Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Metamizol Promedo 500 mg

Przedkliniczne badania toksyczności metamizolu sodowego jednowodnego wykazały istotne zmiany hematologiczne u szczurów przy dawkach 100-900 mg/kg m.c. podawanych doustnie przez 6 miesięcy, w tym zwiększenie liczby retykulocytów i obecność ciałek Heinza przy dawce 900 mg/kg m.c. Po podaniu psom dawek 30-600 mg/kg m.c. przez 6 miesięcy zaobserwowano niedokrwistość hemolityczną oraz zaburzenia funkcji nerek i wątroby przy dawkach ≥300 mg/kg m.c. Badania genotoksyczności dały niejednoznaczne wyniki, natomiast długoterminowe badania rakotwórczości wykazały brak kancerogenności u szczurów, ale u myszy przy dużych dawkach stwierdzono liczne gruczolaki komórek wątroby, co sugeruje potencjalne ryzyko nowotworów wątroby przy długotrwałej ekspozycji na wysokie dawki u tego gatunku.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania metamizolu

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania metamizolu sodowego jednowodnego obejmują szereg badań, w tym badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, analizy genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksycznego wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. Badania te dostarczają istotnych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania metamizolu w praktyce klinicznej.1

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

Przeprowadzono szereg badań dotyczących toksyczności przy wielokrotnym podawaniu metamizolu na różnych gatunkach zwierząt. W przypadku szczurów, które otrzymywały metamizol drogą doustną przez okres 6 miesięcy w dawkach 100-900 mg/kg masy ciała, zaobserwowano istotne zmiany hematologiczne. Przy najwyższej dawce (900 mg/kg masy ciała) po 13 tygodniach stwierdzono zwiększenie liczby retykulocytów oraz obecność ciałek Heinza.2

W badaniach na psach, którym podawano metamizol przez 6 miesięcy w dawkach od 30 mg do 600 mg/kg masy ciała, zaobserwowano efekty zależne od dawki. Przy dawkach od 300 mg/kg masy ciała wystąpiła niedokrwistość hemolityczna oraz zaburzenia funkcji nerek i wątroby. Wyniki te wskazują na potencjalne ryzyko toksycznego działania metamizolu na układ krwiotwórczy oraz narządy miąższowe przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek.3

Genotoksyczność i rakotwórczość

Potencjał genotoksyczny metamizolu był badany w licznych testach in vitro oraz in vivo. Uzyskane wyniki są niejednoznaczne, ponieważ w identycznych systemach testowych otrzymano sprzeczne rezultaty. Taka rozbieżność wyników wskazuje na niejednoznaczny profil genotoksyczności tej substancji.4

W zakresie badań nad potencjalnym działaniem rakotwórczym, długookresowe badania przeprowadzone na szczurach nie wykazały właściwości kancerogennych metamizolu. Natomiast w badaniach na myszach uzyskano odmienne wyniki – w dwóch z trzech długookresowych badań, przy podawaniu dużych dawek metamizolu, zaobserwowano znaczną liczbę gruczolaków komórek wątroby. Wyniki te sugerują potencjalne ryzyko rozwoju nowotworów wątroby przy długotrwałej ekspozycji na wysokie dawki leku u myszy, jednak brak takiego efektu u szczurów wskazuje na możliwe różnice międzygatunkowe.5

Toksyczny wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa

Badania dotyczące embriotoksyczności przeprowadzone na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego metamizolu, co oznacza, że substancja nie powoduje wad rozwojowych u płodów. Jednakże zaobserwowano inne istotne efekty toksyczne:6

  • U królików śmierć zarodków występowała już przy dawce dobowej 100 mg/kg masy ciała, która nie wykazywała toksyczności dla organizmu matki.7
  • U szczurów śmierć zarodków obserwowano po podaniu dawek, które były śmiertelne również dla samicy.8
  • Dawki dobowe powyżej 100 mg/kg masy ciała powodowały u szczurów wydłużenie czasu trwania ciąży oraz upośledzenie przebiegu porodu, co skutkowało zwiększoną śmiertelnością zarówno matek jak i młodych.9

W zakresie wpływu na płodność, przeprowadzone badania wykazały nieznacznie obniżoną częstość zachodzenia w ciążę w pokoleniu rodziców przy dawce przekraczającej 250 mg/kg masy ciała na dobę. Co istotne, płodność pokolenia F1 (pierwszego pokolenia potomnego) nie została upośledzona, co wskazuje na brak dziedzicznego wpływu metamizolu na zdolności reprodukcyjne.10

Zestawienie danych dotyczących toksyczności metamizolu w badaniach przedklinicznych

Rodzaj badania Gatunek Dawki Czas ekspozycji Główne obserwacje
Toksyczność wielokrotna Szczury 100-900 mg/kg m.c. 6 miesięcy Zwiększenie liczby retykulocytów i ciałek Heinza przy dawce 900 mg/kg m.c. po 13 tygodniach
Toksyczność wielokrotna Psy 30-600 mg/kg m.c. 6 miesięcy Niedokrwistość hemolityczna, zaburzenia czynności nerek i wątroby przy dawkach ≥300 mg/kg m.c.
Rakotwórczość Szczury Nie określono Długoterminowe Brak potencjału rakotwórczego
Rakotwórczość Myszy Duże dawki Długoterminowe Liczne gruczolaki komórek wątroby w 2 z 3 badań
Embriotoksyczność Króliki ≥100 mg/kg m.c./dobę Okres ciąży Śmierć zarodków przy dawkach nieszkodliwych dla matki
Embriotoksyczność Szczury >100 mg/kg m.c./dobę Okres ciąży Wydłużenie ciąży, upośledzenie porodu, zwiększona śmiertelność matki i młodych
Płodność Nie określono >250 mg/kg m.c./dobę Nie określono Nieznacznie obniżona częstość zachodzenia w ciążę w pokoleniu rodziców, brak wpływu na płodność pokolenia F1
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl