embriotoksyczność
Embriotoksyczność to zdolność substancji chemicznych, leków, czynników fizycznych lub biologicznych do wywoływania szkodliwych efektów u zarodka (embrionu) podczas wczesnych etapów rozwoju prenatalnego. Efekty te mogą obejmować zaburzenia rozwojowe, wady wrodzone, zahamowanie wzrostu lub śmierć zarodka.
Ocena potencjału embriotoksycznego jest kluczowym elementem badań przedklinicznych nowych leków, substancji chemicznych oraz ekspozycji środowiskowych. Stosuje się w tym celu specjalistyczne testy na modelach zwierzęcych oraz zaawansowane metody in vitro, takie jak test na zarodkach zwierząt (np. test na zarodkach kurzych) czy hodowle komórek macierzystych.
W praktyce klinicznej wiedza o embriotoksyczności ma szczególne znaczenie w farmakoterapii kobiet w ciąży. Według klasyfikacji FDA leki dzieli się na kategorie bezpieczeństwa (A, B, C, D, X), gdzie kategoria X oznacza substancje o udowodnionym działaniu embriotoksycznym, które są przeciwwskazane w ciąży. Okres największej wrażliwości na działanie czynników embriotoksycznych to pierwsze 12 tygodni ciąży, kiedy zachodzą kluczowe procesy organogenezy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atussan 1,5 mg/ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa butamiratu cytrynianu, substancji czynnej syropu Atussan (1,5 mg/ml), opiera się na szerokim spektrum badań toksykologicznych przeprowadzonych na modelach zwierzęcych oraz in vitro. Badania toksyczności ostrej i przewlekłej nie wykazały istotnych zagrożeń, które mogłyby przekładać się na ryzyko kliniczne przy stosowaniu terapeutycznym. Dodatkowo, analiza parametrów toksykologicznych nie ujawniła sygnałów wskazujących na potencjalne niebezpieczeństwo dla pacjentów, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa substancji w dawkach zalecanych do stosowania.
badanie in vitro, badanie przedkliniczne, butamiratu cytrynian, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, embriotoksyczność, model zwierzęcy, parametr toksykologiczny, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, syrop Atussan, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, upośledzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amaryl 4 4 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa glimepirydu, substancji czynnej preparatu Amaryl, wykazała, że obserwowane działania niepożądane przy dawkach przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne u ludzi są głównie konsekwencją farmakodynamicznego efektu hipoglikemii. Badania obejmowały toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, karcynogenność oraz wpływ na rozwój płodu i funkcje rozrodcze. Wykazano, że embriotoksyczność, teratogenność oraz zmiany w funkcjach rozrodczych były wtórne do hipoglikemii indukowanej u samic i ich potomstwa, a nie bezpośrednim działaniem toksycznym glimepirydu.
dawka terapeutyczna, działanie farmakodynamiczne, działanie hipoglikemizujące, embriotoksyczność, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, glimepiryd, gospodarka węglowodanowa, hipoglikemia, karcynogenność, poziom glukozy, proces nowotworowy, profil bezpieczeństwa, profil toksykologiczny, rozwój płodu, stężenie glukozy we krwi, teratogenność, toksyczność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dimethyl Fumarate Gedeon Richter 240 mg
Dane przedkliniczne fumaranu dimetylu obejmują szerokie badania genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksyczności narządowej i reprodukcyjnej. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomalnych oraz test mikrojąderkowy in vivo, wykazały brak mutagenności. Badania rakotwórczości na myszach i szczurach wykazały zwiększoną częstość raka komórek kanalikowych nerek przy dawce 75 mg/kg mc./dobę u myszy (ekspozycja AUC odpowiadająca dawce u ludzi) oraz u szczurów przy dawce 100 mg/kg mc./dobę (około 2-krotność ekspozycji u ludzi). Zaobserwowano także zmiany w przedżołądku gryzoni, jednak brak anatomicznego odpowiednika u ludzi ogranicza kliniczne znaczenie tych wyników. W badaniach toksykologicznych stwierdzono zmiany w nerkach u wszystkich gatunków zwierząt, z regeneracją nabłonka kanalików nerkowych, a u psów i małp zmiany te występowały przy dawkach wielokrotnie przekraczających zalecaną u ludzi (3-6-krotność dawki na podstawie AUC). W jądrach szczurów i psów obserwowano zwyrodnienie nabłonka plemnikotwórczego, przy czym u szczurów efekt pojawiał się już przy dawkach zbliżonych do ludzkich.
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, brodawczak płaskonabłonkowy, densytometria kości, działanie niepożądane, embriotoksyczność, fumaran monometylu, gruczolak jąder z komórek Leydiga, hiperkeratoza, martwica komórek, NOAEL, opóźnienie kostnienia, przenikanie łożyskowe, rak komórek kanalikowych nerek, regeneracja nabłonka kanalików nerkowych, rozrost kanalików nerkowych, rozrost komórek płaskonabłonkowych, rozwój postnatalny, stan zapalny, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność nerkowa, wada rozwojowa, włóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie nabłonka plemnikotwórczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depratal 60 mg
Przedkliniczne badania duloksetyny, substancji czynnej leku Depratal, nie wykazały potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego w standardowych testach, choć u szczurów zaobserwowano obecność wielojądrzastych komórek w wątrobie bez zmian histopatologicznych. U samic myszy przy dawce 144 mg/kg/dobę stwierdzono zwiększoną częstość gruczolaków i raków wątroby, co przypisuje się indukcji enzymów mikrosomalnych, jednak znaczenie kliniczne tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne. W zakresie wpływu na rozród, dawka 45 mg/kg/dobę u samic szczurów powodowała zmniejszenie spożycia pokarmu, redukcję masy ciała, zaburzenia cyklu rujowego, obniżenie wskaźnika żywych urodzeń i przeżycia potomstwa oraz opóźnienie wzrostu, przy ekspozycji odpowiadającej maksymalnej ekspozycji klinicznej (AUC).
badanie przedkliniczne, duloksetyna, działanie neurobehawioralne, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak wątroby, indukcja enzymów wątrobowych, NOAEL, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, toksyczność poporodowa, układ kostny, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, wątrobowy enzym mikrosomalny, wielojądrzasta komórka, zaburzenie cyklu rujowego, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bendamustyna medac 2,5 mg/ml
Badania przedkliniczne bendamustyny chlorowodorku ujawniły istotne działania niepożądane w modelach zwierzęcych, które nie były obserwowane w badaniach klinicznych, mimo narażenia na dawki zbliżone do klinicznych. Wykazano zmiany w przewodzie pokarmowym, takie jak przekrwienie błony śluzowej i krwotoki, co sugeruje ryzyko uszkodzenia śluzówki podczas terapii. Ponadto, bendamustyna wywołuje znaczący efekt immunosupresyjny, potwierdzając swój mechanizm przeciwnowotworowy, ale jednocześnie wskazując na ryzyko osłabienia odporności. W układzie moczowo-płciowym zaobserwowano zmiany w kanalikach nerkowych (potencjalna nefrotoksyczność), kanalikach nasiennych jąder oraz zanikowe i martwicze zmiany nabłonka gruczołu krokowego, co wymaga monitorowania funkcji nerek i płodności u leczonych pacjentów.
aberracja chromosomalna, badanie histologiczne, badanie mikroskopowe, bendamustyna, chlorowodorek bendamustyny, efekt immunosupresyjny, embriotoksyczność, gruczoł krokowy, kanalik nerkowy, kancerogenność, krwotok przewodu pokarmowego, mutagenność, nefrotoksyczność, przekrwienie błony śluzowej, teratogenność, tkanka limfatyczna, wtórny nowotwór - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Viatris 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu przeprowadzone na myszach, szczurach, królikach i małpach wykazały wielonarządowe działania toksyczne, związane z hamowaniem VEGFR i zakłóceniem szlaków VEGF. Obserwowano zmiany w kościach, zębach, narządach rozrodczych, hematologicznych, nerkach i trzustce, często przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów dawki ≥ 10 mg/kg mc./dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji AUC u dorosłych) powodowały zahamowanie wzrostu, zwiększoną łamliwość kości i nieprawidłową przebudowę zębów. Dodatkowo, u szczurów karmionych mlekiem matki w okresie 9-14 dni po narodzinach, dawki odpowiadające 0,1 klinicznej ekspozycji AUC wywoływały zgony oraz zaburzenia rozwojowe nerek, płuc, wątroby i serca. U samic myszy przy dawkach 2,5-krotnie wyższych niż kliniczne stwierdzono proliferacyjne zmiany w wątrobie, w tym gruczolaki.
aberracja chromosomalna, biegunka, ciałko żółte, dane przedkliniczne, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, embriotoksyczność, eozynofilia, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, łamliwość kości, mutagenność, rakotwórczość, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, resorpcja zarodka, ruchomość plemników, stężenie plemników, strata poimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, toksyczność ogólna, toksyczność u młodych osobników, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, zanik jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isoprinosine 50 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne inozyny pranobeksu, substancji czynnej preparatu Isoprinosine (syrop 50 mg/ml), wykazały bardzo korzystny profil bezpieczeństwa. Toksyczność ostra i przewlekła oceniana na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy) wykazała, że dawka LD50 jest 50-krotnie wyższa niż maksymalna dawka terapeutyczna u ludzi (100 mg/kg mc./dobę), co wskazuje na niski potencjał toksyczny. Długoterminowe badania nie ujawniły właściwości karcinogennych, a testy mutagenności in vitro i in vivo potwierdziły brak działania mutagennego. Ponadto, badania reprodukcyjne na myszach, szczurach i królikach, przy dawkach do 20-krotnie wyższych niż terapeutyczne, nie wykazały toksyczności okołoporodowej, embriotoksyczności, teratogenności ani zaburzeń funkcji rozrodczych.
badania in vitro, badania in vivo, badania mutagenności, badania toksykologiczne, dawka LD50, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, embriotoksyczność, inozyna pranobeksu, karmienie piersią, limfocyty krwi obwodowej, margines bezpieczeństwa, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój embrionalny, teratogenność, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wiek rozrodczy, właściwości karcinogenne, właściwości mutagenne, wpływ na reprodukcję, zaburzenia czynności reprodukcyjnych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etopozyd Accord 20 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa etopozydu wykazały toksyczność przewlekłą obejmującą zaburzenia hematologiczne (anemia, leukopenia, trombocytopenia) u szczurów i myszy oraz odwracalne pogorszenie funkcji wątroby i nerek u psów. Dawka bezobjawowa w badaniach nieklinicznych wynosiła ≥0,05 największej dawki klinicznej (mg/m² powierzchni ciała). U samców zwierząt zaobserwowano atrofię jąder, zahamowanie spermatogenezy i wzrostu. Etopozyd wykazuje mutagenność w komórkach ssaków, co jest zgodne z jego mechanizmem działania jako inhibitora topoizomerazy II. W badaniach na zwierzętach stwierdzono embriotoksyczność i teratogenność, zależne od dawki, co wskazuje na ryzyko stosowania u kobiet w ciąży i pacjentów w wieku rozrodczym.
alkohol benzylowy, anemia, atrofia jąder, czynność wątroby i nerek, embriotoksyczność, etanol bezwodny, etopozyd, genotoksyczność, inhibitor topoizomerazy II, leukopenia, modele zwierzęce, potencjał mutagenny, rozrodczość, teratogenność, toksyczność przewlekła, trombocytopenia, właściwości rakotwórcze, zaburzenia hematologiczne, zatrzymanie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Akineton SR 4 mg 4 mg
Przedkliniczne badania biperydenu chlorowodorku, substancji czynnej Akineton SR 4 mg, obejmowały ocenę toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach nie zaobserwowano toksyczności narządowej, co wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, jednak brak jest długoterminowych badań rakotwórczości u zwierząt, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa długoterminowego. Informacje dotyczące toksyczności ostrej oraz postępowania w przypadku przedawkowania zostały szczegółowo opisane w charakterystyce produktu leczniczego (punkt 4.9).
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, biperyden chlorowodorek, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, embriotoksyczność, mutacja genowa, ostre zatrucie, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, proces reprodukcyjny, profil bezpieczeństwa, toksyczne działanie na płód, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Citronil 20 mg
Profil bezpieczeństwa cytalopramu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych, obejmujących toksyczność przewlekłą, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy, które nie wykazały istotnego ryzyka dla pacjentów. W badaniach toksyczności wielokrotnego podania u szczurów zaobserwowano fosfolipidozę wielonarządową, charakterystyczną dla amin lipofilnych, jednak bez morfologicznych i czynnościowych zaburzeń tkanek. Embriotoksyczność cytalopramu ujawniła się w postaci zaburzeń układu szkieletowego płodów przy podawaniu dużych, toksycznych dawek ciężarnym samicom, co może wynikać z bezpośredniego działania farmakologicznego lub pośredniego wpływu na organizm matki. Ponadto, w okresie okołoporodowym odnotowano zmniejszoną przeżywalność młodych szczurów, co wymaga dalszej analizy pod kątem ryzyka dla ludzi.
amina lipofilna, badanie farmakologiczne, cytalopram, dawka terapeutyczna, embriotoksyczność, fosfolipidoza wielonarządowa, genotoksyczność, implantacja zarodka, laktacja, margines bezpieczeństwa, nieprawidłowe nasienie, okres okołoporodowy, parametr rozrodczy, potencjał rakotwórczy, toksyczność przewlekła, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bendamustine Eugia 2,5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bendamustyny chlorowodorku wykazały istotne działania toksyczne, które mają znaczenie kliniczne. U psów zaobserwowano makroskopowe przekrwienie i krwotoki w przewodzie pokarmowym oraz rozległe zmiany w tkance limfatycznej, potwierdzające immunosupresyjny mechanizm działania leku. Dodatkowo stwierdzono nefrotoksyczne zmiany w kanalikach nerkowych oraz uszkodzenia układu rozrodczego męskiego, w tym zmiany martwicze i zanikowe w nabłonku gruczołu krokowego i kanalikach nasiennych. Bendamustyna wykazuje także działanie embriotoksyczne i teratogenne, co podkreśla konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym podczas terapii. Badania genotoksyczności potwierdziły mutagenne właściwości leku, indukujące aberracje chromosomalne zarówno in vivo, jak i in vitro, co jest charakterystyczne dla leków przeciwnowotworowych, ale wiąże się z ryzykiem rozwoju wtórnych nowotworów.
aberracje chromosomalne, badanie in vitro, badanie in vivo, bendamustyna chlorowodorek, działanie immunosupresyjne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, gruczoł krokowy, kanaliki nasienne jąder, kanaliki nerkowe, mutagenność, nefrotoksyczność, potencjał genotoksyczny, przekrwienie błony śluzowej, teratogenność, tkanka limfatyczna, toksyczność ogólnoustrojowa, układ moczowo-płciowy, układ pokarmowy, wtórny nowotwór - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bisoprolol Aurovitas 10 mg
Przedkliniczne badania bisoprololu fumaranu, obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz rakotwórczość, nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Testy genotoksyczności potwierdziły brak potencjału mutagennego, a długoterminowe badania rakotwórczości nie wskazały na zwiększone ryzyko nowotworów. Ocena bezpieczeństwa reprodukcyjnego wykazała, że bisoprolol nie wpływa negatywnie na płodność ani parametry rozrodcze u zwierząt laboratoryjnych, co podkreśla korzystny profil bezpieczeństwa tego β-adrenolityku.
beta-adrenolityk, bezpieczeństwo leku, bezpieczeństwo reprodukcyjne, bisoprolol fumaran, działanie teratogenne, działanie toksyczne, embriotoksyczność, fetotoksyczność, genotoksyczność, parametry rozrodcze, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rakotwórczość, resorpcja płodu, rozwój płodu, toksyczność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pabal 100 mcg/ml
Przedkliniczne badania karbetocyny, substancji czynnej preparatu Pabal 100 mikrogramów/ml, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Standardowe testy farmakologiczne i toksykologiczne, w tym badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, nie ujawniły istotnych zagrożeń dla pacjentów. Testy genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego, a badania tolerancji miejscowej potwierdziły dobrą akceptowalność leku w miejscu podania (roztwór do wstrzykiwań). W badaniu toksyczności reprodukcyjnej na szczurach odnotowano jedynie zmniejszenie przyrostu masy ciała potomstwa, bez innych efektów toksycznych, co wskazuje na relatywnie bezpieczny wpływ na rozwój postnatalny.
badanie bezpieczeństwa farmakologicznego, badanie farmakologiczne, dawka terapeutyczna, embriotoksyczność, genotoksyczność, karbetocyna, parametr toksykologiczny, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przyrost masy ciała, roztwór do wstrzykiwań, rozwój postnatalny, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, tolerancja miejscowa, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oktaseptal (0,1 g + 2 g)/100 g
Przedkliniczne badania toksykologiczne leku Oktaseptal, zawierającego oktenidyny dichlorowodorek (0,10 g/100 g) oraz fenoksyetanol (2,00 g/100 g), wykazały, że dawka śmiertelna LD50 po jednorazowym podaniu doustnym u szczurów wynosi 45-50 ml/kg, a po podaniu dootrzewnowym 10-12 ml/kg. Dla samej oktenidyny dichlorowodorku LD50 wynosiła 800 mg/kg (doustnie) oraz 10 mg/kg (dożylnie). Wielokrotne miejscowe stosowanie na rany oraz błony śluzowe jamy ustnej u zwierząt nie wywoływało toksycznych reakcji. Przy długotrwałym podawaniu doustnym dawki 650 mg/kg obserwowano jedynie poszerzenie jelita, typowe dla antybiotyków. Jednak dawki ≥2 mg/kg u myszy i psów oraz ≥8 mg/kg u szczurów wiązały się z podwyższoną śmiertelnością i zapalno-krwotocznymi uszkodzeniami płuc, przy niejasnej etiologii tych zmian.
aberracja chromosomowa, aktywność rakotwórcza, dawka śmiertelna, działanie antybakteryjne, działanie fotoalergizujące, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fenoksyetanol, komórki nowotworowe trzustki, oktenidyna dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, podrażnienie, potencjał mutagenny, rakotwórczość, resorpcja zwrotna, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwość mutagenna, właściwość uczulająca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Navelbine 10 mg/ml
Winorelbina, substancja czynna preparatu Navelbine, wykazuje w badaniach przedklinicznych działanie genotoksyczne, manifestujące się uszkodzeniami chromosomów oraz indukcją aneuploidalności i poliploidalności, co jest charakterystyczne dla alkaloidów Vinca. Test Amesa nie potwierdził mutagenności, jednak mechanizmy genotoksyczne mogą mieć znaczenie kliniczne. Ponadto, winorelbina wykazuje istotną toksyczność rozwojową, w tym działanie embriotoksyczne i teratogenne, prowadzące do śmierci embrionu i płodu oraz wad rozwojowych, co stanowi istotne ograniczenie w stosowaniu u kobiet w ciąży.
alkaloidy Vinca, aneuploidalność, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, kardiotoksyczność, poliploidalność, teratogenność, test Amesa, toksyczność rozwojowa, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomów, wady rozwojowe płodu, winorelbina, wlew dożylny, wpływ hemodynamiczny, zaburzenia repolaryzacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Glenmark 20 mg
Badania przedkliniczne temozolomidu wykazały jego toksyczność przede wszystkim wobec szpiku kostnego, układu siateczkowo-śródbłonkowego, jąder oraz układu pokarmowego, z efektem zależnym od dawki. Schematy dawkowania obejmowały pojedynczy cykl (5 dni podawania, 23 dni przerwy) oraz wielokrotne cykle (3 i 6 cykli) u szczurów i psów. Mielosupresja manifestowała się zmniejszeniem liczby leukocytów i płytek krwi, co stanowi istotne ograniczenie kliniczne terapii. Dawki kliniczne u ludzi są zbliżone do minimalnych dawek śmiertelnych u zwierząt, wskazując na wąski indeks terapeutyczny. Zwyrodnienie siatkówki obserwowano jedynie przy dawkach śmiertelnych u zwierząt, bez potwierdzenia u pacjentów, co sugeruje ograniczone znaczenie kliniczne tego efektu.
aberracja chromosomowa, działanie przeciwnowotworowe, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, indeks terapeutyczny, leukocyt, limfocyt krwi obwodowej, mielosupresja, mutacja punktowa, płytka krwi, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, szpik kostny, temozolomid, teratogenność, test Amesa, toksyczność hematologiczna, toksyczność reprodukcyjna, układ siateczkowo-śródbłonkowy, związek alkilujący, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumamed 500 mg
Dane przedkliniczne azytromycyny, substancji czynnej Sumamedu, wskazują na wystąpienie przemijającej fosfolipidozy u zwierząt poddanych dawkom 40-krotnie wyższym niż kliniczne, bez objawów toksyczności. Badania elektrofizjologiczne wykazały zdolność azytromycyny do wydłużania odstępu QT, co ma istotne implikacje dla bezpieczeństwa kardiologicznego, zwiększając ryzyko arytmii komorowych. Nie przeprowadzono długoterminowych badań rakotwórczości, jednak brak jest dowodów na działanie karcinogenne w krótkotrwałych terapiach. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału genotoksycznego azytromycyny.
antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, azytromycyna, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie karcinogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, odstęp QT, opóźnienie kostnienia, potencjał genotoksyczny, Sumamed, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Inuprin 500 mg
Inozyna pranobeks (Inuprin) wykazuje niski profil toksyczności potwierdzony w badaniach przedklinicznych obejmujących toksyczność ostrą, podostrą i przewlekłą u różnych gatunków zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy). Maksymalne badane dawki sięgały 1500 mg/kg mc./dobę, co stanowi 15-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (100 mg/kg mc./dobę). Wartość LD50 była 50-krotnie wyższa od dawki terapeutycznej, co wskazuje na wysoki margines bezpieczeństwa. Długoterminowe badania na gryzoniach nie wykazały działania karcynogennego, a testy mutagenności in vivo i in vitro, przeprowadzone na myszy, szczurach oraz ludzkich limfocytach, potwierdziły brak właściwości mutagennych inozyny pranobeks.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, dawka letalna, droga pozajelitowa, embriotoksyczność, inozyna pranobeks, INUPRIN, LD50, limfocyt krwi obwodowej, margines bezpieczeństwa, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, teratogenność, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, właściwość karcynogenna, zaburzenie czynności reprodukcyjnej - Leksykon substancji czynnych
Sorafenib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności sorafenibu przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt wykazały istotne zmiany patologiczne w narządach, w tym zwyrodnienia i regenerację tkanek, obserwowane przy ekspozycji niższej niż przewidywana kliniczna (na podstawie AUC). Szczególnie wrażliwy był układ kostny i zęby młodych psów, gdzie stwierdzono nierówne pogrubienie płytki wzrostowej kości udowej, ubogokomórkowość szpiku oraz zmiany w składzie zębiny, co nie występowało u dorosłych osobników. Sorafenib wykazał działanie embriotoksyczne i teratogenne u szczurów i królików, powodując zmniejszenie masy ciała matek i płodów, wzrost liczby resorpcji oraz wad wrodzonych, przy ekspozycji poniżej klinicznej. Ponadto, obserwowano negatywny wpływ na płodność u obu płci, z cechami zwyrodnienia jąder, opóźnieniem rozwoju narządów rozrodczych u samców oraz martwicą ciałek żółtych i zahamowaniem rozwoju pęcherzyków jajnikowych u samic.
aberracja chromosomowa, AUC, bioakumulacja, ciałko żółte, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, karcynogenność, klastogenność, komórki CHO, mutagenność, oligospermia, pęcherzyk jajnikowy, płytka wzrostowa, rakotwórczość, resorpcja płodu, sorafenib, teratogenność, test Amesa, test klastogenności, test mikrojądrowy, tozylan, ubogokomórkowość szpiku, zębina, zwyrodnienie jądra - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Palexia retard 100 mg
Tapentadol (Palexia retard) nie wykazuje negatywnego wpływu na płodność w badaniach przedklinicznych na szczurach, jednak brak jest danych klinicznych u ludzi. W ciąży stosowanie tapentadolu wiąże się z ograniczonym doświadczeniem klinicznym i potencjalnym ryzykiem: badania na zwierzętach wykazały opóźnienie rozwoju płodów oraz działanie embriotoksyczne przy dawkach przekraczających zakres terapeutyczny, związane z nasilonym działaniem na receptory opioidowe µ. Długotrwałe stosowanie w ciąży może prowadzić do zespołu odstawiennego u noworodka, co wymaga dostępności odpowiedniej odtrutki i ścisłego nadzoru po porodzie. Ze względu na brak danych dotyczących wpływu na przebieg porodu, nie zaleca się stosowania tapentadolu podczas porodu i bezpośrednio przed nim.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – X-Systo 400 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne chlorowodorku piwmecylinamu, substancji czynnej leku X-Systo, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Standardowe testy farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie substancji zwierzętom laboratoryjnym nie spowodowało istotnych objawów toksyczności narządowej, a zmiany były odwracalne po zakończeniu terapii. Ponadto, testy genotoksyczności, obejmujące mutacje genowe in vitro oraz aberracje chromosomowe i testy in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego. Badania reprodukcyjne nie potwierdziły teratogenności, embriotoksyczności ani upośledzenia funkcji rozrodczych przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane u ludzi.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie toksykologiczne, chlorowodorek piwmecylinamu, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, genotoksyczność, materiał genetyczny, mutacja genowa in vitro, ośrodkowy układ nerwowy, piwmecylinam, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, teratogenność, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Zentiva 1 mg
Dane przedkliniczne dotyczące entekawiru wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawek terapeutycznych, z działaniami toksycznymi obserwowanymi jedynie przy narażeniu wielokrotnie przekraczającym ekspozycję u ludzi. W badaniach toksykologicznych u psów zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w ośrodkowym układzie nerwowym przy dawkach odpowiadających 10- i 19-krotnemu narażeniu klinicznemu, natomiast u małp, nawet przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Wpływ na rozrodczość był nieistotny przy narażeniu do 26-krotnego, a zmiany w jądrach występowały tylko przy bardzo wysokich dawkach u gryzoni i psów, nie zaś u małp. Badania embriotoksyczności u szczurów i królików wykazały toksyczność przy dawkach przekraczających 21-krotne narażenie kliniczne, obejmującą m.in. resorpcję zarodków, zaburzenia kostnienia i wady rozwojowe. W badaniach około- i pourodzeniowych nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych u potomstwa, a narażenie płodu i wydzielanie leku z mlekiem potwierdzono jedynie przy dawce 10 mg/kg u szczurów.
aberracja chromosomowa, badanie pourodzeniowe, badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, karcynogenność, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ciążowa, toksyczność zarodkowo-płodowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe - Leksykon substancji czynnych
Olej rybi – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Olej rybi bogaty w omega-3 kwasy tłuszczowe, stosowany w emulsjach tłuszczowych do żywienia pozajelitowego, wykazuje umiarkowane działanie uczulające na skórę w testach na świnkach morskich (test maksymalizacji), jednak nie wywołuje reakcji anafilaktycznych w próbach antygenowości układowej. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa pochodzą głównie z badań całych preparatów zawierających olej rybi, takich jak SmofKabiven i SMOFlipid, które nie wykazały istotnych zagrożeń farmakologicznych, toksyczności po podaniu wielokrotnym ani genotoksyczności. W badaniach na królikach obserwowano jedynie słabo nasilone, przemijające reakcje zapalne po różnych drogach podania, bez trwałych uszkodzeń tkanek. Produkty te zawierają olej rybi w różnych stężeniach, np. Finomel (8,24–13,84 g w opakowaniach 1085–1820 ml) oraz SmofKabiven (2,2–15 g w opakowaniach 506–2565 ml).
badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, działanie teratogenne, embriotoksyczność, emulsja tłuszczowa, genotoksyczność, infuzja dożylna, martwica tkanek, olej rybi, omega-3 kwasy tłuszczowe, podanie domięśniowe, podanie dotętnicze, reakcja anafilaktyczna, reakcja zapalna, roztwór aminokwasów, SmofKabiven, test maksymalizacji, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uczulenie skórne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Cytarabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania cytarabiny, substancji czynnej w lekach takich jak Alexan, Cytarabina Accord, Cytarabine Kabi oraz Cytosar, wykazały istotne działania toksyczne, które mają znaczenie kliniczne. Głównym efektem toksycznym zależnym od dawki jest mielosupresja, manifestująca się megaloblastozą, retikulocytopenią, leukopenią i trombocytopenią, obserwowana u wszystkich badanych gatunków. Narządy szczególnie narażone na toksyczność to wątroba, nerki oraz mózg. Cytarabina wykazuje działanie genotoksyczne (mutagenne i klastogenne), potwierdzone zarówno in vitro, jak i in vivo, powodując uszkodzenia chromosomów, w tym pęknięcia chromatyd. W okresie organogenezy u gryzoni substancja ta wykazuje działanie embriotoksyczne i teratogenne, a także toksyczność rozwojową, szczególnie uszkodzenie rozwijającego się mózgu w okresie odpowiadającym trzeciemu trymestrowi ciąży u człowieka.
cytarabina, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, leukopenia, megaloblastoza, mielosupresja, nieprawidłowości nasienia, pęknięcie chromatydy, retikulocytopenia, toksyczność narządowa, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność rozwojowa, trombocytopenia, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie mózgu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xaloptic 0,05 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa latanoprostu wykazały jego wysoką tolerancję zarówno w zakresie toksyczności ogólnoustrojowej, jak i miejscowej. Margines bezpieczeństwa pomiędzy dawką leczniczą stosowaną miejscowo (około 1,5 µg/oko/dobę) a dawką wywołującą toksyczność ogólnoustrojową jest co najmniej 1000-krotny. W badaniach toksyczności ostrej podanie dożylnie dawki około 100-krotnie większej od terapeutycznej/kg masy ciała wywoływało u małp krótkotrwały skurcz oskrzeli i zwiększenie częstości oddechów. Badania toksyczności miejscowej na królikach i małpach z dawkami do 100 µg/oko/dobę (około 67-krotność dawki terapeutycznej) nie wykazały działań toksycznych, choć dawki 6 µg/oko/dobę powodowały przemijające poszerzenie szpary powiekowej. U małp obserwowano trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki, związane ze stymulacją melanogenezy, bez cech proliferacji, co potwierdza bezpieczeństwo tego efektu.
