Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Amantadyna

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania amantadyny

Amantadyna była przedmiotem różnorodnych badań przedklinicznych, które dostarczyły istotnych informacji na temat jej bezpieczeństwa stosowania. Dostępne dane wskazują na określone obszary potencjalnego ryzyka, które należy uwzględnić podczas stosowania tej substancji w praktyce klinicznej.¹

Wpływ na elektrofizjologię serca

Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania amantadyny jest jej działanie na elektrofizjologię serca. Substancja ta powoduje wydłużenie czasu trwania potencjału czynnościowego poprzez mechanizm hamowania napływu repolaryzujących jonów potasu. Te właściwości elektrofizjologiczne w rzadkich przypadkach mogą prowadzić do wystąpienia specyficznych zaburzeń rytmu serca u ludzi, w tym potencjalnie niebezpiecznej arytmii typu torsade de pointes.²

Badania toksyczności przewlekłej

W badaniach przewlekłej toksyczności amantadyny wykazano stymulujący wpływ substancji na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Dodatkowo, w modelach zwierzęcych odnotowano specyficzne efekty kardiologiczne. W pojedynczych przypadkach u psów i małp obserwowano skurcze dodatkowe serca. U psów stwierdzono także niewielkie stłuszczenie mięśnia sercowego.³

Potencjał genotoksyczny i rakotwórczy

Przeprowadzone badania mutagenności amantadyny, zarówno w testach in vitro, jak i in vivo, nie dostarczyły dowodów na potencjał genotoksyczny tej substancji. Należy jednak podkreślić, że nie przeprowadzano długoterminowych badań oceniających potencjał rakotwórczy amantadyny, co stanowi lukę w kompleksowej ocenie bezpieczeństwa jej długotrwałego stosowania.⁴

Toksyczność rozrodcza

Embriotoksyczność

Badania embriotoksyczności amantadyny przeprowadzono na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych – szczurach, myszach i królikach. Istotne działania niepożądane zaobserwowano tylko u szczurów, u których podawanie dużych dawek substancji wiązało się z letalnym wpływem na płód oraz indukcją wad rozwojowych. Ze zwiększoną częstością występowały takie nieprawidłowości jak: obrzęk, nieprawidłowe ustawienie kończyn tylnych oraz zaburzenia w prawidłowej budowie szkieletu.⁵

Badania przeprowadzone na szczurach i królikach wykazały działanie teratogenne amantadyny przy zastosowaniu doustnych dawek 50 i 100 mg/kg u szczurów. Warto podkreślić, że dawki te stanowią 33-krotność zalecanej dawki 100 mg stosowanej w przypadku grypy u ludzi. Dla porównania, maksymalna zalecana dawka terapeutyczna u ludzi wynosząca 400 mg odpowiada mniej niż 6 mg/kg masy ciała.⁶

Wpływ na płodność

Wpływ amantadyny na płodność nie został dostatecznie zbadany, co stanowi istotną lukę w danych przedklinicznych. Pomimo ograniczonych badań, dostępne są dowody wskazujące na możliwość wywoływania zaburzeń płodności u szczurów przez tę substancję.⁷

Toksyczność około- i poporodowa

W dostępnych danych przedklinicznych brakuje informacji na temat potencjalnej toksyczności amantadyny w okresie okołoporodowym i poporodowym, gdyż nie przeprowadzono odpowiednich badań w tym zakresie.⁸

Inne dane przedkliniczne

W przypadku produktu leczniczego Viregyt-K (zawierającego chlorowodorek amantadyny) nie zidentyfikowano innych istotnych danych przedklinicznych, które miałyby znaczenie dla lekarzy przepisujących ten lek, poza informacjami już zawartymi w charakterystyce produktu leczniczego.⁹

Podsumowanie danych przedklinicznych

Dane przedkliniczne dotyczące amantadyny wskazują na potencjalne ryzyko związane z wpływem na elektrofizjologię serca oraz toksyczność rozrodczą, zwłaszcza przy stosowaniu dużych dawek. Brak jest kompleksowych danych dotyczących rakotwórczości, a także toksyczności około- i poporodowej. Informacje te powinny być brane pod uwagę przy ocenie stosunku korzyści do ryzyka podczas stosowania produktów zawierających amantadynę (Amantix, Viregyt-K) w praktyce klinicznej.^{10 11}