Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Dapagliflozyna, substancja czynna produktu leczniczego Diaflix, może wchodzić w różnorodne interakcje z innymi lekami oraz substancjami. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę zarówno interakcji farmakodynamicznych, jak i farmakokinetycznych tego leku, a także jego wpływ na inne produkty lecznicze oraz wpływ innych leków na dapagliflozynę.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Leki moczopędne – jednoczesne stosowanie dapagliflozyny z tiazydami lub diuretykami pętlowymi może prowadzić do nasilenia działania moczopędnego tych leków. Należy zachować szczególną ostrożność, gdyż taka kombinacja zwiększa ryzyko wystąpienia odwodnienia i hipotensji u pacjentów.²

Insulina i substancje zwiększające wydzielanie insuliny – podczas jednoczesnego stosowania dapagliflozyny z insuliną lub lekami zwiększającymi jej wydzielanie (np. pochodnymi sulfonylomocznika) u pacjentów z cukrzycą typu 2 istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia hipoglikemii. W celu zminimalizowania tego ryzyka może być konieczne zmniejszenie dawki insuliny lub leków zwiększających wydzielanie insuliny.³

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm dapagliflozyny zachodzi głównie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym przy udziale enzymu UDP-glukuronosyltransferazy 1A9 (UGT1A9). Badania in vitro wykazały, że dapagliflozyna nie hamuje działania enzymów cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4) ani nie indukuje CYP1A2, CYP2B6 lub CYP3A4. Dlatego nie przewiduje się, aby dapagliflozyna wpływała na klirens metaboliczny jednocześnie stosowanych leków, które są metabolizowane przez te enzymy.⁴

Wpływ innych produktów leczniczych na dapagliflozynę

Badania interakcji przeprowadzone wśród zdrowych ochotników z zastosowaniem schematu jednodawkowego wykazały, że farmakokinetyka dapagliflozyny nie ulega istotnym zmianom podczas jednoczesnego podawania z następującymi lekami: metforminą, pioglitazonem, sytagliptyną, glimipirydem, woglibozą, hydrochlorotiazydem, bumetanidem, walsartanem lub symwastatyną.⁵

W przypadku jednoczesnego stosowania dapagliflozyny z ryfampicyną (induktorem wielu transporterów i enzymów metabolizujących leki) zaobserwowano 22% zmniejszenie ekspozycji ogólnoustrojowej (AUC) dapagliflozyny. Mimo to, nie odnotowano klinicznie istotnego wpływu na wydalanie glukozy z moczem w ciągu 24 godzin. Nie zaleca się modyfikacji dawkowania dapagliflozyny w tym przypadku. Jednocześnie nie przewiduje się, aby stosowanie dapagliflozyny z innymi induktorami enzymów (np. karbamazepiną, fenytoiną czy fenobarbitalem) miało znaczenie kliniczne.⁶

W badaniach z użyciem kwasu mefenamowego (inhibitora UGT1A9) zaobserwowano 55% zwiększenie ekspozycji ogólnoustrojowej dapagliflozyny. Jednak nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu na dobowe wydalanie glukozy z moczem, więc nie zaleca się modyfikacji dawkowania.⁷

Wpływ dapagliflozyny na inne produkty lecznicze

Dapagliflozyna może zwiększać wydalanie litu przez nerki, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia litu we krwi. W przypadku rozpoczęcia terapii dapagliflozyną lub modyfikacji jej dawki u pacjentów przyjmujących lit, zaleca się częstsze monitorowanie stężenia litu w surowicy. Pacjenci powinni zostać skierowani do lekarza przepisującego lit w celu odpowiedniego monitorowania stężenia tego pierwiastka.⁸

Badania interakcji przeprowadzone wśród zdrowych ochotników z zastosowaniem schematu jednodawkowego wykazały, że dapagliflozyna nie zmienia farmakokinetyki następujących leków: metforminy, pioglitazonu, sytagliptyny, glimepirydu, hydrochlorotiazydu, bumetanidu, walsartanu, digoksyny (substrat P-gp) lub warfaryny (S-warfaryna, substrat CYP2C9). Ponadto, dapagliflozyna nie wpływa na działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, co potwierdzono badaniami INR.⁹

W przypadku jednoczesnego stosowania dapagliflozyny w dawce 20 mg i symwastatyny (substrat CYP3A4) zaobserwowano 19% zwiększenie AUC symwastatyny oraz 31% zwiększenie AUC aktywnej postaci symwastatyny (kwasu). Jednakże taki wzrost ekspozycji symwastatyny i jej aktywnej postaci nie jest uznawany za klinicznie istotny.¹⁰

Wpływ na oznaczenia laboratoryjne

Monitorowanie kontroli glikemii z wykorzystaniem oznaczenia 1,5-anhydroglucitolu (1,5-AG) nie jest zalecane u pacjentów przyjmujących inhibitory SGLT2, w tym dapagliflozynę. Wyniki tego oznaczenia nie są wiarygodne w ocenie kontroli glikemii u tych pacjentów. Zaleca się stosowanie alternatywnych metod monitorowania kontroli glikemii.¹¹

Interakcje dapagliflozyny z alkoholem

Choć w charakterystyce produktu leczniczego Diaflix nie ma bezpośrednich informacji o interakcjach dapagliflozyny z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu i stosowania dapagliflozyny z następujących powodów:

• Ryzyko hipotensji – zarówno dapagliflozyna (poprzez działanie moczopędne), jak i alkohol mogą obniżać ciśnienie tętnicze. Jednoczesne stosowanie może nasilać ten efekt, zwiększając ryzyko wystąpienia objawowej hipotensji.
• Ryzyko odwodnienia – dapagliflozyna zwiększa wydalanie glukozy z moczem i ma działanie diuretyczne, natomiast alkohol również ma działanie diuretyczne. Łączne stosowanie może zwiększać ryzyko odwodnienia.
• Wpływ na kontrolę glikemii – alkohol może wpływać na metabolizm węglowodanów i zaburzać kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą, co może być istotne w kontekście działania dapagliflozyny.

Tabela interakcji dapagliflozyny z innymi lekami

Dodatkowe informacje

Badania interakcji przeprowadzono jedynie wśród dorosłych pacjentów. Dane dotyczące interakcji dapagliflozyny u dzieci i młodzieży nie są dostępne.¹²

Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku pacjentów przyjmujących jednocześnie kilka leków mogących wchodzić w interakcje z dapagliflozyną, zwłaszcza u osób starszych, pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz osób ze skłonnością do hipotensji.