Interakcje leku
Diaflix 5 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Dapagliflozyna jako inhibitor kotransportera sodowo-glukozowego 2 (SGLT2) może wchodzić w interakcje z wieloma grupami leków. Interakcje te można podzielić na farmakodynamiczne oraz farmakokinetyczne, które mogą mieć różne implikacje kliniczne dla pacjentów stosujących Diaflix.¹

Interakcje farmakodynamiczne

W kontekście interakcji farmakodynamicznych, dapagliflozyna może nasilać działanie niektórych grup leków, szczególnie tych o działaniu moczopędnym. Należy zwrócić uwagę na poniższe interakcje:²

Leki moczopędne

Dapagliflozyna może znacząco wzmacniać działanie moczopędne tiazydów i diuretyków pętlowych. To synergistyczne działanie zwiększa ryzyko rozwoju odwodnienia oraz hipotensji u pacjentów przyjmujących jednocześnie te leki. W takich przypadkach wskazane jest szczególne monitorowanie parametrów hemodynamicznych pacjenta oraz stanu nawodnienia.³

Insulina i substancje zwiększające wydzielanie insuliny

Podczas jednoczesnego stosowania dapagliflozyny z insuliną lub lekami zwiększającymi wydzielanie insuliny (np. pochodnymi sulfonylomocznika) u pacjentów z cukrzycą typu 2 istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia hipoglikemii. Wynika to z dodatkowego hipoglikemizującego działania dapagliflozyny, które nakłada się na działanie tych leków. W celu zminimalizowania ryzyka hipoglikemii może być konieczna redukcja dawki insuliny lub pochodnych sulfonylomocznika.⁴

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm dapagliflozyny zachodzi głównie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym przy udziale UDP-glukuronosyltransferazy 1A9 (UGT1A9). Profil interakcji farmakokinetycznych dapagliflozyny charakteryzuje się niskim potencjałem do wywoływania istotnych klinicznie zmian w metabolizmie innych leków.⁵

Badania in vitro wykazały, że dapagliflozyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów cytochromu P450, w tym CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 oraz CYP3A4. W związku z tym nie oczekuje się, aby lek wpływał na klirens metaboliczny leków metabolizowanych przez te enzymy.⁶

Wpływ innych produktów leczniczych na dapagliflozynę

Badania interakcji wskazują, że farmakokinetyka dapagliflozyny nie ulega istotnym zmianom przy jednoczesnym stosowaniu z następującymi lekami:⁷

• Metformina – brak wpływu na farmakokinetykę dapagliflozyny
• Pioglitazon – nie zmienia profilu farmakokinetycznego dapagliflozyny
• Sytagliptyna – nie obserwowano istotnych interakcji
• Glimepiryd – brak zmian w parametrach farmakokinetycznych
• Wogliboza – nie wpływa na farmakokinetykę dapagliflozyny
• Hydrochlorotiazyd – nie obserwowano interakcji
• Bumetanid – brak wpływu na parametry farmakokinetyczne
• Walsartan – nie zmienia profilu farmakokinetycznego
• Symwastatyna – nie wpływa istotnie na farmakokinetykę dapagliflozyny

Stosowanie ryfampicyny (induktora wielu transporterów i enzymów metabolizujących leki) w skojarzeniu z dapagliflozyną powoduje około 22% zmniejszenie ekspozycji ogólnoustrojowej (AUC) dapagliflozyny. Jednak to zmniejszenie nie ma istotnego klinicznie wpływu na dobowe wydalanie glukozy z moczem, dlatego modyfikacja dawkowania dapagliflozyny nie jest konieczna. Podobnie, nie przewiduje się istotnych klinicznie interakcji z innymi induktorami enzymów, takimi jak karbamazepina, fenytoina czy fenobarbital.⁸

Jednoczesne stosowanie kwasu mefenamowego (inhibitora UGT1A9) z dapagliflozyną prowadzi do 55% zwiększenia ekspozycji ogólnoustrojowej dapagliflozyny, jednak bez istotnego klinicznie wpływu na dobowe wydalanie glukozy z moczem. Nie zaleca się modyfikacji dawkowania w tym przypadku.⁹

Wpływ dapagliflozyny na inne produkty lecznicze

Dapagliflozyna może zwiększać wydalanie litu przez nerki, co prowadzi do zmniejszenia stężenia litu we krwi. Z tego powodu, po rozpoczęciu terapii dapagliflozyną lub po modyfikacji jej dawki, zaleca się częstsze monitorowanie stężenia litu w surowicy. Pacjent powinien być skierowany do lekarza przepisującego lit w celu odpowiedniego dostosowania dawkowania i monitorowania.¹⁰

Badania interakcji przeprowadzone wśród zdrowych ochotników wykazały, że dapagliflozyna nie zmienia farmakokinetyki następujących leków:¹¹

• Metformina – brak istotnego wpływu
• Pioglitazon – bez zmian w parametrach farmakokinetycznych
• Sytagliptyna – profil farmakokinetyczny pozostaje niezmieniony
• Glimepiryd – brak zmian w farmakokinetyce
• Hydrochlorotiazyd – bez istotnych interakcji
• Bumetanid – parametry farmakokinetyczne niezmienione
• Walsartan – brak wpływu na farmakokinetykę
• Digoksyna (substrat P-gp) – bez istotnych zmian w farmakokinetyce
• Warfaryna (S-warfaryna, substrat CYP2C9) – brak wpływu na farmakokinetykę i działanie przeciwzakrzepowe (ocenione za pomocą INR)

Jednoczesne stosowanie dapagliflozyny w dawce 20 mg z symwastatyną (substrat CYP3A4) powoduje 19% zwiększenie AUC symwastatyny i 31% zwiększenie AUC aktywnej postaci symwastatyny (kwasu). Jednakże to zwiększenie ekspozycji na symwastatynę i jej aktywny metabolit nie jest uznawane za klinicznie istotne.¹²

Wpływ na oznaczenie 1,5-anhydroglucitolu (1,5-AG)

Monitorowanie kontroli glikemii z wykorzystaniem oznaczenia 1,5-anhydroglucitolu (1,5-AG) nie jest zalecane u pacjentów przyjmujących dapagliflozynę, ponieważ wyniki tego oznaczenia nie są wiarygodne w ocenie kontroli glikemii u osób przyjmujących inhibitory SGLT2. W takich przypadkach należy stosować alternatywne metody monitorowania glikemii, takie jak oznaczanie hemoglobiny glikowanej (HbA1c) czy samodzielne pomiary glikemii.¹³

Interakcje dapagliflozyny z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Diaflix nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji dapagliflozyny z alkoholem, należy zwrócić uwagę na potencjalne zagrożenia wynikające z takiego połączenia.

Spożywanie alkoholu podczas terapii dapagliflozyną może nasilać niektóre działania niepożądane, w szczególności:

• Ryzyko hipotensji – zarówno alkohol, jak i dapagliflozyna mogą powodować rozszerzenie naczyń krwionośnych i spadek ciśnienia tętniczego. Jednoczesne stosowanie może nasilać to działanie i zwiększać ryzyko zawrotów głowy, omdleń, czy upadków.
• Ryzyko odwodnienia – alkohol działa moczopędnie, podobnie jak dapagliflozyna. Jednoczesne stosowanie może nasilać diurezę i prowadzić do odwodnienia.
• Zaburzenia metabolizmu glukozy – alkohol może wpływać na poziom glukozy we krwi, powodując zarówno hipo- jak i hiperglikemię, co może zakłócać działanie dapagliflozyny i utrudniać kontrolę glikemii.
• Obciążenie wątroby – zarówno alkohol, jak i metabolizm leków mogą obciążać wątrobę. U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, to dodatkowe obciążenie może być szkodliwe.
• Ryzyko kwasicy ketonowej – alkohol może zwiększać ryzyko kwasicy ketonowej u pacjentów przyjmujących inhibitory SGLT2, szczególnie przy jednoczesnym ograniczonym przyjmowaniu pokarmów.

Z powyższych względów zaleca się ostrożność przy spożywaniu alkoholu podczas leczenia dapagliflozyną oraz poinformowanie pacjentów o potencjalnych zagrożeniach. W przypadku pacjentów z grupy wysokiego ryzyka należy rozważyć całkowitą abstynencję w trakcie leczenia.

Tabela interakcji dapagliflozyny z innymi lekami

Interakcje u dzieci i młodzieży

Badania dotyczące interakcji dapagliflozyny z innymi lekami przeprowadzano jedynie u dorosłych pacjentów. Dlatego też nie ma specyficznych danych dotyczących interakcji lekowych u dzieci i młodzieży, co należy uwzględnić przy stosowaniu dapagliflozyny w tej grupie wiekowej.¹⁴