interleukina-1

Interleukina-1 (IL-1) to kluczowa cytokina prozapalna odgrywająca fundamentalną rolę w odpowiedzi immunologicznej organizmu. Występuje w dwóch głównych izoformach: IL-1α i IL-1β, które mimo strukturalnych różnic wykazują podobne działanie biologiczne poprzez wiązanie z tym samym receptorem IL-1R.

IL-1 jest produkowana głównie przez aktywowane monocyty, makrofagi i komórki dendrytyczne w odpowiedzi na czynniki zakaźne, uszkodzenie tkanek czy inne cytokiny. Jej działanie obejmuje indukcję gorączki, aktywację limfocytów T, stymulację produkcji białek ostrej fazy oraz nasilenie ekspresji cząsteczek adhezyjnych na komórkach śródbłonka, co ułatwia migrację leukocytów do miejsc zapalenia.

W praktyce klinicznej znaczenie IL-1 odzwierciedla się w patogenezie wielu chorób autoimmunologicznych i zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, choroba Stilla, rodzinne zespoły gorączek okresowych czy choroba Alzheimera. Leki blokujące szlak IL-1, jak anakinra (antagonista receptora IL-1), kanakinumab (przeciwciało anty-IL-1β) czy rilonacept (białko fuzyjne wiążące IL-1), znajdują zastosowanie w leczeniu tych schorzeń.

Diagnostycznie oznaczanie stężenia IL-1 może służyć jako marker stanu zapalnego, choć w praktyce klinicznej częściej wykorzystuje się inne wskaźniki, jak CRP czy poziom leukocytów. Badania nad IL-1 i jej antagonistami stanowią ważny obszar współczesnej immunologii klinicznej i medycyny translacyjnej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl