Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy

4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, będący składnikiem inozyny pranobeksu w stosunku molarnym 1:3, wykazuje niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych na myszach, szczurach, psach, kotach oraz małpach. Dawki stosowane w badaniach sięgały 1500 mg/kg mc./dobę, co stanowi 50-krotnie wyższą wartość niż maksymalna dawka terapeutyczna u ludzi (100 mg/kg mc./dobę). Badania toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej nie wykazały istotnych działań niepożądanych, a długoterminowe testy na myszach i szczurach potwierdziły brak właściwości karcynogennych. Ponadto, kompleksowe badania mutagenności in vivo i in vitro, w tym na ludzkich limfocytach krwi obwodowej, nie wykazały potencjału mutagennego substancji.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego

4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy jest składnikiem kompleksu znanego jako inozyna pranobeks, który stanowi połączenie inozyny z 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowym w stosunku molarnym 1:3. Substancja ta znajduje zastosowanie w lekach takich jak Akvir, Eloprine Forte, Groprinosin Baby, Groprinosin Forte, Inuprin Forte, Neosine i Pranosin. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane z badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa tej substancji.1

Toksyczność ostra, podostra i przewlekła

W badaniach przedklinicznych prowadzonych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy jako składnik inozyny pranobeksu wykazał bardzo niski profil toksyczności. Badania obejmowały testy toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej przeprowadzone na myszach, szczurach, psach, kotach oraz małpach. Zwierzętom podawano dawki sięgające 1500 mg/kg masy ciała na dobę, co pozwoliło ustalić parametr LD50 (dawka śmiertelna dla 50% populacji badanej). Uzyskana wartość LD50 była 50-krotnie wyższa od maksymalnej dawki terapeutycznej stosowanej u ludzi, która wynosi 100 mg/kg masy ciała na dobę. Wyniki te wskazują na wysoki margines bezpieczeństwa stosowania tej substancji.23

Potencjał rakotwórczy

Długoterminowe badania toksykologiczne przeprowadzone na myszach i szczurach nie wykazały właściwości karcynogennych (rakotwórczych) 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego jako składnika inozyny pranobeksu. Badania te były istotnym elementem oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania substancji i wykluczyły ryzyko rozwoju nowotworów w wyniku jej stosowania.45

Potencjał mutagenny

Ocena potencjału mutagennego 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego przeprowadzona została w ramach kilku różnych typów badań. Standardowe testy mutagenności oraz badania in vivo na myszach i szczurach nie wykazały mutagennych właściwości substancji. Dodatkowo, badania in vitro przeprowadzone na ludzkich limfocytach krwi obwodowej również nie wykazały potencjału mutagennego. Kompleksowy charakter tych badań, obejmujący zarówno modele in vivo jak i in vitro, zwiększa wiarygodność uzyskanych wyników i potwierdza brak negatywnego wpływu substancji na materiał genetyczny.67

Toksyczność reprodukcyjna

Badania toksyczności reprodukcyjnej stanowiły ważny element oceny bezpieczeństwa 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego. W przeprowadzonych eksperymentach nie stwierdzono dowodów na występowanie toksyczności okołoporodowej, embriotoksyczności, teratogenności (działania uszkadzającego płód) lub zaburzeń czynności reprodukcyjnych u badanych zwierząt. Badania te przeprowadzono na myszach, szczurach i królikach, którym podawano substancję drogą pozajelitową w sposób nieprzerwany, stosując dawkę 20-krotnie przewyższającą zalecaną dawkę terapeutyczną u ludzi (100 mg/kg masy ciała na dobę). Wyniki tych badań wskazują na brak negatywnego wpływu substancji na procesy reprodukcyjne i rozwojowe, co jest istotną informacją w kontekście potencjalnego stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.89

Rodzaj badania Gatunki zwierząt Dawkowanie Rezultaty
Toksyczność ostra, podostra i przewlekła Myszy, szczury, psy, koty, małpy Do 1500 mg/kg mc./dobę LD50 50-krotnie większa od maksymalnej dawki terapeutycznej (100 mg/kg mc./dobę)
Długoterminowe badania rakotwórczości Myszy, szczury Dawki terapeutyczne i wyższe Brak właściwości karcynogennych
Badania mutagenności in vivo Myszy, szczury Dawki terapeutyczne i wyższe Brak właściwości mutagennych
Badania mutagenności in vitro Ludzkie limfocyty krwi obwodowej Dawki terapeutyczne i wyższe Brak właściwości mutagennych
Toksyczność reprodukcyjna Myszy, szczury, króliki Do 20-krotności dawki terapeutycznej (podawane pozajelitowo) Brak toksyczności okołoporodowej, embriotoksyczności, teratogenności, zaburzeń funkcji reprodukcyjnych

Podsumowanie bezpieczeństwa przedklinicznego

Kompleksowa ocena bezpieczeństwa 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego jako składnika inozyny pranobeksu oparta na badaniach przedklinicznych wskazuje na niski profil toksyczności tej substancji. W badaniach na różnych gatunkach zwierząt, przy stosowaniu dawek wielokrotnie przewyższających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, nie zaobserwowano istotnych działań toksycznych. Substancja nie wykazuje właściwości rakotwórczych, mutagennych ani negatywnego wpływu na rozrodczość i rozwój płodu.1011

Dane te wskazują na wysoki margines bezpieczeństwa stosowania 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego w praktyce klinicznej, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leków zawierających tę substancję jako składnik inozyny pranobeksu, takich jak Akvir, Eloprine Forte, Groprinosin Baby, Groprinosin Forte, Inuprin Forte, Neosine i Pranosin.12

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl