Gorączka doliny
Patofizjologia i mechanizm
Gorączka Doliny (Coccidioidomycosis) to grzybicza infekcja wywołana przez Coccidioides immitis lub C. posadasii, przenoszona przez inhalację artrokonidiów o wielkości 2-5 μm, które docierają do pęcherzyków płucnych i przekształcają się w sferule o rozmiarze 75-100 μm zawierające 100-300 endospor. Patogeneza obejmuje aktywację odpowiedzi immunologicznej z udziałem makrofagów, neutrofili, limfocytów Th1 i Th2, gdzie niedobór odpowiedzi Th2 koreluje z cięższymi, rozsianymi postaciami choroby. W płucach dochodzi do zapalenia, martwicy i tworzenia ziarniniaków, co może prowadzić do przewlekłego włóknienia i upośledzenia funkcji oddechowej. Rozsiana coccidioidomykoza może zajmować skórę, kości, wątrobę, OUN i inne narządy, a jej ryzyko wzrasta u osób z immunosupresją, cukrzycą, HIV, w ciąży oraz u osób starszych i niektórych grup etnicznych (np. Czarnoskórych, Filipińczyków).
Patofizjologia Gorączki Doliny
Gorączka Doliny (Coccidioidomycosis, cocci) to choroba grzybicza wywołana przez grzyby z rodzaju Coccidioides (C. immitis lub C. posadasii), występujące głównie w glebach suchych regionów południowo-zachodnich Stanów Zjednoczonych, Meksyku oraz części Ameryki Środkowej i Południowej. Patogeneza tej choroby jest złożonym procesem, który rozpoczyna się od inhalacji zarodników grzybiczych i rozwija się poprzez szereg mechanizmów patofizjologicznych12.
Wnikanie i transformacja patogenu
Zakażenie Coccidioides rozpoczyna się od inhalacji artrokonidiów (zarodników) o wielkości 2-5 mikrometrów, które zostają uwolnione do powietrza w wyniku naruszenia gleby podczas prac budowlanych, rolniczych lub przez wiatr. Dzięki swoim niewielkim rozmiarom, zarodniki mogą docierać do końcowych oskrzelików i pęcherzyków płucnych13.
Po dotarciu do pęcherzyków płucnych, artrokonidia przechodzą dramatyczną transformację morfologiczną w odpowiedzi na temperaturę ciała ludzkiego. Zarodniki przekształcają się z formy prostokątnej w unikalne struktury zwane sferulami (formy pasożytnicze Coccidioides)14. Sferule te rosną do rozmiaru 75-100 mikrometrów w wyniku wewnętrznych podziałów i wytwarzania przegród zawierających od 100 do 300 endospor każda1.
W ciągu 48-72 godzin sferule przechodzą wewnętrzne podziały i wypełniają się setkami do tysięcy endospor. Gdy sferule osiągają dojrzałość, pękają, uwalniając endospory, które następnie dojrzewają tworząc kolejne sferule, kontynuując cykl zakażenia35.
Reakcja immunologiczna gospodarza
Po uwolnieniu endospor z pękających sferul, organizm rozpoznaje je jako antygeny grzybicze. Makrofagi pęcherzykowe, neutrofile i komórki dendrytyczne reagują na obecność patogenu, co prowadzi do produkcji cytokin prozapalnych, takich jak interleukina-1 (IL-1), interleukina-6 (IL-6), interleukina-12 (IL-12) i czynnik martwicy nowotworów alfa (TNF-α)16.
Cytokiny te przyciągają i aktywują inne komórki układu odpornościowego, inicjując ostrą, miejscową odpowiedź zapalną i wspierając rozpoczęcie adaptacyjnej odpowiedzi immunologicznej. Jednak w miarę wzrostu sferul, komórki efektorowe odporności wrodzonej, w tym neutrofile, monocyty i komórki NK, stają się nieskuteczne1.
Adaptacyjna odpowiedź immunologiczna angażuje limfocyty T pomocnicze CD4+, które różnicują się w limfocyty Th1 po uwolnieniu IL-12 z aktywowanych komórek prezentujących antygen (APC). Po aktywacji limfocyty Th1 wydzielają interferon gamma (IFN-γ), który wzmacnia aktywność makrofagów17.
Uważa się jednak, że limfocyty Th2 są główną obroną przeciwko gatunkom Coccidioides, ponieważ niedobór lub dysfunkcja Th2 jest często obserwowana u pacjentów z pozapłucnymi lub rozsianymi postaciami choroby12.
Patogeneza w płucach
W płucach transformacja artrokonidiów w sferule wywołuje stan zapalny, co prowadzi do powstania lokalnych zmian płucnych. Ekstrakty organizmów C. immitis reagują z układem dopełniacza, prowadząc do uwolnienia mediatorów chemotaksji dla neutrofilów6.
Niektóre endospory są fagocytowane przez makrofagi, inicjując fazę ostrego zapalenia. Jeśli zakażenie nie zostanie zwalczone podczas tego procesu, nowy zestaw limfocytów i histiocytów napływa do miejsca zakażenia, prowadząc do tworzenia się ziarniniaka z obecnością komórek olbrzymich. Jest to faza przewlekłego zapalenia6.
Ostre zakażenie coccidioidomykozą charakteryzuje się zapaleniem płuc z licznymi neutrofilami, limfocytami i komórkami plazmatycznymi oraz sferulami wypełnionymi endosporami. W miarę postępu ostrej formy, zaczynają się tworzyć martwica i ropnie, prowadząc do przewlekłego zakażenia, charakteryzującego się włóknieniem płuc, bliznowaceniem i ziarniniakami w różnych stadiach, z których niektóre mogą zawierać zwapnienia1.
Postępujące włóknienie płuc u pacjentów ostatecznie prowadzi do upośledzenia oddychania i zmniejszenia funkcji płuc. W ciężkich przypadkach może rozwinąć się zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, powodujące objawy neurologiczne i potencjalnie prowadzące do długotrwałej niepełnosprawności lub śmierci18.
Mechanizm rozsiewu zakażenia
Chociaż płuca są głównym organem dotkniętym zakażeniem, Coccidioides może rozprzestrzeniać się drogą krwi do innych organów, prowadząc do rozsianej coccidioidomykozy1.
Rozprzestrzenianie się pozapłucne
Aby stworzyć pozapłucne ogniska zakażenia, elementy grzybicze muszą przemieścić się z oskrzelików do miąższu płuc, a następnie wejść i opuścić przestrzeń naczyniową. Początkowo organizm może rozprzestrzeniać się poprzez drenaż limfatyczny zakażonych makrofagów z początkowej zmiany w końcowym oskrzeliku, co wykazuje sekwencyjne zajęcie węzłów wnękowych, a następnie węzłów przytchawiczych i nadobojczykowych, ostatecznie osiągając wspólny przewód limfatyczny9.
W przypadku rozsiewu zakażenia, odporność komórkowa może zostać dodatkowo osłabiona, co często objawia się anergią na skórne testy coccidioidalne. Mechanizm tego wpływu na odporność komórkową jest niejasny, chociaż wysunięto wiele teorii9.
W rozsianej postaci choroby grzyb może rozprzestrzeniać się do skóry, kości, stawów, wątroby, trzustki, nerek i mózgu. Gdy coccidioidomykoza rozprzestrzenia się do mózgu, może rozwinąć się coccidioidalne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, stan zagrażający życiu10.
W badaniu retrospektywnym, które obserwowało 79 przypadków wielbłądowatych ze zdiagnozowaną coccidioidomykozą, stwierdzono, że 66 (84%) miało zmiany w płucach powodujące zapalenie płuc, a 62 (78%) miało wieloogniskowe zmiany w wątrobie. To badanie potwierdziło, że identyfikacja makroskopowych zmian anatomicznych coccidioidomykozy jest podobna u wszystkich badanych ssaków i organów, ale zakres i nasilenie zmian znacznie się różniły1.
Makroskopowa obserwacja zmian ropno-ziarniniakowych wykazała, że były one żółte do białych z centralną martwicą, wahały się od wieloogniskowych do zlewających się, były w przybliżeniu i losowo rozmieszczone w każdym narządzie i miały średnicę od 0,2 cm do 10 cm, otoczone obwódką komórek immunologicznych1.
Czynniki wpływające na rozsiew
Rosnąca zmienność w nasileniu coccidioidomykozy skłania naukowców do badania zrozumienia rozkładu genotypów wśród populacji gatunków Coccidioides i wariantów gospodarza ludzkiego1.
W 2010 roku Neafsey i wsp. z powodzeniem zsekwencjonowali 10 genomów dla gatunków C. immitis i C. posadasii. Te dane potwierdziły obecność hybrydyzacji i genetycznej introgresji między gatunkami, sugerując tym samym udział każdego z nich w selekcji naturalnej wpływającej na biogeografię Coccidioides i czynniki wirulencji między gatunkami1.
Struktury płciowe nigdy nie zostały zidentyfikowane w żadnym z gatunków Coccidioides, ale ta genetyczna introgresja sugeruje, że faza płciowa musi istnieć. W badaniu genetyki populacyjnej z wykorzystaniem amplifikacji PCR, badania polimorfizmów konformacyjnych jednoniciowych i bezpośredniego sekwencjonowania DNA, Burt i wsp. odkryli, że C. immitis przechodzi prawie całkowitą rekombinację, a nie wzrost klonalny1.
Następnie bardziej ukierunkowane poszukiwanie koniugacji lub mejozy przez Frasera i wsp. zidentyfikowało allele typu kojarzeniowego (MAT) w obu gatunkach Coccidioides, typowe allele dla heterotelicznego bipolarnego systemu kojarzenia, jeden idiomorf zawierający cechy charakterystyczne dla skrzynki HMG (high-mobility-group) definiującej allel MAT1-2 i inny zawierający gen alfa-box definiujący allel MAT1-11.
Te odkrycia dają wyjaśnienie unikalnych genotypów znalezionych w licznych szczepach gatunków Coccidioides, wpływając tym samym na różne wyniki patologiczne u osób bez zidentyfikowanego defektu immunosupresyjnego1.
Mechanizmy wirulencji i czynniki ryzyka
Mechanizmy wirulencji Coccidioides są w dużej mierze nieznane; jednak produkcja i regulacja glikoproteiny sferuli, produkcja amoniaku i melanizacja zostały zaproponowane jako integralne czynniki w patogenezie Coccidioides11.
Czynniki wirulencji
Patogenność organizmu jest w dużej mierze związana z odpornością sferuli na eliminację przez mechanizmy obronne gospodarza. Neutrofile i komórki jednojądrowe próbują fagocytozy organizmu, a komórki olbrzymie są formowane w celu atakowania większych struktur grzybiczych7.
Organizm reaguje na obecność endospor aktywacją dopełniacza i uwalnianiem czynników chemotaktycznych. Następuje intensywna, głównie neutrofilowa, reakcja zapalna; jednak zrekrutowane neutrofile i makrofagi nie są w stanie zabić organizmów, ponieważ sferule są odporne na fagocytozę12.
Odporność komórkowa jest ważna dla zabijania i usuwania organizmu; dlatego niedobory w tej części układu odpornościowego czynią gospodarza grzyba wyjątkowo podatnym na chorobę i rozsiew12.
U niektórych osób Coccidioides opuszcza płuca, aby ustanowić rozsiane zmiany w odległych częściach ciała. Wielonarządowe zmiany związane z coccidioidomykozą są najczęściej związane z ziarniniakami z martwicą. Zakażenie może być zlokalizowane w obrębie narządu lub występować jako rozsiana choroba12.
