embriotoksyczność
Embriotoksyczność to zdolność substancji chemicznych, leków, czynników fizycznych lub biologicznych do wywoływania szkodliwych efektów u zarodka (embrionu) podczas wczesnych etapów rozwoju prenatalnego. Efekty te mogą obejmować zaburzenia rozwojowe, wady wrodzone, zahamowanie wzrostu lub śmierć zarodka.
Ocena potencjału embriotoksycznego jest kluczowym elementem badań przedklinicznych nowych leków, substancji chemicznych oraz ekspozycji środowiskowych. Stosuje się w tym celu specjalistyczne testy na modelach zwierzęcych oraz zaawansowane metody in vitro, takie jak test na zarodkach zwierząt (np. test na zarodkach kurzych) czy hodowle komórek macierzystych.
W praktyce klinicznej wiedza o embriotoksyczności ma szczególne znaczenie w farmakoterapii kobiet w ciąży. Według klasyfikacji FDA leki dzieli się na kategorie bezpieczeństwa (A, B, C, D, X), gdzie kategoria X oznacza substancje o udowodnionym działaniu embriotoksycznym, które są przeciwwskazane w ciąży. Okres największej wrażliwości na działanie czynników embriotoksycznych to pierwsze 12 tygodni ciąży, kiedy zachodzą kluczowe procesy organogenezy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Groprinosin Forte 500 mg/5 ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne inozyny pranobeks, substancji czynnej Groprinosin Forte (500 mg/5 ml, syrop), wykazały niski profil toksyczności. Dawka LD50 u zwierząt laboratoryjnych (myszy, szczury, psy, koty, małpy) wyniosła 1500 mg/kg mc./dobę, co stanowi 50-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (100 mg/kg mc./dobę). Długoterminowe badania na myszach i szczurach nie wykazały właściwości karcynogennych, a kompleksowe testy mutagenności in vivo i in vitro, obejmujące również ludzkie limfocyty, potwierdziły brak działania mutagennego.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, dawka LD50, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, embriotoksyczność, indukcja nowotworu, inozyna pranobeks, limfocyt krwi obwodowej, profil toksyczności, teratogenność, toksyczność okołoporodowa, toksyczność reprodukcyjna, właściwość karcynogenna, zaburzenie czynności reprodukcyjnej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Inuprin Forte 1000 mg
Inozyna pranobeks, substancja czynna preparatu Inuprin Forte, wykazuje niski profil toksyczności potwierdzony szeroko zakrojonymi badaniami przedklinicznymi na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy). Maksymalna podawana dawka wynosiła 1500 mg/kg mc./dobę, co stanowi 15-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (100 mg/kg mc./dobę). Dawka LD50 była aż 50-krotnie wyższa od dawki terapeutycznej, co świadczy o szerokim marginesie bezpieczeństwa. Długoterminowe badania na gryzoniach nie wykazały właściwości karcynogennych, a testy mutagenności in vivo i in vitro potwierdziły brak potencjału mutagennego inozyny pranobeks.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, dawka LD50, dawka śmiertelna, droga pozajelitowa, embriotoksyczność, funkcja reprodukcyjna, inozyna pranobeks, Inuprin Forte, limfocyt krwi obwodowej, margines bezpieczeństwa, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, teratogenność, test mutagenności, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, właściwość karcynogenna, zaburzenie czynności reprodukcyjnej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tabex 1,5 mg
Dane niekliniczne dotyczące cytyzyny, substancji czynnej produktu leczniczego Tabex (1,5 mg tabletki powlekane), wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa. Badania farmakologiczne i toksykologiczne przeprowadzone na myszy, szczurach i psach nie wykazały istotnych działań toksycznych na kluczowe układy i narządy, takie jak układ krwiotwórczy, błona śluzowa żołądka, nerki i wątroba, nawet przy wielokrotnym podaniu. Eksperymenty na świnkach morskich nie wykazały kardiotoksyczności po jednokrotnym podaniu. W testach porównawczych na hepatocytach i komórkach nerkowych cytyzyna wykazała brak istotnej toksyczności w porównaniu z nikotyną, z wyjątkiem silniejszego działania w teście peroksydacji lipidów, co może wynikać z ograniczonej biotransformacji cytyzyny w wątrobie. Badania genotoksyczności na myszach nie potwierdziły działania genotoksycznego, co jest istotne dla bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku.
badanie farmakologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, biotransformacja, błona śluzowa żołądka, cytyzyna, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, hemopoeza, hepatocyty, indeks terapeutyczny, kardiotoksyczność, peroksydacja lipidów, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Chlorheksydyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorheksydyna, szeroko stosowana substancja antyseptyczna, wykazuje niski poziom toksyczności ostrej, z dawką LD50 doustną przekraczającą 2 g/kg masy ciała u myszy i szczurów oraz LD50 naskórną wynoszącą około 630-637 mg/kg u myszy i ponad 1 g/kg u szczurów. W badaniach przewlekłej toksyczności, dawka NOEL ustalona została na poziomie 0,5 mg/kg masy ciała na dobę, przy czym wyższe dawki (40 mg/kg) indukowały zmiany w wątrobie, takie jak włóknienia, martwica ogniskowa, rozrost przewodów żółciowych oraz podwyższenie poziomu ALT. Nie zaobserwowano jednoznacznej korelacji pomiędzy podawaniem chlorheksydyny a zaostrzeniem bronchopneumonii u psów, jednak dane te wymagają dalszej weryfikacji. Badania reprodukcyjne i embriotoksyczność nie wykazały istotnych zagrożeń przy dawkach do 450 mg/kg u szczurów i 175 mg/kg u królików, a toksyczność matczyna nie występowała poniżej 10 mg/kg masy ciała u szczurów.
badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, bronchopneumonia, chlorheksydyna, dawka LD50, dekspantenol, działanie przeciwdrobnoustrojowe, embriotoksyczność, hemosyderoza, karcynogenność, NOEL, obszar martwicy, odczyn zapalny, odkażanie błon śluzowych, odkażanie skóry, ośrodkowy układ nerwowy, podanie doustne, podanie naskórne, podwyższony poziom ALT, rozrost przewodów żółciowych, substancja antyseptyczna, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na rozród, tolerancja miejscowa, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, właściwość mutagenna, włóknienie, zmiany wątrobowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Actisept MED (0,10 g + 2,00 g)/100 g
Przedkliniczne badania toksykologiczne preparatu ACTISEPT MED, zawierającego oktenidynę dichlorowodorku (0,10 g/100 g) oraz fenoksyetanol (2,00 g/100 g), wykazały, że dawka śmiertelna LD50 po jednorazowym podaniu doustnym u szczurów wynosi 45-50 mL/kg, a dootrzewnowo 10-12 mL/kg. Dla samej oktenidyny LD50 wynosiła 800 mg/kg (doustnie) oraz 10 mg/kg (dożylnie). Wielokrotne stosowanie miejscowe na błony śluzowe jamy ustnej psów przez 4 tygodnie nie wywołało reakcji toksycznych, natomiast podawanie doustne oktenidyny w dawce 650 mg/kg przez 2-6 tygodni u szczurów i psów skutkowało jedynie poszerzeniem jelita z powodu tworzenia gazów. Zaobserwowano podwyższoną śmiertelność przy dawkach od 2 mg/kg u myszy i psów oraz 8 mg/kg u szczurów, związane z zapalnymi i krwotocznymi uszkodzeniami płuc. Badania teratogenności i embriotoksyczności na królikach i szczurach nie wykazały negatywnego wpływu preparatu na rozwój płodów ani rozrodczość zwierząt.
aberracja chromosomowa, aktywność rakotwórcza, badanie teratogenności, działanie fotoalergizujące, efekt drażniący, embriotoksyczność, fenoksyetanol, komórki nowotworowe trzustki, mutagenność, mutagenność bakteryjna, oktenidyna dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, resorpcja zwrotna, substancja antybakteryjna, teratogenność, test Amesa, test in vitro, test in vivo, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwość rakotwórcza, właściwość uczulająca, worek spojówkowy, zaburzenie genetyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Livial 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tibolonu wykazały jego negatywny wpływ na płodność oraz działanie embriotoksyczne, co jest związane z właściwościami hormonalnymi substancji czynnej. Ocena teratogenności na modelach zwierzęcych wykazała brak działania teratogennego u myszy i szczurów, natomiast u królików stwierdzono potencjał teratogenny przy dawkach zbliżonych do tych wywołujących poronienia. Testy genotoksyczności in vivo nie wykazały uszkodzeń materiału genetycznego, co wskazuje na brak działania genotoksycznego tibolonu.
- Leksykon substancji czynnych
Sennozydy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne nad sennozydami, głównymi składnikami aktywnymi produktów zawierających senę, wykazały niski profil toksyczności zarówno w badaniach ostrej, jak i przewlekłej toksyczności. W badaniach na psach podawano dawkę 500 mg/kg przez 4 tygodnie, a na szczurach 100 mg/kg przez 6 miesięcy, nie obserwując niespecyficznej toksyczności. Zaobserwowano odwracalne zmiany hiperplastyczne w błonie śluzowej przewodu pokarmowego oraz zmiany w nabłonku kanalików nerkowych, bez uszkodzenia splotów nerwowych jelita grubego, co jest istotne dla bezpieczeństwa długotrwałego stosowania. Badania genotoksyczności wykazały mutagenność wyciągu z senny, emodyny i eloeemodyny w teście Amesa, natomiast sennozydy A i B oraz reina nie wykazywały działania mutagennego. Kompleksowe badania na zwierzętach nie potwierdziły działania mutagennego ani karcinogennego sennozydów.
badania toksykologiczne, błona śluzowa przewodu pokarmowego, embriotoksyczność, genotoksyczność, hiperplazja, karcynogenność, mutagenność, nabłonek kanalików nerkowych, pochodne antrachinonu, profil toksykologiczny, rak jelita grubego, sennozydy, teratogenność, test Amesa, toksyczność długoterminowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, zaparcia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Stediril 30 150 mcg + 30 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Stediril 30, zawierającego 30 mikrogramów etynyloestradiolu i 150 mikrogramów lewonorgestrelu, nie wykazały istotnych zagrożeń przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Badania toksyczności ostrej potwierdziły brak ryzyka ciężkich działań niepożądanych nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających zalecaną dzienną dawkę. Ponadto, badania toksyczności przewlekłej nie wykazały działania rakotwórczego, a testy mutagenności in vitro i in vivo potwierdziły brak potencjału mutagennego obu substancji czynnych. Kompleksowa ocena obejmowała również wpływ na reprodukcję, rozwój płodu, laktację oraz funkcje rozrodcze potomstwa, nie wskazując na ryzyko działań niepożądanych przy prawidłowym stosowaniu leku.
antykoncepcja hormonalna doustna, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, etynyloestradiol, hormon płciowy, lewonorgestrel, mutagenność, przedawkowanie leku, Stediril, teratogenność, tkanka hormonozależna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność układowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Posaconazole Teva 100 mg
Badania przedkliniczne pozakonazolu, substancji czynnej leku Posaconazole Teva, wykazały hamujący wpływ na syntezę hormonów steroidowych oraz czynność nadnerczy u szczurów i psów przy stężeniach równych lub wyższych od terapeutycznych u ludzi. U psów obserwowano fosfolipidozę neuronów przy stężeniach niższych niż terapeutyczne, jednak nie stwierdzono tego efektu u małp po rocznym podawaniu. W badaniach neurotoksyczności nie wykazano wpływu na ośrodkowy ani obwodowy układ nerwowy przy stężeniach przekraczających terapeutyczne. U młodych psów dożylnie podawany pozakonazol powodował powiększenie komór mózgu, które jednak nie wiązało się z zaburzeniami neurologicznymi i ustępowało po 5 miesiącach od zakończenia leczenia. W dwuletnim badaniu na szczurach stwierdzono fosfolipidozę płuc, prowadzącą do rozszerzenia i niedrożności pęcherzyków, jednak znaczenie kliniczne tych zmian dla ludzi jest niejasne.
badanie echokardiograficzne, badanie elektrokardiograficzne, ciśnienie skurczowe, ciśnienie tętnicze krwi, czynność nadnerczy, dekompensacja serca, dystocja, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, fosfolipidoza neuronów, fosfolipidoza płuc, genotoksyczność, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, neurotoksyczność, niedrożność pęcherzyków płucnych, obwodowy układ nerwowy, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, Posaconazole Teva, powiększenie komór mózgu, pozakonazol, steroidogeneza, substancja czynna leku, synteza hormonów steroidowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Duloxetine Medical Valley 120 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa duloksetyny wykazały brak działania genotoksycznego, co eliminuje ryzyko bezpośredniego uszkodzenia materiału genetycznego. W badaniach rakotwórczości na szczurach nie stwierdzono jednoznacznego działania rakotwórczego, choć u samic myszy przy dawce 144 mg/kg/dobę zaobserwowano wzrost częstości gruczolaków i nowotworów wątroby, co wiązano z indukcją enzymów mikrosomalnych. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej u szczurów dawka 45 mg/kg/dobę powodowała istotne zaburzenia, takie jak zmniejszenie spożycia pokarmu, zaburzenia cyklu rujowego, obniżenie wskaźnika żywych urodzeń i przeżycia potomstwa oraz opóźnienie wzrostu, przy ekspozycji odpowiadającej maksymalnej ekspozycji klinicznej (AUC). Embriotoksyczność u królików ujawniła wady układu sercowo-naczyniowego i kostnego przy ekspozycji niższej niż maksymalna kliniczna (AUC).
cykl rujowy, duloksetyna, działania neurobehawioralne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, gruczolak wątroby, indukcja enzymów wątrobowych, NOAEL, potencjał genotoksyczny, test genotoksyczności, toksyczność poporodowa, toksyczność reprodukcyjna, wady układu sercowo-naczyniowego, wakuolizacja wątrobowo-komórkowa, wielojądrzaste komórki wątroby, wskaźnik żywych urodzeń, zaburzenia zachowania potomstwa - Leksykon substancji czynnych
Inozyna pranobeks – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Inozyna pranobeks wykazuje niski profil toksyczności w szeroko zakrojonych badaniach przedklinicznych obejmujących toksyczność ostrą, podostrą i przewlekłą, z dawkami sięgającymi 1500 mg/kg mc./dobę, co stanowi 15-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej (100 mg/kg mc./dobę). Dawka LD50 była 50-krotnie wyższa od dawki terapeutycznej, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Długoterminowe badania na myszach i szczurach nie wykazały właściwości karcinogennych, a testy mutagenności in vivo i in vitro, w tym na ludzkich limfocytach, potwierdziły brak działania mutagennego. Ponadto, badania reprodukcyjne na myszach, szczurach i królikach, przy dawkach do 20-krotności dawki terapeutycznej podawanej pozajelitowo, nie wykazały toksyczności okołoporodowej, embriotoksyczności ani teratogenności.
badania in vitro, badania in vivo, badania mutagenności, badania przedkliniczne, cynk glukonian, dawka LD50, dawka terapeutyczna, działania niepożądane, embriotoksyczność, inozyna pranobeks, jony cynku, limfocyty krwi obwodowej, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, teratogenność, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, właściwości karcinogenne - Leksykon substancji czynnych
Iloprost – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne iloprostu wykazały, że dawki ostre dożylne i doustne przekraczające dawkę terapeutyczną u ludzi o około 100-krotnie wywołują objawy zatrucia, w tym śmierć przy podaniu dożylnym. Długotrwałe podawanie dożylne lub podskórne przez 26 tygodni w dawkach 14-47 razy wyższych niż ekspozycja u ludzi nie wykazało toksyczności narządowej, a obserwowane efekty (niedociśnienie, zaczerwienienie skóry, duszność, nasilona perystaltyka jelit) odpowiadały farmakologicznemu profilowi prostacykliny. W badaniu inhalacyjnym u szczurów dawka NOAEL wyniosła 48,7 μg/kg mc./dobę, przy ekspozycji przekraczającej 10-krotnie wartości terapeutyczne (Cmax, AUC). Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności, a badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie potwierdziły działania kancerogennego iloprostu.
badanie inhalacyjne, działanie genotoksyczne, działanie uczulające, embriotoksyczność, hamowanie płytek krwi, iloprost, jednostka płodowo-łożyskowa, niewydolność oddechowa, NOAEL, perystaltyka jelit, podrażnienie dróg oddechowych, rozszerzenie naczyń krwionośnych, stężenie w osoczu, toksyczność embrionalna i płodowa, toksyczność ostra, toksyczny wpływ na narządy, zmiany hemodynamiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xaloptic Combi (50 mcg + 5 mg)/ml
Produkt leczniczy Xaloptic Combi, zawierający latanoprost 50 mikrogramów/ml oraz tymolol 5 mg/ml, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. W badaniach na królikach nie zaobserwowano działań niepożądanych ocznych ani ogólnoustrojowych po podaniu kropli do oczu. Testy farmakologiczne, genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały zagrożeń dla ludzi, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowego stosowania. Latanoprost nie wpływał negatywnie na gojenie się ran rogówki, natomiast tymolol hamował ten proces przy dawkowaniu częstszym niż raz na dobę, co ma znaczenie kliniczne u pacjentów z uszkodzeniami rogówki.
bezpieczeństwo przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, latanoprost, margines bezpieczeństwa, objawy ogólnoustrojowe, płodność, poronienie, późna resorpcja, rana rogówki, substancja czynna, tymolol - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bendamustine Glenmark 2,5 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące bendamustyny chlorowodorku wykazały wielonarządową toksyczność w modelach zwierzęcych, obejmującą zmiany histopatologiczne w przewodzie pokarmowym (makroskopowe przekrwienie i krwotoki błony śluzowej), tkance limfatycznej (rozległa immunosupresja), nerkach (zmiany cewkowe sugerujące nefrotoksyczność), jądrach (zmiany strukturalne) oraz gruczole krokowym (atrofia i martwica nabłonka). Badania reprodukcyjne potwierdziły działanie embriotoksyczne i teratogenne, co jest istotne w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym. Ponadto bendamustyna wykazuje silny potencjał genotoksyczny, indukując aberracje chromosomowe in vivo i in vitro, co wiąże się z jej mechanizmem alkilującym DNA.
aberracja chromosomowa, atrofia tkanek, chlorowodorek bendamustyny, embriotoksyczność, immunosupresja, karcynogenność, krwotok, lek alkilujący, lek cytostatyczny, mechanizm działania leku, mutagenność, nefrotoksyczność, nowotwór wtórny, przekrwienie błony śluzowej, substancja cytotoksyczna, teratogenność, tkanka limfatyczna, zmiany cewkowe nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Bluefish 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, uzupełnione danymi z badań cytalopramu, wykazały kardiotoksyczność manifestującą się zastoinową niewydolnością serca u szczurów po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólnoustrojowe działanie toksyczne. Kardiotoksyczność korelowała silniej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC escytalopramu wynosiło 3-4 razy, a S-enancjomeru cytalopramu 6-7 razy więcej niż ekspozycja kliniczna. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórnymi zmianami hemodynamicznymi, w tym redukcją przepływu wieńcowego, jednak nie jest do końca poznany. Dane kliniczne nie potwierdzają korelacji tych efektów z działaniem leku u pacjentów.
amfifilny kation, amina biogenna, badanie toksykologiczno-kinetyczne, działanie niepożądane, embriotoksyczność, fosfolipid, fosfolipidoza, implantacja, kardiotoksyczność, masa ciała płodu, narażenie, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, profil bezpieczeństwa, przepływ wieńcowy, stężenie w osoczu, toksyczność mięśnia sercowego, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dulxetenon 90 mg
Dane przedkliniczne dotyczące duloksetyny (Dulxetenon) nie wykazały istotnego ryzyka genotoksycznego, jednak badania rakotwórczości u zwierząt ujawniły zmiany w wątrobie szczurów (wielojądrzaste komórki bez zmian histopatologicznych) oraz zwiększoną częstość gruczolaków i raków wątroby u samic myszy przy wysokich dawkach 144 mg/kg/dobę, co może być związane z indukcją enzymów mikrosomalnych. W badaniach reprodukcyjnych u samic szczurów przy dawce 45 mg/kg/dobę odnotowano negatywne efekty, takie jak zmniejszenie spożycia pokarmu, redukcję masy ciała, zaburzenia cyklu rujowego, obniżenie wskaźnika żywych urodzeń, spadek przeżywalności i opóźnienie wzrostu potomstwa, przy ekspozycji odpowiadającej maksymalnej ekspozycji klinicznej (AUC). Embriotoksyczność u królików objawiła się zwiększoną częstością wad sercowo-naczyniowych i kostnych przy ekspozycji niższej niż kliniczna, co podkreśla potencjalne ryzyko rozwojowe, choć wyniki te nie były powtarzalne przy innych formach soli duloksetyny.
badanie embriotoksyczności, badanie farmakologiczne, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka niepowodująca działań niepożądanych, duloksetyna, działanie genotoksyczne, działanie neurobehawioralne, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, indukcja enzymów wątrobowych, profil toksyczności, rak wątroby, toksyczność okołoporodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ kostny, wada rozwojowa układu sercowo-naczyniowego, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, wskaźnik żywych urodzeń, zaburzenie cyklu rujowego, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – inVirum 200 mg
Dane przedkliniczne dotyczące acyklowiru, substancji czynnej inVirum, wskazują na brak potencjału mutagennego i rakotwórczego w badaniach in vitro i in vivo, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne i onkologiczne leku. W modelach zwierzęcych (szczury, myszy, króliki) nie zaobserwowano działania embriotoksycznego ani teratogennego przy standardowych dawkach, choć w niestandardowych warunkach (podskórne podanie wysokich dawek) odnotowano wady rozwojowe płodów u szczurów, co jednak nie ma bezpośredniego przełożenia na kliniczną praktykę. Badania wielopokoleniowe myszy poddanych doustnemu podawaniu acyklowiru nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w zakresie funkcji rozrodczych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Aurovitas 1 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy dawkach odpowiadających ekspozycji 19- i 10-krotnie wyższej niż u ludzi (0,5 mg i 1 mg). Nie stwierdzono takich zmian u innych gatunków, w tym u małp z ekspozycją >100-krotną. W badaniach rozrodczości entekawir nie obniżał płodności szczurów, jednak przy narażeniu ≥26-krotnym u gryzoni i psów obserwowano degenerację jąder, nieobecną u małp. Podawanie ciężarnym szczurzym i królikom dawek przekraczających 21-krotne narażenie u ludzi nie wykazało embriotoksyczności, choć przy wyższych dawkach odnotowano toksyczność u samic, resorpcję zarodków, wady kostne i zmiany w rozwoju płodów. Entakawir przenikał do mleka szczurów, a u młodych zwierząt przy ekspozycji ≥92-krotnej zaobserwowano osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, bez istotnego znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, naprawa DNA, narażenie płodu, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Methotrexat-Ebewe
Metotreksat, ze względu na swój wysoki potencjał toksyczny, wymaga ścisłego monitorowania pacjentów podczas terapii, w tym regularnego oznaczania stężenia leku w surowicy oraz kontroli morfologii krwi, czynności wątroby i nerek. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z patologiczną akumulacją płynu w „trzeciej przestrzeni” (wysięk opłucnowy, wodobrzusze), zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min jest przeciwwskazaniem do rozpoczęcia leczenia), a także u osób po wcześniejszym leczeniu mielotoksycznym lub napromieniowaniu szpiku. Metotreksat może powodować ciężkie powikłania hematologiczne (niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, neutropenia), hepatotoksyczność (zwłóknienie, marskość wątroby, uaktywnienie WZW B i C), powikłania płucne (zapalenie pęcherzyków, wysięk, nacieki) oraz neurotoksyczność (leukoencefalopatia, encefalopatia, PML). W przypadku dużych dawek (>100 mg/m² pc.) konieczne jest stosowanie ratunkowego leczenia folinianem wapnia, rozpoczynanego w ciągu 42-48 godzin od podania metotreksatu.
alkalizacja moczu, działanie niepożądane, embriotoksyczność, folinian wapnia, hamowanie szpiku kostnego, leukoencefalopatia, leukopenia, małopłytkowość, metotreksat, nadir leukocytów, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, oligospermia, ostra białaczka limfatyczna, ostra encefalopatia, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie mózgu, pancytopenia, Pneumocystis jirovecii, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, wysięk płucny, zahamowanie hematopoezy, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie torebki śledziony, zespół Lyella, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie i marskość wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imazol 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klotrymazolu, substancji czynnej preparatu Imazol, wykazały dobrą tolerancję miejscową po naskórnym i dopochwowym podaniu u zwierząt laboratoryjnych (króliki, psy). Dawka dopochwowa wynosiła 500 mg przez 3 tygodnie, bez pierwotnego działania drażniącego na skórę i błony śluzowe oraz bez uszkodzeń oczu. Długoterminowa toksyczność przewlekła po podaniu doustnym u szczurów, psów i małp wskazuje, że niska ekspozycja układowa, typowa dla stosowania miejscowego, nie powoduje klinicznie istotnej toksyczności. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagennego działania klotrymazolu, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne leku.
- Leksykon substancji czynnych
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, będący składnikiem inozyny pranobeksu w stosunku molarnym 1:3, wykazuje niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych na myszach, szczurach, psach, kotach oraz małpach. Dawki stosowane w badaniach sięgały 1500 mg/kg mc./dobę, co stanowi 50-krotnie wyższą wartość niż maksymalna dawka terapeutyczna u ludzi (100 mg/kg mc./dobę). Badania toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej nie wykazały istotnych działań niepożądanych, a długoterminowe testy na myszach i szczurach potwierdziły brak właściwości karcynogennych. Ponadto, kompleksowe badania mutagenności in vivo i in vitro, w tym na ludzkich limfocytach krwi obwodowej, nie wykazały potencjału mutagennego substancji.
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, droga pozajelitowa, embriotoksyczność, inozyna pranobeks, LD50, limfocyty krwi obwodowej, margines bezpieczeństwa, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, profil toksyczności, teratogenność, testy mutagenności, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, właściwości karcynogenne, zaburzenia czynności reprodukcyjnych - Leksykon substancji czynnych
Sulpiryd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa sulpirydu wskazują na istotne różnice w toksyczności w zależności od drogi podania i gatunku zwierząt. LD50 po podaniu doustnym wynosiła 9800 mg/kg u szczurów i 1700 mg/kg u myszy, natomiast po podaniu pozajelitowym odpowiednio 40 mg/kg i 48 mg/kg, co sugeruje wyższą biodostępność przy podaniu pozajelitowym. Hiperprolaktynemia, będąca efektem farmakologicznym sulpirydu, wiązała się ze zwiększonym ryzykiem guzów sutka u zwierząt, choć korelacja ta nie została jednoznacznie potwierdzona u ludzi. Badania kancerogenności wykazały gatunkowo-specyficzne zwiększenie częstości nowotworów u szczurów rasy Wistar, natomiast u innych szczurów i myszy nie zaobserwowano takiego efektu. Długoterminowe badania neuroleptyków, w tym sulpirydu, wskazały na wzrost liczby guzów gruczołów wydzielania wewnętrznego, niejednokrotnie złośliwych, jednak brak jest potwierdzenia podobnych zjawisk u ludzi.
biodostępność sulpirydu, choroba nowotworowa, ekspozycja płodu, ekspozycja prenatalna i poporodowa, embriotoksyczność, gruczoły wydzielania wewnętrznego, guz sutka, hiperprolaktynemia, lek neuroleptyczny, nowotwór trzustki, progresja nowotworu, prolaktyna, stężenie prolaktyny, sulpiryd, toksyczność ostra, trymestr ciąży, wyspy trzustkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Palifren Long 150 mg / 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa palmitynianu paliperydonu, substancji czynnej Palifren Long, wykazały, że wielokrotne podanie domięśniowe u szczurów i psów powodowało głównie efekty farmakologiczne, takie jak sedacja oraz zmiany prolaktynowe w gruczołach sutkowych i narządach płciowych. W miejscu wstrzyknięcia obserwowano reakcje zapalne i sporadyczne ropnie. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów, przy dawkach do 160 mg/kg mc./dobę (4,1-krotność ekspozycji u ludzi przy maksymalnej dawce 150 mg), nie stwierdzono embriotoksyczności ani wad rozwojowych, choć doustne podawanie rysperydonu wpływało negatywnie na masę urodzeniową i przeżywalność potomstwa. Badania genotoksyczności potwierdziły brak działania mutagennego zarówno palmitynianu paliperydonu, jak i paliperydonu.
antagonista dopaminy, antagonizm receptorów D2, działanie genotoksyczne, działanie prolaktyny, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczoł sutkowy, gruczolak gruczołu sutkowego, gruczolak przysadki mózgowej, gruczolak trzustki, gruczolakorak gruczołu sutkowego, hiperprolaktynemia, karcynogenność, narząd płciowy, nowotwór złośliwy, palmitynian paliperydonu, potencjał rakotwórczy, reakcja zapalna, ropień, rysperydon, sedacja, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depratal 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa duloksetyny (substancji czynnej leku Depratal) nie wykazały działania genotoksycznego, co wskazuje na brak ryzyka uszkodzenia DNA. W badaniach rakotwórczości na szczurach nie stwierdzono działania kancerogennego, choć zaobserwowano obecność wielojądrzastych komórek w wątrobie bez innych zmian histopatologicznych. U myszy samic poddanych 2-letniej ekspozycji na wysoką dawkę 144 mg/kg/dobę odnotowano wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby, co przypisano indukcji enzymów mikrosomalnych, jednak znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 45 mg/kg/dobę (odpowiadająca maksymalnej ekspozycji klinicznej AUC) powodowała zmniejszenie spożycia pokarmu, redukcję masy ciała, zaburzenia cyklu rujowego, obniżenie wskaźnika żywych urodzeń i przeżycia potomstwa oraz opóźnienie wzrostu młodych.
cykl rujowy, dawka niepowodująca działań niepożądanych, duloksetyna, działanie genotoksyczne, działanie neurobehawioralne, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątrobowe, genotoksyczność, gruczolak wątroby, hepatotoksyczność, indukcja enzymów wątrobowych, NOAEL, rakotwórczość, rozwój płodu, toksyczny wpływ na rozród, układ kostny, układ sercowo-naczyniowy, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, wielojądrzaste komórki, zmiana histopatologiczna - Leksykon substancji czynnych
Kwas azelainowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas azelainowy, będący substancją czynną preparatów Skinoren (żel 150 mg/g oraz krem 200 mg/g), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych. Standardowe testy farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczności oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach embriotoksyczności na szczurach, królikach i makakach stwierdzono działanie toksyczne jedynie przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę u ludzi (MRHD), odpowiednio 32-, 6,5- i 19-krotnie wyższych w przeliczeniu na powierzchnię ciała (BSA). Nie zaobserwowano efektów teratogennych, a w badaniach rozwoju około- i poporodowego na szczurach NOAEL wynosił 3-krotność MRHD. Ponadto, kwas azelainowy nie wpływał na dojrzewanie płciowe płodów ani na płodność zwierząt w dawkach terapeutycznych.
badanie farmakologiczne, czynność nerki, czynność wątroby, dawka maksymalna, dawka terapeutyczna, dojrzewanie płciowe, działanie karcinogenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, embriotoksyczność, kwas azelainowy, mięsień gładki, MRHD, NOAEL, organogeneza, płodność, podrażnienie oka, powierzchnia ciała, profil bezpieczeństwa, przemiana materii, rozwój okołoporodowy, tolerancja miejscowa, układ krążenia, układ nerwowy - Leksykon substancji czynnych
Pirydoksyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pirydoksyna (witamina B6) wykazuje niski profil toksyczności ostrej, a jej stosowanie w dawkach terapeutycznych jest dobrze tolerowane i bezpieczne. Badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały, że neurotoksyczne działania niepożądane, takie jak ataksja, osłabienie mięśni, zaburzenia równowagi oraz zmiany zwyrodnieniowe aksonów i osłonek mielinowych, pojawiają się jedynie przy długotrwałym podawaniu bardzo wysokich dawek (150-200 mg/kg mc./dobę przez 100-107 dni u psów). Dawkowanie powyżej 2 g/dobę przez okres co najmniej 2 miesięcy wiązało się z ryzykiem wystąpienia objawów neurologicznych, a dawki 200 mg/dobę stosowane ponad 30 dni mogły prowadzić do uzależnienia. Nie stwierdzono działania mutagennego ani rakotwórczego pirydoksyny w badaniach genotoksyczności i długoterminowych, a dane epidemiologiczne nie wskazują na ryzyko u ludzi.
ataksja, chlorowodorek pirydoksyny, doksylamina, drgawki, działanie niepożądane neurologiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, kostnienie płodu, mutagenność, neurotoksyczność, osłonka mielinowa, pirydoksyna, ruchliwość plemników, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielokrotna, zaburzenie spermatogenezy, zmiany histopatologiczne, zwyrodnienie aksonów - Leksykon substancji czynnych
Tokoferol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tokoferol (witamina E) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, charakteryzując się niską toksycznością zarówno po podaniu pojedynczym, jak i wielokrotnym, nawet przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane klinicznie. Nie stwierdzono działania mutagennego, rakotwórczego ani teratogennego, co potwierdzają badania in vitro i in vivo. W preparatach zawierających all-rac-α-tokoferyl octan (np. MBE 200 mg, Vitaminum A + E Hasco 70 mg, Vitaminum A + E Medana 200 mg) oraz RRR-α-tokoferol, tokoferol wykazuje szeroki margines bezpieczeństwa, a ewentualne efekty niepożądane pojawiają się jedynie przy dawkach 10-20-krotnie przekraczających zalecane. Badania embriotoksyczności preparatów złożonych, takich jak Viantan, nie wykazały działania teratogennego, a obserwowane efekty okołoporodowe i poporodowe były związane z bardzo wysokimi dawkami podłoża formulacji.
aberracja chromosomowa, all-rac-α-tokoferylu octan, badanie przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, kwas glikocholowy, lecytyna, margines bezpieczeństwa, micele mieszane, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, RRR-α-tokoferol, toksyczność ogólna, toksyczność pojedynczej dawki, uszkodzenie DNA, wada rozwojowa płodu, witamina E, witamina rozpuszczalna w tłuszczach - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadomon 25 mg
Przedkliniczne badania tapentadolu, substancji czynnej leku Tadomon, wykazały brak potencjału genotoksycznego w testach in vitro (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomalnych) oraz in vivo, nawet przy maksymalnej tolerowanej dawce. Długotrwałe badania karcynogenności na modelach zwierzęcych nie wykazały związku między ekspozycją na tapentadol a ryzykiem rozwoju nowotworów. W zakresie wpływu na rozrodczość, tapentadol nie obniżał płodności u szczurów obu płci, jednak przy wysokich dawkach obserwowano zmniejszoną przeżywalność płodów w macicy oraz opóźnienie rozwoju, głównie związane z działaniem embriotoksycznym na ośrodkowy układ nerwowy, co wiązano z aktywnością agonistyczną wobec receptorów opioidowych μ.
aberracja chromosomalna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, karcynogenność, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ośrodkowy układ nerwowy, parametry neurobehawioralne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, receptor opioidowy μ, rozwój postnatalny, tapentadol, test Amesa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Accupro 40 40 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku chinaprylu (Accupro) wykazały brak działania rakotwórczego przy długotrwałym podawaniu zwierzętom (myszy, szczury) w dawkach 75-100 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 50-60-krotności maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi. Kompleksowa ocena genotoksyczności, obejmująca test Amesa, badania mutacji punktowych in vitro, test wymiany siostrzanych chromatyd, test mikrojądrowy u myszy oraz badania cytogenetyczne in vivo i in vitro, nie wykazała mutagennego potencjału chinaprylu ani jego aktywnego metabolitu chinaprylatu. Wyniki te potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa leku w zakresie potencjału kancerogennego i mutagennego przed wprowadzeniem do badań klinicznych.
aberracja chromosomalna, badanie cytogenetyczne, chinaprylat, chlorowodorek chinaprylu, dawka terapeutyczna, działanie fetotoksyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kancerogeneza, mutacja punktowa, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, właściwości mutagenne, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Carboplatin Kabi 10 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa karboplatyny wykazały jej wyraźne działanie embriotoksyczne i teratogenne u szczurów, co wskazuje na ryzyko uszkodzeń płodu oraz wad wrodzonych. Z tego względu u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii. Ponadto karboplatyna wykazuje właściwości mutagenne zarówno in vivo, jak i in vitro, co sugeruje potencjalne ryzyko uszkodzenia materiału genetycznego komórek pacjenta. Bezpośrednie badania dotyczące działania rakotwórczego nie zostały przeprowadzone, jednak dane pośrednie oraz mechanistyczne podobieństwo do innych związków o działaniu mutagennym wskazują na możliwy potencjał karcinogenny karboplatyny.
badanie in vitro, badanie in vivo, Carboplatin Kabi, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, karboplatyna, martwica tkanki, mutacja genetyczna, mutagenność, podanie pozanaczyniowe, potencjał karcinogenny, toksyczność miejscowa, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie płodu, wada wrodzona, wynaczynienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azacitidine Pharmascience 25 mg/ml
Przedkliniczne badania azacytydyny wykazały jej znaczący potencjał genotoksyczny, potwierdzony mutagenezą i aberracjami chromosomowymi w modelach in vitro zarówno bakterii, jak i komórek ssaków. W badaniach na modelach zwierzęcych (myszy i szczury) azacytydyna indukowała nowotwory w różnych tkankach, w tym układu krwiotwórczego, chłonno-siateczkowego, płuc, skóry, sutków oraz jąder, co wskazuje na szeroki zakres działania rakotwórczego zależnego od gatunku, płci i czasu ekspozycji. W modelu myszy podawanie dootrzewnowe przez 50-52 tygodnie skutkowało znaczącym wzrostem częstości guzów w wymienionych narządach, natomiast u szczurów obserwowano zwiększoną częstość guzów jąder.
aberracja chromosomowa, azacytydyna, działanie rakotwórcze, egzencefalia, embriotoksyczność, genotoksyczność, indukcja nowotworów, mikroftalmia, mikrognatia, mikromelia, mutacja genu, najądrze, nieprawidłowość ośrodkowego układu nerwowego, nieprawidłowość rozwojowa mózgu, oligodaktylia, organogeneza, płodność, podniebienie twarde, przepuklina mózgowa, syndaktylia, układ chłonno-siateczkowy, układ krwiotwórczy, wewnątrzmaciczna śmierć płodu, wytrzewienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumamed forte 200 mg/5 ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne azytromycyny wykazały, że podawanie tego antybiotyku makrolidowego w dawkach do 40-krotnie wyższych niż terapeutyczne powodowało jedynie przemijającą fosfolipidozę bez istotnych klinicznych objawów toksyczności. Testy mutagenności, zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały działania genotoksycznego, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne leku. Brak długoterminowych badań rakotwórczości uzasadniono krótkotrwałym stosowaniem azytromycyny, co minimalizuje ryzyko karcynogenne. W badaniach embriotoksyczności na myszach i szczurach nie stwierdzono teratogenności, jednak przy bardzo wysokich dawkach (100-200 mg/kg mc./dobę) obserwowano opóźnienie kostnienia płodów oraz zaburzenia masy ciała u samic, a przy dawce 50 mg/kg mc./dobę opóźnienie kostnienia w okresie okołoporodowym i pourodzeniowym.
aberracja chromosomowa, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie długoterminowe, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, kostnienie, mutacja genowa, okres okołoporodowy, test mutagenności, toksyczność ogólna, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Methofill
Metotreksat jest lekiem o wysokim ryzyku toksyczności, wymagającym ścisłego przestrzegania dawkowania – podawany wyłącznie raz w tygodniu, z dawkami nieprzekraczającymi 20 mg/tydzień ze względu na ryzyko mielosupresji. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań: morfologii krwi z rozmazem i liczbą płytek, enzymów wątrobowych, bilirubiny, albuminy, RTG klatki piersiowej oraz oceny czynności nerek, a także wykluczenie gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby B i C w razie wskazań. Monitorowanie pacjenta obejmuje cotygodniowe badania przez pierwsze 2 tygodnie, następnie co 2 tygodnie przez miesiąc, a później co najmniej raz w miesiącu przez 6 miesięcy i co 3 miesiące dalej, z częstszym nadzorem przy zwiększaniu dawki lub u osób starszych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, chorobą wątroby (zwłaszcza alkoholową), po radioterapii oraz u dzieci i osób w podeszłym wieku. Metotreksat jest teratogenny, powoduje upośledzenie płodności, a u kobiet w wieku rozrodczym wymaga potwierdzenia braku ciąży i stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia i przez co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu terapii.
alkalizacja moczu, badanie jamy ustnej, bilirubina, działanie niepożądane, embriotoksyczność, encefalopatia, enzymy wątrobowe, folinian wapnia, hepatotoksyczność, lek hepatotoksyczny, liczba płytek krwi, łuszczyca, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, merkaptopuryna, mielosupresja, morfologia krwi, niedobór laktazy, niepłodność, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja galaktozy, oligospermia, pancytopenia, płytki krwi, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, spermatogeneza, teratogenność, toksyczność leku, układ krwiotwórczy, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia miesiączkowania, zahamowanie szpiku kostnego, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego, zapalenie skóry, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Synoptis 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że wielokrotne podawanie leku w dawkach odpowiadających narażeniu 10- do 19-krotnie wyższemu niż u ludzi powodowało przemijające zapalenia okołonaczyniowe w ośrodkowym układzie nerwowym u psów, natomiast u małp, przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. W badaniach rozrodczości entekawir nie obniżał płodności u szczurów, jednak przy narażeniu ≥ 26-krotnym obserwowano degenerację nasieniowodów u gryzoni i psów, co nie wystąpiło u małp. Toksyczność rozwojowa u szczurów i królików ujawniała się przy narażeniu przekraczającym 21-krotnie ekspozycję ludzką, manifestując się embriotoksycznością, wadami kostnymi i zmniejszeniem masy ciała. W badaniach około- i pourodzeniowych nie zaobserwowano działań niepożądanych u potomstwa, a entekawir przenikał do mleka szczurów. U młodych szczurów podawanie leku powodowało umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny przy AUC ≥ 92-krotnie wyższym niż u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie mikrojądrowe, badanie toksykologiczne, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak, guz naczyniowy, mutacja genetyczna, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja, test mutagenności, test transformacji, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadulan 20 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne tadalafilu, substancji czynnej leku Tadulan, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej na szczurach i myszach, przy dawkach do 1000 mg/kg mc./dobę, nie stwierdzono działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego. W badaniach rozwoju przedurodzeniowego i pourodzeniowego na szczurach dawka 30 mg/kg mc./dobę nie wywołała zauważalnych efektów, przy czym AUC u ciężarnych samic szczura była około 18-krotnie wyższa niż u ludzi po dawce terapeutycznej 20 mg. Badania płodności u samców i samic szczurów nie wykazały zaburzeń, co potwierdza brak negatywnego wpływu tadalafilu na parametry reprodukcyjne w modelu zwierzęcym.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczne, badanie karcynogenne, badanie przedurodzeniowe i pourodzeniowe, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, mechanizm działania leku, niezwiązany lek, parametr reprodukcyjny, pole pod krzywą stężenia, profil farmakologiczny, rozwój zarodka i płodu, tadalafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, właściwość farmakodynamiczna, zaburzenie płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych, zmniejszenie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bendamustine Accord 25 mg/ml
Badania przedkliniczne bendamustyny chlorowodorku wykazały istotne działania niepożądane, które mogą mieć znaczenie kliniczne, mimo że nie zaobserwowano ich w badaniach klinicznych. U psów stwierdzono makroskopowe zmiany w przewodzie pokarmowym, takie jak przekrwienie błony śluzowej i krwotoki, wskazujące na toksyczność miejscową. Mikroskopowo zaobserwowano rozległe uszkodzenia tkanki limfatycznej, potwierdzające silne działanie immunosupresyjne leku, co może zwiększać ryzyko infekcji. Dodatkowo, zmiany cewkowe w nerkach sugerują nefrotoksyczność, a zmiany zanikowe i martwicze w nabłonku gruczołu krokowego oraz uszkodzenia jąder wskazują na potencjalny negatywny wpływ na męski układ rozrodczy. Bendamustyna wykazuje także działanie embriotoksyczne i teratogenne, co jest kluczowe w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
aberracja chromosomalna, alkilacja DNA, bendamustyna chlorowodorek, błona śluzowa, cewka nerkowa, cytotoksyczność, działanie niepożądane, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczoł krokowy, immunosupresja, kancerogenność, krwotok, męski układ rozrodczy, mutagen, nabłonek, nefrotoksyczność, przewód pokarmowy, teratogenność, tkanka limfatyczna, układ immunologiczny, układ moczowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elidel 10 mg/g
Przedkliniczne badania toksykologiczne pimekrolimusa (Elidel 10 mg/g) wykazały, że substancja ta nie wywołuje działania genotoksycznego, karcynogennego ani fotokarcynogennego przy stosowaniu miejscowym na skórę. Standardowe testy toksyczności po podaniu wielokrotnym ujawniły toksyczność jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne narażenie u ludzi, co ogranicza kliniczne znaczenie tych efektów. W badaniach doustnych u szczurów zaobserwowano wpływ na narządy rozrodcze i hormony płciowe przy dawkach 10-40 mg/kg mc/dobę (20-60-krotność maksymalnego narażenia u ludzi), z NOAEL dla płodności samic wynoszącą 10 mg/kg mc/dobę. U królików dawka 20 mg/kg mc/dobę (7-krotność maksymalnego narażenia) powodowała wzrost resorpcji zarodków, bez wpływu na liczbę żywych płodów.
alergenność, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, chłoniak, Elidel, embriotoksyczność, fotoalergia, fotokarcynogenność, fototoksyczność, genotoksyczność, hormony płciowe, karcynogenność, LOAEL, narażenie pacjenta, narządy rozrodcze, NOAEL, pimekrolimus, podanie miejscowe, resorpcja zarodków, toksyczność doustna, właściwości antygenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azimycin 100 mg/5 ml
Przedkliniczne badania azytromycyny wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawkach terapeutycznych. W modelach zwierzęcych, nawet przy dawkach 40-krotnie przekraczających kliniczne, obserwowano przemijającą fosfolipidozę bez istotnych objawów toksyczności. Nie stwierdzono działania mutagennego ani teratogennego w standardowych testach in vitro i in vivo. Badania embriotoksyczności na myszach i szczurach nie wykazały wad rozwojowych, choć przy dawkach 100-200 mg/kg mc./dobę u szczurów odnotowano niewielkie opóźnienie kostnienia płodowego oraz zaburzenia przyrostu masy ciała u samic ciężarnych, a przy 50 mg/kg mc./dobę opóźnienie kostnienia w okresie okołoporodowym. Efekty te miały charakter przemijający i występowały przy dawkach znacznie przekraczających zalecane u ludzi.
aberracja chromosomowa, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, kostnienie płodowe, model zwierzęcy, mutacja genowa, potencjał kancerogenny, potencjał teratogenny, schemat terapeutyczny, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hirudoid 0,3 g/100 g
Dane przedkliniczne dotyczące mukopolisacharydowego polisiarczanu, substancji czynnej Hirudoid 0,3 g/100 g maść, wskazują na niskie ryzyko toksyczności przy miejscowym stosowaniu. Ostra toksyczność występuje jedynie po podaniu układowym bardzo dużych dawek (doustnie, podskórnie, dootrzewnowo, dożylnie) i nie ma praktycznego znaczenia klinicznego dla aplikacji miejscowej. W badaniach podostrych (13 tygodni) na psach i szczurach zaobserwowano zmiany zależne od dawki, takie jak podrażnienie w miejscu iniekcji, wzrost masy wątroby i nerek od dawki 10 mg/kg m.c. oraz powiększenie węzłów chłonnych od 15 mg/kg m.c. Nie stwierdzono natomiast zmian nowotworowych po długotrwałym stosowaniu. Kompleksowe testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego mukopolisacharydowego polisiarczanu, choć brak jest systematycznych danych dotyczących potencjalnej rakotwórczości.
badania in vitro, badania in vivo, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, embriotoksyczność, mukopolisacharydowy polisiarczan, resorpcja płodu, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, właściwości mutagenne, właściwości rakotwórcze - Leksykon substancji czynnych
Mukopolisacharydowy polisiarczan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mukopolisacharydowy polisiarczan (MPS), substancja czynna w preparatach takich jak Hirudoid i Mobilat, wykazuje niską toksyczność ostrą przy miejscowym stosowaniu, co potwierdzają badania na myszach, szczurach i psach. W badaniach toksyczności podostrej (13 tygodni) u psów i szczurów zaobserwowano dawkozależne zmiany, takie jak podrażnienie w miejscu iniekcji, zwiększenie masy wątroby i nerek od 10 mg/kg mc., oraz powiększenie węzłów chłonnych szyjnych i krezkowych od 15 mg/kg mc. Nie stwierdzono zmian nowotworowych po długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, jednak brak jest danych dotyczących potencjału rakotwórczego mukopolisacharydowego polisiarczanu, gdyż nie przeprowadzono badań długoterminowych w tym zakresie.
działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, farmakokinetyka, mukopolisacharydowy polisiarczan, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożylne, podanie podskórne, podanie pozajelitowe, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, ryzyko onkogenne, stężenie systemowe, stosowanie miejscowe, toksyczność ostra, toksyczność podostra, właściwość embriotoksyczna, właściwość rakotwórcza, właściwość teratogenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – TADALAFIL MAXON 10 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne tadalafilu wykazały brak istotnych zagrożeń dla funkcji życiowych organizmu, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz farmakologii bezpieczeństwa nie stwierdzono istotnych efektów ubocznych. Szczególną uwagę zwrócono na wpływ na rozród i rozwój potomstwa – u szczurów i myszy podawano tadalafil w dawkach do 1000 mg/kg/dobę bez wykrycia teratogenności, embriotoksyczności czy fetotoksyczności. W badaniach rozwoju przedurodzeniowego i pourodzeniowego u szczurów dawka 30 mg/kg/dobę nie powodowała zauważalnych efektów ubocznych, a AUC u ciężarnych szczurów była około 18-krotnie wyższa niż u ludzi po dawce 20 mg.
AUC, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, farmakologia bezpieczeństwa, fetotoksyczność, genotoksyczność, pole pod krzywą stężenia, rozwój potomstwa, spermatogeneza, tadalafil, teratogenność, toksyczność po wielokrotnym podaniu, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Binatta 25 mg
Produkt leczniczy BINATTA zawierający tapentadol w postaci fosforanu wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza w ciąży i okresie laktacji. Doświadczenia kliniczne dotyczące stosowania tapentadolu u kobiet ciężarnych są ograniczone, a badania przedkliniczne wykazały działanie embriotoksyczne i opóźnienie rozwoju przy dawkach przekraczających zakres terapeutyczny, związane z aktywnością receptorów opioidowych μ. Lek nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko dla płodu, co wymaga indywidualnej oceny. Długotrwałe stosowanie tapentadolu w ciąży może prowadzić do zespołu odstawiennego noworodków (Neonatal Withdrawal Syndrome, NOWS), który stanowi zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji, w tym dostępności odtrutki. Stosowanie leku podczas porodu i bezpośrednio przed nim jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko depresji oddechowej u noworodka.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cytosar 100 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności cytarabiny wykazały, że głównym działaniem toksycznym leku jest mielosupresja, manifestująca się megaloblastozą, retikulocytopenią, leukopenią oraz trombocytopenią, co wskazuje na istotne zahamowanie hematopoezy. Dodatkowo, cytarabina wykazuje toksyczność wobec wątroby (hepatotoksyczność), nerek (nefrotoksyczność) oraz mózgu (neurotoksyczność). Lek wykazuje także znaczący potencjał genotoksyczny, powodując uszkodzenia chromosomów, w tym pęknięcia chromatyd, co może przyczyniać się do działania kancerogennego. Badania na komórkach gryzoni potwierdziły zdolność cytarabiny do wywoływania transformacji złośliwej komórek, podkreślając ryzyko kancerogenności.
cytarabina, embriotoksyczność, genotoksyczność, hematopoeza, hepatotoksyczność, kancerogenność, leukopenia, megaloblastoza, mielosupresja, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nieprawidłowości plemników, pęknięcie chromatydy, retikulocytopenia, spermatogeneza, teratogenność, toksyczność postnatalna, toksyczność prenatalna, transformacja złośliwa, trombocytopenia, układ krwiotwórczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadalafil Polpharma 2,5 mg
Produkt leczniczy Tadalafil Polpharma przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi. Badania obejmowały ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję. W testach na szczurach i myszach, podawanie tadalafilu w dawkach do 1000 mg/kg/dobę nie wykazało działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego, co stanowi dawkę znacznie przekraczającą stosowane u ludzi (20 mg). W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów dawka 30 mg/kg/dobę została określona jako NOAEL, a ekspozycja (AUC) u ciężarnych szczurów była około 18-krotnie wyższa niż u ludzi po dawce 20 mg, potwierdzając szeroki margines bezpieczeństwa. Ponadto, badania płodności u szczurów nie wykazały negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze.
AUC, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, NOAEL, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, tadalafil, Tadalafil Polpharma, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję, zaburzenie płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych, zmiana histopatologiczna, zmniejszenie spermatogenezy - Leksykon substancji czynnych
Inozyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Inozyna pranobeks, będąca kompleksem inozyny i 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego w stosunku molowym 1:3, wykazuje niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy). Dawki stosowane w badaniach sięgały do 1500 mg/kg masy ciała na dobę, co stanowi 15-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (100 mg/kg m.c./dobę). LD50 była 50-krotnie wyższa niż dawka terapeutyczna, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Długoterminowe badania toksykologiczne nie wykazały działania karcynogennego, a testy mutagenności in vivo i in vitro potwierdziły brak potencjału genotoksycznego substancji.
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, badania mutagenności, badania toksykologiczne, bezpieczeństwo reprodukcyjne, dawka LD50, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, embriotoksyczność, funkcja reprodukcyjna, inozyna pranobeks, limfocyt krwi obwodowej, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, przebieg ciąży, rozwój płodu, rozwój zarodka, teratogenność, testy in vitro, testy in vivo, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa, wada wrodzona, właściwość mutagenna, właściwości karcynogenne, zaburzenie czynności reprodukcyjnej