Interakcje leku
Dagrafors 10 mg

Dapagliflozyna, stosowana w terapii cukrzycy typu 2, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na nasilenie działania moczopędnego tiazydów i diuretyków pętlowych, co zwiększa ryzyko odwodnienia i hipotensji, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami równowagi wodno-elektrolitowej. Jednoczesne stosowanie z insuliną lub lekami zwiększającymi wydzielanie insuliny (np. pochodne sulfonylomocznika) podnosi ryzyko hipoglikemii, co może wymagać redukcji dawki tych leków. Dapagliflozyna zwiększa również wydalanie litu przez nerki, co obniża jego stężenie w surowicy, wskazując na konieczność częstego monitorowania poziomu litu u pacjentów leczonych tym pierwiastkiem. Warto podkreślić, że dapagliflozyna nie wpływa istotnie na metabolizm leków metabolizowanych przez enzymy CYP450 (m.in. CYP3A4, CYP2C9) oraz nie zmienia farmakokinetyki metforminy, pioglitazonu, sitagliptyny, glimepirydów, czy leków moczopędnych takich jak hydrochlorotiazyd i bumetanid.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Dapagliflozyna, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Dagrafors, może wchodzić w interakcje z różnymi grupami leków. Interakcje te można podzielić na farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę możliwych interakcji, które należy wziąć pod uwagę podczas terapii pacjentów z użyciem dapagliflozyny.1

Interakcje farmakodynamiczne

Leki moczopędnedapagliflozyna może nasilać działanie moczopędne tiazydów i diuretyków pętlowych, co w konsekwencji może zwiększać ryzyko występowania odwodnienia i hipotensji u pacjentów. Ta interakcja wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z predyspozycją do zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej.2

Insulina i leki zwiększające wydzielanie insuliny – podczas jednoczesnego stosowania dapagliflozyny z insuliną lub lekami zwiększającymi wydzielanie insuliny (np. pochodne sulfonylomocznika) u pacjentów z cukrzycą typu 2 występuje zwiększone ryzyko hipoglikemii. W celu zminimalizowania tego ryzyka może być konieczna redukcja dawki insuliny lub leku zwiększającego jej wydzielanie.3

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm dapagliflozyny zachodzi głównie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym z udziałem UDP-glukuronosyltransferazy 1A9 (UGT1A9). Na podstawie badań in vitro wykazano, że dapagliflozyna nie hamuje ani nie indukuje enzymów cytochromu P450, w tym CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4. Dzięki temu profilowi nie oczekuje się, aby dapagliflozyna zmieniała klirens metaboliczny jednocześnie stosowanych leków, które są metabolizowane przez wymienione enzymy.4

Wpływ innych leków na dapagliflozynę

Badania interakcji przeprowadzone na zdrowych ochotnikach z zastosowaniem pojedynczej dawki wykazały, że farmakokinetyka dapagliflozyny nie ulega istotnym zmianom pod wpływem jednocześnie podawanych leków takich jak metformina, pioglitazon, sitagliptyna, glimepiryd, wogliboza, hydrochlorotiazyd, bumetanid, walsartan czy symwastatyna.5

Jednoczesne stosowanie ryfampicyny (induktor wielu aktywnych transporterów i enzymów metabolizujących leki) z dapagliflozyną powoduje 22% zmniejszenie ekspozycji ogólnoustrojowej (AUC) dapagliflozyny, jednak bez klinicznie znaczącego wpływu na wydalanie glukozy z moczem w ciągu 24 godzin. W tym przypadku nie jest zalecana zmiana dawkowania. Również nie przewiduje się klinicznie istotnego wpływu innych induktorów, takich jak karbamazepina, fenytoina czy fenobarbital.6

Natomiast jednoczesne podawanie kwasu mefenamowego (inhibitor UGT1A9) z dapagliflozyną prowadzi do 55% zwiększenia ekspozycji ogólnoustrojowej dapagliflozyny, jednak bez klinicznie istotnego wpływu na dobowe wydalanie glukozy z moczem. Również w tym przypadku nie jest konieczna modyfikacja dawkowania.7

Wpływ dapagliflozyny na inne leki

Dapagliflozyna może zwiększać wydalanie litu przez nerki, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia litu we krwi. U pacjentów przyjmujących lit podczas rozpoczynania terapii dapagliflozyną lub po modyfikacji dawki należy częściej monitorować stężenie litu w surowicy. Zaleca się skierowanie pacjenta do lekarza przepisującego lit w celu odpowiedniego monitorowania stężenia tego pierwiastka.8

Badania interakcji prowadzone wśród zdrowych ochotników z zastosowaniem pojedynczej dawki wykazały, że dapagliflozyna nie wpływa na farmakokinetykę leków takich jak metformina, pioglitazon, sitagliptyna, glimepiryd, hydrochlorotiazyd, bumetanid, walsartan, digoksyna (substrat P-gp) czy warfaryna (S-warfaryna, substrat CYP2C9). Nie zaobserwowano również wpływu na działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, co zostało potwierdzone badaniem INR.9

Jednoczesne stosowanie dapagliflozyny w dawce 20 mg i symwastatyny (substrat CYP3A4) powoduje 19% zwiększenie AUC symwastatyny i 31% zwiększenie AUC aktywnej postaci symwastatyny (kwasu). Te zmiany nie są jednak uznawane za klinicznie istotne.10

Interakcje diagnostyczne

Wpływ na oznaczenie 1,5-anhydroglucitolu (1,5-AG): monitorowanie kontroli glikemii z wykorzystaniem oznaczenia 1,5-AG nie jest zalecane u pacjentów przyjmujących inhibitory SGLT2, takie jak dapagliflozyna, ponieważ wyniki tego testu nie są wiarygodne w ocenie kontroli glikemii w tej grupie pacjentów. Zaleca się stosowanie alternatywnych metod monitorowania kontroli glikemii.11

Interakcje z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Dagrafors nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji dapagliflozyny z alkoholem, należy wziąć pod uwagę potencjalne interakcje oparte na mechanizmie działania leku i znanym wpływie alkoholu na organizm.

Alkohol może nasilać działanie hipoglikemizujące leków przeciwcukrzycowych, w tym dapagliflozyny, co zwiększa ryzyko wystąpienia hipoglikemii, szczególnie u pacjentów stosujących jednocześnie insulinę lub leki zwiększające wydzielanie insuliny. Ponadto, zarówno dapagliflozyna (przez swoje działanie diuretyczne), jak i alkohol mogą powodować odwodnienie, co w przypadku jednoczesnego stosowania może prowadzić do nasilenia tego efektu i zwiększać ryzyko hipotensji.

Spożywanie alkoholu może również maskować niektóre objawy hipoglikemii, co utrudnia jej rozpoznanie i odpowiednią reakcję pacjenta. Dodatkowo alkohol może zaburzać zdolność pacjenta do przestrzegania diety, co może wpływać na kontrolę glikemii.

Z tych powodów pacjentom stosującym dapagliflozynę zaleca się ostrożność przy spożywaniu alkoholu i, w miarę możliwości, jego unikanie.

Tabela interakcji leku Dagrafors

Grupa leków/substancja Rodzaj interakcji Opis interakcji Poziom ważności Zalecenia
Leki moczopędne (tiazydy, diuretyki pętlowe) Farmakodynamiczna Dapagliflozyna zwiększa działanie moczopędne tych leków Wysoki Monitorowanie stanu nawodnienia i ciśnienia tętniczego
Insulina i leki zwiększające wydzielanie insuliny (pochodne sulfonylomocznika) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko hipoglikemii Wysoki Może być konieczne zmniejszenie dawki insuliny lub leków zwiększających wydzielanie insuliny
Lit Farmakokinetyczna Dapagliflozyna może zwiększać wydalanie litu przez nerki, zmniejszając jego stężenie we krwi Wysoki Częste monitorowanie stężenia litu, konsultacja z lekarzem przepisującym lit
Ryfampicyna Farmakokinetyczna 22% zmniejszenie ekspozycji ogólnoustrojowej dapagliflozyny Niski Nie jest konieczna zmiana dawkowania
Kwas mefenamowy Farmakokinetyczna 55% zwiększenie ekspozycji ogólnoustrojowej dapagliflozyny Niski Nie jest konieczna zmiana dawkowania
Symwastatyna Farmakokinetyczna 19% zwiększenie AUC symwastatyny i 31% zwiększenie AUC aktywnej postaci symwastatyny (kwasu) Niski Nie jest konieczna zmiana dawkowania
Alkohol Farmakodynamiczna Potencjalne nasilenie działania hipoglikemizującego i diuretycznego Średni Ostrożność podczas spożywania, najlepiej unikać
Metformina, pioglitazon, sitagliptyna, glimepiryd, wogliboza, hydrochlorotiazyd, bumetanid, walsartan Farmakokinetyczna Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę dapagliflozyny Niski Nie jest konieczna zmiana dawkowania
Digoksyna, warfaryna Farmakokinetyczna Brak wpływu dapagliflozyny na farmakokinetykę tych leków Niski Nie jest konieczna zmiana dawkowania
Induktory (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) Farmakokinetyczna Potencjalne zmniejszenie ekspozycji ogólnoustrojowej dapagliflozyny, ale bez znaczenia klinicznego Niski Nie jest konieczna zmiana dawkowania
Testy 1,5-anhydroglucitolu (1,5-AG) Diagnostyczna Fałszywe wyniki testu Wysoki Stosowanie alternatywnych metod monitorowania kontroli glikemii

Specjalne uwagi dotyczące dzieci i młodzieży

Badania dotyczące interakcji przeprowadzane były wyłącznie na dorosłych pacjentach. Brak dostępnych danych dotyczących interakcji u dzieci i młodzieży, co należy uwzględnić podczas stosowania dapagliflozyny w tej grupie wiekowej.12

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl