embriotoksyczność
Embriotoksyczność to zdolność substancji chemicznych, leków, czynników fizycznych lub biologicznych do wywoływania szkodliwych efektów u zarodka (embrionu) podczas wczesnych etapów rozwoju prenatalnego. Efekty te mogą obejmować zaburzenia rozwojowe, wady wrodzone, zahamowanie wzrostu lub śmierć zarodka.
Ocena potencjału embriotoksycznego jest kluczowym elementem badań przedklinicznych nowych leków, substancji chemicznych oraz ekspozycji środowiskowych. Stosuje się w tym celu specjalistyczne testy na modelach zwierzęcych oraz zaawansowane metody in vitro, takie jak test na zarodkach zwierząt (np. test na zarodkach kurzych) czy hodowle komórek macierzystych.
W praktyce klinicznej wiedza o embriotoksyczności ma szczególne znaczenie w farmakoterapii kobiet w ciąży. Według klasyfikacji FDA leki dzieli się na kategorie bezpieczeństwa (A, B, C, D, X), gdzie kategoria X oznacza substancje o udowodnionym działaniu embriotoksycznym, które są przeciwwskazane w ciąży. Okres największej wrażliwości na działanie czynników embriotoksycznych to pierwsze 12 tygodni ciąży, kiedy zachodzą kluczowe procesy organogenezy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Carmustine Accordpharma 50 mg
Przedkliniczne badania karmustyny, substancji czynnej produktu Carmustine Accordpharma, wykazały istotne działanie embriotoksyczne i teratogenne u szczurów i królików przy dawkach równoważnych dawkom terapeutycznym stosowanym u ludzi. U szczurów zaobserwowano również negatywny wpływ na płodność samców, choć przy dawkach wyższych niż kliniczne. Ponadto karmustyna wykazała działanie rakotwórcze u szczurów i myszy przy dawkach porównywalnych do stosowanych w terapii, co wskazuje na ryzyko rozwoju nowotworów wtórnych u pacjentów leczonych długoterminowo. Wartości dawek klinicznych są kluczowe dla interpretacji tych wyników i oceny ryzyka u ludzi.
- Leksykon substancji czynnych
Paliperydon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Paliperydon, aktywny metabolit rysperydonu stosowany w formie palmitynianu paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu, był poddany szerokim badaniom toksykologicznym na szczurach i psach. Po wielokrotnym podaniu domięśniowym oraz doustnym obserwowano głównie efekty farmakologiczne, takie jak sedacja oraz zmiany związane z podwyższonym poziomem prolaktyny, wpływające na gruczoły sutkowe i narządy płciowe. W miejscu iniekcji domięśniowej notowano reakcje zapalne, czasem prowadzące do powstania ropni. W badaniach reprodukcji doustne podanie rysperydonu skutkowało obniżeniem masy urodzeniowej i przeżywalności potomstwa, natomiast domięśniowe podanie palmitynianu paliperydonu w dawkach do 160 mg/kg/dobę (4,1-krotność ekspozycji u ludzi przy dawce 150 mg) nie wykazało embriotoksyczności ani wad rozwojowych. Zarówno paliperydon, jak i jego palmitynian nie wykazały działania genotoksycznego.
antagonista dopaminy, antagonizm receptorów D2, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, gruczolak gruczołu sutkowego, gruczolak przysadki mózgowej, gruczolak trzustki, gruczolakorak gruczołu sutkowego, hiperprolaktynemia, masa urodzeniowa, palmitynian paliperydonu, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, przeżywalność potomstwa, reakcja zapalna w miejscu wstrzyknięcia, rozwój motoryczny, sedacja, toksyczność po wielokrotnym podaniu, wada rozwojowa, zdolność uczenia się - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – inVirum 200 mg
Podczas konsultacji z pacjentkami w ciąży lub karmiącymi piersią, stosowanie acyklowiru (inVirum, 200 mg) wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Dane z rejestrów po wprowadzeniu leku nie wykazały zwiększonej częstości wad wrodzonych u dzieci matek leczonych acyklowirem, a badania przedkliniczne na królikach i szczurach nie potwierdziły działania teratogennego przy standardowych dawkach. W przypadku karmienia piersią, acyklowir przenika do mleka matki w stężeniach od 60% do 410% stężenia w osoczu, co może skutkować dawką dobową u niemowlęcia do 0,3 mg/kg masy ciała. Z tego względu zaleca się ostrożność i rozważenie przerwania karmienia podczas terapii, zwłaszcza przy wyższych dawkach lub dłuższym czasie leczenia.
acyklowir, badanie farmakokinetyczne, badanie przedkliniczne, dawka leku, embriotoksyczność, karmienie piersią, liczba plemników, morfologia plemników, parametr nasienia, płodność męska, płodność żeńska, podanie doustne, podanie podskórne, ruchliwość plemników, stężenie leku, stężenie w osoczu, teratogenność, wada wrodzona, zakażenie wirusowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eloprine Forte 500 mg/5 ml
Inozyna pranobeks, substancja czynna leku Eloprine Forte, wykazuje bardzo niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy). Dawka LD50 była 50-krotnie wyższa niż maksymalna dawka terapeutyczna u ludzi (100 mg/kg mc./dobę), sięgając 1500 mg/kg mc./dobę. Długoterminowe badania toksykologiczne nie wykazały działania rakotwórczego, a testy mutagenności in vivo i in vitro, w tym na ludzkich limfocytach, potwierdziły brak właściwości genotoksycznych substancji.
badanie in vitro, badanie in vivo, dawka LD50, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, inozyna pranobeks, karcynogeneza, limfocyty krwi obwodowej, mutagenność, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, teratogenność, test mutagenności, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa płodu, zaburzenie czynności reprodukcyjnej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tisercin 25 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące lewomepromazyny (Tisercin, 25 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wskazują na brak działania teratogennego w badaniach na modelach zwierzęcych, co jest istotne w kontekście potencjalnego stosowania u kobiet w ciąży. Jednakże, informacje dotyczące embriotoksyczności są ograniczone, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa stosowania leku w okresie ciąży. W badaniach na szczurach wykazano negatywny wpływ wysokich dawek lewomepromazyny na płodność, co należy uwzględnić przy terapii pacjentów w wieku rozrodczym.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oroes 10 mg
Escytalopram, będący selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje w badaniach przedklinicznych na szczurach potencjalną kardiotoksyczność, objawiającą się zastoinową niewydolnością serca przy ekspozycji na maksymalne stężenia leku w osoczu ośmiokrotnie wyższe niż te obserwowane klinicznie, przy AUC 3-4 razy większym niż w warunkach terapeutycznych. Kardiotoksyczność jest prawdopodobnie wtórnym efektem farmakologicznym związanym z wpływem na aminy biogenne i hemodynamikę naczyń wieńcowych. Dodatkowo, długotrwałe podawanie escytalopramu powodowało odwracalną fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej. W badaniach rozwojowych zaobserwowano embriotoksyczność (zmniejszenie masy ciała płodów, przemijające opóźnienie kostnienia) oraz obniżoną przeżywalność młodych w okresie laktacji, jednak przy ekspozycji przekraczającej kliniczną (AUC większe niż w terapii). Nie stwierdzono natomiast zwiększonej częstości wad rozwojowych.
amfifilny kation, amina biogenna, ekspozycja ogólnoustrojowa, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, implantacja, kardiotoksyczność, niedokrwienie, niewydolność serca, okres pourodzeniowy, opóźnienie kostnienia, parametry spermy, pole pod krzywą stężenia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie leku w osoczu, toksyczne oddziaływanie, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Ranbaxy 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że toksyczność po podaniu wielokrotnym jest ograniczona i zależna od dawki. U psów obserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu przekraczającym 10-19-krotnie ekspozycję u ludzi, natomiast u małp, przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Wpływ na rozrodczość był minimalny – brak obniżenia płodności u szczurów przy wysokim narażeniu, jednak degeneracja nasieniowodów pojawiła się u gryzoni i psów przy narażeniu >26-krotnym. Badania embriotoksyczności u szczurów i królików wykazały toksyczność i wady rozwojowe przy dawkach przekraczających 21-krotne narażenie ludzkie, w tym resorpcję zarodków, zaburzenia kostnienia i anomalie kręgów. Entekawir przenika przez łożysko i do mleka, a u młodych szczurów przy ekspozycji ≥92-krotnej obserwowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodźce akustyczne, co jednak prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, mutacja genetyczna, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadamen 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu, substancji czynnej leku Tadamen, wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania farmakologiczne i toksykologiczne nie ujawniły działań niepożądanych przy wielokrotnym podawaniu, a testy genotoksyczności i rakotwórczości potwierdziły brak mutagennego i kancerogennego potencjału. W badaniach rozrodu i rozwoju potomstwa u gryzoni, podawanie tadalafilu w dawkach do 1000 mg/kg/dobę nie wywołało teratogenności, embriotoksyczności ani fetotoksyczności. Dodatkowo, dawka 30 mg/kg/dobę u szczurów, odpowiadająca ekspozycji AUC około 18-krotnie wyższej niż u ludzi po dawce 20 mg, nie powodowała obserwowalnych działań niepożądanych. Badania płodności u szczurów nie wykazały negatywnego wpływu na zdolności rozrodcze.
badanie farmakologiczne, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie płodności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, pole pod krzywą stężenia, potencjał mutagenny, rakotwórczość, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na rozród, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Relenza 5 mg/dawkę
Przedkliniczne badania toksykologiczne zanamiwiru, substancji czynnej leku Relenza, wykazały brak istotnej toksyczności oraz negatywny wynik testów genotoksyczności, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania tego leku w terapii przeciwwirusowej. Długoterminowe badania na modelach szczurzych i mysich nie wykazały działania rakotwórczego. W modelach zwierzęcych ciąży, przy dożylnym podaniu dawki do 90 mg/kg mc./dobę, nie stwierdzono wad rozwojowych, embriotoksyczności ani toksyczności matczynej. Podskórne podanie wysokiej dawki 240 mg/kg mc./dobę u szczurów spowodowało wzrost częstości drobnych zmian szkieletowych i narządowych, jednak w granicach obserwowanych w populacji referencyjnej. Analiza farmakokinetyczna wykazała, że ekspozycja przy tej dawce jest około 1000-krotnie wyższa niż u ludzi po dawce klinicznej wziewnej, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa.
analiza farmakokinetyczna, AUC, badania toksykologiczne, dawka wziewna, działanie kancerogenne, embriotoksyczność, funkcje reprodukcyjne, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, potencjał rakotwórczy, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, terapia przeciwwirusowa, teratogenność, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, wady rozwojowe, zanamiwir, zdolności rozrodcze, zmiany szkieletowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dicloabak 1 mg/ml
Diklofenak sodowy w stężeniu 1 mg/ml, stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu (Dicloabak), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Toksyczność ogólnoustrojowa, głównie owrzodzenia przewodu pokarmowego, pojawiała się przy dawkach doustnych ≥0,5-2,0 mg/kg mc., co stanowi 300-1200-krotność dawki miejscowej do oka. W badaniach reprodukcyjnych toksyczne efekty (embriotoksyczność, toksyczność płodu, przedłużenie ciąży, dystocja, śmierć i zahamowanie wzrostu płodu) obserwowano jedynie przy dawkach toksycznych znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane miejscowo. Brak działania genotoksycznego i kancerogennego dodatkowo potwierdza bezpieczeństwo diklofenaku w tej formie podania.
Dicloabak, diklofenak sodowy, dystocja, działanie mutagenne, działanie ogólnoustrojowe, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, genotoksyczność, kancerogenność, krople do oczu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie przewodu pokarmowego, podanie oczne, przedłużenie ciąży, śmierć płodu, toksyczność płodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, zahamowanie wzrostu płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azithromycin Genoptim 500 mg
Dane przedkliniczne dotyczące azytromycyny wskazują, że podawanie dawek 40-krotnie przekraczających terapeutyczne u ludzi prowadzi do przemijającej fosfolipidozy w tkankach zwierzęcych, zjawiska niepowodującego toksyczności. W kontekście bezpieczeństwa kardiologicznego, azytromycyna może wydłużać odstęp QT w EKG, co potencjalnie zwiększa ryzyko arytmii. Brak jest długoterminowych badań na modelach zwierzęcych oceniających karcinogenność leku, natomiast badania mutagenności in vivo i in vitro nie wykazały działania genotoksycznego. Embriotoksyczność oceniona na szczurach nie potwierdziła teratogenności, jednak dawki przekraczające próg toksyczności matki wiązały się z opóźnieniem kostnienia płodów oraz opóźnieniem rozwoju fizycznego i motorycznego potomstwa.
aberracja chromosomalna, azytromycyna, badanie elektrofizjologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie genotoksyczne, działanie karcinogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrokardiogram, embriotoksyczność, fosfolipidoza, mutacja genetyczna, odstęp QT, opóźnienie kostnienia, opóźnienie rozwoju, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Groprinosin Forte 1000 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne inozyny pranobeksu, substancji czynnej Groprinosin Forte, wykazały bardzo niski poziom toksyczności przy dawkach sięgających 1500 mg/kg mc./dobę, co stanowi 50-krotnie wyższą wartość niż maksymalna dawka terapeutyczna u ludzi (100 mg/kg mc./dobę). Badania obejmowały analizę toksyczności ostrej i przewlekłej na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy) oraz ocenę potencjału karcynogennego i mutagennego, które nie wykazały żadnych negatywnych efektów. Testy mutagenności przeprowadzono zarówno in vitro, jak i in vivo, w tym na ludzkich limfocytach krwi obwodowej, potwierdzając brak właściwości mutagennych inozyny pranobeksu.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, dawka LD50, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, embriotoksyczność, granulat do sporządzania roztworu doustnego, inozyna pranobeks, limfocyt krwi obwodowej, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, teratogenność, test mutagenności, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, właściwość karcynogenna, właściwość mutagenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rozaprost 0,05 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa latanoprostu, substancji czynnej preparatu Rozaprost 0,05 mg/ml, wykazały wysoki profil bezpieczeństwa leku. Współczynnik bezpieczeństwa wynosi co najmniej 1000, co oznacza znaczną różnicę między dawką leczniczą (około 1,5 µg/oko/dobę) a dawką toksyczną działającą ogólnoustrojowo. Badania na królikach i małpach nie wykazały miejscowej toksyczności przy dawkach do 100 µg/oko/dobę (około 67-krotnie większych od dawki terapeutycznej). Latanoprost nie wykazuje działania alergizującego, mutagennego ani rakotwórczego w standardowych testach genotoksyczności i kancerogenności. Ponadto, nie stwierdzono wpływu na płodność samców i samic oraz działania teratogennego w badaniach na modelach zwierzęcych. Zaobserwowano jednak trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki oraz przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawkach przekraczających dawkę leczniczą.
aberracje chromosomowe, częstość oddechowa, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, krople do oczu, latanoprost, melanina, melanocyty zrębu tęczówki, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, potencjał kancerogenny, prostaglandyna F2α, resorpcja płodu, Rozaprost, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test chłoniaka mysiego, test mikrojądrowy, test mutacji bakterii, toksyczność miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Polpharma 1 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy dawkach odpowiadających 10- i 19-krotnemu narażeniu klinicznemu, natomiast u małp, przy narażeniu >100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. W badaniach rozrodczości u szczurów nie zaobserwowano obniżenia płodności, jednak degeneracja nasieniowodów wystąpiła u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym. W badaniach embriotoksyczności u szczurów i królików dawki przekraczające 21-krotne narażenie kliniczne wywołały toksyczność u ciężarnych, resorpcje, zmiany kostne i wady rozwojowe. Entakawir przenika przez łożysko i do mleka szczurów. U młodych szczurów przy AUC ≥92-krotnym względem ludzi zaobserwowano przejściowe osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, prawdopodobnie bez znaczenia klinicznego.
badanie mikrojądrowe, badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, łagodny guz naczyniowy, naprawa DNA, neurotoksyczność, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja, specyficzność gatunkowa, test Amesa, test transformacji, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aulin 100 mg
Przedkliniczne badania nimesulidu (substancji czynnej leku Aulin 100 mg) wykazały brak istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania u ludzi w tych aspektach. Jednakże, wielokrotne podawanie nimesulidu ujawniło toksyczność narządową, zwłaszcza w obrębie nerek, wątroby oraz przewodu pokarmowego, co podkreśla konieczność monitorowania funkcji tych narządów podczas terapii, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały zwiększonego ryzyka uszkodzenia materiału genetycznego ani rozwoju nowotworów związanych z nimesulidem.
działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, funkcja wątroby, genotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nimesulid, ośrodkowy układ nerwowy, poszerzenie układu komorowego mózgu, przewód pokarmowy, śmiertelność potomstwa, substancja czynna, toksyczność nerkowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, wady rozwojowe płodu, zaburzenia płodności, zaburzenia rozwojowe układu kostnego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ketoprofen-SF 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ketoprofenu wykazały charakterystyczny dla NLPZ profil toksyczności, z dominującym wpływem na przewód pokarmowy (rany i owrzodzenia) oraz nerki (uszkodzenia strukturalne i funkcjonalne). Testy mutagenności in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego substancji czynnej. Długoterminowe badania kancerogenności na szczurach i myszach nie wykazały zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów, co wskazuje na brak potencjału kancerogennego ketoprofenu w warunkach eksperymentalnych.
badanie in vitro, badanie in vivo, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, kancerogeneza, ketoprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obniżenie płodności, owrzodzenie, potencjał mutagenny, przebieg porodu, przewód pokarmowy, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, wpływ na rozrodczość, zaburzenie zagnieżdżenia zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Actisept MED (0,10 g + 2,00 g)/100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego ACTISEPT MED, zawierającego oktenidyny dichlorowodorek (0,10 g/100 g) oraz fenoksyetanol (2,00 g/100 g), potwierdzają korzystny profil toksykologiczny substancji czynnych. Toksyczność ostra wykazała dawkę LD50 wynoszącą 45-50 mL/kg po podaniu doustnym oraz 10-12 mL/kg po podaniu dootrzewnowym u szczurów, przy czym dawka 0,45 mL/kg i.p. była dobrze tolerowana. Wielokrotne stosowanie miejscowe nie wywołało reakcji toksycznych ani miejscowych podrażnień, a doustne podawanie oktenidyny w dawce 650 mg/kg przez 2-6 tygodni skutkowało jedynie poszerzeniem jelita z powodu gazów, typowym dla antybiotyków. Zaobserwowano podwyższoną śmiertelność przy dawkach ≥2 mg/kg u myszy i psów oraz 8 mg/kg u szczurów, z zapalnymi i krwotocznymi uszkodzeniami płuc o niejasnej etiologii. Badania reprodukcyjne i teratologiczne nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności, a wielopokoleniowe testy u szczurów potwierdziły brak negatywnego wpływu na rozrodczość.
aberracja chromosomowa, aktywność antybakteryjna, aktywność rakotwórcza, badanie wielopokoleniowe, błona śluzowa jamy ustnej, dawka śmiertelna, działanie fotoalergizujące, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fenoksyetanol, komórka nowotworowa, oktenidyny dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rana skórna, reakcja toksyczna, resorpcja zwrotna, rozwój płodu, substancja antybakteryjna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, uszkodzenie krwotoczne, właściwość uczulająca, worek spojówkowy, zaburzenie genetyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teriflunomide Medical Valley 14 mg
Badania przedkliniczne teriflunomidu, stosowanego w dawce 14 mg w postaci tabletek powlekanych (Teriflunomide Medical Valley), wykazały toksyczność wielonarządową po podaniu wielokrotnym u myszy (3 miesiące), szczurów (6 miesięcy) i psów (12 miesięcy). Główne narządy docelowe to szpik kostny (zaburzenia hematopoezy), narządy limfatyczne (supresja immunologiczna), jama ustna i przewód pokarmowy (zmiany zapalne), narządy rozrodcze (zmiany morfologiczne i czynnościowe) oraz trzustka (uszkodzenia strukturalne i funkcjonalne). Zaobserwowano również działanie utleniające na erytrocyty prowadzące do niedokrwistości, trombocytopenię, leukopenię, limfopenię i zwiększoną podatność na infekcje wtórne. Toksyczność u zwierząt występowała przy dawkach równoważnych lub niższych niż terapeutyczne u ludzi, co wskazuje na wyższą wrażliwość modeli zwierzęcych. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani działania klastogennego in vivo, mimo że metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) był mutagenny in vitro, co nie przekłada się na ryzyko kliniczne. Długoterminowe testy na szczurach i myszach nie potwierdziły potencjału rakotwórczego teriflunomidu.
dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie klastogenne, działanie niepożądane, embriotoksyczność, erytrocyt, hematopoeza, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mutagen, narządy rozrodcze męskie, niedokrwistość, przeciwciała IgM i IgG, supresja immunologiczna, szpik kostny, teratogen, teriflunomid, trifluorometyloanilina - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dentocaine (40 mg + 0,01 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Dentocaine, zawierającego 40 mg/ml artykainy chlorowodorku oraz 10 µg/ml adrenaliny, wykazały brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Analizy obejmowały toksyczność przewlekłą, wpływ na rozród oraz potencjał genotoksyczny. W dawkach supraterapeutycznych artykaina wykazuje działanie kardiodepresyjne i rozszerzające naczynia krwionośne, natomiast adrenalina działa sympatykomimetycznie. Toksyczność po podaniu podskórnym ujawniono u szczurów od 50 mg/kg mc./dobę i u psów od 80 mg/kg mc./dobę po 4 tygodniach, jednakże wyniki te mają ograniczone znaczenie kliniczne ze względu na jednorazowy sposób stosowania preparatu.
artykaina chlorowodorek, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksyczności, dawka supraterapeutyczna, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, podanie podskórne, potencjał genotoksyczny, rozszerzenie naczyń krwionośnych, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aramlessa 5 mg + 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące peryndoprylu i amlodypiny, substancji czynnych preparatu Aramlessa, wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa. Peryndopryl wykazuje odwracalne uszkodzenia nerek u szczurów i małp przy toksyczności przewlekłej, bez działania mutagennego in vitro i in vivo oraz bez wpływu na płodność szczurów. Nie stwierdzono działania embriotoksycznego ani teratogennego, choć jako inhibitor ACE może wywoływać grupowe efekty niekorzystne na rozwój płodu, takie jak śmierć płodu czy wady wrodzone. Długoterminowe badania nie wykazały potencjału rakotwórczego peryndoprylu. Amlodypina, podawana w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg), powodowała opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. Wpływ na płodność był zróżnicowany: brak zaburzeń przy dawkach do 10 mg/kg/dobę, natomiast dawki porównywalne do ludzkich indukowały obniżenie stężenia FSH i testosteronu oraz zmniejszenie parametrów nasienia u szczurów.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo terapeutyczne, bezylan amlodypiny, embriotoksyczność, genotoksyczność, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, komórka Sertoliego, mutagenność, peryndopryl z argininą, rakotwórczość, śmiertelność okołoporodowa, spermatyda, teratogenność, testosteron, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Glenmark 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały, że główne narządy docelowe obejmują przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy czym zmiany te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach leku. Zaobserwowano m.in. wymioty, biegunki, przekrwienie i krwotoki nadnerczy, zmniejszenie liczby komórek szpiku, degranulację komórek trzustki, przerost gronek ślinianek, zanik macicy i zaburzenia rozwoju pęcherzyków jajnikowych. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, obniżenie LVEF, rozrost komórek mezangium nerek oraz krwotoki z przewodu pokarmowego. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Sunitynib nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak w limfocytach ludzkich in vitro obserwowano poliploidię. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w modelach myszy transgenicznych rasH2 i szczurów, gdzie dawki ≥25 mg/kg mc. (≥7,3-krotna ekspozycja AUC klinicznego) indukowały nowotwory przewodu pokarmowego i rozrosty nadnerczy.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzykowa, błona śluzowa macicy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, embriotoksyczność, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoł krokowy, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, kanalik jądrowy, komórki mezangium, nadnercze, organogeneza, pęcherzyk nasienny, płytka wzrostowa kości, poliplodia, rdzeń nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śledziona, szpik kostny, teratogenność, tkanka limfoidalna grasicy, węzeł chłonny, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Accord 400 mg
Pazopanib wykazuje szeroki profil toksyczności w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, królikach i małpach. Działania niepożądane związane są głównie z farmakologicznym hamowaniem VEGFR i szlaków zależnych od VEGF, obejmując zmiany w tkankach kostnych (kości i zęby), łożyskach pazurów, narządach rozrodczych, tkankach hematologicznych, nerkach oraz trzustce. Objawy ze strony przewodu pokarmowego oraz zmniejszenie masy ciała były obserwowane zarówno u gryzoni, jak i małp. U myszy przy ekspozycji 2,5-krotnie wyższej niż u ludzi stwierdzono proliferacyjne zmiany w wątrobie, a w dwuletnich badaniach rakotwórczości zaobserwowano zwiększenie liczby gruczolaków wątroby i gruczolakoraków dwunastnicy u szczurów, jednak ze względu na specyficzną patogenezę tych zmian u gryzoni, nie uznano ich za istotne ryzyko dla pacjentów.
aberracja chromosomalna, badanie przedkliniczne, biegunka, ciałko żółte, embriotoksyczność, eozynofilia, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, hepatotoksyczność, najądrze, pazopanib, potencjał rakotwórczy, receptor VEGFR, ruchomość plemników, stężenie plemników, straty przedimplantacyjne, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, tkanka kostna, torbiel jajnikowa, zanik jajników - Leksykon substancji czynnych
Azacytydyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Azacytydyna wykazuje istotne działanie genotoksyczne, indukując mutacje genowe oraz aberracje chromosomowe in vitro w komórkach bakterii i ssaków. Badania przedkliniczne na myszach i szczurach potwierdziły jej potencjał rakotwórczy, manifestujący się zwiększoną częstością nowotworów układu krwiotwórczego, chłonno-siateczkowego, płuc, sutków, skóry oraz jąder, zróżnicowanym w zależności od gatunku i płci. W badaniach embriotoksyczności u myszy zaobserwowano 44% częstość wewnątrzmacicznego obumarcia zarodka po pojedynczym dootrzewnowym podaniu podczas organogenezy, a także wady rozwojowe mózgu. U szczurów toksyczność była zależna od fazy rozwojowej, z licznymi wadami OUN, kończyn i innych narządów przy ekspozycji w trakcie organogenezy.
aberracja chromosomowa, azacytydyna, dysfagia, działanie rakotwórcze, egzencefalia, embriotoksyczność, genotoksyczność, małoocze, mikroftalmia, mikrognacja, mikromelia, mutacja genowa, nieprawidłowość rozwojowa mózgu, nowotwór jądra, nowotwór układu krwiotwórczego, oligodaktylia, oligospermia, organogeneza, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, przepuklina mózgowa, syndaktylia, układ chłonno-siateczkowy, wewnątrzmaciczne obumarcie zarodka, wytrzewienie, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Profenid 100 mg
Ketoprofen, substancja czynna czopków Profenid 100 mg, przeszedł szerokie badania toksykologiczne na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, ssaki naczelne inne niż człowiek) trwające do 18 miesięcy. Efekty toksyczne były zależne od dawki i dotyczyły głównie przewodu pokarmowego, manifestując się nadżerkami, owrzodzeniami i wrzodami, które w skrajnych przypadkach prowadziły do perforacji. Dawki progowe dla tych zmian wynosiły: u szczurów >4,5 mg/kg/dobę, u psów około 3 mg/kg/dobę, a u ssaków naczelnych innych niż człowiek 9 mg/kg/dobę. Dodatkowo u szczurów przy dawce 24 mg/kg/dobę zaobserwowano nefrotoksyczność objawiającą się zmianami w kanalikach nerkowych i martwicą brodawek nerkowych.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ivares 5 mg
Iwabradyna, dostępna w dawkach 5 mg i 7,5 mg w formie tabletek powlekanych, jest przeciwwskazana w okresie ciąży i laktacji ze względu na działanie embriotoksyczne i teratogenne potwierdzone w badaniach na zwierzętach oraz przenikanie leku do mleka matki. U kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przez cały czas terapii, aby zapobiec ekspozycji płodu na potencjalnie szkodliwe działanie iwabradyny. W przypadku planowania ciąży lub podejrzenia jej wystąpienia, leczenie należy natychmiast przerwać i rozważyć alternatywne metody terapeutyczne. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa iwabradyny u kobiet ciężarnych i karmiących piersią, co podkreśla konieczność indywidualnego podejścia i szczegółowego omówienia ryzyka z pacjentką.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, Ivares, iwabradyna, karmienie piersią, płodność, przenikanie do mleka matki, substancja czynna, tabletka powlekana, toksyczność reprodukcyjna, wiek rozrodczy, zapobieganie ciąży, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Biofibrat 267 mg
Fenofibrat (Biofibrat 267 mg, kapsułki twarde) wykazuje ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, co wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka przed podjęciem terapii. Badania przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego, jednak zaobserwowano embriotoksyczność przy dawkach toksycznych dla ciężarnych samic zwierząt. Brak jest danych dotyczących przenikania fenofibratu do mleka kobiecego, co skutkuje przeciwwskazaniem do stosowania leku w okresie laktacji; w przypadku konieczności terapii zaleca się przerwanie karmienia piersią. Ponadto, fenofibrat może wpływać odwracalnie na parametry płodności u zwierząt, jednak brak jest jednoznacznych danych klinicznych u ludzi, co wymaga szczegółowego omówienia z pacjentkami planującymi ciążę.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rilmenidine Grindeks 1 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne rylmenidyny w formie diwodorofosforanu wykazały wysoki margines bezpieczeństwa leku. W badaniach toksyczności ostrej na gryzoniach maksymalna bezpieczna dawka była 4000-5500 razy wyższa niż pojedyncza dawka terapeutyczna u człowieka, a objawy zatrucia, głównie drgawki, pojawiały się przy dawkach śmiertelnych lub zbliżonych do nich. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu (do 1 mg/kg/dobę, co odpowiada 30-krotności dawki terapeutycznej) nie stwierdzono uszkodzeń narządów, w tym narządów wydalniczych, u gryzoni, psów i małp. Ponadto, nie wykazano działania embriotoksycznego ani teratogennego nawet przy dawkach do 250-krotności dawki terapeutycznej.
badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo reprodukcyjne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, drgawek, działanie teratogenne, embriotoksyczność, funkcja rozrodcza, nadciśnienie tętnicze, narząd wydalniczy, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, rylmenidyna diwodorofosforan, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sorafenib Stada 200 mg
Profil bezpieczeństwa sorafenibu oceniono na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, króliki), gdzie wykazano zmiany zwyrodnieniowe i regeneracyjne w narządach przy ekspozycjach poniżej przewidywanych klinicznych wartości AUC, co sugeruje możliwość wystąpienia działań niepożądanych u pacjentów. Szczególnie istotne są zmiany w układzie kostnym i uzębieniu młodych psów, takie jak nierówne pogrubienie płytki wzrostowej kości udowej, ubogokomórkowość szpiku kostnego oraz zmiany w składzie zębiny, które nie występowały u dorosłych osobników. Badania genotoksyczności dały wyniki mieszane: pozytywne w teście na aberracje chromosomowe in vitro (komórki CHO) przy pobudzeniu metabolicznym oraz negatywne w teście Amesa i mikrojądrowym in vivo u myszy. Warto podkreślić obecność mutagennego produktu pośredniego (PAPE) w stężeniu 0,34% w substancji czynnej, co może mieć znaczenie dla bezpieczeństwa leku.
aberracje chromosomowe, bioakumulacja, ciałka żółte, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, genotoksyczność, klastogenność, narządy rozrodcze, oligospermia, pęcherzyki jajnikowe, płodność, płytka wzrostowa kości, resorpcja płodu, sorafenib, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność wielokrotnego podania, tozylan sorafenibu, ubogokomórkowość szpiku, układ kostny, wady wrodzone, zębina, zmiany zwyrodnieniowe, zwyrodnienie jąder - Leksykon substancji czynnych
Toksyna botulinowa typu A – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyny botulinowej typu A (BoNT/A), obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu pojedynczym i wielokrotnym, a także wpływ na reprodukcję, wskazują, że główne obserwowane efekty toksyczne są związane z farmakodynamicznym działaniem substancji, manifestującym się atonią, parezą oraz atrofią mięśni. W badaniach na modelach zwierzęcych, w tym na szczurach i królikach, dawki do 15 j./kg (BOCOUTURE) oraz do 8 j./kg (Letybo) nie wywoływały ciężkich skutków toksykologicznych poza miejscowym działaniem na mięśnie. Nie stwierdzono istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego i przewodu pokarmowego, a tolerancja miejscowa produktu BOCOUTURE była dobra. W badaniach reprodukcyjnych nie wykazano bezpośredniego działania teratogennego, choć obserwowano wtórne efekty toksyczności matczynej, takie jak zwiększona liczba poronień i obniżona masa ciała płodów, co wymaga ostrożnej interpretacji w kontekście ekspozycji w okresie organogenezy.
antygenowość, atonia mięśniowa, atrofia mięśni, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, opóźnione kostnienie, organogeneza, pareza, porażenie mięśni, poronienie, przewód pokarmowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność układowa, toksyna botulinowa typu A, tolerancja miejscowa, układ sercowo-naczyniowy, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Aurovitas 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że lek w dawkach terapeutycznych charakteryzuje się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa. W badaniach toksykologicznych na psach zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, natomiast u małp, nawet przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Badania rozrodczości na szczurach nie wykazały obniżenia płodności, choć degeneracja nasieniowodów pojawiła się u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym. Podawanie entekawiru ciężarnym szczurzym i królikom w dawkach do 21-krotnie przekraczających ekspozycję ludzką nie wywoływało embriotoksyczności, jednak wyższe dawki indukowały toksyczność u matki i płodu, w tym resorpcję, zmniejszenie masy ciała płodu oraz wady kostne. W badaniach około- i pourodzeniowych nie zaobserwowano działań niepożądanych u potomstwa, a umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny u młodych szczurów wystąpiło przy AUC ≥92-krotnie wyższym niż u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, entekawir, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, test mutagenności, toksyczność zarodkowa, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydzielanie leku, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Milurit 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa allopurynolu wykazały brak mutagenności substancji zarówno in vitro, jak i in vivo. W badaniach cytogenetycznych nie stwierdzono aberracji chromosomalnych w ludzkich komórkach krwi przy stężeniach do 100 µg/ml oraz po podawaniu dawek do 600 mg/dobę przez około 40 miesięcy. Allopurynol nie indukuje tworzenia związków nitrozowych ani nie wpływa na transformację limfocytów, a także nie wykazuje negatywnego wpływu na DNA w żadnej fazie cyklu komórkowego. Długoterminowe badania na myszach i szczurach (do 2 lat) nie potwierdziły działania karcynogennego, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku w kontekście ryzyka nowotworowego.
aberracja chromosomalna, allopurynol, cykl komórkowy, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, organogeneza, potencjał teratogenny, proces nowotworowy, toksyczność matczyna, transformacja limfocytów, wada rozwojowa, właściwości karcynogenne, właściwości mutagenne, wpływ na DNA, związek nitrozowy - Leksykon substancji czynnych
Kwas jabłkowy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kwas L-jabłkowy jest składnikiem preparatów leczniczych takich jak Aminoven Infant 10% (2,62 g/1000 ml roztworu do infuzji), Sterofundin ISO (0,67 g/1000 ml, odpowiadające 5,0 mmol/l jabłczanów) oraz Tetraspan 60 mg/ml (0,67 g/1000 ml, 5,0 mmol/l L-jabłczanów). Preparaty te stosowane są w różnych stanach klinicznych, w tym u kobiet w ciąży i podczas laktacji. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania kwasu jabłkowego w tych grupach są ograniczone, jednak badania porównywalnych roztworów aminokwasów (Aminoven Infant 10%) nie wykazały ryzyka dla kobiet ciężarnych i karmiących. Sterofundin ISO wymaga ostrożności u pacjentek z toksemią ciążową, a Tetraspan 60 mg/ml, zawierający hydroksyetyloskrobię, wiąże się z potencjalnym ryzykiem embriotoksyczności, teratogenności oraz reakcji anafilaktycznych, co wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży.
alternatywa terapeutyczna, elektrolit, embriotoksyczność, hemodylucja, hiperwolemia, hydroksyetyloskrobia, jabłczan, kwas jabłkowy, lecznictwo, niedotlenienie płodu, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, stan przedrzucawkowy, stosunek korzyści do ryzyka, teratogenność, toksemia ciążowa, toksyczność reprodukcyjna, trymestr ciąży, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anagrelid Nordic 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa anagrelidu wykazały istotne zmiany toksyczne, zwłaszcza w układzie sercowo-naczyniowym u psów przy dawkach ≥1 mg/kg m.c./dobę (12-16-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi), manifestujące się krwotokami podwsierdziowymi oraz ogniskową martwicą mięśnia sercowego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach dawki toksyczne 60 mg/kg m.c./dobę (720-krotność dawki ludzkiej) powodowały zwiększoną resorpcję zarodków i obumarcia płodów, co wskazuje na potencjalne działanie embriotoksyczne i teratogenne przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani klastogenności, co sugeruje brak uszkodzeń materiału genetycznego indukowanych przez anagrelid.
aberracja chromosomowa, dawka lecznicza, dawka terapeutyczna, działanie farmakologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, embriotoksyczność, enzym CYP1, gruczolakorak macicy, guz chromochłonny nadnerczy, kardiotoksyczność, krwotok podwsierdziowy, model zwierzęcy, obumarcie płodu, rakotwórczość, resorpcja zarodka, teratogenność, toksyczność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sulpiryd Hasco 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sulpirydu, substancji czynnej preparatu Sulpiryd Hasco (tabletki 50 mg, 100 mg, 200 mg), wykazały, że lek indukuje hiperprolaktynemię, co u zwierząt laboratoryjnych wiązało się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju guzów sutka. W badaniach kancerogenności na szczurach rasy Wistar nie stwierdzono dawkozależnego wzrostu nowotworów wysp trzustkowych, a obserwowane zmiany uznano za specyficzne dla gatunku, nieistotne klinicznie dla ludzi. Dane dotyczące embriotoksyczności są niepełne; u płodów szczurzych eksponowanych na sulpiryd w ostatnim trymestrze ciąży odnotowano wzrost stężenia prolaktyny i masy ciała, jednak brak jest kompleksowej oceny wpływu na rozwój potomstwa po ekspozycji prenatalnej i poporodowej.
choroba nowotworowa, ekspozycja na lek, ekspozycja prenatalna i poporodowa, embriotoksyczność, guz sutka, hiperprolaktynemia, kancerogenność, komórki wysp trzustkowych, lek neuroleptyczny, nowotwór trzustki, nowotwór wysp trzustkowych, proces nowotworowy, prolaktyna, substancja czynna, sulpiryd, trymestr ciąży - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ondansetron Kalceks 2 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ondansetronu, obejmujące toksyczność po podaniu wielokrotnym oraz ocenę potencjału rakotwórczego, nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach podawano dawki do 15 mg/kg/dobę (szczury) i 30 mg/kg/dobę (króliki), co odpowiada odpowiednio około 6- i 24-krotności maksymalnej dawki u ludzi (24 mg/dobę w przeliczeniu na powierzchnię ciała). Nie stwierdzono toksycznego wpływu na rozwój zarodka i płodu, jedynie nieznaczne zmniejszenie przyrostu masy ciała u samic królików, bez negatywnego wpływu na potomstwo. Podawanie ondansetronu w dawce 15 mg/kg/dobę ciężarnym szczurzym od 17. dnia ciąży do porodu również nie wykazało toksyczności na rozwój przed- i pourodzeniowy oraz zachowania reprodukcyjne potomstwa F1.
elektrokardiogram, embriotoksyczność, kanały jonowe serca, kanały potasowe hERG, ondansetron, organogeneza, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, repolaryzacja mięśnia sercowego, rozwój zarodka i płodu, stężenie osoczowe, toksyczność reprodukcyjna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Corectin 2,5 mg
Bisoprololu fumaranu, substancja czynna leku Corectin (2,5 mg tabletki powlekane), została poddana kompleksowym badaniom toksykologicznym, obejmującym toksyczność ostrą i przewlekłą, genotoksyczność, mutagenność oraz potencjał rakotwórczy. Wyniki badań nie wykazały specyficznych zagrożeń przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych, a profil bezpieczeństwa bisoprololu odpowiada oczekiwaniom dla selektywnego beta-adrenolityku. Testy genotoksyczne i mutagenne potwierdziły brak działania uszkadzającego materiał genetyczny, a badania długoterminowe nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów nawet przy ekspozycji przewyższającej dawki stosowane klinicznie.
beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, podanie wielokrotne, resorpcja płodu, rozwój nowotworów, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fibralipid 200 mg
Przedkliniczne badania fenofibratu wykazały toksyczność mięśni szkieletowych, głównie włókien typu I, przy dawkach przekraczających 30 mg/kg u szczurów, co odpowiada około 17-krotności maksymalnej dawki zalecanej u ludzi. Nie stwierdzono toksycznego wpływu na mięsień sercowy przy dawce do 3-krotności dawki maksymalnej dla ludzi, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne leku. W badaniach na szczurach odnotowano niedokrwistość i spadek masy ciała przy dawkach znacznie wyższych niż terapeutyczne. U psów obserwowano odwracalne zmiany w przewodzie pokarmowym, jednak przy dawce około 5-krotnie wyższej niż maksymalna dawka u ludzi nie stwierdzono uszkodzeń, co wskazuje na korzystny margines bezpieczeństwa dla układu pokarmowego. Fenofibrat nie wykazywał potencjału mutagennego, a nowotwory wątroby u gryzoni były związane z proliferacją peroksysomów, mechanizmem specyficznym dla tych gatunków i nieistotnym klinicznie dla ludzi.
degeneracja mięśnia sercowego, embriotoksyczność, fenofibrat, hypospermia, kwas fenofibrynowy, mutagenność, niedojrzałość jajników, niedokrwistość, nowotwór wątroby, owrzodzenia przewodu pokarmowego, potencjał genotoksyczny, potencjał teratogenny, proliferacja peroksysomów, teratogenność, toksyczność mięśni szkieletowych, wakuolizacja jąder, włókna mięśniowe typu I - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – MEL MAX 15 mg
Profil bezpieczeństwa meloksykamu, badanego w warunkach przedklinicznych na dwóch gatunkach zwierząt, potwierdza typowe dla NLPZ działania toksyczne, takie jak owrzodzenia i nadżerki błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz nefrotoksyczność manifestująca się martwicą brodawek nerkowych. Długotrwałe podawanie dużych dawek (≥1 mg/kg masy ciała) wiązało się również z zaburzeniami reprodukcyjnymi u szczurów, w tym zmniejszeniem owulacji, zahamowaniem implantacji oraz embriotoksycznością objawiającą się nasilonym resorpcją zarodków. W badaniach teratogenności, przy dawkach do 4 mg/kg u szczurów i do 80 mg/kg u królików, nie wykazano działania teratogennego, co wskazuje na brak potencjału wywoływania wad wrodzonych mimo stosowania dawek 5-10-krotnie przekraczających zalecane u ludzi (7,5-15 mg dla osoby 75 kg).
Meloksykam wykazuje toksyczne działanie na płód w końcowym okresie ciąży, typowe dla inhibitorów syntezy prostaglandyn, co może prowadzić do zaburzeń układu sercowo-naczyniowego płodu i przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego. Kompleksowe badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego leku. Ponadto, badania kancerogenności na szczurach i myszach, przeprowadzone przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne, nie potwierdziły działania rakotwórczego meloksykamu. Wyniki te wskazują na stosunkowo bezpieczny profil genotoksyczny i kancerogenny meloksykamu przy stosowaniu terapeutycznym.
badanie in vitro, badanie in vivo, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, inhibitor syntezy prostaglandyn, kancerogenność, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie i nadżerka, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, resorpcja zarodka, synteza prostaglandyn, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona, zaburzenie owulacji, zahamowanie implantacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azimycin 125 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne azytromycyny wykazały, że podawanie dawki 40-krotnie przekraczającej kliniczne dawki terapeutyczne indukuje przemijającą fosfolipidozę u zwierząt laboratoryjnych, jednak bez istotnych klinicznie objawów toksyczności narządowej. Brak jest danych dotyczących długoterminowej karcynogenności, co jest uzasadnione krótkotrwałym wskazaniem terapeutycznym leku Azimycin. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo jednoznacznie potwierdziły brak mutagennego działania azytromycyny, co jest istotnym elementem jej profilu bezpieczeństwa.
aberracja chromosomowa, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badania in vitro, badania in vivo, dawka terapeutyczna, embriotoksyczność, fosfolipidoza, genotoksyczność, karcynogenność, mutacja genowa, opóźnienie kostnienia, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, toksyczność ogólna, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, zakażenie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pralex 15 mg
Badania przedkliniczne escytalopramu (Pralex) wykazały podobny profil toksykologiczno-kinetyczny do cytalopramu, co pozwoliło na ekstrapolację danych toksykologicznych między tymi substancjami. Zarówno escytalopram, jak i cytalopram wykazują kardiotoksyczność u szczurów, manifestującą się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólnoustrojową toksyczność. Kardiotoksyczność koreluje silniej z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4 razy wyższe. W przypadku cytalopramu AUC S-enancjomeru było 6-7 razy wyższe niż w warunkach klinicznych. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórnymi efektami hemodynamicznymi, jednak nie jest w pełni poznany. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano kardiotoksyczności przy dawkach terapeutycznych. Długotrwałe podawanie obu leków powodowało fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie, zjawisko odwracalne po odstawieniu leku, o niejasnym znaczeniu klinicznym u ludzi.
amfifilowe kationy, aminy biogenne, cytalopram, efekt hemodynamiczny, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, naczynia wieńcowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, pole pod krzywą stężenia, profil toksykologiczno-kinetyczny, stężenie leku w osoczu, układ sercowo-naczyniowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levact 2,5 mg/ml
Przedkliniczne badania bendamustyny chlorowodorku (substancji czynnej Levact) na modelach zwierzęcych wykazały istotne działania niepożądane, które nie zawsze były obserwowane w badaniach klinicznych u ludzi. Makroskopowo stwierdzono przekrwienie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz krwotoki u psów, co wskazuje na potencjalne ryzyko uszkodzeń tego układu. Mikroskopowo zaobserwowano rozległe zmiany w tkance limfatycznej, potwierdzające silne działanie immunosupresyjne bendamustyny, co może zwiększać ryzyko infekcji u pacjentów. Ponadto, stwierdzono zmiany cewkowe w nerkach oraz patologiczne zmiany w jądrach i nabłonku gruczołu krokowego, sugerujące toksyczność dla układu moczowo-płciowego, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu.
aberracja chromosomalna, badanie przedkliniczne, bendamustyna chlorowodorek, działanie niepożądane, embriotoksyczność, gruczoł krokowy, immunosupresja, in vitro, in vivo, karcynogenność, krwotok przewodu pokarmowego, lek alkilujący, Levact, martwica, mutagenność, nowotwór wtórny, przekrwienie błony śluzowej, teratogenność, toksyczność, układ limfatyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumamed 125 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne azytromycyny, substancji czynnej preparatu Sumamed, wykazały niski profil toksyczności nawet przy dawkach do 40-krotnie wyższych niż stosowane klinicznie. Zaobserwowano przemijającą, odwracalną fosfolipidozę, typową dla antybiotyków makrolidowych, bez istotnych następstw klinicznych. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego, a badania embriotoksyczności i teratogenności na modelach zwierzęcych (myszy, szczury) nie potwierdziły ryzyka wad wrodzonych. Dawki stosowane w badaniach (50-200 mg/kg mc./dobę) znacznie przekraczały dawki terapeutyczne u ludzi, przy których nie odnotowano toksyczności.
aberracja chromosomowa, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badania przedkliniczne, działanie kancerogenne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, okres okołoporodowy, opóźnienie kostnienia, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil toksyczności, rozwój pourodzeniowy, Sumamed, wada wrodzona, zwierzęta laboratoryjne - Leksykon substancji czynnych
Amantadyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Amantadyna wykazuje istotne działanie na elektrofizjologię serca, powodując wydłużenie czasu trwania potencjału czynnościowego poprzez hamowanie napływu repolaryzujących jonów potasu, co w rzadkich przypadkach może prowadzić do arytmii typu torsade de pointes. Badania przewlekłej toksyczności wskazują na stymulujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy oraz specyficzne efekty kardiologiczne u zwierząt, takie jak skurcze dodatkowe serca i niewielkie stłuszczenie mięśnia sercowego u psów. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały genotoksyczności, jednak brak jest długoterminowych badań dotyczących potencjału rakotwórczego amantadyny, co pozostawia lukę w ocenie bezpieczeństwa długotrwałego stosowania.
amantadyna, arytmia, chlorowodorek amantadyny, działanie teratogenne, elektrofizjologia serca, embriotoksyczność, genotoksyczność, letalny wpływ na płód, mutagenność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał czynnościowy, potencjał rakotwórczy, skurcz dodatkowy serca, stłuszczenie mięśnia sercowego, test in vitro, test in vivo, toksyczność okołoporodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność rozrodcza, torsade de pointes, wada rozwojowa, zaburzenie płodności, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Raenom 7,5 mg
Produkt leczniczy Raenom, zawierający iwabradynę w dawkach 5 mg lub 7,5 mg w postaci tabletek powlekanych, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii z uwagi na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa iwabradyny w ciąży oraz potencjalne ryzyko teratogenne i embriotoksyczne potwierdzone badaniami przedklinicznymi na zwierzętach. Stosowanie iwabradyny w ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń rozwojowych płodu. Ponadto, iwabradyna przenika do mleka matki, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku podczas laktacji; w przypadku konieczności terapii u kobiet karmiących, należy rozważyć zaprzestanie karmienia piersią i zastosowanie alternatywnych metod żywienia dziecka.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja dziecka karmionego, embriotoksyczność, iwabradyna, płodność, przeciwwskazanie, przeciwwskazanie w laktacji, przenikanie do mleka matki, szkodliwy wpływ, tabletka powlekana, toksyczność reprodukcyjna, wiek rozrodczy, zaburzenie rozwojowe płodu