Przedawkowanie
Amantadyna

Przedawkowanie amantadyny

Przedawkowanie amantadyny (w postaci siarczanu lub chlorowodorku) stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta. Ze względu na wielokierunkowy mechanizm działania tej substancji, objawy przedawkowania mogą dotyczyć wielu układów organizmu, a w skrajnych przypadkach prowadzić do zgonu. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość zatrucia wielolekowego, zwłaszcza gdy podejrzewa się próbę samobójczą.^{1 2}

Objawy kliniczne przedawkowania

Kliniczny obraz przedawkowania amantadyny charakteryzuje się szerokim spektrum objawów, z dominującymi zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi oraz ostrą psychozą. Ostre zatrucie objawia się nudnościami, wymiotami, nadpobudliwością, drżeniami, ataksją, niewyraźnym widzeniem, letargiem, depresją, zaburzeniami mowy i drgawkami mózgowymi. Odnotowano również przypadek złośliwej arytmii serca.^{3 4}

Interakcje lekowe nasilające objawy przedawkowania

Przy jednoczesnym stosowaniu amantadyny z innymi lekami przeciwparkinsonowskimi obserwowano psychozy w postaci splątania z omamami wzrokowymi, niekiedy prowadzące do śpiączki oraz mioklonie.⁵ Amantadyna nasila również efekty leków przeciwcholinergicznych. Zastosowanie dużych dawek tych leków może prowadzić do ostrych reakcji psychotycznych, przypominających objawy zatrucia atropiną. Ponadto objawy przedawkowania amantadyny mogą być zintensyfikowane lub zmodyfikowane przez jednoczesne spożycie alkoholu lub substancji pobudzających ośrodkowy układ nerwowy.⁶

Manifestacje kliniczne przedawkowania w poszczególnych układach

Objawy przedawkowania amantadyny można zaobserwować w różnych układach organizmu, przy czym dominują zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego.⁷

⁸

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W leczeniu przedawkowania amantadyny należy uwzględnić kilka kluczowych aspektów, mając na uwadze, że nie istnieje specyficzna farmakoterapia ani antidotum.^{9 10}

Pierwsza pomoc i postępowanie odtrujające

W przypadku zatrucia produktem Amantix w postaci tabletek należy wywołać wymioty i/lub wykonać płukanie żołądka.¹¹ Dla produktu Viregyt-K, w zależności od oceny lekarza, zaleca się wywołanie wymiotów i/lub aspirację treści żołądkowej (z płukaniem żołądka, jeśli pacjent jest przytomny), podanie węgla aktywowanego lub osmotycznych środków przeczyszczających.¹²

Terapia zaawansowana

W przypadku zatrucia zagrażającego życiu konieczna jest intensywna terapia. Postępowanie powinno obejmować: podawanie płynów i zakwaszenie moczu w celu przyspieszenia wydalania substancji toksycznej, w razie potrzeby sedację, podawanie leków przeciwdrgawkowych i przeciwarytmicznych (lidokaina dożylnie).¹³

Należy kontrolować ciśnienie krwi, czynność serca, EKG, oddech i temperaturę ciała, w razie konieczności wyrównywać możliwe spadki ciśnienia krwi i zaburzenia rytmu serca.¹⁴

Ponieważ amantadyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem, skuteczną metodą usuwania leku z krwi jest utrzymanie prawidłowej czynności nerek i nasilenie diurezy (w razie konieczności diureza wymuszona). Wydalaniu leku sprzyja zakwaszenie moczu.¹⁵

Leczenie objawów specyficznych

Postępowanie w przypadku specyficznych objawów przedawkowania amantadyny obejmuje:¹⁶

• Drgawki i nadmierny niepokój ruchowy: podanie leków przeciwdrgawkowych, takich jak diazepam dożylnie, paraldehyd domięśniowo lub doodbytniczo albo fenobarbital domięśniowo
• Ostre objawy psychotyczne, majaczenia, dystonia posturalna, objawy miokloniczne: można zastosować fizostygminę w powolnym wlewie dożylnym (1 mg u dorosłych, 0,5 mg u dzieci), z powtórnym podaniem w zależności od początkowej odpowiedzi i dalszej potrzeby
• Zatrzymanie moczu: cewnikowanie pęcherza; w razie potrzeby należy pozostawić cewnik w pęcherzu tak długo jak to niezbędne

¹⁷

W leczeniu objawów neurotoksyczności można również podjąć próbę dożylnego podawania fizostygminy w dawce 1-2 mg co 2 godziny u dorosłych oraz 2 × 0,5 mg z przerwą 5-10 min, do maksymalnej dawki 2 mg u dzieci.¹⁸

Monitorowanie i eliminacja leku

Zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów, szczególnie pod kątem wydłużenia odstępu QT oraz czynników predysponujących do wystąpienia torsade de pointes, takich jak zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza hipokaliemia i hipomagnezemia) oraz bradykardia.¹⁹

Należy zaznaczyć, że amantadyna w niewielkim stopniu eliminowana jest podczas dializy (około 5%), dlatego hemodializa nie jest zalecana w usuwaniu toksycznych ilości leku.^{20 21}