Przeciwwskazania stosowania
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy

Przeciwwskazania stosowania 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego

4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy stanowi składnik kompleksu znanego jako inozyna pranobeks, występującego w lekach takich jak Akvir, Eloprine Forte, Groprinosin Baby, Groprinosin Forte, Inuprin Forte, Neosine oraz Pranosin. Substancja ta wchodzi w skład kompleksu w stosunku molarnym 3:1 z inozyną, tworząc związek o właściwościach immunomodulujących i przeciwwirusowych.^{1 2}

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego jest nadwrażliwość na tę substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie leczniczym. Wszyscy producenci leków zawierających tę substancję jednoznacznie wymieniają to przeciwwskazanie jako kluczowe.^{3 4 5}

W przypadku pacjentów zgłaszających wcześniejsze reakcje alergiczne na jakikolwiek lek zawierający 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy lub na substancje pomocnicze, należy bezwzględnie odradzić stosowanie preparatów zawierających tę substancję i rozważyć alternatywne metody leczenia.^{6 7}

Dna moczanowa i zaburzenia metabolizmu kwasu moczowego

Drugim kluczowym przeciwwskazaniem do stosowania produktów zawierających 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy jest aktualnie występujący napad dny moczanowej. Wszystkie leki zawierające tę substancję (Akvir, Eloprine Forte, Groprinosin Baby, Groprinosin Forte, Inuprin Forte, Neosine oraz Pranosin) jednoznacznie wymieniają to przeciwwskazanie.^{8 9 10}

Równie istotnym przeciwwskazaniem jest <a href="/tag/hiperurykemia/” title=”hiperurykemia” class=”to-tag” data-termid=”49694″>zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi (hiperurykemia). Należy bezwzględnie odradzić stosowanie preparatów z 4-acetamidobenzoesanem 2-hydroksypropylodimetyloamoniowym u pacjentów ze stwierdzoną hiperurykemią, niezależnie od obecności objawów klinicznych dny moczanowej.^{11 12 13}

Producenci preparatów Inuprin Forte, Pranosin oraz Groprinosin Baby również jednoznacznie wskazują, że produkty te nie powinny być stosowane u osób z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego we krwi.^{14 15}

Szczegółowe przeciwwskazania związane z postaciami leku

W zależności od postaci leku i zawartych w nim substancji pomocniczych, mogą występować dodatkowe przeciwwskazania związane ze składnikami formulacji, na które należy zwrócić uwagę podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia.

Preparaty zawierające substancje pomocnicze o znanym działaniu

Niektóre preparaty zawierające 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy zawierają substancje pomocnicze, które mogą powodować dodatkowe przeciwwskazania u określonych grup pacjentów:

• Mannitol – zawarty w preparatach Akvir (80 mg/tabletkę) i Eloprine Forte (160 mg/tabletkę) – należy rozważyć przeciwwskazanie u pacjentów z nietolerancją tego składnika^{16 17}
• Sacharoza – obecna w syropach Groprinosin Baby (650 mg/ml), Inuprin Forte (650 mg/ml) i Pranosin (625 mg/ml) – niewskazana u pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy^{18 19 20}
• Parahydroksybenzoesany (metylu i propylu) – zawarte w syropach Groprinosin Baby, Inuprin Forte i Pranosin – mogą powodować reakcje alergiczne, dlatego należy odradzić stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na te konserwanty^{21 22 23}
• Skrobia pszeniczna – obecna w preparacie Neosine (103 mg/tabletkę) – przeciwwskazana u pacjentów z celiakią²⁴
• Glikol propylenowy i etanol – zawarte w niektórych syropach – mogą być przeciwwskazane u określonych grup pacjentów, szczególnie u osób z chorobami wątroby lub nadwrażliwością na alkohol^{25 26}

Przeciwwskazania względne i szczególne grupy pacjentów

Poza wymienionymi wyżej bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją również grupy pacjentów, u których należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu preparatów zawierających 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy:

• Pacjenci z wywiadem w kierunku dny moczanowej – nawet jeśli aktualnie nie występuje napad, ryzyko zaostrzenia choroby jest zwiększone^{27 28}
• Osoby z predyspozycją do hiperurykemii – należy rozważyć przeciwwskazanie lub ścisłe monitorowanie parametrów biochemicznych podczas leczenia²⁹
• Pacjenci z chorobami nerek – ze względu na ryzyko kumulacji metabolitów i nasilenia hiperurykemii³⁰

Należy również zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków mogących wpływać na metabolizm kwasu moczowego, takich jak allopurynol, probenecyd, lub leki moczopędne, gdyż mogą one wchodzić w interakcje z 4-acetamidobenzoesanem 2-hydroksypropylodimetyloamoniowym.³¹

Podsumowanie przeciwwskazań

Substancję 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, jako składnik inozyny pranobeksu, należy bezwzględnie odradzić w następujących przypadkach:

1. Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą^{32 33}
2. Aktualnie występujący napad dny moczanowej^{34 35}
3. Zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi^{36 37}

Dodatkowo, zależnie od postaci farmaceutycznej, należy uwzględnić przeciwwskazania związane z substancjami pomocniczymi, szczególnie u pacjentów z nietolerancją określonych składników takich jak mannitol, sacharoza, parahydroksybenzoesany, skrobia pszeniczna czy glikol propylenowy.^{38 39 40}