Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Dicloabak

Diklofenak sodowy, substancja czynna preparatu Dicloabak w stężeniu 1 mg/ml, został poddany szeregowi badań przedklinicznych oceniających jego bezpieczeństwo. Dane uzyskane z tych badań dostarczają istotnych informacji na temat profilu bezpieczeństwa tego niesteroidowego leku przeciwzapalnego przy różnych drogach podania, ze szczególnym uwzględnieniem podania ocznego.¹

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym wykazano, że głównym objawem toksyczności diklofenaku jest powstawanie owrzodzeń przewodu pokarmowego. Efekt ten był zależny od gatunku zwierząt laboratoryjnych i występował po doustnych dawkach większych niż 0,5 do 2,0 mg/kg masy ciała. Warto podkreślić, że dawki te są około 300 do 1200 razy większe niż dawka stosowana miejscowo do oka, co wskazuje na znacznie niższe ryzyko działań ogólnoustrojowych przy podaniu miejscowym w postaci kropli do oczu.²

Toksyczność reprodukcyjna

Badania na zwierzętach oceniające wpływ diklofenaku na rozmnażanie dostarczyły istotnych danych dotyczących bezpieczeństwa w okresie ciąży. Obserwowano następujące efekty niepożądane przy dawkach toksycznych:³

• Embriotoksyczność dla matki – substancja wykazywała toksyczne działanie na organizm matki, co pośrednio wpływało na rozwój zarodka
• Działanie toksyczne na płód – bezpośredni negatywny wpływ na rozwijający się płód
• Przedłużenie okresu ciąży – zaburzenie fizjologicznego czasu trwania ciąży u zwierząt doświadczalnych
• Dystocja – trudności podczas porodu spowodowane działaniem substancji
• Śmierć płodu – obserwowana przy dawkach toksycznych
• Zatrzymanie wzrostu płodu – zahamowanie prawidłowego rozwoju

Należy podkreślić, że efekty te występowały przy dawkach toksycznych, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane miejscowo w postaci kropli do oczu.⁴

Potencjał mutagenny i rakotwórczy

W kompleksowych badaniach genotoksyczności i kancerogenności nie stwierdzono, aby diklofenak wykazywał działanie mutagenne (powodujące mutacje genetyczne) lub rakotwórcze (indukujące powstawanie nowotworów). Brak potencjału genotoksycznego i kancerogennego stanowi ważny element profilu bezpieczeństwa substancji czynnej zawartej w produkcie Dicloabak.⁵

Tolerancja miejscowa przy podaniu ocznym

Szczególnie istotne dla preparatu Dicloabak, stosowanego w postaci kropli do oczu, są wyniki badań tolerancji miejscowej. W trzymiesięcznym badaniu z wielokrotnym podaniem 0,1% roztworu diklofenaku do oka królików (stężenie identyczne jak w produkcie Dicloabak – 1 mg/ml) nie zaobserwowano żadnych działań niepożądanych. Dane te potwierdzają dobrą tolerancję miejscową diklofenaku przy podaniu ocznym w stężeniu odpowiadającym produktowi leczniczemu Dicloabak.⁶

Ocena ryzyka dla człowieka na podstawie danych przedklinicznych

Analiza całości danych przedklinicznych wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa diklofenaku stosowanego miejscowo do oka w postaci kropli w stężeniu 1 mg/ml. Działania toksyczne obserwowane w badaniach na zwierzętach występowały przy dawkach systemowych znacznie przekraczających ekspozycję osiąganą przy miejscowym podaniu ocznym. Wyniki badań tolerancji miejscowej bezpośrednio potwierdzają bezpieczeństwo stosowania leku w postaci kropli do oczu.⁷