Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Dapagliflozyna, jako substancja czynna leku Dagrafors, może wchodzić w różnorodne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te można podzielić na farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, o różnym znaczeniu klinicznym i konsekwencjach terapeutycznych.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Leki moczopędne – dapagliflozyna może nasilać działanie diuretyczne tiazydów oraz diuretyków pętlowych, co zwiększa ryzyko odwodnienia i hipotensji. Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu tych leków, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami predysponującymi do odwodnienia.²

Insulina i substancje zwiększające wydzielanie insuliny – produkty te, takie jak pochodne sulfonylomocznika, powodują hipoglikemię. Jednoczesne stosowanie dapagliflozyny z insuliną lub lekami zwiększającymi jej wydzielanie u pacjentów z cukrzycą typu 2 może wymagać zmniejszenia dawki tych ostatnich w celu zminimalizowania ryzyka hipoglikemii.³

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm dapagliflozyny zachodzi głównie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym przy udziale UDP-glukuronosyltransferazy 1A9 (UGT1A9). Badania in vitro wykazały, że dapagliflozyna nie hamuje ani nie indukuje aktywności izoenzymów cytochromu P450, w tym CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4. Z tego powodu nie oczekuje się, aby dapagliflozyna wpływała na klirens metaboliczny leków metabolizowanych przez te enzymy.⁴

Wpływ innych produktów leczniczych na dapagliflozynę

Badania interakcji przeprowadzone u zdrowych ochotników wykazały, że farmakokinetyka dapagliflozyny nie jest zmieniana przez jednoczesne stosowanie następujących leków: metformina, pioglitazon, sytagliptyna, glimepiryd, wogliboza, hydrochlorotiazyd, bumetanid, walsartan czy symwastatyna.⁵

Ryfampicyna (induktor wielu aktywnych transporterów i enzymów metabolizujących leki) powodowała 22% zmniejszenie ekspozycji ogólnoustrojowej (AUC) dapagliflozyny, jednak bez klinicznie istotnego wpływu na dobowe wydalanie glukozy z moczem. Nie zaleca się dostosowania dawki dapagliflozyny. Podobnie, nie przewiduje się, aby jednoczesne stosowanie dapagliflozyny z innymi induktorami enzymów, takimi jak karbamazepina, fenytoina czy fenobarbital, miało znaczenie kliniczne.⁶

Kwas mefenamowy (inhibitor UGT1A9) powodował 55% zwiększenie ekspozycji ogólnoustrojowej dapagliflozyny, jednak bez klinicznie istotnego wpływu na dobowe wydalanie glukozy z moczem. Również w tym przypadku nie zaleca się modyfikacji dawkowania dapagliflozyny.⁷

Wpływ dapagliflozyny na inne produkty lecznicze

Lit – dapagliflozyna może zwiększać wydalanie litu przez nerki, prowadząc do zmniejszenia jego stężenia we krwi. Po rozpoczęciu stosowania dapagliflozyny oraz po każdej zmianie dawki zaleca się częstsze monitorowanie stężenia litu w surowicy. Pacjenta należy skierować do lekarza prowadzącego leczenie litem w celu odpowiedniego monitorowania stężenia tego pierwiastka.⁸

Badania interakcji przeprowadzone u zdrowych ochotników wykazały, że dapagliflozyna nie wpływa na farmakokinetykę następujących leków: metformina, pioglitazon, sytagliptyna, glimepiryd, hydrochlorotiazyd, bumetanid, walsartan, digoksyna (substrat P-gp) ani warfaryna (S-warfaryna, substrat CYP2C9). Dapagliflozyna nie wpływała również na działanie przeciwzakrzepowe warfaryny oceniane za pomocą wartości INR.⁹

Symwastatyna – jednoczesne stosowanie dapagliflozyny w dawce 20 mg i symwastatyny (substrat CYP3A4) powodowało zwiększenie AUC symwastatyny o 19% oraz zwiększenie AUC aktywnej postaci symwastatyny (kwasu) o 31%. Jednakże te zmiany w ekspozycji symwastatyny i jej aktywnego metabolitu nie są uznawane za klinicznie istotne.¹⁰

Wpływ na badania diagnostyczne

Oznaczanie 1,5-anhydroglucitolu (1,5-AG) – monitorowanie kontroli glikemii z wykorzystaniem oznaczania 1,5-AG nie jest zalecane u pacjentów przyjmujących inhibitory SGLT2, w tym dapagliflozynę, ponieważ wyniki tego testu nie są wiarygodne w ocenie kontroli glikemii u tych pacjentów. W celu monitorowania kontroli glikemii należy stosować alternatywne metody diagnostyczne.¹¹

Interakcje dapagliflozyny z alkoholem

Choć w charakterystyce produktu leczniczego Dagrafors nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji dapagliflozyny z alkoholem, należy rozważyć potencjalne konsekwencje takiego połączenia na podstawie mechanizmu działania leku i wiedzy farmakologicznej.

Alkohol może nasilać niektóre działania dapagliflozyny, zwłaszcza w zakresie:

• Działania diuretycznego – zarówno dapagliflozyna, jak i alkohol wykazują działanie moczopędne, co przy jednoczesnym stosowaniu może zwiększać ryzyko odwodnienia i hipotensji.
• Metabolizmu glukozy – alkohol może wpływać na gospodarkę węglowodanową, potencjalnie zwiększając ryzyko hipoglikemii, szczególnie u pacjentów przyjmujących jednocześnie insulinę lub leki zwiększające wydzielanie insuliny.
• Obciążenia wątroby – łączne stosowanie dapagliflozyny i alkoholu może zwiększać obciążenie metaboliczne wątroby.

Z powyższych względów, mimo braku udokumentowanych interakcji, zaleca się ostrożność przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu i przyjmowaniu dapagliflozyny. Pacjenci powinni być poinformowani o potencjalnym zwiększonym ryzyku odwodnienia i hipotensji przy łącznym stosowaniu tych substancji.

Tabela interakcji dapagliflozyny z innymi produktami leczniczymi

Informacje dotyczące dzieci i młodzieży

Badania dotyczące interakcji dapagliflozyny z innymi lekami przeprowadzano jedynie wśród dorosłych pacjentów. Brak danych na temat potencjalnych interakcji u dzieci i młodzieży.¹²