Działania niepożądane
Dasatinib Stada 100 mg
Dazatynib, stosowany głównie u pacjentów z opornością lub nietolerancją imatynibu w ALL Ph+, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które występują u większości leczonych pacjentów. Najczęstsze działania obejmują mielosupresję (niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy u 28% po 60 miesiącach, obrzęki powierzchowne 14%), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), krwawienia o różnym nasileniu oraz objawy neurologiczne i kardiologiczne. Wysięk opłucnowy, często odwracalny po przerwaniu leczenia i zastosowaniu diuretyków lub kortykosteroidów, stanowi istotne powikłanie, które wymaga monitorowania i modyfikacji terapii. U 19% pacjentów działania niepożądane doprowadziły do przerwania leczenia, a u 5% konieczne było trwałe zakończenie terapii z powodu supresji szpiku. Wydłużenie odstępu QTc obserwowano u około 1% pacjentów, co wymaga szczególnej uwagi u osób z chorobami serca.
- Działania niepożądane leku Dasatinib Stada
- Najczęstsze działania niepożądane
- Wybrane istotne działania niepożądane
- Zahamowanie czynności szpiku kostnego
- Krwawienia
- Zatrzymanie płynów
- Wysięk opłucnowy
- Tętnicze nadciśnienie płucne (TNP)
- Wydłużenie odstępu QT
- Kardiologiczne działania niepożądane
- Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B
- Nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych
- Szczególne grupy pacjentów
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Dasatinib Stada
Dazatynib, substancja czynna leku Dasatinib Stada, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, których znajomość jest niezbędna dla prawidłowego prowadzenia terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące profilu bezpieczeństwa, częstości występowania oraz charakterystyki działań niepożądanych obserwowanych w badaniach klinicznych i po wprowadzeniu leku do obrotu.1
Podstawowe dane dotyczące bezpieczeństwa
Dane dotyczące bezpieczeństwa dazatynibu pochodzą z badań klinicznych obejmujących 2900 pacjentów, w tym 2388 dorosłych z opornością lub nietolerancją imatynibu z ALL Ph+ oraz 188 dzieci i młodzieży. Mediana czasu leczenia u dorosłych pacjentów z ALL Ph+ wynosiła 6,2 miesiąca (zakres 0 do 93,2 miesiąca), natomiast u dzieci i młodzieży mediana czasu leczenia wynosiła 26,3 miesiąca (zakres 0 do 99,6 miesiąca).2
U większości pacjentów leczonych dazatynibem występowały w pewnym okresie leczenia działania niepożądane. W badanej populacji 2712 pacjentów, u 520 (19%) wystąpiły działania prowadzące do przerwania leczenia.3
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej występujących działań niepożądanych należą:
- Zaburzenia hematologiczne: mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość)
- Zatrzymanie płynów: wysięk opłucnowy, obrzęki powierzchowne
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: biegunka, wymioty, nudności, ból brzucha
- Krwawienia: różnego stopnia, od wybroczyn po ciężkie krwotoki
- Inne: ból głowy, zmęczenie, gorączka4
Tabela działań niepożądanych leku Dasatinib Stada
Poniższa tabela zawiera zestawienie działań niepożądanych występujących podczas leczenia dazatynibem wraz z ich częstością występowania i nasileniem. Częstość zdefiniowano jako: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); częstość nieznana (nie można ocenić na podstawie dostępnych danych po wprowadzeniu do obrotu).5
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Bardzo często | Zakażenia (bakteryjne, wirusowe, grzybicze, nieokreślone) |
| Często | Zapalenie płuc, zakażenia górnych dróg oddechowych, zakażenia wirusem opryszczki, zakażenia przewodu pokarmowego, posocznica | |
| Częstość nieznana | Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo często | Mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość, gorączka neutropeniczna) |
| Często | Powiększenie węzłów chłonnych, limfopenia | |
| Niezbyt często | Wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego | |
| Zaburzenia układu odpornościowego | Niezbyt często | Nadwrażliwość (w tym rumień guzowaty) |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niezbyt często | Niedoczynność tarczycy |
| Rzadko | Nadczynność tarczycy, zapalenie tarczycy | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zaburzenia łaknienia, hiperurykemia |
| Niezbyt często | Zespół rozpadu guza, odwodnienie, hipoalbuminemia, hipercholesterolemia | |
| Rzadko | Cukrzyca | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Depresja, bezsenność |
| Niezbyt często | Lęk, stan splątania, niestabilność emocjonalna, obniżenie libido | |
| Rzadko | – | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Ból głowy |
| Często | Neuropatia (w tym neuropatia obwodowa), zawroty głowy, zaburzenia smaku, senność | |
| Niezbyt często | Krwawienie do OUN, omdlenie, drżenia, niepamięć, zaburzenia równowagi | |
| Rzadko | Epizody naczyniowo-mózgowe, przemijające napady niedokrwienne, drgawki, zapalenie nerwu wzrokowego, porażenie nerwu VII, demencja, ataksja | |
| Zaburzenia oka | Często | Zaburzenia widzenia (w tym zaburzenia widzenia, nieostre widzenie i obniżenie ostrości wzroku), suchość oczu |
| Niezbyt często | Upośledzenie widzenia, zapalenie spojówek, światłowstręt, nasilone łzawienie | |
| Rzadko | – | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Często | Szumy uszne |
| Niezbyt często | Utrata słuchu, zawroty głowy | |
| Zaburzenia kardiologiczne | Często | Zastoinowa niewydolność serca/zaburzenia czynności serca, wysięk w jamie osierdzia, zaburzenia rytmu serca (w tym tachykardia), kołatanie serca |
| Niezbyt często | Zawał serca, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, zapalenie osierdzia, arytmia, komorowe zaburzenia rytmu serca, dławica piersiowa, powiększenie serca, nieprawidłowości załamka T w zapisie EKG, wzrost aktywności troponiny | |
| Rzadko | Serce płucne, zapalenia mięśnia serca, ostry zespół wieńcowy, zatrzymanie krążenia, wydłużenie odstępu PR w zapisie EKG, choroba wieńcowa, zapalenie opłucnej i osierdzia, migotanie przedsionków/trzepotanie przedsionków | |
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo często | Krwotok |
| Często | Nadciśnienie tętnicze, uderzenia gorąca | |
| Niezbyt często | Niedociśnienie tętnicze, zakrzepowe zapalenie żył | |
| Rzadko | Zakrzepica żył głębokich, zatorowość, sinica marmurkowata | |
| Częstość nieznana | Mikroangiopatia zakrzepowa | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Bardzo często | Wysięk w jamie opłucnej, duszność |
| Często | Obrzęk płuc, nadciśnienie płucne, nacieki w płucach, zapalenie płuc, kaszel | |
| Niezbyt często | Tętnicze nadciśnienie płucne, skurcz oskrzeli, astma, chłonkotok | |
| Rzadko | Zatorowość płucna, ostry zespół zaburzeń oddychania, choroba śródmiąższowa płuc | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Biegunka, wymioty, nudności, ból brzucha |
| Często | Krwawienie z przewodu pokarmowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie żołądka, zapalenie błony śluzowej, niestrawność, wzdęcia, zaparcia, zaburzenia tkanek miękkich jamy ustnej | |
| Niezbyt często | Zapalenie trzustki, owrzodzenie górnego odcinka przewodu pokarmowego, zapalenie przełyku, wodobrzusze, szczelina odbytu, dysfagia, choroba refluksowa przełyku | |
| Rzadko | Gastroenteropatia związana z utratą białka, niedrożność jelit, przetoka odbytu, śmiertelne krwawienie z przewodu pokarmowego |
Tabela zawiera tylko wybrane klasyfikacje układów i narządów. Pełna tabela działań niepożądanych dostępna jest w Charakterystyce Produktu Leczniczego.6
Wybrane istotne działania niepożądane
Zahamowanie czynności szpiku kostnego
Stosowanie dazatynibu wiąże się z występowaniem niedokrwistości, granulocytopenii oraz małopłytkowości. U pacjentów, u których wystąpiło zahamowanie czynności szpiku kostnego stopnia 3. lub 4., powrót wartości morfotycznych krwi do normy następował w większości przypadków po krótkim okresie wstrzymania podawania i/lub obniżenia dawki. W przypadku 5% pacjentów konieczne było trwałe zakończenie podawania.7
Krwawienia
U pacjentów przyjmujących dazatynib zgłoszono działania niepożądane związane z krwawieniem o różnym stopniu nasilenia – od wybroczyn i krwawienia z nosa aż po krwotoki z przewodu pokarmowego oraz krwawienie w ośrodkowym układzie nerwowym stopnia 3. lub 4.8
Zatrzymanie płynów
Różne działania niepożądane, takie jak wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc oraz wysięk w jamie osierdzia z obrzękiem powierzchownym lub bez takiego obrzęku, można określić łącznie jako „zatrzymanie płynów”. W badaniu po co najmniej 60 miesiącach obserwacji, działania niepożądane związane z zatrzymaniem płynów po leczeniu dazatynibem obejmowały:9
- Wysięk w jamie opłucnej (28%)
- Obrzęki powierzchowne (14%)
- Nadciśnienie płucne (5%)
- Obrzęk uogólniony (4%)
- Wysięk w jamie osierdzia (4%)
Zastoinową niewydolność serca/zaburzenia czynności serca i obrzęk płuc odnotowano u <2% pacjentów.10
Wysięk opłucnowy
Wysięk opłucnowy jest jednym z najczęstszych działań niepożądanych związanych z dazatynibem. Skumulowana częstość występowania wysięku w jamie opłucnej (dowolnego stopnia) u pacjentów leczonych dazatynibem wynosiła:11
- 10% po 12 miesiącach
- 14% po 24 miesiącach
- 19% po 36 miesiącach
- 24% po 48 miesiącach
- 28% po 60 miesiącach
Nawrotowy wysięk opłucnowy wystąpił łącznie u 46 pacjentów leczonych dazatynibem. U siedemnastu pacjentów wystąpiły 2 osobne działania niepożądane, u 6 – 3 działania niepożądane, u 18 – od 4 do 8 działań niepożądanych, a u 5 >8 epizodów wysięku opłucnowego.12
Mediana czasu do wystąpienia pierwszego związanego z dazatynibem wysięku opłucnowego stopnia 1. lub 2. wynosiła 114 tygodni (zakres: 4 do 299 tygodni). Wysięk opłucnowy związany z dazatynibem oceniono jako ciężki (stopnia 3. lub 4.) u mniej niż 10% pacjentów z wysiękiem opłucnowym.13
Mediana czasu do wystąpienia pierwszego związanego z dazatynibem wysięku opłucnowego stopnia ≥3 wynosiła 175 tygodni (zakres: 114 do 274 tygodni). Mediana czasu trwania związanego z dazatynibem wysięku opłucnowego (dowolnego stopnia) wynosiła 283 dni (około 40 tygodni).14
Wysięk opłucnowy był zazwyczaj odwracalny i ustępował po odstawieniu dazatynibu i zastosowaniu diuretyków lub innych odpowiednich metod leczenia wspomagającego. Wśród pacjentów leczonych dazatynibem, u których wystąpił związany z lekiem wysięk opłucnowy (n=73):15
- u 45 (62%) przerwano podawanie leku
- u 30 (41%) obniżono jego dawkę
- 34 (47%) pacjentów otrzymało diuretyki
- 23 (32%) otrzymało kortykosteroidy
- 20 (27%) otrzymało zarówno kortykosteroidy, jak i diuretyki
- u 9 (12%) pacjentów wykonano terapeutyczny drenaż jamy opłucnej
Sześć procent pacjentów leczonych dazatynibem przerwało leczenie z powodu związanego z lekiem wysięku opłucnowego. Wysięk opłucnowy nie miał niekorzystnego wpływu na zdolność pacjentów do uzyskania odpowiedzi. Wśród pacjentów leczonych dazatynibem z wysiękiem opłucnowym:16
- u 96% uzyskano odpowiedź cCCyR
- u 82% – MMR
- u 50% osiągnięto odpowiedź MR4.5 pomimo przerwania leczenia lub zmodyfikowania dawki
Tętnicze nadciśnienie płucne (TNP)
W związku z leczeniem dazatynibem zgłaszano TNP (przedwłośniczkowe tętnicze nadciśnienie płucne potwierdzone poprzez cewnikowanie prawej komory i przedsionka serca). W tych przypadkach TNP było zgłaszane po rozpoczęciu leczenia dazatynibem, w tym po ponad rocznym leczeniu. Pacjenci, u których zgłaszano występowanie TNP podczas leczenia dazatynibem, zwykle przyjmowali inne produkty lecznicze lub występowały u nich choroby współistniejące z podstawową chorobą nowotworową. U pacjentów z TNP obserwowano poprawę parametrów hemodynamicznych i klinicznych po zaprzestaniu leczenia dazatynibem.17
Wydłużenie odstępu QT
W badaniach klinicznych u pacjentów otrzymujących dazatynib obserwowano wydłużenie odstępu QTc. We wszystkich punktach czasowych w 8. dniu od rozpoczęcia podawania leku, średnia zmiana odstępu QTcF w porównaniu z wartościami wyjściowymi wynosiła 4-6 ms, przy górnej granicy 95% przedziału ufności <7 ms. U 15 (1%) z 2182 pacjentów z opornością na leczenie lub nietolerancją wcześniejszego leczenia imatynibem, którzy otrzymywali dazatynib w badaniach klinicznych zgłoszono wydłużenie QTc jako działanie niepożądane. U dwudziestu jeden pacjentów (1%) obserwowano wydłużenie odstępu QTcF >500 ms.18
Kardiologiczne działania niepożądane
Pacjentów z czynnikami ryzyka lub z chorobą serca w wywiadzie należy dokładnie monitorować w kierunku objawów podmiotowych i przedmiotowych związanych z niewydolnością serca oraz należy ich w odpowiedni sposób oceniać i leczyć.19
Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B
Opisywano reaktywację wirusowego zapalenia wątroby typu B powiązaną ze stosowaniem inhibitorów kinazy tyrozynowej BCR-ABL. Niektóre przypadki prowadziły do ostrej niewydolności wątroby lub piorunującego zapalenia wątroby, a w konsekwencji do przeszczepienia wątroby lub zgonu pacjenta.20
Nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych
Badania hematologiczne
W badaniach klinicznych, u pacjentów otrzymujących dazatynib stwierdzono następujące nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych stopnia 3. lub 4.:
- Neutropenia
- Małopłytkowość
- Niedokrwistość21
U pacjentów, u których wystąpiło zahamowanie czynności szpiku kostnego stopnia 3. lub 4., powrót wartości morfotycznych krwi do normy następował w większości przypadków po krótkim okresie wstrzymania podawania i/lub obniżenia dawki. W przypadku 5% pacjentów konieczne było trwałe zakończenie podawania. Większość pacjentów kontynuowała leczenie bez nawrotu objawów supresji szpiku kostnego.22
Parametry biochemiczne
W badaniach klinicznych obserwowano następujące nieprawidłowości biochemiczne stopnia 3. lub 4.:
- Hipofosfatemia: po co najmniej 60 miesiącach obserwacji łączny odsetek występowania hipofosfatemii stopnia 3. lub 4. wynosił 7%
- Podwyższone stężenie kreatyniny i bilirubiny stopnia 3. lub 4. wynosiło 1%
- Wzrost aktywności transaminaz stopnia 3. lub 4. pozostał na poziomie 1%23
Nie zaprzestano leczenia dazatynibem z powodu zaburzeń tych biochemicznych parametrów laboratoryjnych.24
Hipokalcemia
U około 5% pacjentów leczonych dazatynibem, u których wyjściowe stężenie wapnia w surowicy krwi było prawidłowe, w którymś momencie leczenia występowała przemijająca hipokalcemia stopnia 3. lub 4. W przeważającej większości przypadków nie obserwowano związku pomiędzy obniżeniem stężenia wapnia a objawami klinicznymi. U pacjentów z hipokalcemią stopnia 3. lub 4. uzyskiwano zazwyczaj prawidłowe stężenie wapnia po doustnej suplementacji wapniem.25
Szczególne grupy pacjentów
Osoby w podeszłym wieku
Chociaż profil bezpieczeństwa dazatynibu u osób w podeszłym wieku i w populacji młodszych pacjentów był podobny, u pacjentów w wieku 65 lat i starszych bardziej prawdopodobne było wystąpienie zarówno częściej obserwowanych działań niepożądanych, takich jak:
- zmęczenie
- wysięk opłucnowy
- duszność
- kaszel
- krwotok z dolnego odcinka przewodu pokarmowego
- zaburzenia apetytu
jak i rzadziej obserwowanych działań niepożądanych, takich jak:
- wzdęcia
- zawroty głowy
- wysięk osierdziowy
- zastoinowa niewydolność serca
- spadek masy ciała
Dlatego pacjentów tych należy dokładnie monitorować.26
Dzieci i młodzież
Profil bezpieczeństwa dazatynibu stosowanego w skojarzeniu z chemioterapią u dzieci i młodzieży z ALL Ph+ był zgodny ze znanym profilem bezpieczeństwa dazatynibu u dorosłych oraz oczekiwanymi działaniami związanymi z chemioterapią, z wyjątkiem niższego odsetka przypadków wysięku opłucnowego u dzieci i młodzieży w porównaniu do dorosłych.27
W badaniach z udziałem dzieci i młodzieży z ALL częstość występowania nieprawidłowych wyników badań laboratoryjnych była zgodna ze znanym profilem parametrów laboratoryjnych u dorosłych pacjentów z ostrą białaczką stosujących chemioterapię zasadniczą.28
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:29
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel: + 48 22 49 21 301
- Fax: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.30
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania