Dawkowanie i sposób podawania
Amantadyna
Amantadyna, stosowana głównie w terapii choroby Parkinsona, zespołów parkinsonowskich, polekowych zaburzeń ruchowych oraz zakażeń wirusem grypy typu A, wymaga precyzyjnego dawkowania dostosowanego do stanu klinicznego pacjenta. Dla siarczanu amantadyny (Amantix) dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę przez 4-7 dni, z tygodniowym zwiększaniem dawki o 100 mg do dawki podtrzymującej 200-600 mg podawanej dwa razy dziennie. Chlorowodorek amantadyny (Viregyt-K) rozpoczyna się od 100 mg na dobę, zwiększając do 100 mg dwa razy na dobę, z maksymalną dawką 400 mg/dobę. U pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie należy modyfikować na podstawie klirensu nerkowego (GFR) lub klirensu kreatyniny, z podaniem dawek rzędu 100-200 mg w różnych odstępach czasowych, a u pacjentów z GFR <10 ml/min lub dializowanych dawki podaje się raz w tygodniu lub rzadziej. W leczeniu grypy typu A u dorosłych stosuje się 100 mg na dobę przez 4-5 dni, z koniecznością wczesnego rozpoczęcia terapii (do 48 godzin od wystąpienia objawów).
- Dawkowanie i sposób podawania amantadyny
- Dawkowanie w zespołach parkinsonowskich i polekowych zaburzeniach ruchowych
- Dawkowanie w zakażeniach wirusem grypy typu A
- Dawkowanie u pacjentów ze szczególnych grup
- Sposób podawania
- Czas trwania leczenia
- Skuteczność długoterminowa i strategie terapeutyczne
- Terapia skojarzona
- Specjalne okoliczności dawkowania
- Monitorowanie leczenia
- Kolejne rozdziały
Dawkowanie i sposób podawania amantadyny
Amantadyna jest substancją stosowaną głównie w leczeniu choroby Parkinsona, zespołów parkinsonowskich, polekowych zaburzeń ruchowych oraz w leczeniu zakażeń wirusem grypy typu A. Prawidłowe dawkowanie tej substancji ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii i zminimalizowania ryzyka działań niepożądanych.1
Dawkowanie w zespołach parkinsonowskich i polekowych zaburzeniach ruchowych
Leczenie pacjentów z zespołami parkinsonowskimi oraz polekowymi zaburzeniami ruchowymi powinno rozpoczynać się od małych dawek, stopniowo zwiększanych w zależności od stanu klinicznego pacjenta.2
Dawkowanie preparatu Amantix
W przypadku produktu leczniczego Amantix (siarczan amantadyny) zaleca się następujący schemat dawkowania:3
- Dawka początkowa: 1 tabletka powlekana (100 mg siarczanu amantadyny) raz na dobę przez 4 do 7 dni
- Następnie dawkę dobową należy zwiększać o 100 mg w odstępach tygodniowych do uzyskania dawki podtrzymującej
- Dawka podtrzymująca (skuteczna): zazwyczaj 1 do 3 tabletek powlekanych (200 do 600 mg siarczanu amantadyny) podawanych dwa razy na dobę
4
Dawkowanie preparatu Viregyt-K
W przypadku produktu leczniczego Viregyt-K (chlorowodorek amantadyny) zalecany jest następujący schemat dawkowania:5
- Dawka początkowa: 100 mg na dobę przez pierwszy tydzień
- Następnie zwiększenie dawki do 100 mg dwa razy na dobę
- Dawka może być dostosowywana na podstawie objawów podmiotowych i przedmiotowych
- Dawki powyżej 200 mg na dobę mogą zapewnić dodatkowe łagodzenie objawów, ale mogą też wiązać się ze zwiększoną toksycznością
- Maksymalna dawka dobowa: 400 mg
- Zwiększanie dawki powinno być stopniowe, w odstępach co najmniej 1 tygodnia
6
Dawkowanie w zakażeniach wirusem grypy typu A
Amantadyna jest również stosowana w leczeniu grypy wywołanej wirusem typu A. W tym przypadku zalecany jest następujący schemat dawkowania (Viregyt-K):7
- Dorośli: 100 mg na dobę przez 4-5 dni
- Dzieci i młodzież w wieku 10-15 lat: 100 mg na dobę przez zalecany okres
- Dzieci poniżej 10 lat: dawkowanie nie zostało ustalone
8
Zalecane jest możliwie jak najwcześniejsze rozpoczęcie leczenia grypy, najlepiej w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów. Wczesne rozpoczęcie terapii skraca czas trwania gorączki i innych objawów o 1-2 dni oraz przyspiesza ustąpienie reakcji zapalnej drzewa oskrzelowego.9
Dawkowanie u pacjentów ze szczególnych grup
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku, szczególnie w stanach pobudzenia, splątania lub z objawami majaczenia, leczenie należy rozpoczynać od mniejszych dawek.10 Wynika to z faktu, że pacjenci powyżej 65 lat wykazują tendencję do mniejszego klirensu nerkowego, co prowadzi do większego stężenia leku w osoczu krwi.11
W leczeniu grypy u pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) odpowiednia może być dawka dobowa poniżej 100 mg lub 100 mg podawana w odstępach dłuższych niż jeden dzień, ze względu na zmienioną farmakokinetykę leku w tej grupie wiekowej.12
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie należy dostosować do wartości klirensu nerkowego, określonego za pomocą wskaźnika przesączania kłębuszkowego (GFR).13
| GFR (ml/min) | Dawka siarczanu amantadyny (Amantix) | Odstęp między dawkami |
|---|---|---|
| 80-60 | 100 mg | co 12 godzin |
| 60-50 | 200 mg i 100 mg * | naprzemiennie co 24 godziny |
| 50-30 | 100 mg | co 24 godziny |
| 30-20 | 200 mg | dwa razy w tygodniu |
| 20-10 | 100 mg | trzy razy w tygodniu |
| <10 oraz u pacjentów dializowanych | 200 mg lub 100 mg | raz w tygodniu lub co dwa tygodnie |
* można uzyskać poprzez naprzemienne podawanie 1 x 1 lub 1 x 2 tabletki 100 mg siarczanu amantadyny
14
W przypadku produktu Viregyt-K (chlorowodorek amantadyny) zaleca się następujące dostosowanie dawkowania w zależności od klirensu kreatyniny:15
| Klirens kreatyniny (ml/min) | Dawka |
|---|---|
| <15 | Lek przeciwwskazany |
| 15-35 | 100 mg co 2 do 3 dni |
| >35 | 100 mg codziennie |
16
Wskaźnik przesączania kłębuszkowego (GFR) można oszacować według następującego wzoru:17
Clcr = [(140 – wiek) × masa ciała] / [72 × kreatynina]
gdzie:
- Clcr = klirens kreatyniny w ml/min
- wiek = wiek pacjenta w latach
- masa ciała = masa ciała pacjenta w kg
- kreatynina = stężenie kreatyniny w surowicy w mg/100 ml
Wartości uzyskane z powyższego wzoru odnoszą się do mężczyzn. Odpowiednie wartości dla kobiet stanowią około 85% tych wartości.18
Należy zaznaczyć, że amantadyna jedynie w niewielkim stopniu jest eliminowana w trakcie dializy (około 5%).19
Dzieci i młodzież
Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania produktu leczniczego Amantix u dzieci i młodzieży.20
W przypadku leczenia zakażeń wirusem grypy A u dzieci i młodzieży, produkt Viregyt-K może być stosowany w następujący sposób:21
- Dzieci i młodzież w wieku 10-15 lat: 100 mg na dobę przez zalecany okres
- Dzieci poniżej 10 lat: dawkowanie nie zostało ustalone
22
Sposób podawania
Tabletki powlekane Amantix należy przyjmować doustnie, popijając niewielką ilością płynu, najlepiej rano i po południu. Ostatnia dawka nie powinna być przyjęta później niż o godzinie 16:00.23
Kapsułki Viregyt-K należy przyjmować doustnie.24
Czas trwania leczenia
Czas trwania leczenia zależy od charakteru i ciężkości przebiegu choroby i jest określany przez lekarza prowadzącego. Pacjenci nie mogą samodzielnie przerywać leczenia.25
Należy unikać nagłego przerwania przyjmowania amantadyny, ponieważ u pacjentów z chorobą Parkinsona może to prowadzić do nasilenia objawów pozapiramidowych, włącznie z przełomem akinetycznym oraz wystąpienia objawów odstawiennych, czasami przebiegających z majaczeniem.26 27
W przypadku konieczności odstawienia leku, proces ten powinien być stopniowy, np. redukcja o połowę dawki w odstępach tygodniowych.28
Skuteczność długoterminowa i strategie terapeutyczne
Skuteczność amantadyny w chorobie Parkinsona może się zmniejszać w trakcie kilkumiesięcznego leczenia. Przywrócenie aktywności leku może nastąpić po odstawieniu go na okres trzech do czterech tygodni. W tym czasie należy kontynuować istniejące leczenie przeciwparkinsonowskie lub w razie wskazań klinicznych rozpocząć leczenie małą dawką lewodopy.29
Terapia skojarzona
W przypadku terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwparkinsonowskimi dawka amantadyny powinna być dobierana indywidualnie.30
W trakcie wstępnego leczenia amantadyną należy kontynuować leczenie każdym już stosowanym lekiem przeciwparkinsonowskim. Jest wówczas możliwe stopniowe zmniejszanie dawki tamtego leku. Dawkę należy zmniejszać szybciej w razie nasilonych działań niepożądanych.31
U pacjentów otrzymujących duże dawki leków cholinolitycznych lub lewodopy faza wstępna leczenia amantadyną powinna być przedłużona do 15 dni.32
Specjalne okoliczności dawkowania
W przypadku pacjentów wcześniej leczonych amantadyną w postaci roztworu do infuzji, początkowa dawka amantadyny w postaci doustnej może być większa niż standardowa.33
W przypadku ostrego nasilenia się objawów parkinsonowskich w postaci przełomu akinetycznego, amantadynę należy podać w postaci roztworu do infuzji.34
Monitorowanie leczenia
Przed rozpoczęciem leczenia amantadyną i podczas jego trwania należy wykonać badanie EKG. Przestrzeganie zaleceń dotyczących monitorowania oraz przeciwwskazań pozwala zapobiec bardzo rzadkiemu, ale zagrażającemu życiu działaniu niepożądanemu w postaci częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes.35
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania