zatorowość płucna
Zatorowość płucna (PE – Pulmonary Embolism) to stan nagłego zagrożenia życia, spowodowany zamknięciem lub zwężeniem tętnicy płucnej lub jej odgałęzień przez materiał zatorowy, najczęściej skrzeplinę. Jest to trzecia co do częstości przyczyna zgonów z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego, po zawale serca i udarze mózgu.
Najczęstszym źródłem materiału zatorowego są zakrzepy powstające w żyłach głębokich kończyn dolnych lub miednicy (żylna choroba zakrzepowo-zatorowa). Do czynników ryzyka zatorowości płucnej należą: unieruchomienie, zabiegi operacyjne, nowotwory złośliwe, ciąża i połóg, doustna antykoncepcja, otyłość, wrodzone i nabyte trombofilie oraz zaawansowany wiek.
Objawy zatorowości płucnej są niespecyficzne i mogą obejmować duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel (czasem z krwiopluciem), tachykardię, hipoksemię oraz w ciężkich przypadkach wstrząs i nagłe zatrzymanie krążenia. Diagnostyka opiera się na ocenie prawdopodobieństwa klinicznego (skale Wells, Geneva), oznaczeniu D-dimerów oraz badaniach obrazowych, z których złotym standardem jest angiografia płucna metodą tomografii komputerowej.
Leczenie zatorowości płucnej obejmuje stosowanie antykoagulantów (heparyny niefrakcjonowanej, heparyn drobnocząsteczkowych, antagonistów witaminy K lub bezpośrednich inhibitorów czynnika Xa lub trombiny), a w przypadkach zagrażających życiu – leczenie trombolityczne, embolektomię chirurgiczną lub przezskórną. Profilaktyka nawrotów polega na długotrwałej terapii przeciwkrzepliwej, której czas trwania zależy od przyczyny zatorowości i ryzyka nawrotu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clexane 10 000 j.m. (100 mg)/ml
Clexane (enoksaparyna sodowa) to heparyna drobnocząsteczkowa dostępna w ampułko-strzykawkach o dawkach od 2000 j.m. (20 mg)/0,2 ml do 10 000 j.m. (100 mg)/1 ml, stosowana w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów chirurgicznych (zwłaszcza ortopedycznych i onkologicznych) oraz internistycznych z ograniczoną mobilnością i czynnikami ryzyka, takimi jak ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia czy choroby reumatyczne. Lek jest również wskazany w leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), z wyłączeniem przypadków wymagających trombolizy lub interwencji chirurgicznej, oraz w przedłużonej terapii u pacjentów onkologicznych celem zapobiegania nawrotom. Ponadto, Clexane zapobiega wykrzepianiu krwi w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy oraz jest integralnym elementem leczenia ostrych zespołów wieńcowych, w tym NSTEMI i STEMI, stosowanym w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym.
aktywna choroba nowotworowa, chirurgia onkologiczna, czynnik ryzyka zakrzepicy, enoksaparyna sodowa, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, lek przeciwzakrzepowy, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność oddechowa, ostra niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, powikłanie krwotoczne, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przezskórna interwencja wieńcowa, terapia przeciwzakrzepowa, zabieg chirurgiczny ortopedyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, zawał serca bez uniesienia odcinka ST, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Varel 3 mg + 0,03 mg
Preparat Varel, zawierający 3 mg drospirenonu i 0,03 mg etynyloestradiolu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne przeciwwskazania. Główne przeciwwskazania dotyczą ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych, zarówno żylnych (VTE), jak i tętniczych (ATE). Lek nie powinien być stosowany u pacjentek z aktywną lub przebytą żylną chorobą zakrzepowo-zatorową, w tym zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną, a także u osób z dziedziczną lub nabytą predyspozycją do VTE, taką jak oporność na aktywne białko C, niedobory antytrombiny III, białka C lub białka S. Ponadto, przeciwwskazaniem jest planowany rozległy zabieg operacyjny z długotrwałym unieruchomieniem oraz wysokie ryzyko VTE wynikające z kumulacji czynników ryzyka.
antykoagulant toczniowy, ciężka choroba wątroby, ciężka dyslipoproteinemia, ciężkie nadciśnienie tętnicze, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, dławica piersiowa, guz wątroby, hiperhomocysteinemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, migrena z aurą, nadwrażliwość na drospirenon, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, niewydolność nerek, nowotwór hormonozależny, nowotwór piersi, oporność na aktywne białko C, predyspozycja dziedziczna, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, rak endometrium, rak szyjki macicy, rozległy zabieg operacyjny, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mercilon 0,15 mg + 0,02 mg
Mercilon, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentek z nadwrażliwością na składniki leku, w tym laktozę jednowodną (<80 mg). Lek nie powinien być podawany pacjentkom z aktywną lub przebytą żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (DVT, PE), dziedziczną lub nabytą predyspozycją do zakrzepicy (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także w okresie rozległych zabiegów operacyjnych z długotrwałym unieruchomieniem. Przeciwwskazania obejmują również tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, TIA), migrenę z aurą, ciężkie nadciśnienie tętnicze, cukrzycę z powikłaniami naczyniowymi, ciężką dyslipoproteinemię oraz choroby wątroby i trzustki związane z hipertriglicerydemią. Ponadto, lek jest niewskazany u pacjentek z nowotworami zależnymi od hormonów płciowych, rozrostem endometrium, krwawieniami o nieznanej etiologii oraz w ciąży lub jej podejrzeniu.
antykoagulant toczniowy, czynnik V Leiden, dezogestrel, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie z pochwy, leki przeciwwirusowe WZW C, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór wątroby, oporność na aktywowane białko C, powikłania naczyniowe cukrzycy, predyspozycja dziedziczna, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, rozrost endometrium, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar mózgu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dabigatran etexilate Orion 110 mg
Dabigatran etexilate Orion w dawce 110 mg w postaci kapsułek twardych jest wskazany do profilaktyki pierwotnej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u dorosłych po planowej alloplastyce całkowitej stawu biodrowego lub kolanowego, zapobiegając powikłaniom zakrzepowo-zatorowym w okresie pooperacyjnym. Ponadto, lek jest stosowany w prewencji udarów mózgu i zatorowości systemowej u dorosłych z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) posiadających co najmniej jeden czynnik ryzyka, taki jak wiek ≥ 75 lat, przebyty udar mózgu, TIA, niewydolność serca (NYHA ≥ II), cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze. Dabigatran jest również wskazany w leczeniu i prewencji wtórnej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowości płucnej (ZP) u dorosłych, z indywidualizacją czasu terapii w zależności od charakteru epizodu i ryzyka nawrotu. W terapii pediatrycznej lek stosuje się w leczeniu i zapobieganiu nawrotom ŻChZZ u dzieci i młodzieży do 18. roku życia, z koniecznością dostosowania dawki i formy farmaceutycznej do wieku i masy ciała pacjenta.
alloplastyka stawu biodrowego, alloplastyka stawu kolanowego, dabigatran eteksylat, hemostaza, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niezastawkowe migotanie przedsionków, prewencja wtórna, profilaktyka pierwotna, przemijający atak niedokrwienny, skala CHA₂DS₂-VASc, skala HAS-BLED, terapia przeciwzakrzepowa, udar mózgu, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Nadpłytkowość – Patofizjologia i mechanizm
Nadpłytkowość definiuje się jako liczbę płytek krwi przekraczającą 450 000/μL i dzieli na pierwotną (klonalną) oraz wtórną (reaktywną). Nadpłytkowość wtórna, stanowiąca około 80% przypadków, jest związana z podwyższonym poziomem cytokin prozapalnych, zwłaszcza IL-6, które stymulują produkcję trombopoetyny (TPO) i megakariocytów. Etiologie wtórnej nadpłytkowości obejmują m.in. infekcje, stany zapalne, niedobór żelaza, nowotwory, splenektomię oraz leki. U noworodków i niemowląt nadpłytkowość wtórna jest częstsza, co wiąże się z wyższymi poziomami TPO i zwiększoną wrażliwością prekursorów megakariocytów. W nadpłytkowości pierwotnej (essential thrombocythemia, ET) obserwuje się klonalną proliferację megakariocytów z mutacjami w genach JAK2 (50-60%), CALR (ok. 25%) lub MPL (3-15%), prowadzącą do niekontrolowanej produkcji płytek. Mimo wysokiej liczby płytek, w ET występuje podwyższone stężenie wolnej TPO z powodu wadliwych receptorów trombopoetyny na płytkach.
białko C-reaktywne, choroba von Willebranda, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, erytromelalgia, hydroksymocznik, interferon alfa, interleukina-6, małopłytkowość immunologiczna, megakariocyty, megakariopoeza, mutacja CALR, mutacja JAK2, mutacja MPL, nadpłytkowość, nadpłytkowość pierwotna, nadpłytkowość samoistna, nadpłytkowość wtórna, niedobór żelaza, nieswoiste zapalenie jelit, nowotwór mieloproliferacyjny, powikłania zakrzepowo-zatorowe, rak wątrobowokomórkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, szpik kostny, terapia cytoredukcyjna, trombopoetyną, trombopoeza, udar mózgu, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna, zapalenie naczyń, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Stada 100 mg
Dazatynib, stosowany głównie u pacjentów z opornością lub nietolerancją imatynibu w ALL Ph+, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które występują u większości leczonych pacjentów. Najczęstsze działania obejmują mielosupresję (niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy u 28% po 60 miesiącach, obrzęki powierzchowne 14%), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), krwawienia o różnym nasileniu oraz objawy neurologiczne i kardiologiczne. Wysięk opłucnowy, często odwracalny po przerwaniu leczenia i zastosowaniu diuretyków lub kortykosteroidów, stanowi istotne powikłanie, które wymaga monitorowania i modyfikacji terapii. U 19% pacjentów działania niepożądane doprowadziły do przerwania leczenia, a u 5% konieczne było trwałe zakończenie terapii z powodu supresji szpiku. Wydłużenie odstępu QTc obserwowano u około 1% pacjentów, co wymaga szczególnej uwagi u osób z chorobami serca.
ALL Ph+, aplazja czerwonokrwinkowa, arytmia, arytmia komorowa, choroba śródmiąższowa płuc, dazatynib, dysfagia, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, hipofosfatemia, hipokalcemia, krwawienie do OUN, małopłytkowość, mielosupresja, migotanie przedsionków, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, ostry zespół wieńcowy, posocznica, reaktywacja wzw B, tętnicze nadciśnienie płucne, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakrzepica żył głębokich, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zawał serca, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Dydrogesteron – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem terapii dydrogesteronem konieczne jest dokładne ustalenie etiologii nieprawidłowych krwawień z pochwy, gdyż w początkowym okresie leczenia mogą wystąpić krwawienia i plamienia. W przypadku ich utrzymywania się po przerwaniu terapii lub pojawienia się po dłuższym czasie, wskazana jest diagnostyka, w tym biopsja endometrium, celem wykluczenia nowotworu złośliwego. Pacjentki z historią lub nasileniem chorób takich jak porfiria, depresja, zaburzenia czynności wątroby, mięśniaki macicy, endometrioza, czynniki ryzyka zakrzepowo-zatorowe, nowotwory estrogenozależne, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, migrena, toczeń rumieniowaty układowy, padaczka, astma czy otoskleroza wymagają ścisłej obserwacji podczas stosowania dydrogesteronu, zwłaszcza w skojarzeniu z estrogenami w terapii hormonalnej zastępczej (HTZ).
astma, biopsja błony śluzowej macicy, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, depresja, dydrogesteron, endometrioza, gruczolak wątroby, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, mięśniak gładki, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, niedokrwienny udar mózgu, nieprawidłowe krwawienie z pochwy, nietolerancja galaktozy, nowotwór estrogenozależny, nowotwór złośliwy, oponiak, otoskleroza, padaczka, porfiria, przedwczesna menopauza, przewlekła choroba wątroby, rak błony śluzowej macicy, rak endometrium, rak piersi, rozrost endometrium, toczeń rumieniowaty układowy, włókniakomięśniak macicy, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neoparin Multi 10 000 j.m. (100 mg)/ml
Neoparin Multi to roztwór do wstrzykiwań zawierający enoksaparynę sodową w stężeniu 10 000 j.m. (100 mg)/ml, stosowany u dorosłych pacjentów w profilaktyce i leczeniu choroby zakrzepowo-zatorowej. Wskazania obejmują zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej u pacjentów po zabiegach chirurgicznych o umiarkowanym i wysokim ryzyku (w tym ortopedycznych i onkologicznych), a także u pacjentów internistycznych z ostrymi schorzeniami i ograniczoną mobilnością, takimi jak ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia czy choroby reumatyczne. Lek jest również stosowany w leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), z wyłączeniem przypadków wymagających trombolizy lub interwencji chirurgicznej. U pacjentów onkologicznych Neoparin Multi może być stosowany w przedłużonym leczeniu i zapobieganiu nawrotom ZŻG i ZP. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w zapobieganiu zakrzepom podczas hemodializy oraz w leczeniu ostrych zespołów wieńcowych, w tym niestabilnej dławicy piersiowej, NSTEMI i STEMI, często w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym.
chirurgia onkologiczna, choroba nowotworowa, choroba reumatyczna, choroba wątroby, ciężkie zakażenie, enoksaparyna sodowa, hemodializa, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, ostra niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, przezskórna interwencja wieńcowa, zabieg ortopedyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, zawał serca bez uniesienia odcinka ST, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lipanthyl Supra 215 mg 215 mg
Fenofibrat, stosowany w terapii dyslipidemii, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwuje się objawy żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia) oraz wzrost aktywności aminotransferaz (częstość ≥1/100, <1/10), co wymaga regularnej kontroli funkcji wątroby. Istotne jest zwrócenie uwagi na ryzyko zapalenia trzustki, które w badaniu FIELD wystąpiło u 0,8% pacjentów leczonych fenofibratem w porównaniu do 0,5% w grupie placebo (p=0,031). Ponadto, fenofibrat może indukować zaburzenia mięśniowe (mialgie, zapalenie mięśni, skurcze, osłabienie) oraz rzadkie, ale poważne przypadki rabdomiolizy. W trakcie terapii obserwuje się także zwiększone ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, w tym zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%, p=0,022) i zakrzepicy żył głębokich (1,4% vs 1,0%, p=0,074), co może być powiązane ze wzrostem stężenia homocysteiny o średnio 6,5 µmol/l.
aminotransferazy, badanie FIELD, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca typu 2, dysfagia, fenofibrat, homocysteina, kamica żółciowa, kolka żółciowa, kreatynina, Lipanthyl Supra, miopatia, mocznik, monitorowanie funkcji wątroby, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, ostra niewydolność nerek, powikłania kamicy żółciowej, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, włóknienie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Norgestimat – Przeciwwskazania stosowania
Norgestimat, stosowany w złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych (np. Liberelle 0,25 mg + 0,035 mg etynyloestradiolu), jest przeciwwskazany u pacjentek z aktywną lub przebytą żylno-zakrzepową chorobą zakrzepowo-zatorową (ŻChZZ), w tym z dziedzicznymi lub nabytymi predyspozycjami takimi jak oporność na aktywowane białko C (czynnik V Leiden), niedobory antytrombiny III, białka C i S. Przeciwwskazania obejmują także wysokie ryzyko ŻChZZ związane z planowanymi rozległymi zabiegami operacyjnymi i długotrwałym unieruchomieniem. Ponadto, norgestimat jest niewskazany u pacjentek z tętniczymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi, w tym z przebytym zawałem mięśnia sercowego, udarem mózgu, migreną z aurą oraz obecnością czynników ryzyka takich jak hiperhomocysteinemia, obecność przeciwciał antyfosfolipidowych, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, ciężkie nadciśnienie tętnicze i dyslipoproteinemia.
antykoagulant toczniowy, choroba wątroby, choroba zastawek serca, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dazabuwir, dławica piersiowa, doustny środek antykoncepcyjny, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, glekaprewir, guz wątroby, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, norgestimat, nowotwór hormonozależny, ombitaswir, oporność na aktywowane białko C, parytaprewir, pibrentaswir, przeciwciało antyfosfolipidowe, przeciwciało antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, przerost endometrium, rytonawir, sofosbuwir, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, udar, welpataswir, woksylaprewir, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ovulastan Forte 0,15 mg + 0,03 mg
Lek Ovulastan Forte, będący złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, jest przeciwwskazany u pacjentek z aktywną lub przebytą żylno-zakrzepową chorobą zakrzepowo-zatorową (w tym DVT i PE), a także u osób z dziedzicznymi lub nabytymi predyspozycjami do tej choroby, takimi jak oporność na aktywne białko C (APC), niedobory antytrombiny III, białka C i S. Przeciwwskazania obejmują również ryzyko tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, w tym aktywne incydenty (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, TIA), obecność hiperhomocysteinemii, przeciwciał antyfosfolipidowych oraz migrenę z aurą. Dodatkowo, lek jest niewskazany u pacjentek z ciężką chorobą wątroby, nowotworami wątroby, podejrzeniem nowotworów zależnych od hormonów płciowych, ciężką hipertrójglicerydemią, a także przy nieustalonych krwawieniach z dróg rodnych.
Stosowanie Ovulastan Forte jest również przeciwwskazane podczas terapii przeciwwirusowej w przebiegu wirusowego zapalenia wątroby typu C z lekami zawierającymi ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dasabuwir, glekaprewir/pibrentaswir oraz sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir. Przed planowanymi rozległymi zabiegami operacyjnymi z długotrwałym unieruchomieniem należy przerwać stosowanie leku i zastosować alternatywną, niehormonalną metodę antykoncepcji. W przypadku pojawienia się migreny z aurą w trakcie terapii, konieczne jest natychmiastowe odstawienie preparatu. Właściwa ocena przeciwwskazań i czynników ryzyka jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjentki, a w razie wątpliwości zaleca się wybór niehormonalnych metod antykoncepcji.
cukrzyca naczyniowa, dasabuwir, dezogestrel, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, glekaprewir, hiperhomocysteinemia, hipertrójglicerydemia, hormonalne środki antykoncepcyjne, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, ombitaswir, oporność na aktywne białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Daylette 3 mg + 0,02 mg
Daylette, zawierający drospirenon i etynyloestradiol, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, który może wywoływać liczne działania niepożądane, w tym poważne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe żył i tętnic, takie jak zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego oraz udar mózgu. W trakcie terapii obserwuje się również ryzyko nadciśnienia tętniczego oraz rzadkich nowotworów wątroby. Występują także objawy ze strony układu rozrodczego i piersi, takie jak ból piersi, krwotok maciczny, kandydozy pochwy czy zmiany w cyklu miesiączkowym. Warto podkreślić, że rak piersi jest diagnozowany nieznacznie częściej u kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne, choć związek przyczynowy nie jest jednoznaczny. Monitorowanie parametrów wątrobowych jest kluczowe, zwłaszcza przy objawach takich jak żółtaczka czy ból w prawym podżebrzu.
atrofia endometrium, ból głowy, choroba Leśniowskiego-Crohna, drospirenon, dysplazja włóknisto-torbielowata piersi, etynyloestradiol, hiperkaliemia, hiponatremia, kandydoza pochwy, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedokrwistość, nowotwór piersi, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, padaczka, pląsawica Sydenhama, polip szyjki macicy, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, reakcja alergiczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tachykardia, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, torbiel jajnika, trombocytemia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe tętnic, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył, zakrzepica żył i tętnic, zakrzepica żylna, zapalenie spojówek, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylak, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bevimlar 15 mg
Produkt leczniczy Bevimlar zawierający rywaroksaban stosowany jest w różnych wskazaniach przeciwzakrzepowych z dawkowaniem dostosowanym do wskazania, wieku, masy ciała oraz czynności nerek pacjenta. W profilaktyce udaru u dorosłych z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową zalecana dawka to 20 mg raz na dobę. W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) stosuje się początkowo 15 mg dwa razy na dobę przez 21 dni, następnie 20 mg raz na dobę, a w profilaktyce nawrotów po co najmniej 6 miesiącach leczenia dawkę 10 mg lub 20 mg raz na dobę w zależności od ryzyka nawrotu. U dzieci i młodzieży dawka ustalana jest na podstawie masy ciała: 15 mg raz na dobę dla masy 30-50 kg, 20 mg raz na dobę dla masy ≥50 kg, a poniżej 30 kg stosuje się postać granulatu do zawiesiny. Czas leczenia u dzieci wynosi minimum 3 miesiące, z możliwością wydłużenia do 12 miesięcy. W przypadku pominięcia dawki nie zaleca się podwójnego przyjęcia leku tego samego dnia.
antagoniści witaminy K, choroba wątroby, działanie przeciwzakrzepowe, echokardiogram przezprzełykowy, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, idiopatyczna ZŻG, INR, kardiowersja, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwawienie, lek przeciwzakrzepowy, leki przeciwzakrzepowe pozajelitowe, marskość wątroby, migotanie przedsionków, nawrotowa ZŻG, przesączanie kłębuszkowe, rywaroksaban, wada zastawkowa, zabieg chirurgiczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mibrex
Podczas terapii rywaroksabanem (Mibrex) konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, takich jak osoby z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), stosujące jednocześnie inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azole, inhibitory proteazy HIV) oraz leki wpływające na hemostazę (NLPZ, ASA, inhibitory agregacji płytek, SSRI, SNRI). W badaniach klinicznych rywaroksaban wykazywał wyższe ryzyko krwawień z błon śluzowych i niedokrwistości w porównaniu do antagonistów witaminy K. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest zalecane w celu wykrywania utajonych krwawień, a w wyjątkowych sytuacjach pomocne może być oznaczenie stężenia rywaroksabanu testem anty-Xa. Leczenie należy przerwać natychmiast po wystąpieniu poważnego krwawienia.
aktywna choroba nowotworowa, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, choroba zapalna jelit, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, glikoproteina p, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwgrzybiczne, leczenie trombolityczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, przeciwciało antykardiolipinowe, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Actilyse 20
Actilyse 20, zawierający alteplazę, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych. Lek powinien być stosowany wyłącznie przez doświadczonych lekarzy w warunkach umożliwiających monitorowanie i dostęp do sprzętu resuscytacyjnego. Należy dokumentować nazwę i numer serii produktu dla celów śledzenia. Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, mogą wystąpić podczas infuzji i do 24 godzin po jej zakończeniu, zwłaszcza u pacjentów z ostrym udarem niedokrwiennym i stosujących inhibitory ACE. W przypadku ciężkich reakcji nadwrażliwości konieczne jest natychmiastowe przerwanie infuzji i wdrożenie odpowiedniego leczenia, w tym intubacji, jeśli to konieczne.
alteplaza, antagonista receptora glikoproteinowego, antagonista witaminy K, doustny lek przeciwzakrzepowy, fibrynogen, inhibitor ACE, krioprecypitat, krwawienie śródczaszkowe, leczenie fibrynolityczne, leczenie trombolityczne, lek przeciwfibrynolityczny, obrzęk naczynioruchowy, ostry udar niedokrwienny, płytka krwi, świeżo mrożone osocze, tkankowy aktywator plazminogenu, układ krzepnięcia, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klertis 25 mg
Sunitynib, substancja czynna leku Klertis, jest stosowany w terapii nowotworów takich jak GIST, MRCC oraz pNET, jednak wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane objawy to zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, zmęczenie oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej). Często występują również zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia (stopień 3 i 4 u 10-16% pacjentów) i małopłytkowość (stopień 3 i 4 u 3,7-8,2% pacjentów). Niedoczynność tarczycy pojawia się u 16% pacjentów z MRCC, a nadciśnienie tętnicze dotyczy około 33,9% pacjentów leczonych sunitynibem. Wśród poważnych powikłań wymienia się niewydolność nerek i serca, zator tętnicy płucnej, perforację przewodu pokarmowego oraz krwotoki, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu.
białkomocz, dysfagia, dysfunkcja wątroby, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, hipoglikemia, kardiomiopatia, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nekrotyczne zapalenie powięzi, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, posocznica, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, sunitynib, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół odwracalny tylnej encefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Feiba NF 1000 j. (1000 j. FEIBA), 50 j./ml
Preparat FEIBA NF, zawierający kompleks czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII, posiada bezwzględne przeciwwskazania obejmujące nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, obecność rozsianego wykrzepiania śródnaczyniowego (DIC) oraz ostrej zakrzepicy lub zatoru, w tym zawału mięśnia sercowego. Ze względu na prokoagulacyjne właściwości preparatu, jego stosowanie w wymienionych stanach może prowadzić do nasilenia procesów zakrzepowych i poważnych powikłań zakrzepowo-zatorowych. FEIBA NF zawiera białka ludzkiego osocza (400-1200 mg na opakowanie 1000 j.), czynniki II, IX, X (głównie nieaktywowane), aktywowany czynnik VII oraz antygen koagulacyjny czynnika VIII (do 0,1 jednostki na 1 jednostkę FEIBA), a także około 80 mg sodu na fiolkę, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest dokładne przeprowadzenie wywiadu alergologicznego oraz ocena ryzyka zakrzepowo-zatorowego, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak zaawansowany wiek, otyłość, unieruchomienie, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu czy stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.
aktywowany czynnik VII, antygen koagulacyjny, białko ludzkiego osocza, choroba niedokrwienna serca, czas kaolinowo-kefalinowy, czynniki krzepnięcia, dieta niskosodowa, inhibitor czynnika VIII, nadwrażliwość na substancje, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, proces zakrzepowy, profilaktyka przeciwzakrzepowa, reakcja nadwrażliwości, rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe, udar mózgu, układ krzepnięcia, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół czynników krzepnięcia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anzorin 10 mg
Olanzapina w dawce 10 mg (Anzorin) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęstsze działania niepożądane (≥1%) obejmują senność, przyrost masy ciała (≥7% u 22,2% pacjentów w krótkim leczeniu, a u 64,4% przy długotrwałym ≥48 tyg.), eozynofilię, leukopenię, neutropenię, hiperprolaktynemię (około 30% pacjentów z przekroczeniem normy), hiperlipidemię (cholesterol ≥6,2 mmol/l, triglicerydy ≥2,26 mmol/l), hiperglikemię (glukoza ≥7 mmol/l), cukromocz, akatyzję, parkinsonizm, niedociśnienie ortostatyczne oraz przejściowe podwyższenie aminotransferaz. Rzadziej obserwuje się złośliwy zespół neuroleptyczny, zapalenie wątroby, zapalenie trzustki, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych oraz poważne reakcje skórne (DRESS). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaostrzenia objawów parkinsonizmu u pacjentów z chorobą Parkinsona oraz zwiększoną śmiertelność i zdarzenia naczyniowo-mózgowe u osób starszych z otępieniem.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, drgawki, dyskineza, dyskinezy późne, dystonia, efekt antycholinergiczny, eozynofilia, glikozuria, hepatitis, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipotensja ortostatyczna, incydenty naczyniowo-mózgowe, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, olanzapina, parkinsonizm, pneumonia, podwyższone enzymy wątrobowe, powikłania zakrzepowo-zatorowe, priapizm, przyrost masy ciała, rabdomioliza, senność, trombocytopenia, walproinian, wydłużenie QT, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rombidux 15 mg
Rywaroksaban, zawarty w leku Rombidux (15 mg tabletki powlekane), jest bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa, co skutkuje zahamowaniem kaskady krzepnięcia poprzez blokadę wytwarzania trombiny, bez wpływu na trombinę i płytki krwi. Jego działanie jest dawko-zależne i mierzone głównie za pomocą czasu protrombinowego (PT) z odczynnikiem Neoplastin, gdzie korelacja z poziomem leku w osoczu wynosi r=0,98. Wyniki PT należy podawać w sekundach, gdyż INR nie jest skalibrowany dla rywaroksabanu. Wartości PT dla różnych wskazań i dawek wahają się od 10 do 50 sekund w maksymalnym działaniu (1-4 godziny po podaniu) oraz od 12 do 32 sekund w najniższym punkcie działania (8-36 godzin po podaniu), w zależności od dawki i stanu pacjenta (np. ZŻG, ZP, migotanie przedsionków, zaburzenia czynności nerek).
bezpośredni inhibitor czynnika Xa, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czteroczynnikowy PCC, endogenne wytwarzanie trombiny, HepTest, kaskada krzepnięcia krwi, koncentrat czynników zespołu protrombiny, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, migotanie przedsionków niezwiązane z wadą zastawkową, powstawanie zakrzepu, profilaktyka udaru, rywaroksaban, substancja przeciwzakrzepowa, test anty-Xa, trójczynnikowy PCC, wytwarzanie trombiny, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fraxiparine 5700 j.m.a.Xa/0,6 ml
Fraxiparine, zawierający nadroparynę wapniową, jest lekiem przeciwzakrzepowym dostępnym w ampułko-strzykawkach o stężeniach od 2 850 j.m. AXa/0,3 ml do 9 500 j.m. AXa/1 ml, stosowanym w profilaktyce i leczeniu stanów zakrzepowo-zatorowych. Wskazania obejmują profilaktykę żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym, zwłaszcza ortopedycznym, oraz u pacjentów unieruchomionych z przyczyn niechirurgicznych, takich jak ciężkie zaostrzenie POChP, niewydolność serca czy ciężkie zakażenia. Fraxiparine jest również stosowany w zapobieganiu wykrzepianiu podczas hemodializy, leczeniu zakrzepicy żył głębokich (z lub bez zatorowości płucnej) oraz w terapii niestabilnej dławicy piersiowej i zawału mięśnia sercowego bez załamka Q, zwykle w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym.
chirurgia ortopedyczna, ciężkie zakażenie, dysfagia, hemodializa, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, nadroparyna wapniowa, nadzór kardiologiczny, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, powikłanie zakrzepowe, proces prozakrzepowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, układ dializacyjny, zabieg operacyjny, zakrzepica żył głębokich, zaostrzenie POChP, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clormetin 0,03 mg + 2 mg
Clormetin, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadinonu octanu w tabletkach powlekanych, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (≥20%) są krwawienia międzymiesiączkowe, plamienia, bóle głowy oraz dyskomfort piersiowy, które zwykle ustępują przy kontynuacji terapii. Dane z badań klinicznych obejmujących 1629 kobiet wskazują na szerokie spektrum działań niepożądanych, klasyfikowanych według MedDRA 17.1, obejmujących m.in. zakażenia pochwy (kandydoza, zapalenie sromu i pochwy), zaburzenia naczyniowe (nadciśnienie, zakrzepica żył i tętnic, VTE, ATE), zaburzenia psychiczne (obniżony nastrój, nerwowość, zmniejszone libido), a także objawy ze strony układu nerwowego, pokarmowego, skórnego i mięśniowo-szkieletowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko poważnych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, przemijający napad niedokrwienny, zakrzepica żylna i zatorowość płucna.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, choroba Leśniowskiego-Crohna, dyskomfort piersi, etynyloestradiol, gruczolako-włókniak piersi, hipertrójglicerydemia, kandydoza pochwy, krwawienie do jamy brzusznej, krwawienie międzymiesiączkowe, łuszczyca, łysienie, migrena, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, nadmierne owłosienie, nadwrażliwość na lek, nagła utrata słuchu, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja soczewek kontaktowych, nowotwór szyjki macicy, nowotwór wątroby, nudność, obniżony nastrój, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, octan chlormadinonu, ostuda, plamienie, pokrzywka, przemijający napad niedokrwienny, reakcja alergiczna skórna, rumień, rumień guzkowaty, świąd, szum uszny, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, trądzik, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wydzielina z pochwy, wymioty, wyprysk, wzdęcie, zaburzenie dróg żółciowych, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie widzenia, zakrzepica żył, zakrzepica żylna, zapalenie spojówek, zapalenie sromu i pochwy, zapaść sercowo-naczyniowa, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół napięcia przedmiesiączkowego, zmniejszone libido, żylak, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Navelbine 30 mg
Winorelbina (Navelbine) w postaci kapsułek miękkich, stosowana w dawkach początkowych 60 mg/m²/tydzień, a następnie 80 mg/m²/tydzień, wykazuje profil działań niepożądanych oparty na badaniach klinicznych u 316 pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuc i rakiem piersi. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zahamowanie czynności szpiku kostnego z neutropenią (G1-4: 71,5%; G3: 21,8%; G4: 25,9%), leukopenię (G1-4: 70,6%), niedokrwistość (G1-4: 67,4%) oraz małopłytkowość (G1-2: 10,8%). Często obserwuje się także objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności (74,7%), wymioty (54,7%), biegunka (49,7%), zaparcia (19%) i zapalenie jamy ustnej (10,4%). Działania niepożądane klasyfikowane są według MedDRA i częstości występowania, z najczęstszymi kategoriami dotyczącymi układu krwiotwórczego, metabolizmu oraz ogólnych stanów, w tym zmęczenia (36,7%) i gorączki (13%). Zgłaszano również rzadkie, ale poważne zdarzenia, takie jak posocznica neutropeniczna i zespół SIADH.
ataksja, biegunka, ból mięśni, ból stawów, chemioterapeutyk, cisplatyna, duszność, dysfagia, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, infekcja grzybicza, kapecytabina, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrobnokomórkowy rak płuc, niewydolność serca, nudności, pancytopenia, porażenna niedrożność jelita, posocznica neutropeniczna, rak piersi, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, winorelbina, wymioty, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia neuromotoryczne, zaburzenia neurosensoryczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jamy ustnej, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zaparcia, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Axia Plus 3 mg + 0,02 mg
Axia Plus, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym w formie tabletek powlekanych. Stosowanie tego preparatu jest przeciwwskazane u pacjentek z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, w tym laktozę (44 mg w różowych tabletkach aktywnych i 89,5 mg w białych tabletkach placebo), co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentek z aktualnym lub zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), w tym po przebytym DVT lub PE, z dziedzicznymi lub nabytymi predyspozycjami takimi jak oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C lub S, a także u pacjentek planujących rozległe zabiegi operacyjne z długotrwałym unieruchomieniem oraz u tych z wieloma czynnikami ryzyka VTE.
antykoagulant toczniowy, choroba naczyń mózgowych, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, drospirenon, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie z pochwy, laktoza jednowodna, migrena z ogniskowymi objawami, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, oporność na aktywowane białko C, próby czynnościowe wątroby, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – VIXARGIO 20 mg
VIXARGIO, zawierający rywaroksaban w dawce 20 mg, jest stosowany w profilaktyce udaru i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków (20 mg raz na dobę), leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) z fazą początkową 15 mg dwa razy na dobę przez 3 tygodnie, a następnie 20 mg raz na dobę, z możliwością zmniejszenia dawki do 10 mg w przedłużonej profilaktyce. Dawkowanie u dzieci zależy od masy ciała: ≥50 kg – 20 mg raz na dobę, 30-50 kg – 15 mg raz na dobę, <30 kg – inne postacie farmaceutyczne. U pacjentów z umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 30-49 ml/min) zaleca się zmniejszenie dawki do 15 mg raz na dobę w profilaktyce udaru i zatorowości oraz rozważenie zmniejszenia dawki w leczeniu ZŻG/ZP. VIXARGIO jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens <15 ml/min) oraz z chorobą wątroby z koagulopatią i ryzykiem krwawienia (marskość wątroby stopnia B i C wg Childa-Pugha).
antagonista witaminy K, echokardiogram przezprzełykowy, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor P2Y12, INR, kardiowersja, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, koagulopatia, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, migotanie przedsionków, PCI z założeniem stentu, profilaktyka nawrotów, rywaroksaban, tabletka powlekana, udar i zatorowość obwodowa, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zgłębnik nosowo-żołądkowy, zgłębnik żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran Etexilate Adamed 110 mg
Dabigatran eteksylan, podawany doustnie w kapsułkach zawierających 110 mg substancji czynnej, jest prolekiem ulegającym szybkiej hydrolizie do aktywnego dabigatranu, którego biodostępność wynosi około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych osób, natomiast u pacjentów po zabiegach chirurgicznych czas ten wydłuża się do 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia ogólnego i porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego. Dabigatran wykazuje umiarkowaną dystrybucję tkankową (Vd 60-70 L) i niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%). Metabolizm obejmuje sprzęganie z kwasem glukuronowym, tworząc farmakologicznie czynne acyloglukuronidy, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania 11-14 godzin, zależnym od funkcji nerek.
acyloglukuronid, badanie RE-LY, białko transportowe P-gp, biodostępność dabigatranu, ciężka niewydolność nerek, dabigatran eteksylan, dostępność biologiczna bezwzględna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, maksymalne stężenie, migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, przesączanie kłębuszkowe, substrat CYP2C9, substrat CYP3A4, umiarkowana niewydolność nerek, umiarkowana niewydolność wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Naraya Plus 0,02 mg + 3 mg
Lek Naraya Plus, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, jest przeciwwskazany u pacjentek z obecną lub przebytą żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (VTE), w tym z zakrzepicą żył głębokich (DVT) i zatorowością płucną (PE), a także u osób z wrodzonymi i nabytymi predyspozycjami do VTE, takimi jak oporność na aktywne białko C (APC), niedobory antytrombiny III, białka C i białka S. Przeciwwskazaniem jest także przygotowanie do rozległych zabiegów operacyjnych z długotrwałym unieruchomieniem oraz obecność wielu czynników ryzyka zakrzepicy żylnej. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentek z chorobami tętnic, w tym aktywnym lub przebytym zawałem mięśnia sercowego, dławicą piersiową, udarem mózgu (aktywnym lub przebytym) oraz przemijającym napadem niedokrwiennym (TIA). Obecność genetycznych lub nabytych predyspozycji do zakrzepicy tętniczej, takich jak hiperhomocysteinemia czy obecność przeciwciał antyfosfolipidowych, również stanowi przeciwwskazanie.
antykoagulant toczniowy, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dasabuwir, dławica piersiowa, drospirenon, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, krwawienie z pochwy, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, niewydolność nerek, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir parytaprewir rytonawir, oporność na aktywne białko C, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przeciwciało antyfosfolipidowe, przeciwciało antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, udar mózgu, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Levomine midi 30 mcg + 125 mcg
Lek Levomine midi, zawierający 30 mikrogramów etynyloestradiolu oraz 125 mikrogramów lewonorgestrelu, jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki leku, w tym na laktozę (52,01 mg w tabletce), oraz u tych z czynna lub przebyta żylna chorobą zakrzepowo-zatorową (DVT, PE), genetyczną lub nabytą predyspozycją do zakrzepicy (np. mutacja czynnika V Leiden, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także u pacjentek planujących rozległe zabiegi operacyjne z długotrwałym unieruchomieniem. Ponadto, przeciwwskazania obejmują tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, takie jak przebyty zawał mięśnia sercowego, udar mózgu lub TIA, migrenę z aurą, oraz obecność czynników ryzyka takich jak cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, ciężkie nadciśnienie tętnicze i dyslipoproteinemia.
amenorrhea, antykoagulant toczniowy, cukrzyca naczyniowa, czynnik V Leiden, dasabuwir, dławica piersiowa, doustny środek antykoncepcyjny, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, glekaprewir, hiperhomocysteinemia, krwawienie z pochwy, lek przeciwzakrzepowy, lewonorgestrel, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, rytonawir, sofosbuwir, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Elin
Produkt leczniczy Elin zawiera 250 μg norgestymatu i 35 μg etynyloestradiolu i jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym. Przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie ocenić przeciwwskazania i czynniki ryzyka, zwłaszcza związane z zakrzepowo-zatorowymi powikłaniami żylnymi (ŻChZZ) i tętniczymi (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu). Ryzyko ŻChZZ jest największe w pierwszym roku stosowania oraz po przerwie ≥4 tygodni i wynosi około 6 na 10 000 kobiet rocznie, co jest porównywalne do preparatów zawierających lewonorgestrel. Czynniki ryzyka obejmują m.in. otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, duże zabiegi chirurgiczne, obciążenie rodzinne, wiek >35 lat oraz choroby współistniejące (np. toczeń rumieniowaty układowy). Pacjentki powinny być poinformowane o objawach zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej oraz konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem. Stosowanie Elin jest przeciwwskazane u kobiet z wieloma czynnikami ryzyka zakrzepicy.
choroba Leśniowskiego-Crohna, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, migotanie przedsionków, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, norgestymat, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przemijający napad niedokrwienia mózgu, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wada zastawkowa serca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakażenie HPV, zakrzepica naczyniowa, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Urokinase medac 50 000 j.m.
Urokinase medac 50 000 j.m. jest lekiem trombolitycznym stosowanym wyłącznie przez doświadczonych lekarzy w warunkach szpitalnych, z dostępem do odpowiednich metod diagnostycznych i monitorowania. Podawanie może odbywać się ogólnoustrojowo (wlew dożylny) lub miejscowo (wlew dotętniczy lub wkraplanie), z przeciwwskazaniem do iniekcji podskórnych i domięśniowych. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od wskazań klinicznych, np. w zakrzepicy żył głębokich dawka początkowa wynosi 4400 j.m./kg mc. podawana przez 10-20 minut, a dawka podtrzymująca 100 000 j.m./h przez 2-3 dni. W zatorowości płucnej stosuje się podobną dawkę początkową i podtrzymującą 4400 j.m./kg mc./h przez 12 godzin. W chorobie zarostowej tętnic obwodowych dawka miejscowa to 4000 j.m./min (240 000 j.m./h) przez 2-4 godziny, a następnie 1000-2000 j.m./min do całkowitej lizy lub maksymalnie 48 godzin.
centralny cewnik żylny, choroba zakrzepowa, choroba zakrzepowo-zatorowa naczyń, choroba zarostowa tętnic obwodowych, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas trombinowy, fibrynogen, hematokryt, hemodializa, heparyna, lek przeciwzakrzepowy, liczba płytek krwi, przetoka tętniczo-żylna, terapia trombolityczna, urokinaza, wlew dotętniczy, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna - Leksykon substancji czynnych
Menotropina – Działania niepożądane
Menotropina, substancja czynna preparatu Menopur, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, z których najistotniejszym jest zespół hiperstymulacji jajników (OHSS), występujący z częstością do 5%. OHSS może przebiegać od łagodnej do ciężkiej postaci, charakteryzującej się powiększeniem jajników, wodobrzuszem, wysiękiem opłucnowym oraz powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi, które mogą zagrażać życiu. Inne często obserwowane działania niepożądane (do 5%) to ból brzucha, rozdęcie brzucha, ból głowy oraz ból i reakcje miejscowe w miejscu podania iniekcji. Rzadziej występują zakrzepica, reakcje alergiczne (wysypka, obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja) oraz wysięk opłucnowy. Terapia menotropiną zwiększa także ryzyko ciąży mnogopłodowej, co wiąże się z wyższym ryzykiem powikłań położniczych i neonatologicznych.
ból brzucha, ból głowy, ból w miejscu podania, hemokoncentracja, menotropina, obrzęk naczynioruchowy, paracenteza, pokrzywka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, rozdęcie brzucha, torakocenteza, udar mózgu, wada wrodzona, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, zaburzenie elektrolitowe, zaczerwienienie, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna, zasinienie, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hiperstymulacji jajników, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Aurovitas
Podczas terapii rywaroksabanem, w tym preparatem Rivaroxaban Aurovitas, konieczny jest stały nadzór kliniczny z uwzględnieniem ryzyka krwawień, zwłaszcza z błon śluzowych (np. nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistości. Monitorowanie obejmuje regularną ocenę kliniczną oraz badania laboratoryjne hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrycia utajonych krwawień. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkim (klirens kreatyniny <30 ml/min) i umiarkowanym (30-49 ml/min) zaburzeniem czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie rywaroksabanu. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 ml/min oraz u osób przyjmujących silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. ketokonazol, rytonawir), które mogą zwiększać stężenie leku średnio 2,6-krotnie, podnosząc ryzyko krwawienia.
angioplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, antykoagulant tocznia, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, glikoproteina p, hemoglobina i hematokryt, hemostaza, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwgrzybicze, leczenie przeciwzakrzepowe, nadciśnienie tętnicze, nakłucie lędźwiowe, niedobór laktazy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna azolowa, przeciwciało anty-beta 2-glikoproteina I, przeciwciało antykardiolipinowe, retinopatia naczyniowa, rozstrzenia oskrzeli, rywaroksaban, ryzyko krwotoku, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie bliższego odcinka kości udowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Neoparin Forte 12 000 j.m. (120 mg)/0,8 ml
Neoparin Forte, zawierający enoksaparynę sodową, jest heparyną drobnocząsteczkową o średniej masie cząsteczkowej około 4500 daltonów, charakteryzującą się wysoką aktywnością anty-Xa (~100 j.m./mg) i niską aktywnością anty-IIa (~28 j.m./mg), z stosunkiem anty-Xa do anty-IIa wynoszącym 3,6. Mechanizm działania opiera się na aktywacji antytrombiny III, co prowadzi do skutecznej inhibicji czynnika Xa i częściowej inhibicji czynnika IIa, a także dodatkowych efektów przeciwzakrzepowych i przeciwzapalnych, takich jak hamowanie czynnika VIIa, indukcja uwalniania TFPI oraz redukcja czynnika von Willebranda. W dawkach profilaktycznych enoksaparyna nie wpływa istotnie na aPTT, natomiast w dawkach terapeutycznych wydłuża aPTT o 1,5-2,2 raza, co odzwierciedla jej selektywność działania.
aktywność anty-IIa, aktywność anty-Xa, aktywność przeciwkrzepliwa, aktywność przeciwtrombinowa, aktywność przeciwzakrzepowa, alloplastyka stawu biodrowego, ampułko-strzykawka, antytrombina III, aPTT, błona śluzowa jelit, czynnik IIa, czynnik von Willebranda, czynnik Xa, depolimeryzacja zasadowa, enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, inhibitor czynnika tkankowego, lek biopodobny, roztwór do wstrzykiwań, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Danengo 110 mg
Dabigatran eteksylan (Danengo) jest wskazany do stosowania u dorosłych oraz dzieci powyżej 8 lat, zdolnych do połykania kapsułek, z dawkowaniem dostosowanym do wieku i masy ciała. W prewencji pierwotnej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po alloplastyce stawu kolanowego zaleca się rozpoczęcie leczenia dawką 110 mg w dniu zabiegu, a następnie 220 mg raz na dobę przez 10 dni; po alloplastyce stawu biodrowego dawka początkowa wynosi 75 mg, a podtrzymująca 150 mg przez 28-35 dni. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (CrCL 30-50 mL/min) oraz u osób powyżej 75 lat zaleca się zmniejszenie dawki. Przed terapią i w trakcie leczenia należy ocenić czynność nerek metodą Cockcroft-Gault, wykluczając pacjentów z CrCL <30 mL/min. W przypadku pominięcia dawki nie należy stosować dawki podwójnej, a leczenie nie powinno być przerywane bez konsultacji lekarskiej. Przejście między dabigatranem a lekami przeciwzakrzepowymi podawanymi pozajelitowo wymaga odpowiedniego odstępu czasowego (12-24 godziny) i dostosowania dawkowania.
ablacja cewnikowa, alloplastyka stawu biodrowego, alloplastyka stawu kolanowego, antagonista witaminy K, dabigatran eteksylat, hemostaza, hipowolemia, implantacja stentu, inhibitor P-glikoproteiny, kardiowersja, klirens kreatyniny, leczenie przeciwpłytkowe, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, niedokrwistość, niefrakcjonowana heparyna, niestrawność, niezastawkowe migotanie przedsionków, odwodnienie, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przezskórna interwencja wieńcowa, refluks żołądkowo-przełykowy, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wzór Schwartza, zabieg ortopedyczny, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neoparin 80 mg/0,8 ml
Neoparin, zawierający enoksaparynę sodową – heparynę drobnocząsteczkową o wysokiej aktywności anty-Xa i niskiej anty-IIa, jest dostępny w dawkach od 2000 j.m. (20 mg)/0,2 ml do 10 000 j.m. (100 mg)/1 ml w formie roztworu do wstrzykiwań. Lek znajduje zastosowanie w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów chirurgicznych (zwłaszcza ortopedycznych i onkologicznych) oraz internistycznych z ostrymi schorzeniami, takimi jak ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia i choroby reumatyczne. Ponadto, Neoparin jest stosowany w leczeniu i przedłużonym leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), ze szczególnym uwzględnieniem pacjentów onkologicznych, a także w zapobieganiu powstawaniu skrzepów podczas hemodializy oraz w terapii ostrego zespołu wieńcowego (NSTEMI, STEMI) w skojarzeniu z ASA lub jako uzupełnienie PCI.
aktywność anty-IIa, aktywność anty-Xa, choroba reumatyczna, ciężkie zakażenie, doustny antykoagulant, działanie przeciwzakrzepowe, endoprotezoplastyka stawu biodrowego, enoksaparyna sodowa, fibrynolityk, hemodializa, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, hipoksemia, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność oddechowa, NSTEMI, ostra niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, PCI, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przezskórna interwencja wieńcowa, STEMI, trombocytopenia, wstrzyknięcie podskórne, zabieg ortopedyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, zawał serca bez uniesienia odcinka ST, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Neoparin 20 mg/0,2 ml
Enoksaparyna sodowa (Neoparin) jest dostępna w dawkach od 2000 j.m. (20 mg) do 10 000 j.m. (100 mg) w formie roztworu do wstrzykiwań podskórnych. Profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów z umiarkowanym ryzykiem wymaga dawki 2000 j.m. raz na dobę, rozpoczynając 2 godziny przed zabiegiem, przez 7-10 dni lub dłużej, jeśli utrzymuje się ograniczenie ruchomości. U pacjentów z wysokim ryzykiem stosuje się 4000 j.m. raz na dobę, najlepiej 12 godzin przed zabiegiem, z możliwością przedłużenia profilaktyki do 4-5 tygodni w przypadku dużych zabiegów ortopedycznych lub onkologicznych. W leczeniu internistycznym zalecana dawka to 4000 j.m. raz na dobę przez 6-14 dni. Dawkowanie terapeutyczne opiera się na masie ciała: 150 j.m./kg mc. raz na dobę u pacjentów niskiego ryzyka oraz 100 j.m./kg mc. dwa razy na dobę u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu lub powikłań, np. z otyłością, zatorowością płucną czy chorobą nowotworową. W leczeniu przedłużonym zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej u chorych onkologicznych stosuje się schemat 100 j.m./kg mc. dwa razy na dobę przez 5-10 dni, następnie 150 j.m./kg mc. raz na dobę do 6 miesięcy, z koniecznością oceny korzyści po tym okresie.
aktywna choroba nowotworowa, choroba nowotworowa, enoksaparyna sodowa, hemodializa, klirens kreatyniny, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwpłytkowe, leczenie trombolityczne, niestabilna dławica piersiowa, otyłość, przezskórna interwencja wieńcowa, schyłkowa choroba nerek, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – RIXACAM 10 mg
RIXACAM 10 mg, zawierający rywaroksaban, jest stosowany w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po alloplastyce stawu biodrowego (5 tygodni) i kolanowego (2 tygodnie) w dawce 10 mg raz na dobę, podawanej w ciągu 6-10 godzin po zabiegu, pod warunkiem utrzymanej hemostazy. W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) stosuje się początkowo 15 mg dwa razy na dobę przez 21 dni, następnie 20 mg raz na dobę w profilaktyce nawrotów. Długość terapii jest indywidualizowana, z minimalnym okresem 3 miesięcy u pacjentów z przejściowymi czynnikami ryzyka. W profilaktyce długoterminowej nawrotów po co najmniej 6 miesiącach leczenia stosuje się 10 mg raz na dobę u pacjentów standardowego ryzyka, a 20 mg raz na dobę u pacjentów wysokiego ryzyka. W przypadku pominięcia dawki, zalecenia różnią się w zależności od schematu dawkowania, z możliwością jednoczesnego przyjęcia dwóch kapsułek 15 mg w schemacie dwudawkowym.
alloplastyka stawu biodrowego, alloplastyka stawu kolanowego, antagonista witaminy K, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, klirens kreatyniny, koagulopatia, marskość wątroby, nawrotowa ZŻG, rywaroksaban, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zgłębnik żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cyprodiol 2 mg + 0,035 mg
Cyprodiol, zawierający 2 mg cyproteronu i 0,035 mg etynyloestradiolu, jest preparatem hormonalnym o złożonym profilu działania, którego stosowanie wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki, nietolerancję laktozy (47,4 mg laktozy jednowodnej na tabletkę), a także współistnienie chorób zakrzepowo-zatorowych, takich jak idiopatyczna żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, przebyta zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zakrzepica tętnicza, udar mózgu, oraz dziedziczne lub nabyte predyspozycje do zakrzepicy (np. niedobory antytrombiny III, białka C i S, oporność na aktywowane białko C, hiperhomocysteinemia, obecność przeciwciał antyfosfolipidowych). Preparat jest przeciwwskazany u pacjentek z poważnymi czynnikami ryzyka zakrzepicy, takimi jak cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężka dyslipoproteinemia oraz u palących tytoń, a także w przypadku chorób wątroby, guzów zależnych od hormonów płciowych, migren z aurą, krwawień z dróg rodnych o nieustalonej etiologii, ciąży i karmienia piersią. Cyprodiol nie jest wskazany do stosowania u mężczyzn.
ciężkie nadciśnienie tętnicze, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, glekaprewir/pibrentaswir, guzy wątroby, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, laktoza jednowodna, migrena z objawami ogniskowymi, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nietolerancja laktozy, ombitaswir parytaprewir, oponiak, oporność na aktywowane białko C, opryszczka ciężarnych, otoskleroza, powikłania naczyniowe cukrzycy, powikłania zakrzepowo-zatorowe, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir/welpataswir, udar mózgu, zaburzenia czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Dubina-Johnsona, zespół Rotora, żółtaczka ciążowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fragmin 18 000 j.m. a.Xa/0,72 ml
Fragmin (dalteparyna sodowa) jest heparyną drobnocząsteczkową o średniej masie cząsteczkowej około 6000 daltonów, wykazującą preferencyjne hamowanie czynnika Xa względem trombiny, co przekłada się na silniejsze działanie anty-Xa przy słabszym wydłużeniu czasu APTT. W porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej, dalteparyna ma mniejszy wpływ na czynność płytek krwi i pierwotną hemostazę, co zmniejsza ryzyko powikłań krwotocznych. Dostępna jest w dawkach od 2500 j.m. anty-Xa/0,2 ml do 18000 j.m. anty-Xa/0,72 ml, podawana w formie roztworu do wstrzykiwań. Mechanizm działania obejmuje również wpływ na ścianę naczyń i układ fibrynolizy, co zwiększa jej skuteczność przeciwzakrzepową.
antytrombina, czas krzepnięcia osocza, czynnik Xa, dalteparyna sodowa, fibrynoliza, hemodializa, hemostaza pierwotna, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, krążenie pozaustrojowe, lek przeciwzakrzepowy, oddział intensywnej terapii, przewlekła niewydolność nerek, wentylacja mechaniczna, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość żylna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Sulpiryd – Działania niepożądane
Sulpiryd, lek przeciwpsychotyczny z grupy pochodnych benzamidowych, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą uspokojenie i senność, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Rzadziej obserwuje się objawy pozapiramidowe, ostrą dyskinezę oraz późną dyskinezę, charakteryzującą się mimowolnymi ruchami języka i mięśni twarzy, która jest trudna do leczenia i może się nasilać pod wpływem leków antycholinergicznych. Szczególnie niebezpieczne powikłania to złośliwy zespół neuroleptyczny oraz zaburzenia rytmu serca, takie jak torsade de pointes i wydłużenie odcinka QT, które mogą prowadzić do nagłej śmierci sercowej. Hiperprolaktynemia, manifestująca się m.in. brakiem miesiączki, ginekomastią, mlekotokiem oraz zaburzeniami funkcji seksualnych, występuje z nieznaną częstością. Rzadko obserwuje się także hepatotoksyczność, niedociśnienie ortostatyczne, zakrzepy żylne, spastyczny kręcz szyi, szczękościsk oraz wysypkę plamkowo-grudkową.
brak miesiączki, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperprolaktynemia, impotencja, kręcz szyi, leki przeciwparkinsonowskie, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, ostra dyskineza, pochodne benzamidowe, późna dyskineza, przyrost masy ciała, repolaryzacja komór serca, senność, ślinotok, sulpiryd, szczękościsk, torsade de pointes, wydłużenie odcinka QT, wysypka plamkowo-grudkowa, zakrzep żylny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dabigatran Etexilate Viatris 150 mg
Dabigatran Etexilate Viatris jest wskazany do stosowania u dorosłych oraz dzieci powyżej 8 lat zdolnych do połykania kapsułek. Dawkowanie u dorosłych zależy od wskazania klinicznego: w profilaktyce udarów i zatorowości systemowej (SPAF) oraz leczeniu i profilaktyce nawrotów zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej (ZŻG/ZP) standardowa dawka wynosi 300 mg na dobę (150 mg dwa razy dziennie), a dawka zmniejszona 220 mg na dobę (110 mg dwa razy dziennie). Obowiązkowe zmniejszenie dawki do 220 mg dotyczy pacjentów ≥80 lat oraz tych przyjmujących werapamil, natomiast rozważenie zmniejszenia dawki dotyczy osób w wieku 75-80 lat, z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (CrCL 30-50 mL/min), chorobami błony śluzowej przewodu pokarmowego lub zwiększonym ryzykiem krwawienia. Przed rozpoczęciem terapii należy ocenić czynność nerek (CrCL), wykluczając pacjentów z CrCL <30 mL/min. Monitorowanie czynności nerek jest zalecane szczególnie u osób starszych i z zaburzeniami nerkowymi. Czas leczenia SPAF jest długotrwały, natomiast w ZŻG/ZP dostosowany indywidualnie, minimum 3 miesiące w przypadku czynników przejściowych. W przypadku pominięcia dawki, można ją przyjąć do 6 godzin przed kolejną, bez podwajania dawki.
ablacja cewnikowa, antagoniści witaminy K, dabigatran eteksylat, hemostaza, kardiowersja, klirens kreatyniny, leki przeciwpłytkowe, migotanie przedsionków, niedokrwistość, powikłania zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka udaru, przezskórna interwencja wieńcowa, refluks żołądkowo-przełykowy, ryzyko krwawienia, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenia czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Octan potasu – Działania niepożądane
Octan potasu, obecny w preparacie Nutriflex Lipid peri w dawkach 2,943 g, 4,415 g lub 5,886 g (odpowiednio 30, 45 lub 60 mmol jonów potasu na 1250 ml, 1875 ml lub 2500 ml), jest kluczowym elektrolitem w żywieniu pozajelitowym, jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Wczesne reakcje obejmują zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (wahania ciśnienia tętniczego, zaczerwienienie twarzy, sinica skóry), objawy ogólnoustrojowe (gorączka, dreszcze, bóle różnej lokalizacji) oraz dolegliwości ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, utrata apetytu). Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wykwity skórne, choć rzadsze, wymagają natychmiastowego przerwania infuzji i interwencji medycznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaburzeń rytmu serca i poważnych zmian ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia, co podkreśla konieczność monitorowania stężenia potasu i parametrów hemodynamicznych podczas terapii.
anemia, astma oskrzelowa, ciśnienie tętnicze krwi, czynniki krzepnięcia krwi, hepatomegalia, hiperlipidemia, hipoksemia, leukopenia, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, octan potasu, perfuzja tkankowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, splenomegalia, stłuszczenie narządów, syndrom przeciążenia, trombocytopenia, udar niedokrwienny, zaburzenia oddychania, zaburzenia rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żyły, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitinib Glenmark
Sunitynib wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje farmakokinetyczne. Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów i inhibitorów CYP3A4, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu, wpływając na skuteczność i toksyczność terapii. W trakcie leczenia obserwuje się ryzyko ciężkich reakcji skórnych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznego oddzielania się naskórka, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Zgłaszano również poważne zdarzenia krwotoczne, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego, układu oddechowego i śródmózgowe, z ryzykiem zgonu. Konieczne jest monitorowanie morfologii krwi, parametrów krzepnięcia (PT, INR) oraz objawów klinicznych, zwłaszcza u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe. Do najczęstszych działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego należą biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha i zapalenie jamy ustnej, a także ryzyko perforacji przewodu pokarmowego, które może być śmiertelne.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białkomocz, ciężka reakcja skórna, ciężkie nadciśnienie tętnicze, czas protrombinowy, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hipoglikemia, induktor cytochromu CYP3A4, inhibitor cytochromu CYP3A4, kardiomiopatia, krwawienie z guza, martwica kości szczęki, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadczynność tarczycy, napad drgawkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piodermia zgorzelinowa, powikłania przewodu pokarmowego, przemijający napad niedokrwienny, rumień wielopostaciowy, tętniak tętnicy, tętnicze zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gojenia ran, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, żylne zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apixaban Orion 2,5 mg
Profil bezpieczeństwa apiksabanu został szczegółowo oceniony w badaniach klinicznych fazy III obejmujących ponad 21 000 pacjentów w trzech głównych wskazaniach terapeutycznych. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia, których częstość różni się w zależności od wskazania: 11% w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po zabiegach ortopedycznych (dawka 2,5 mg 2x/d), 10% w porównaniu z enoksaparyną, 24,3% w niezastawkowym migotaniu przedsionków (NVAF) w porównaniu z warfaryną oraz 13,3-15,6% w leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). Poważne krwawienia, takie jak z przewodu pokarmowego (0,76% rocznie) i wewnątrzgałkowe (0,18% rocznie), stanowią istotne zagrożenie kliniczne. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania, a najczęstsze to krwawienia, stłuczenia, krwawienia z nosa i krwiaki, co jest bezpośrednio związane z mechanizmem działania apiksabanu jako inhibitora czynnika Xa.
antykoagulant, apiksaban, działanie antykoagulacyjne, enoksaparyna, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor P-gp, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak, krwiomocz, krwioplucie, kwas acetylosalicylowy, nieprawidłowe testy wątrobowe, niezastawkowe migotanie przedsionków, podwyższone enzymy wątrobowe, stłuczenie, warfaryna, wstrząs hipowolemiczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Noretysteron octan – Działania niepożądane
Noretysteronu octan, stosowany w złożonej hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) w połączeniu z estrogenami, jest dostępny m.in. w systemie transdermalnym Systen Conti, uwalniającym 170 µg substancji na dobę. Dane kliniczne (n=165) wskazują na najczęstsze działania niepożądane, takie jak reakcje miejscowe (14,6%), ból głowy (7,9%), ból piersi (6,1%) oraz depresja (5,5%). Terapia skojarzona estrogen-progestagen, w tym noretysteronem octanem, wiąże się ze znacznym wzrostem ryzyka raka piersi (RR 1,8 po 10 latach, 20,8 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet w wieku 50-59 lat z BMI 27), umiarkowanym wzrostem ryzyka raka jajnika (RR 1,43) oraz żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (RR 2,3, 5 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet po 5 latach stosowania). Dodatek progestagenu chroni natomiast przed wzrostem ryzyka raka endometrium obserwowanym przy monoterapii estrogenowej. Ponadto, HTZ zwiększa ryzyko choroby niedokrwiennej serca u kobiet >60 lat oraz udaru niedokrwiennego (RR 1,3, 3 dodatkowe przypadki na 1000 kobiet w wieku 50-59 lat po 5 latach).
bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból piersi, bolesne miesiączkowanie, choroba niedokrwienna serca, chwiejność emocjonalna, depresja, drożdżyca, dysfagia, dyspepsja, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, incydent mózgowo-naczyniowy, kamica żółciowa, kołatanie serca, krwawienie z macicy, miastenia, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie, noretysteronu octan, nudności, obfite miesiączkowanie, padaczka, parestezja, plamica naczyniowa, polip wewnątrzszyjkowy, progestagen, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, reakcja w miejscu podania, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skurcze macicy, system transdermalny, Systen Sequi, torbiel jajowodu, trądzik, udar niedokrwienny, włókniakogruczolak piersi, wymioty, wzdęcia, zaburzenia miesiączkowania, zakrzepica, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna, żylaki, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa