Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Amantadyna

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania amantadyny

Stosowanie amantadyny wymaga zachowania szczególnej ostrożności i systematycznego monitorowania stanu pacjenta, ze względu na szereg potencjalnych zagrożeń oraz możliwych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności związanych z terapią amantadyną, które powinny być uwzględniane w procesie leczenia.¹

Sytuacje wymagające szczególnej ostrożności

Amantadyna powinna być stosowana ze szczególną ostrożnością u pacjentów z następującymi schorzeniami:¹

• Rozrostem gruczołu krokowego
• Jaskrą z wąskim kątem przesączania – amantadyna ma działanie cholinolityczne i nie powinna być stosowana u pacjentów z nieleczoną jaskrą tego typu
• Niewydolnością nerek o różnym stopniu nasilenia – ze względu na ryzyko kumulacji leku z powodu pogorszenia filtracji nerkowej
• Stanami pobudzenia lub splątania
• Zespołami majaczeniowymi lub egzogennymi psychozami w wywiadzie
• Organicznym zespołem mózgowym lub skłonnością do drgawek
• U pacjentów jednocześnie leczonych memantyną

^{1 2 3}

Monitorowanie parametrów EKG

Ze względu na potencjalny wpływ amantadyny na układ sercowo-naczyniowy, konieczne jest systematyczne monitorowanie EKG:⁴

• Przed rozpoczęciem leczenia
• Po upływie 1 i 3 tygodni od rozpoczęcia terapii
• Przed każdym zwiększeniem dawki
• Dwa tygodnie po każdym zwiększeniu dawki
• Co najmniej raz w roku w trakcie kontynuacji leczenia

⁴

Konieczne jest również określenie wartości QT skorygowanej metodą Bazetta (QTc). Leczenia należy unikać lub przerwać u pacjentów, u których stwierdzono:⁵

• Początkowe wartości QTc większe niż 420 ms
• Zwiększenie QTc o więcej niż 60 ms podczas stosowania amantadyny
• Czas QTc większy niż 480 ms podczas stosowania amantadyny
• Dostrzegalne fale U w zapisie EKG

⁵

W przypadku wystąpienia takich objawów jak kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie, należy natychmiast przerwać przyjmowanie amantadyny, a pacjent powinien być poddany 24-godzinnej obserwacji w celu stwierdzenia ewentualnego wydłużenia odstępu QT. Jeśli nie stwierdza się wydłużenia odstępu QT, przyjmowanie leku można wznowić, biorąc pod uwagę przeciwwskazania i interakcje.⁶

U pacjentów z rozrusznikami serca nie jest możliwe dokładne określenie odstępu QT, dlatego też decyzję co do zastosowania amantadyny należy podejmować indywidualnie dla każdego pacjenta, po konsultacji z kardiologiem.⁷

W przypadku przedawkowania zgłaszano kardiotoksyczność, dlatego należy zachować ostrożność w stanach predysponujących do wydłużenia odstępu QT.⁸

Zaburzenia równowagi elektrolitowej

Pacjenci zagrożeni zaburzeniami równowagi elektrolitowej wymagają szczególnego monitorowania. Do grupy tej należą osoby:⁹

• Przyjmujące leki moczopędne
• Często wymiotujące i/lub z biegunką
• Stosujące insulinę doraźnie w stanach nagłych
• Z chorobami nerek lub anoreksją

⁹

Pacjenci z tej grupy muszą mieć zapewnione odpowiednie monitorowanie parametrów laboratoryjnych i odpowiednią podaż elektrolitów, szczególnie potasu i magnezu.⁹

Przerwanie leczenia

Nagłe przerwanie leczenia amantadyną może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, takich jak:¹⁰

• Zaostrzenie objawów choroby Parkinsona
• Objawy naśladujące złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS)
• Zaburzenia funkcji poznawczych (katatonia, splątanie, dezorientacja, pogorszenie czynności umysłowych, majaczenie)

¹⁰

Szczególnie niebezpieczne jest nagłe odstawienie amantadyny u pacjentów leczonych jednocześnie neuroleptykami. Zanotowano pojedyncze zgłoszenia wywołania lub nasilenia złośliwego zespołu neuroleptycznego lub katatonii wywołanej neuroleptykami po odstawieniu amantadyny u takich pacjentów. Rzadko zgłaszano występowanie podobnego zespołu po odstawieniu amantadyny i innych leków przeciwparkinsonowskich u pacjentów, którzy nie przyjmowali jednocześnie leków wpływających na psychikę.¹¹

Pacjenci przyjmujący jednocześnie leki neuroleptyczne i amantadynę są narażeni – w przypadku nagłego przerwania podawania amantadyny – na wystąpienie zagrażającego życiu złośliwego zespołu neuroleptycznego.¹²

Zaburzenia kontrolowania popędów

U pacjentów leczonych amantadyną należy regularnie sprawdzać, czy nie występują zaburzenia kontrolowania popędów. Pacjentów i ich opiekunów należy ostrzec, że mogą wystąpić objawy behawioralne zaburzeń kontrolowania popędów, w tym:^{13 14}

• Skłonność do patologicznego hazardu
• Zwiększone libido
• Hiperseksualność
• Kompulsywne wydawanie pieniędzy lub kupowanie
• Patologiczne przejadanie się i kompulsywne objadanie się

^{13 14}

Jeśli wystąpią takie objawy, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku przez stopniowe zmniejszanie dawki.^{15 16}

Zaburzenia wzroku

Jeśli wystąpi niewyraźne widzenie lub inne zaburzenia wzroku, należy skontaktować się z okulistą w celu upewnienia się, że nie doszło do obrzęku rogówki. Jeśli stwierdzono obrzęk rogówki, należy przerwać leczenie amantadyną.^{17 18}

Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego

Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego muszą w trakcie leczenia amantadyną pozostawać pod stałą kontrolą lekarską.¹⁹

Obrzęki obwodowe, uważane za spowodowane zmianami reaktywności naczyń obwodowych, mogą występować u niektórych pacjentów w trakcie przewlekłego leczenia amantadyną (rzadko przed upływem czterech tygodni). Należy brać to pod uwagę u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca.²⁰

Pacjenci z chorobą Parkinsona

U pacjentów z chorobą Parkinsona często obserwuje się objawy kliniczne, takie jak: obniżone ciśnienie krwi, ślinotok, pocenie się, podwyższona temperatura ciała, retencja płynów oraz depresja. Stosując amantadynę w tej grupie pacjentów należy szczególnie brać pod uwagę jej działania niepożądane oraz interakcje.²¹

Inne ostrzeżenia

Należy poinformować pacjentów o konieczności skontaktowania się z lekarzem jeśli wystąpią trudności w oddawaniu moczu.²²

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek może wystąpić zatrucie lekiem.²³

Podawanie amantadyny w profilaktyce i leczeniu infekcji wirusem grypy typu A jest niewskazane i należy tego unikać ze względu na niebezpieczeństwo przedawkowania.²⁴

Oporność na amantadynę występuje w trakcie seryjnego pasażowania szczepów wirusów grypy in vitro lub in vivo w obecności leku. Jawne przenoszenie wirusów opornych na lek mogło być przyczyną niepowodzenia profilaktyki i leczenia u osób mających kontakt w warunkach domowych i u pacjentów w domach opieki. Jednak do tej pory nie ma danych, że wirusy oporne wywołują chorobę, która w jakikolwiek sposób różni się od wywoływanej przez wirusy wrażliwe.²⁵

Ponieważ istniały przypadki prób samobójczych przy użyciu amantadyny, należy wypisywać recepty z najmniejszą ilością leku odpowiadającą prawidłowemu leczeniu pacjenta.²⁶

Obserwowano występowanie hipotermii u dzieci, zwłaszcza poniżej 5. roku życia. Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu amantadyny dzieciom w leczeniu grypy wywołanej przez wirus A.²⁷

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Amantix w tabletkach zawiera barwnik żółcień pomarańczową (E 110), która może powodować reakcje alergiczne. Preparat zawiera także laktozę i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją fruktozy, nietolerancją galaktozy, galaktozemią lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁸

Amantix w postaci roztworu do infuzji zawiera 4500 mg sodu chlorku w 500 ml roztworu, co należy uwzględnić u pacjentów ze schorzeniami wymagającymi kontroli ilości przyjmowanego sodu.²⁹

Viregyt-K w kapsułkach zawiera 98 mg laktozy jednowodnej w każdej kapsułce. Ten produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.^{30 31}