te enzymy. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych zmian farmakokinetyki dapagliflozyny przy jednoczesnym stosowaniu m.in. metforminy, pioglitazonu, sytagliptyny, glimepirydy, hydrochlorotiazydu, bumetanidu, walsartanu, digoksyny czy warfaryny.
5-anhydroglucitol, AUC, bumetanid, choroba układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca typu 2, dapagliflozyna, digoksyna, diuretyk pętlowy, fenobarbital, fenytoina, glimepiryd, hipoglikemia, hipotensja, hipowolemia, hydrochlorotiazyd, induktor enzymów, induktor transporterów, inhibitor SGLT2, inhibitor UGT1A9, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, kontrola glikemii, kwas mefenamowy, lek hipoglikemizujący, lek moczopędny, metformina, monitorowanie stężenia litu, niewydolność nerek, odwodnienie, pioglitazon, pochodna sulfonylomocznika, ryfampicyna, sprzęganie z kwasem glukuronowym, substrat CYP2C9, substrat CYP3A4, substrat P-gp, symwastatyna, sytagliptyna, UDP-glukuronosyltransferaza, walsartan, warfaryna, wogliboza, wydalanie glukozy z moczem, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej
Leksykon leków
Interakcje leku – Diaflix 5 mg

Dapagliflozyna, inhibitor SGLT2, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z diuretykami tiazydowymi i pętlowymi, nasilając ich działanie moczopędne i zwiększając ryzyko odwodnienia oraz hipotensji, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i stanu nawodnienia pacjenta. Ponadto, współstosowanie z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika zwiększa ryzyko hipoglikemii, wskazując na konieczność dostosowania dawek tych leków i częstego monitorowania glikemii. Farmakokinetycznie dapagliflozyna jest metabolizowana głównie przez UGT1A9, nie wpływając istotnie na enzymy CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te szlaki. Współistniejące stosowanie z ryfampicyną obniża AUC dapagliflozyny o 22%, a z kwasem mefenamowym zwiększa ją o 55%, jednak zmiany te nie mają klinicznego znaczenia i nie wymagają modyfikacji dawkowania.
5-anhydroglucitol, bumetanid, cytochrom P450, digoksyna, diuretyki pętlowe, działanie moczopędne, fenobarbital, fenytoina, glimepiryd, hemoglobina glikowana, hipoglikemia, hipotensja, hipotensja ortostatyczna, hydrochlorotiazyd, inhibitor SGLT2, insulina, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, kwas mefenamowy, kwas symwastatyny, kwasica ketonowa, leki zwiększające wydzielanie insuliny, lit w surowicy, metabolizm dapagliflozyny, metformina, odwodnienie, odwodnienie organizmu, pioglitazon, pochodne sulfonylomocznika, ryfampicyna, symwastatyna, sytagliptyna, UDP-glukuronosyltransferaza, walsartan, warfaryna, wogliboza, zaburzenia metabolizmu glukozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dagrafors 10 mg

Dapagliflozyna, stosowana w terapii cukrzycy typu 2, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na nasilenie działania moczopędnego tiazydów i diuretyków pętlowych, co zwiększa ryzyko odwodnienia i hipotensji, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami równowagi wodno-elektrolitowej. Jednoczesne stosowanie z insuliną lub lekami zwiększającymi wydzielanie insuliny (np. pochodne sulfonylomocznika) podnosi ryzyko hipoglikemii, co może wymagać redukcji dawki tych leków. Dapagliflozyna zwiększa również wydalanie litu przez nerki, co obniża jego stężenie w surowicy, wskazując na konieczność częstego monitorowania poziomu litu u pacjentów leczonych tym pierwiastkiem. Warto podkreślić, że dapagliflozyna nie wpływa istotnie na metabolizm leków metabolizowanych przez enzymy CYP450 (m.in. CYP3A4, CYP2C9) oraz nie zmienia farmakokinetyki metforminy, pioglitazonu, sitagliptyny, glimepirydów, czy leków moczopędnych takich jak hydrochlorotiazyd i bumetanid.
5-anhydroglucitol, bumetanid, cukrzyca typu 2, cytochrom P450, dapagliflozyna, digoksyna, diuretyk pętlowy, działanie diuretyczne, działanie hipoglikemizujące, działanie przeciwzakrzepowe, fenobarbital, fenytoina, glimepiryd, hipoglikemia, hipotensja, hydrochlorotiazyd, inhibitor SGLT2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klirens metaboliczny, kontrola glikemii, kwas glukuronowy, kwas mefenamowy, lek moczopędny, leki zwiększające wydzielanie insuliny, metformina, odwodnienie, pioglitazon, pochodna sulfonylomocznika, ryfampicyna, sitagliptyna, stężenie litu we krwi, symwastatyna, tiazyd, UDP-glukuronosyltransferaza 1A9, walsartan, warfaryna, wogliboza, wydalanie glukozy z moczem, zaburzenia wodno-elektrolitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Daforbis 5 mg

Dapagliflozyna, stosowana w terapii cukrzycy typu 2, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z diuretykami tiazydowymi i pętlowymi, insuliną oraz pochodnymi sulfonylomocznika, co zwiększa ryzyko odwodnienia, hipotensji i hipoglikemii. Metabolizm dapagliflozyny odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym za pośrednictwem UGT1A9, bez istotnego wpływu na enzymy cytochromu P450, co ogranicza potencjał interakcji farmakokinetycznych. W badaniach klinicznych nie stwierdzono znaczących zmian farmakokinetyki dapagliflozyny podczas jednoczesnego stosowania z metforminą, pioglitazonem, sytagliptyną, glimepirydem, hydrochlorotiazydem, bumetanidem, walsartanem czy symwastatyną. Wyjątkiem jest ryfampicyna, która zmniejsza AUC dapagliflozyny o 22%, oraz kwas mefenamowy, zwiększający ekspozycję o 55%, jednak bez konieczności modyfikacji dawkowania. Dapagliflozyna może zwiększać wydalanie litu, co wymaga monitorowania stężenia litu w surowicy.
5-anhydroglucitol, cukrzyca typu 2, cytochrom P450, dapagliflozyna, diuretyk pętlowy, działanie diuretyczne, działanie hipoglikemizujące, EGFR, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, hipotensja, hipotensja ortostatyczna, inhibitor SGLT2, inhibitor UGT1A9, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens metaboliczny, lek hipoglikemizujący, lek moczopędny, lek nefrotoksyczny, monitorowanie glikemii, pochodna sulfonylomocznika, UDP-glukuronosyltransferaza, wydalanie glukozy, zaburzenie elektrolitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Empelic

Empagliflozyna, stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz niewydolności serca, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy ketonowej, która może przebiegać z umiarkowanym wzrostem glikemii (<14 mmol/l lub 250 mg/dl). Objawy prodromalne obejmują nudności, wymioty, jadłowstręt, ból brzucha, silne pragnienie, zaburzenia oddychania (np. oddech Kussmaula), dezorientację oraz zmęczenie lub senność. W przypadku podejrzenia kwasicy ketonowej należy natychmiast przerwać leczenie, hospitalizować pacjenta, monitorować stężenie ciał ketonowych we krwi i wznowić terapię dopiero po stabilizacji stanu. Leczenie empagliflozyną jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz u osób z eGFR <30 ml/min/1,73 m² (cukrzyca typu 2) lub <20 ml/min/1,73 m² (niewydolność serca). U pacjentów z eGFR 30-60 ml/min/1,73 m² dawka powinna być ograniczona do 10 mg. Regularne monitorowanie czynności nerek jest zalecane co najmniej raz w roku oraz przed włączeniem leków nefrotoksycznych.
5-anhydroglucitol, albuminuria, amputacja kończyny dolnej, choroba naciekowa, ciała ketonowe, cukrzyca autoimmunologiczna dorosłych, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, diureza osmotyczna, empagliflozyna, glukozuria, hematokryt, inhibitor SGLT2, kardiomiopatia Takotsubo, kwasica ketonowa, martwicze zapalenie powięzi krocza, niewydolność nerek, oddech Kussmaula, odmiedniczkowe zapalenie nerek, posocznica moczopochodna, przewlekła choroba nerek, schyłkowa niewydolność nerek, uszkodzenie wątroby, zakażenie dróg moczowych, zapalenie trzustki, zgorzel Fourniera

5-anhydroglucitol

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Dagrafors 5 mg

Interakcje leku – Diaflix 10 mg

Dapagliflozyna – Interakcje

Interakcje leku – Diaflix 5 mg

Interakcje leku – Dagrafors 10 mg

Interakcje leku – Daforbis 5 mg

Specjalne ostrzeżenia – Empelic