Specjalne ostrzeżenia
Dagrafors

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Produkt leczniczy Dagrafors (dapagliflozyna) wymaga szczególnej uwagi klinicznej w zakresie bezpieczeństwa pacjenta. Poniżej przedstawiono kompleksowe informacje na temat zagrożeń i niezbędnych środków ostrożności przy stosowaniu tego leku u różnych grup pacjentów.¹

Uwagi ogólne

Dapagliflozyna jest przeciwwskazana u pacjentów z cukrzycą typu 1. Decyzja ta związana jest ze zwiększonym ryzykiem cukrzycowej kwasicy ketonowej w tej grupie pacjentów.²

Zaburzenia czynności nerek

Ze względu na mechanizm działania leku oraz ograniczone doświadczenie kliniczne, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek:

• Nie zaleca się rozpoczynania terapii dapagliflozyną u pacjentów z GFR poniżej 25 ml/min³
• Skuteczność hipoglikemizująca leku jest uzależniona od czynności nerek – znacząco spada u pacjentów z GFR poniżej 45 ml/min, a u osób z ciężką niewydolnością nerek jest praktycznie znikoma⁴
• W badaniach klinicznych u pacjentów z cukrzycą typu 2 i umiarkowaną niewydolnością nerek (GFR < 60 ml/min) odnotowano częstsze występowanie działań niepożądanych, takich jak: wzrost stężenia kreatyniny, fosforu, parathormonu (PTH) oraz hipotensja w porównaniu z grupą otrzymującą placebo⁵

Zaburzenia czynności wątroby

Doświadczenie kliniczne w stosowaniu dapagliflozyny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby jest ograniczone. Należy uwzględnić, że ekspozycja na działanie leku jest zwiększona u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, co może potencjalnie zwiększać ryzyko działań niepożądanych.⁶

Ryzyko niedoboru płynów i hipotensji

Dapagliflozyna, działając poprzez zwiększenie diurezy, może powodować nieznaczne zmniejszenie ciśnienia tętniczego, co obserwowano w badaniach klinicznych. Efekt ten jest bardziej widoczny u pacjentów z wysokim stężeniem glukozy we krwi.⁷

Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu dapagliflozyny u następujących grup pacjentów:

• Pacjenci leczeni z powodu nadciśnienia tętniczego
• Pacjenci z hipotensją w wywiadzie
• Pacjenci w podeszłym wieku⁸

W przypadku współistniejących schorzeń, które mogą prowadzić do niedoboru płynów (np. choroby przewodu pokarmowego), zaleca się dokładne monitorowanie stanu nawodnienia poprzez:

• Badanie fizykalne
• Regularne pomiary ciśnienia tętniczego
• Wykonywanie badań laboratoryjnych (wskaźnik hematokrytowy, stężenie elektrolitów)⁹

W przypadku stwierdzenia niedoboru płynów, należy przerwać stosowanie dapagliflozyny do czasu przywrócenia prawidłowego nawodnienia organizmu.¹⁰

Cukrzycowa kwasica ketonowa

Podczas leczenia inhibitorami kotransportera sodowo-glukozowego 2 (SGLT2), w tym dapagliflozyną, odnotowano rzadkie przypadki cukrzycowej kwasicy ketonowej (DKA), w tym przypadki zagrażające życiu oraz zakończone zgonem. Szczególnie istotne jest to, że obraz kliniczny DKA może być nietypowy, z jedynie umiarkowanym podwyższeniem stężenia glukozy we krwi (poniżej 14 mmol/l, czyli 250 mg/dl).¹¹

Należy uwzględnić ryzyko cukrzycowej kwasicy ketonowej w przypadku wystąpienia niespecyficznych objawów, takich jak:

• Nudności
• Wymioty
• Jadłowstręt
• Ból brzucha
• Silne pragnienie
• Zaburzenia oddychania
• Splątanie
• Niezwykłe zmęczenie lub senność¹²

W przypadku wystąpienia powyższych objawów należy niezwłocznie zbadać pacjenta pod kątem cukrzycowej kwasicy ketonowej, niezależnie od poziomu glukozy we krwi. Przy podejrzeniu lub potwierdzeniu DKA, leczenie dapagliflozyną należy natychmiast przerwać.¹³

Postępowanie w przypadku hospitalizacji lub poważnych zabiegów chirurgicznych:

• Należy przerwać leczenie dapagliflozyną u pacjentów hospitalizowanych z powodu dużych zabiegów chirurgicznych lub ostrych ciężkich chorób
• Zaleca się monitorowanie stężenia ciał ketonowych – preferowane jest oznaczanie stężenia ciał ketonowych we krwi niż w moczu
• Leczenie dapagliflozyną można wznowić dopiero po normalizacji stężenia ciał ketonowych i stabilizacji stanu pacjenta¹⁴

Przed rozpoczęciem leczenia dapagliflozyną należy zidentyfikować czynniki predysponujące do rozwoju kwasicy ketonowej. Zwiększone ryzyko DKA występuje u pacjentów:

• Z niską rezerwą czynnościową komórek beta (pacjenci z cukrzycą typu 2 z małym stężeniem peptydu C, z utajoną autoimmunologiczną cukrzycą dorosłych – LADA, lub z zapaleniem trzustki w wywiadzie)
• Ze stanami prowadzącymi do ograniczenia spożywania pokarmów lub ciężkiego odwodnienia
• U których zredukowano dawki insuliny
• Ze zwiększonym zapotrzebowaniem na insulinę (z powodu ostrej choroby, operacji chirurgicznej lub nadużywania alkoholu)¹⁵

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania inhibitorów SGLT2 u tych pacjentów. Nie zaleca się wznawiania leczenia inhibitorami SGLT2 u pacjentów, u których wcześniej wystąpiła DKA podczas stosowania inhibitora SGLT2, chyba że zidentyfikowano i usunięto inną wyraźną przyczynę.¹⁶

Martwicze zapalenie powięzi krocza (zgorzel Fourniera)

W okresie po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano przypadki martwiczego zapalenia powięzi krocza (znanego także jako zgorzel Fourniera) u pacjentów obu płci przyjmujących inhibitory SGLT2, w tym dapagliflozynę. Jest to rzadkie, ale ciężkie i potencjalnie zagrażające życiu powikłanie, wymagające natychmiastowej interwencji chirurgicznej i antybiotykoterapii.¹⁷

Pacjentom należy zalecić natychmiastową konsultację lekarską w przypadku wystąpienia następujących objawów:

• Ból, wrażliwość na dotyk w okolicy zewnętrznych narządów płciowych lub krocza
• Rumień lub obrzęk w tej okolicy
• Gorączka
• Uczucie rozbicia¹⁸

Należy pamiętać, że martwicze zapalenie powięzi może być poprzedzone zakażeniem narządów układu moczowo-płciowego lub ropniem krocza. W przypadku podejrzenia zgorzeli Fourniera należy niezwłocznie przerwać stosowanie produktu leczniczego Dagrafors i rozpocząć odpowiednie leczenie (antybiotykoterapia oraz chirurgiczne opracowanie zmian chorobowych).¹⁹

Zakażenia układu moczowego

Mechanizm działania dapagliflozyny, polegający na wydalaniu glukozy z moczem, może zwiększać ryzyko zakażeń układu moczowego. W przypadku rozpoznania odmiedniczkowego zapalenia nerek lub ogólnego zakażenia wywodzącego się z dróg moczowych należy rozważyć czasowe przerwanie terapii dapagliflozyną.²⁰