Czynniki ryzyka rozwoju ciężkich postaci choroby
Chociaż osoby zdrowe są nadal narażone na ryzyko zakażenia, niektóre czynniki mogą zwiększać prawdopodobieństwo rozwoju ciężkiej choroby z Gorączki Doliny13:
- Wiek powyżej 60 lat
- Cukrzyca
- HIV lub inne stany osłabiające układ odpornościowy
- Ciąża
- Osoby z niedoborami w odporności komórkowej
- Pacjenci stosujący leki immunosupresyjne
- Grupy etniczne: Czarnoskórzy i Filipińczycy
U osób z osłabionym układem odpornościowym, ryzyko rozsianej choroby jest znacznie wyższe, a zakażenie może rozprzestrzeniać się poza płuca do skóry, kości, stawów, wątroby, ośrodkowego układu nerwowego i innych narządów15.
Liczba badań przeprowadzonych w celu oceny odpowiedzi immunologicznej człowieka na coccidioidomykozę jest ograniczona ze względu na to, że Coccidioides jest głównie bezobjawowy; jednak badania dotyczące odpowiedzi immunologicznej człowieka mają tendencję do sugerowania, że odporność komórkowa, część adaptacyjnej odpowiedzi immunologicznej, odgrywa najbardziej krytyczną rolę1.
Obserwacja przeszłych raportów klinicznych dotyczących ludzi dotkniętych coccidioidomykozą maluje jasny obraz dwóch grup: pacjentów objawowych z określonym defektem w odpowiedzi immunologicznej człowieka lub pacjentów objawowych wykazujących wyższą podatność bez jeszcze zidentyfikowanego defektu w odpowiedzi immunologicznej1.
Implikacje kliniczne i leczenie
Objawy kliniczne
Coccidioidomykoza jest w większości łagodna i samoograniczająca, ale może również być postępująca i rozprzestrzeniać się w całym organizmie. Gdy objawy pojawiają się z powodu zakażenia Coccidioides, naśladują one objawy grypy lub zapalenia płuc, takie jak gorączka, dreszcze, ból głowy, silny ból stawów, bóle w klatce piersiowej i kaszel. Zwykle objawy ustępują samoistnie w ciągu kilku tygodni lub miesięcy1.
Bardziej postępująca forma zakażenia Coccidioides jest określana jako rozsiana coccidioidomykoza lub ziarniniak coccidioidalny i może przejawiać się guzkami lub jamami w miąższu płuc, zajęciem węzłów chłonnych, zmianami kostnymi, zapaleniem szpiku kostnego lub zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, które jest zwykle bezpośrednią przyczyną śmierci z powodu rozsianej coccidioidomykozy1.
Ziarniniaki, które mogą powstawać w płucach w wyniku przewlekłego zakażenia Coccidioides, różnią się wielkością i rozmieszczeniem i są zazwyczaj złożone z komórek nabłonkowatych, wielojądrowych komórek olbrzymich i limfocytów1.
Diagnostyka
Diagnostyka Gorączki Doliny opiera się na badaniach krwi mierzących poziom przeciwciał przeciwko grzybowi (serologia coccidioidalna). Inne metody diagnostyczne obejmują obrazowanie (RTG klatki piersiowej, tomografia komputerowa) oraz badania mikroskopowe płynu lub zakażonej tkanki w celu wykrycia grzyba1617.
Radiograficzne objawy rozsiewu obejmują wzór prosówkowy przypominający gruźlicę prosówkową, chociaż guzki w coccidioidomykozie są mniej dobrze zdefiniowane. Badania PET są coraz częściej stosowane w diagnostyce i stadiowaniu inwazyjnych zakażeń grzybiczych, w tym coccidioidomykozy, i mogą wykrywać zmiany, które nie są wizualizowane za pomocą tomografii komputerowej18.
Podejście terapeutyczne
Większość osób z niepowikłaną pierwotną coccidioidomykozą płucną nie wymaga leczenia przeciwgrzybiczego i zdrowieje samoistnie. Jednak około 5-10% pacjentów nie zdrowieje i rozwija powikłania lub przewlekłą chorobę płuc19.
Leki przeciwgrzybicze są zalecane dla pacjentów objawowych, którzy mają klinicznie istotną chorobę lub podwyższone ryzyko rozsiewu. Jeśli podawane są leki przeciwgrzybicze, należy monitorować seryjne miana fiksacji dopełniacza przez co najmniej dwa lata, ponieważ leczenie przeciwgrzybicze było związane z opóźnionym rozsiewem14.
Rozsiana coccidioidomykoza wymaga leczenia przeciwgrzybiczego, zazwyczaj flukonazolem lub amfoterycyną B. W niektórych przypadkach konieczne jest chirurgiczne usunięcie zakażonej części płuca (w przypadku przewlekłej lub ciężkiej choroby)2021.
Jeśli grzyb zaatakował układ nerwowy, pies może wymagać leczenia przeciwgrzybiczego przez całe życie. Pomimo leczenia przeciwgrzybiczego, rozsiana coccidioidomykoza pozostaje trudna do leczenia i często charakteryzuje się częstymi niepowodzeniami i nawrotami22.
Wyzwania i perspektywy
Zmiany klimatyczne i rozprzestrzenianie się choroby
Zmiana klimatu może rozszerzyć geograficzną dystrybucję Coccidioides, ale dokładne zmiany dystrybucyjne są trudne do przewidzenia. Ponadto zmiana klimatu ma przewidywać suchsze, bardziej wietrzne środowiska, których wpływ na tworzenie zarodników grzybiczych nie jest jeszcze jasny. Wiadomo, że suchsze, bardziej wietrzne środowiska są związane ze zwiększonym ryzykiem przenoszenia w obszarach, gdzie zarodniki grzybicze już istnieją23.
Jedno z badań opublikowanych w czasopiśmie GeoHealth przewiduje, że z powodu zmian klimatycznych zasięg Gorączki Doliny może rozprzestrzenić się na wschód, przez Wielkie Równiny i na północ, do granicy Kanady, przed końcem wieku24.
Wraz ze wzrostem temperatur i utrzymującą się suchością w zachodniej części USA, gleby podobne do pustynnych będą się rozszerzać, a te suchsze warunki mogą pozwolić coccidioides na życie w nowych miejscach25.
Badania nad szczepionką
Najnowsze badania nad szczepionką, zgodnie z doniesieniami z badania Journal of Fungi, stwierdzają, że eksploracja kandydata na szczepionkę z żywym usunięciem genu przeciwko cocci wykazuje obiecujące wyniki, z potencjałem do zastosowania u ludzi. Jego rozwój opiera się na dowodach naukowych i wstępnych, podkreślając potrzebę partnerstwa publiczno-prywatnego w celu rozwoju szczepionki26.
Profesor Galgiani pracuje od lat nad stworzeniem szczepionki, która zapobiegałaby zakażeniu cocci. Jest to trudne zadanie, ponieważ szczepionki przeciwgrzybicze nie istnieją. Z odpowiednim finansowaniem, Galgiani szacuje, że szczepionka mogłaby rozpocząć testy na ludziach w ciągu czterech lat, a jeśli byłaby bezpieczna i skuteczna, stałaby się szeroko dostępna w ciągu kolejnych czterech lat, stając się pierwszą szczepionką przeciwko patogennemu grzybowi27.
Zrozumienie mechanizmów patogenezy Gorączki Doliny ma kluczowe znaczenie dla opracowania skutecznych strategii profilaktycznych i terapeutycznych. Wyniki badań nad mechanizmami wirulencji Coccidioides i odpowiedzią immunologiczną gospodarza mogą prowadzić do rozwoju nowych terapii i szczepionek przeciwko tej potencjalnie śmiertelnej chorobie11.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.