aberracja chromosomowa, działanie alergizujące, działanie letalne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, latanoprost, melanocyt zrębu tęczówki, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, późna resorpcja, profil bezpieczeństwa leku, prostaglandyna F2α, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test mikrojąderkowy, test mutacji powrotnych, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólnoustrojowa, wytwarzanie melaniny - Leksykon substancji czynnych
Potas – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Potas, jako kluczowy elektrolit fizjologiczny, odgrywa istotną rolę w homeostazie elektrolitowej, funkcjonowaniu komórek oraz przewodnictwie nerwowo-mięśniowym. Dane przedkliniczne dotyczące różnych form potasu (chlorek potasu, wodoroasparaginian potasu, octan potasu, siarczan potasu) wskazują na niski profil toksyczności, z LD50 dla wodoroasparaginianu potasu wynoszącym 817 mg/kg (dożylnie u myszy) oraz powyżej 10 000 mg/kg (doustnie). Badania genotoksyczności, rakotwórczości i teratogenności nie wykazały istotnych zagrożeń, a toksyczność ostra i przewlekła jest minimalna. Produkty zawierające potas, stosowane m.in. w hemodializie, żywieniu pozajelitowym czy oczyszczaniu jelita, wykazują bezpieczeństwo oparte na doświadczeniu klinicznym i danych przedklinicznych, choć dla niektórych preparatów (np. Aspar Espefa Premium, Magnokal) brakuje pełnych danych przedklinicznych. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono działania mutagennego ani rakotwórczego, a dawki stosowane w terapii są znacznie niższe niż te wywołujące efekty toksyczne.
aminokwasy, chlorek potasu, dawka śmiertelna, embriotoksyczność, hemodializa, hiperkaliemia, homeostaza elektrolitowa, jodek potasu, karcinogenność, małopłytkowość, mutagenność, niewydolność nerek, octan potasu, pierwiastki śladowe, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, siarczan potasu, stłuszczenie wątroby, teratogenność, wodoroasparaginian potasu, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenia oddechowe, zatrzymanie akcji serca, zmiany elektrokardiograficzne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformin hydrochloride Inventia 750 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa metforminy chlorowodorku obejmowała szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych oraz genotoksycznych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, takich jak sercowo-naczyniowy, oddechowy czy ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły istotnych efektów toksycznych przy dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności, w tym mutacje genowe in vitro oraz aberracje chromosomowe in vivo i in vitro, potwierdziły brak potencjału genotoksycznego metforminy, co eliminuje ryzyko uszkodzeń DNA i mutacji prowadzących do transformacji nowotworowej.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, cukrzyca typu 2, embriotoksyczność, metformina chlorowodorek, mutacja genowa in vitro, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał karcynogenny, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, transformacja nowotworowa, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadalafil Aristo 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz oceny potencjalnego działania rakotwórczego i wpływu na reprodukcję. W badaniach na szczurach i myszach, przy dawkach sięgających 1000 mg/kg mc./dobę, nie stwierdzono działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów dawka 30 mg/kg mc./dobę, odpowiadająca AUC około 18-krotnie wyższej niż u ludzi po dawce 20 mg, nie wywołała zauważalnych efektów niepożądanych. Ponadto, tadalafil nie wpływał negatywnie na płodność samców i samic szczurów, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa stosowania leku w kontekście funkcji rozrodczych.
AUC, badanie farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, płodność, rozwój przedurodzeniowy, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ rozrodczy, wpływ na reprodukcję, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon substancji czynnych
Lewomepromazyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa lewomepromazyny są ograniczone i opierają się głównie na badaniach na zwierzętach oraz analogiach do innych pochodnych fenotiazyny. Brak jest pełnych danych umożliwiających kompleksową ocenę potencjału mutagennego i rakotwórczego lewomepromazyny, jednak dotychczasowe badania innych fenotiazyn nie wskazują na istotne ryzyko w tym zakresie. Wyniki badań dotyczących działania teratogennego są niejednoznaczne – choć istnieją doniesienia o potencjalnych właściwościach teratogennych fenotiazyn, badania specyficzne dla lewomepromazyny nie potwierdziły jednoznacznie takiego efektu.
badanie na zwierzętach, bezpieczeństwo reprodukcyjne, charakterystyka produktu leczniczego, dane przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, Levomentis, lewomepromazyna, obniżenie płodności, płodność, pochodna fenotiazyny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, Tisercin - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bendamustine Accord 2,5 mg/ml
Badania przedkliniczne bendamustyny chlorowodorku na zwierzętach wykazały istotne działania niepożądane przy dawkach zbliżonych do stosowanych u ludzi. Zaobserwowano makroskopowe przekrwienie i krwotoki w przewodzie pokarmowym oraz rozległe zmiany w tkance limfatycznej, potwierdzające silne działanie immunosupresyjne leku. Dodatkowo stwierdzono zmiany cewkowe w nerkach i jądrach oraz zanikowe i martwicze zmiany nabłonka gruczołu krokowego, co wskazuje na ryzyko uszkodzenia układu moczowo-płciowego. Bendamustyna wykazuje także działanie embriotoksyczne i teratogenne, co jest szczególnie istotne w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych.
aberracja chromosomalna, badanie histologiczne, bendamustyna chlorowodorek, działanie niepożądane leku, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, immunosupresja, krwotok w przewodzie pokarmowym, mutagenność, nowotwór wtórny, przekrwienie śluzówki, teratogenność, tkanka limfatyczna, układ moczowo-płciowy, uszkodzenie błony śluzowej, zmiana patologiczna, zmiany cewkowe nerek - Leksykon substancji czynnych
Tolperyzon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tolperyzonu, substancji czynnej w lekach takich jak Mydocalm (50 mg), Mydocalm Forte (150 mg), Tolperis VP (50 mg) oraz Tolperison NeuroPharma (50 mg i 150 mg), wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach farmakologicznych i toksykologicznych po podaniu wielokrotnym nie stwierdzono istotnych zagrożeń dla człowieka, a działania toksyczne pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne narażenie terapeutyczne. Testy genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały negatywnego wpływu tolperyzonu na materiał genetyczny ani ryzyka nowotworowego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania tej substancji w warunkach klinicznych.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, materiał genetyczny, Mydocalm, Mydocalm Forte, narażenie człowieka, podanie wielokrotne, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, rozwój potomstwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, Tolperis VP, Tolperison NeuroPharma, tolperyzon, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Chinapryl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chinapryl, składnik leków takich jak Accupro i Acurenal, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające toksyczność ostrą, rakotwórczość, mutagenność oraz wpływ na płodność i rozwój płodu. W badaniach toksyczności ostrej LD50 po podaniu doustnym wynosiła u myszy 1840 mg/kg mc. (samice) i 1739 mg/kg mc. (samce), a u szczurów 3541 mg/kg mc. (samice) i 4280 mg/kg mc. (samce). Po podaniu dożylnym LD50 była niższa: u myszy 523 mg/kg mc. (samice) i 504 mg/kg mc. (samce), u szczurów 158 mg/kg mc. (samice) i 107 mg/kg mc. (samce). Chinapryl był dobrze tolerowany przy dawkach do 200 mg/kg mc./dobę u szczurów i 125 mg/kg mc./dobę u psów przez 2 tygodnie, natomiast wyższe dawki powodowały podrażnienie przewodu pokarmowego i umiarkowane zwiększenie stężenia azotu mocznikowego we krwi. Długoterminowe badania (104 tygodnie) nie wykazały działania rakotwórczego przy dawkach 75-100 mg/kg mc./dobę, z wyjątkiem wzrostu częstości chłoniako-naczyniaków krezki i tłuszczaków u samic szczurów przy najwyższych dawkach. Kompleksowe testy mutagenności i genotoksyczności, w tym test Amesa, badania in vitro i in vivo, nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego chinaprylu i jego metabolitu chinaprylatu.
aberracja chromosomalna, azot mocznikowy, badanie cytogenetyczne, badanie przedkliniczne, chinapryl, chinaprylat, chłoniako-naczyniaki krezki, droga doustna, działanie mutagenne, efekt fetotoksyczny, efekt teratogenny, embriotoksyczność, genotoksyczność, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, LD50, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojąderek, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, tolerancja leku, wpływ na rozrodczość, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Topotecan medac 1 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa topotekanu (chlorowodorek, 1 mg/ml koncentratu do infuzji) potwierdziły jego wyraźne działanie genotoksyczne, zgodne z mechanizmem inhibitora topoizomerazy I, prowadzącym do pęknięć nici DNA. Genotoksyczność została wykazana in vitro na komórkach chłoniaka mysiego i ludzkich limfocytach oraz in vivo na komórkach szpiku kostnego myszy. W badaniach rozwoju zarodkowo-płodowego topotekan wykazywał silne działanie embriotoksyczne i fetotoksyczne, powodując zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów u szczurów i królików podczas organogenezy. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów nie stwierdzono istotnego wpływu na płodność samców i samic, jednak zaobserwowano jajeczkowanie mnogie oraz niewielki wzrost strat przedimplantacyjnych u samic, co może wskazywać na subtelne zaburzenia hormonalne i potencjalne ryzyko dla skuteczności reprodukcji.
chlorowodorek, cytostatyk, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, fetotoksyczność, gametogeneza, genotoksyczność, inhibitor topoizomerazy I, jajeczkowanie mnogie, kancerogenność, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, strata przedimplantacyjna, szpik kostny, teratogenność, toksyczność, toksyczność zarodkowo-płodowa, topoizomeraza I, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ursoxyn 250 mg
Przeprowadzona kompleksowa ocena bezpieczeństwa kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) wykazała brak istotnych zagrożeń toksykologicznych w standardowych badaniach przedklinicznych. Toksyczność ostra nie ujawniła działania toksycznego nawet przy wysokich dawkach, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. W badaniach podprzewlekłych na małpach zaobserwowano hepatotoksyczność manifestującą się zmianami enzymatycznymi i morfologicznymi wątroby, jednak efekt ten jest przypisywany metabolitowi – kwasowi litocholowemu, który u ludzi ulega detoksykacji, co eliminuje ryzyko kliniczne. Długoterminowe badania na gryzoniach nie wykazały potencjału rakotwórczego, a testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak działania mutagennego.
choroby dróg żółciowych, detoksykacja, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, enzym wątrobowy, farmakologia bezpieczeństwa, hepatotoksyczność, kwas litocholowy, kwas ursodeoksycholowy, martwica hepatocytów, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, proliferacja przewodów żółciowych, toksyczność ostra, toksyczność płodowa, toksyczność podprzewlekła, toksyczność wielokrotnego podania, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dnor 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa allopurynolu obejmowały ocenę potencjalnego działania teratogennego oraz skutków długotrwałego podawania wysokich dawek. W modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki) stosowano dawki do 100 mg/kg mc./dobę u myszy, 200 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz 150 mg/kg mc./dobę u królików, podawane doustnie w okresie organogenezy (8.–16. dzień ciąży). Pomimo wysokich dawek, nie wykazano działania teratogennego. W badaniach in vitro na hodowlach ślinianek płodów mysich allopurynol nie wykazywał embriotoksyczności w stężeniach poniżej toksycznych dla matki. Wyniki te wskazują na brak istotnego ryzyka teratogennego przy stosowaniu allopurynolu w warunkach eksperymentalnych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Idarubicin Accord 20 mg/20 ml
Idarubicyna chlorowodorek, składnik aktywny preparatu Idarubicin Accord, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność o charakterystyce typowej dla antracyklin. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) po podaniu dożylnym wynosiła 4,4 mg/kg u myszy, 2,9 mg/kg u szczurów oraz 1,0 mg/kg u psów, wskazując na najwyższą wrażliwość psów. Główne narządy docelowe toksyczności to układ krwiotwórczy i limfatyczny (mielosupresja), przewód pokarmowy, nerki, wątroba oraz narządy rozrodcze. Kardiotoksyczność idarubicyny była łagodna lub umiarkowana i ujawniała się jedynie przy dawkach śmiertelnych, co stanowi korzystny profil w porównaniu do innych antracyklin, takich jak doksorubicyna czy daunorubicyna. Działanie genotoksyczne potwierdzono zarówno in vivo, jak i in vitro, związane z interkalacją do DNA i hamowaniem topoizomerazy II. Idarubicyna wykazuje również działanie rakotwórcze u szczurów, co jest typowe dla leków cytostatycznych.
Badania wykazały toksyczność idarubicyny na narządy rozrodcze oraz działanie embriotoksyczne i teratogenne u szczurów, choć dawka 0,2 mg/kg/dobę podawana w okresie około- i poporodowym nie wywoływała istotnych efektów toksycznych u matek i potomstwa, sugerując istnienie dawki progowej. Istotnym aspektem klinicznym jest tolerancja miejscowa – wynaczynienie leku u psów powodowało martwicę tkanek, co wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania dożylnego oraz natychmiastowej interwencji w przypadku ekstrawazacji. Podsumowując, idarubicyna charakteryzuje się profilem toksyczności zgodnym z antracyklinami, z relatywnie korzystnym bezpieczeństwem kardiologicznym, ale wymaga monitorowania działań niepożądanych związanych z mielosupresją, toksycznością narządową oraz potencjałem genotoksycznym i teratogennym.
antracyklina, badanie in vitro, badanie in vivo, doksorubicyna, embriotoksyczność, genotoksyczność, hepatotoksyczność, idarubicyna, inhibitor topoizomerazy II, interkalacja DNA, kancerogenność, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, lek cytostatyczny, martwica tkanek, mediana dawki śmiertelnej, mielosupresja, narząd rozrodczy, niewydolność nerek, przewód pokarmowy, teratogenność, układ krwiotwórczy, wynaczynienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azelastin POS 1 mg/ml
Badania przedkliniczne chlorowodorku azelastyny wykazały wysoki profil bezpieczeństwa, co ma istotne znaczenie dla praktyki klinicznej. Toksyczność po wielokrotnym podaniu doustnym ujawniała się dopiero przy dawkach 75-krotnie przekraczających maksymalną dawkę dobową zalecaną u ludzi, a toksyczność narządowa (hepatotoksyczność i nefrotoksyczność) pojawiała się przy dawkach 200-krotnie wyższych. W badaniach donosowych, odpowiadających klinicznej formie podania, nie stwierdzono działań toksycznych nawet przy dawkach 130-krotnie (szczury) i 25-krotnie (psy) wyższych niż zalecane. Chlorowodorek azelastyny nie wykazywał właściwości uczulających, mutagennych ani rakotwórczych, co potwierdzają badania in vitro, in vivo oraz długoterminowe na szczurach i myszach.
azot mocznikowy, badanie toksyczności, chlorowodorek azelastyny, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hipertrofia komórek wątrobowych, nefrotoksyczność, potencjał genotoksyczny, potencjał uczulający, przenikanie przez łożysko, reakcja nadwrażliwości, rozwój płodu, toksyczność matczyna, toksyczność po wielokrotnym podaniu, właściwość mutagenna, właściwość rakotwórcza, właściwość uczulająca, wydalanie elektrolitów, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azithromycin Krka 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne azytromycyny wykazały, że podawanie dawek do 40-krotnie wyższych niż stosowane klinicznie może indukować przemijającą fosfolipidozę bez istotnych objawów toksyczności klinicznej, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa leku. Elektrofizjologiczne analizy potwierdziły wpływ azytromycyny na wydłużenie odstępu QT w EKG, co stanowi istotny czynnik ryzyka kardiotoksycznego, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń rytmu serca. Brak jest danych dotyczących potencjału rakotwórczego, co jest uzasadnione krótkotrwałym stosowaniem azytromycyny w terapii ostrych zakażeń, a testy genotoksyczności jednoznacznie wykluczyły mutagenne działanie leku zarówno in vitro, jak i in vivo.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie elektrofizjologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, elektrokardiogram, embriotoksyczność, fosfolipidoza, genotoksyczność, kardiotoksyczność, kostnienie płodu, przewodnictwo elektryczne, rozwój fizyczny i ruchowy, teratogenność, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dilatrend 12,5 mg
Przedkliniczne badania karwedylolu, substancji czynnej leku Dilatrend, nie wykazały istotnych działań niepożądanych o znaczeniu klinicznym. W testach rakotwórczości na szczurach i myszach stosowano dawki do 75 mg/kg/dobę (38-krotność MRHD) oraz do 200 mg/kg/dobę (100-krotność MRHD) bez wykrycia potencjału rakotwórczego. Badania mutagenności in vitro i in vivo również nie potwierdziły działania genotoksycznego. W zakresie wpływu na płodność, u samic szczurów zaobserwowano zaburzenia reprodukcyjne jedynie przy dawkach toksycznych ≥ 200 mg/kg (≥ 100-krotność MRHD), obejmujące osłabienie aktywności seksualnej, zmniejszenie liczby ciałek żółtych oraz zaburzenia implantacji zarodków. Badania teratogenności na szczurach i królikach (do 200 mg/kg i 75 mg/kg odpowiednio) nie wykazały wad rozwojowych, choć dawki powyżej 60 mg/kg (> 30-krotność MRHD) indukowały embriotoksyczność i opóźnienia rozwojowe potomstwa.
badanie in vitro, badanie in vivo, ciałko żółte, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, implantacja zarodka, karwedylol, maksymalna zalecana dawka, mutagenność, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, teratogenność, wada rozwojowa, zagnieżdżenie zarodka, zgon po implantacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadalafil PMCS 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu obejmowały szeroki zakres analiz farmakologicznych, toksykologicznych oraz oceny wpływu na reprodukcję, w tym teratogenności, embriotoksyczności i fetotoksyczności. W modelach zwierzęcych (szczury, myszy) stosowano dawki sięgające nawet 1000 mg/kg/dobę, co znacznie przekracza dawki terapeutyczne u ludzi (20 mg). Nie zaobserwowano negatywnego wpływu na rozwój zarodka, płodu ani na płodność samców i samic. W badaniach na ciężarnych szczurach dawka 30 mg/kg/dobę generowała AUC dla niezwiązanego tadalafilu około 18-krotnie wyższą niż u ludzi, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa leku.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fetotoksyczność, genotoksyczność, nabłonek kanalików nasiennych, parametr płodności, pole pod krzywą stężenia leku, potencjał rakotwórczy, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, substancja czynna, tadalafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, zanik nabłonka kanalików nasiennych, zmniejszenie spermatogenezy