Dasatinib Stada
Tabletki powlekane, 100 mg
Produkt leczniczy zawiera substancję czynną dazatynib wraz z laktozą jednowodną i sodem jako substancjami pomocniczymi. Jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o różnych dawkach, od 20 mg do 140 mg. Stosowany jest w terapii dorosłych pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Filadelfia (Ph+), zwłaszcza przy oporności lub nietolerancji wcześniejszego leczenia. Ponadto, lek znajduje zastosowanie u dzieci i młodzieży z nowo rozpoznaną ALL Ph+ w połączeniu z chemioterapią.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Terapia dazatynibem (Dasatinib Stada) w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia (ALL Ph+) powinna być prowadzona przez doświadczonych hematologów. U dorosłych pacjentów zalecana dawka początkowa wynosi 140 mg raz na dobę, podawana niezależnie od posiłków, z możliwością zwiększenia do 180 mg w przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest dostosowywane do masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę, a u pacjentów poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki nie są w tej grupie biorównoważne. Leczenie u dorosłych trwa do progresji choroby lub nietolerancji, natomiast u dzieci i młodzieży jest stosowane ciągle jako uzupełnienie chemioterapii, maksymalnie do 2 lat, z możliwością kontynuacji do roku po przeszczepie komórek macierzystych.
Modyfikacje dawkowania w przypadku działań niepożądanych hematologicznych (neutropenia, trombocytopenia) obejmują przerwy w leczeniu i zmniejszenie dawki, z dokładnym monitorowaniem ANC i liczby płytek krwi (np. wstrzymanie terapii przy ANC <0,5 x 10⁹/l i płytkach <10 x 10⁹/l). U dzieci nie zaleca się modyfikacji dawki przy toksyczności hematologicznej stopnia 1-4, ale w przypadku opóźnień w kolejnych blokach chemioterapii powyżej 14 dni leczenie należy przerwać. W przypadku niehematologicznych działań niepożądanych stopnia 2-4 stosuje się przerwy i redukcję dawki (np. z 140 mg do 100 mg, a następnie do 50 mg u dorosłych). Wysięk w jamie opłucnej wymaga przerwania terapii i leczenia objawowego, a wznowienie dawki zależy od ciężkości epizodu. Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 i soku grejpfrutowego, a w razie konieczności stosowania inhibitorów zaleca się redukcję dawki dazatynibu (np. do 40 mg/dobę przy dawce 140 mg). U pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek nie ma konieczności zmiany dawki, jednak wymagana jest ostrożność. Tabletki powlekane należy połykać w całości, a lek podaje się zawsze o stałej porze dnia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Stada 100 mg
ALL Ph+, aspiracja szpiku kostnego, bezwzględna liczba neutrofili, biopsja szpiku kostnego, cytopenia, Dasatinib Stada, dazatynib, glikokortykosteroid, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakologiczna, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, komórkowość szpiku kostnego, lek moczopędny, neutropenia i trombocytopenia, niewydolność nerek, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Filadelfia, progresja choroby, przeszczep komórek macierzystych, toksyczność hematologiczna, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna -
Działania niepożądane
Dazatynib, stosowany głównie u pacjentów z opornością lub nietolerancją imatynibu w ALL Ph+, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które występują u większości leczonych pacjentów. Najczęstsze działania obejmują mielosupresję (niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy u 28% po 60 miesiącach, obrzęki powierzchowne 14%), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), krwawienia o różnym nasileniu oraz objawy neurologiczne i kardiologiczne. Wysięk opłucnowy, często odwracalny po przerwaniu leczenia i zastosowaniu diuretyków lub kortykosteroidów, stanowi istotne powikłanie, które wymaga monitorowania i modyfikacji terapii. U 19% pacjentów działania niepożądane doprowadziły do przerwania leczenia, a u 5% konieczne było trwałe zakończenie terapii z powodu supresji szpiku. Wydłużenie odstępu QTc obserwowano u około 1% pacjentów, co wymaga szczególnej uwagi u osób z chorobami serca.
Profil bezpieczeństwa dazatynibu obejmuje również rzadkie, ale poważne zdarzenia, takie jak przedwłośniczkowe tętnicze nadciśnienie płucne (TNP), reaktivację wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz ciężkie krwawienia, w tym do OUN. U pacjentów w wieku ≥65 lat obserwuje się wyższą częstość występowania działań niepożądanych, takich jak zmęczenie, duszność, wysięk opłucnowy i zaburzenia apetytu, co wymaga intensywniejszego monitorowania. U dzieci i młodzieży z ALL Ph+ profil działań niepożądanych jest zbliżony do dorosłych, z niższą częstością wysięku opłucnowego. Monitorowanie parametrów hematologicznych i biochemicznych (np. hipofosfatemia 7%, hipokalcemia stopnia 3./4. u 5%) jest kluczowe dla bezpiecznego prowadzenia terapii. Zgłaszanie działań niepożądanych do odpowiednich instytucji jest niezbędne dla ciągłej oceny stosunku korzyści do ryzyka stosowania dazatynibu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Dasatinib Stada 100 mg
ALL Ph+, aplazja czerwonokrwinkowa, arytmia, arytmia komorowa, choroba śródmiąższowa płuc, dazatynib, dysfagia, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, hipofosfatemia, hipokalcemia, krwawienie do OUN, małopłytkowość, mielosupresja, migotanie przedsionków, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, ostry zespół wieńcowy, posocznica, reaktywacja wzw B, tętnicze nadciśnienie płucne, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakrzepica żył głębokich, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zawał serca, zespół rozpadu guza -
Interakcje leku
Dazatynib, metabolizowany głównie przez cytochrom CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie i skuteczność terapeutyczną. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna, rytonawir, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać ekspozycję na dazatynib, co podnosi ryzyko działań niepożądanych, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest niewskazane. Z kolei silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, ziele dziurawca) mogą obniżać AUC dazatynibu nawet o 82%, co może prowadzić do utraty skuteczności leczenia. Deksametazon w niskich dawkach, jako słaby induktor, zmniejsza AUC o około 25%, co jest klinicznie akceptowalne. Ponadto, leki wpływające na pH żołądka, takie jak antagoniści receptorów H2 (famotydyna) i inhibitory pompy protonowej (omeprazol 40 mg), mogą obniżać biodostępność dazatynibu odpowiednio o 61% i 43% (AUC), co wymaga unikania ich stosowania lub zastąpienia lekami zobojętniającymi sok żołądkowy podawanymi z co najmniej 2-godzinnym odstępem od dazatynibu.
Dazatynib może również zwiększać ekspozycję na inne leki metabolizowane przez CYP3A4, zwłaszcza te o wąskim indeksie terapeutycznym, takie jak astemizol, terfenadyna, pimozyd czy chinidyna, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności lub unikania jednoczesnego stosowania. Potencjalne interakcje z substratami CYP2C8 (np. glitazonami) również wskazują na konieczność monitorowania. Spożycie alkoholu podczas terapii dazatynibem może nasilać działania niepożądane oraz zwiększać ryzyko hepatotoksyczności i mielosupresji, dlatego zaleca się jego ograniczenie lub całkowite unikanie. Należy podkreślić, że wszystkie dane dotyczą populacji dorosłych, a brak jest szczegółowych informacji o interakcjach w populacji pediatrycznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Dasatinib Stada 100 mg
alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, białko osocza, biodostępność, cytochrom P450, dazatynib, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, lek antyarytmiczny, lek antyretrowirusowy, lek prokinetyczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zobojętniający, mielosupresja, substrat CYP3A4, układ krwiotwórczy -
Profil bezpieczeństwa leku
Dasatinib Stada jest przeciwwskazany u kobiet karmiących ze względu na wykrywalność leku w mleku matki i potencjalne ryzyko dla niemowląt. W przypadku pacjentów w podeszłym wieku oraz osób z zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki, gdyż farmakokinetyka leku pozostaje niezmieniona, a klirens nerkowy dazatynibu i jego metabolitów jest minimalny. U pacjentów z niewydolnością wątroby zaleca się ostrożność przy stosowaniu standardowej dawki początkowej, ze względu na ograniczone dane kliniczne w tej populacji.
Podczas terapii dazatynibem należy zachować ostrożność w kontekście prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, gdyż lek może powodować zawroty głowy oraz zaburzenia widzenia. Brak jest natomiast danych dotyczących interakcji dazatynibu z alkoholem, a dokumentacja nie zawiera specjalnych zaleceń dotyczących spożywania alkoholu podczas leczenia. Wskazane jest monitorowanie pacjentów pod kątem działań niepożądanych, zwłaszcza u osób starszych, u których mogą one występować częściej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Dasatinib Stada 100 mg
-
Przeciwwskazania
Przeciwwskazania do stosowania leku Dasatinib Stada obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na substancję czynną – dazatynib – lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. W przypadku stwierdzenia reakcji alergicznej w wywiadzie lub w przeszłości, podanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane. Preparat zawiera laktozę jednowodną w dawkach proporcjonalnych do zawartości dazatynibu: od 28 mg laktozy w tabletce 20 mg do 193 mg w tabletce 140 mg, a także odpowiednio od 1 mg do 6 mg sodu. Z tego względu u pacjentów z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy należy zachować szczególną ostrożność, mimo że formalne przeciwwskazania dotyczą jedynie nadwrażliwości.
Podczas kwalifikacji do terapii dazatynibem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, uwzględniającego reakcje na dazatynib oraz substancje pomocnicze. W celu uniknięcia błędów w podaniu, zaleca się dokładną identyfikację preparatu, np. tabletki 100 mg mają wymiary 14,8 x 7,2 mm, są białe lub prawie białe, owalne i powlekane, z oznaczeniem „100”. Przeciwwskazania ograniczają się do nadwrażliwości, jednak obecność laktozy w preparacie wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu laktozy, co może wpłynąć na bezpieczeństwo terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Dasatinib Stada 100 mg
Dasatinib Stada, dazatynib, działanie niepożądane, kwalifikacja pacjenta, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, reakcja na lek, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, wywiad alergologiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Przedawkowanie
Przedawkowanie dazatynibu, szczególnie dawką 280 mg/dobę przez okres 7 dni, prowadzi do istotnej mielosupresji, z dominującym objawem małopłytkowości, co zwiększa ryzyko krwawień, wybroczyn i krwiaków. Inne hematologiczne skutki toksyczności obejmują leukopenię, neutropenię oraz niedokrwistość, które wynikają z zahamowania proliferacji komórek szpiku kostnego. Wskazane jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi, ze szczególnym uwzględnieniem liczby płytek, leukocytów, neutrofili oraz erytrocytów, aby szybko wykryć i przeciwdziałać powikłaniom hematologicznym. Kliniczne doświadczenie z przedawkowaniem jest ograniczone, co wymaga ostrożnej interpretacji objawów i indywidualizacji postępowania terapeutycznego.
W przypadku potwierdzonego lub podejrzewanego przedawkowania dazatynibu konieczna jest hospitalizacja i intensywny nadzór medyczny. Leczenie podtrzymujące obejmuje transfuzje koncentratu krwinek czerwonych lub płytek krwi w zależności od objawów niedokrwistości lub skazy krwotocznej, stosowanie czynników wzrostu przy przedłużającej się neutropenii lub małopłytkowości oraz leczenie przeciwinfekcyjne profilaktyczne lub celowane. Monitorowanie parametrów życiowych i stanu klinicznego pacjenta powinno być kontynuowane do momentu normalizacji hematologicznej i ustąpienia objawów toksyczności, co jest kluczowe dla zapobiegania poważnym powikłaniom związanym z toksycznym działaniem dazatynibu na układ krwiotwórczy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Dasatinib Stada 100 mg
antybiotykoterapia, czynniki wzrostu, dazatynib, erytrocyty, hemoglobina, inhibitor kinazy tyrozynowej, koncentrat krwinek czerwonych, krwawienie, leczenie hemostatyczne, leczenie przeciwinfekcyjne, leukocyty, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, morfologia krwi, neutrofile, neutropenia, niedokrwistość, płytki krwi, profilaktyka przeciwinfekcyjna, transfuzja płytek, układ krwiotwórczy -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych in vitro i in vivo na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Najistotniejsza toksyczność dotyczyła układu pokarmowego (jelito jako główny narząd docelowy), krwiotwórczego (zmiany erytrocytów i szpiku kostnego) oraz limfatycznego (redukcja limfocytów i masy narządów limfatycznych), przy czym zmiany te miały charakter odwracalny po zakończeniu leczenia. W badaniach u małp stwierdzono mineralizację śródmiąższową nerek, bez istotnych zaburzeń funkcji układu moczowego. Dazatynib wpływał na hemostazę pierwotną, hamując agregację płytek i wydłużając czas krwawienia, jednak nie wywoływał samoistnych krwotoków. Pomimo potencjalnego wpływu na kanał potasowy hERG i włókna Purkinjego, badania in vivo nie wykazały wydłużenia odstępu QT ani innych zaburzeń elektrokardiograficznych. Ocena genotoksyczności wykazała brak mutagenności in vivo, choć w warunkach in vitro zaobserwowano działanie klastogenne.
Badania reprodukcyjne wykazały brak wpływu na płodność szczurów, jednak dawki zbliżone do klinicznych indukowały obumieranie płodów, zmiany kośćca oraz zmniejszenie liczebności miotów, wskazując na selektywną toksyczność w okresie organogenezy. Dazatynib wykazywał działanie immunosupresyjne zależne od dawki, możliwe do kontrolowania przez modyfikację dawkowania, oraz niskie ryzyko fototoksyczności w dawkach terapeutycznych. W dwuletnim badaniu rakotwórczości u szczurów zaobserwowano istotny wzrost częstości raka płaskonabłonkowego i brodawczaków macicy u samic oraz gruczolaka prostaty u samców, przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. Znaczenie kliniczne tych wyników pozostaje niejasne, co podkreśla konieczność ostrożności, zwłaszcza u kobiet w ciąży i pacjentów z obniżoną odpornością, oraz monitorowania parametrów toksyczności podczas terapii dazatynibem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Stada 100 mg
agregacja płytek krwi, badanie niekliniczne, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, gruczolak prostaty, hemostaza pierwotna, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, odstęp QT, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój zarodkowo-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy, węzeł chłonny, włókna Purkinjego -
Skład i postać leku
Dasatinib Stada to lek w postaci tabletek powlekanych zawierających dazatynib w dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg. Każda dawka zawiera określone ilości substancji pomocniczych, w tym laktozy jednowodnej (od 28 mg do 193 mg) oraz sodu (od 1 mg do 6 mg). Tabletki różnią się kształtem, rozmiarem i oznakowaniem, co ułatwia ich identyfikację. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową, hydroksypropylocelulozę oraz składniki powłoki takie jak alkohol poliwinylowy i tytanu dwutlenek (E 171). Produkt dostępny jest w różnych opakowaniach, w tym blistrach jednodawkowych oraz butelkach HDPE z zabezpieczeniem przed dziećmi i pochłaniaczem wilgoci.
Okres ważności Dasatinib Stada wynosi 4 lata, bez specjalnych wymagań dotyczących przechowywania. Tabletki powlekane zapobiegają bezpośredniemu kontaktowi personelu medycznego z dazatynibem, jednak w przypadku uszkodzenia tabletek zaleca się stosowanie jednorazowych rękawic ochronnych, aby zminimalizować ryzyko ekspozycji na substancję czynną. Niewykorzystane resztki leku powinny być usuwane zgodnie z lokalnymi przepisami. Ze względu na obecność laktozy, należy zachować ostrożność u pacjentów z nietolerancją tego składnika.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Dasatinib Stada 100 mg
alkohol poliwinylowy, blister jednodawkowy, celuloza mikrokrystaliczna, chemioterapeutyk, dazatynib, glicerolu monostearynian, hydroksypropyloceluloza, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, nietolerancja laktozy, produkt leczniczy, sodu laurylosiarczan, środek pochłaniający wilgoć, środek rozsadzający, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja wiążąca, tabletka powlekana, tytanu dwutlenek, zamknięcie zabezpieczające, żel krzemionkowy -
Specjalne ostrzeżenia
Dazatynib, będący substratem i inhibitorem CYP3A4, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) oraz induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na lek, wpływając na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Równoczesne stosowanie z lekami zmniejszającymi kwasowość soku żołądkowego (antagoniści H2, inhibitory pompy protonowej, preparaty z wodorotlenkiem glinu/magnezu) może obniżać biodostępność dazatynibu, dlatego zaleca się unikanie ich stosowania lub odpowiednie odstępy czasowe podawania. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkę początkową można stosować zgodnie z zaleceniami, jednak z zachowaniem szczególnej ostrożności. Monitorowanie morfologii krwi jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszych miesiącach leczenia, ze względu na ryzyko niedokrwistości, granulocytopenii i małopłytkowości, które są najczęściej odwracalne po modyfikacji dawki lub przerwaniu terapii.
W trakcie terapii dazatynibem należy zwracać uwagę na ryzyko zatrzymania płynów, wysięku w jamie opłucnej (w tym stopnia 3. i 4.), a także na potencjalne wystąpienie tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP), które może pojawić się zarówno na początku, jak i po dłuższym czasie leczenia. Zaleca się badania echokardiograficzne u pacjentów z objawami chorób serca lub czynnikami ryzyka oraz monitorowanie objawów duszności i zmęczenia. Dazatynib może wydłużać odstęp QTc (średnia zmiana 4-6 ms), co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z hipokalemią, hipomagnezemią, wrodzonym wydłużeniem QT lub stosujących leki przeciwarytmiczne. Ponadto obserwowano działania niepożądane kardiologiczne, takie jak zastoinowa niewydolność serca, wysięk w jamie osierdzia czy zaburzenia rytmu serca. W przypadku mikroangiopatii zakrzepowej (TMA) konieczne jest przerwanie leczenia i szczegółowa diagnostyka. U nosicieli wirusa HBV istnieje ryzyko reaktywacji zakażenia, dlatego przed terapią należy wykonać badania serologiczne i monitorować pacjentów przez cały okres leczenia oraz po jego zakończeniu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Stada
ALL Ph+, antagonista receptora H2, badanie echokardiograficzne, chłonkotok, dazatynib, duszność, granulocytopenia, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi z rozmazem, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie odstępu QT, wysięk osierdzia, wysięk w jamie opłucnej, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Właściwości farmakodynamiczne
Dazatynib, będący inhibitorem kinazy proteinowej z grupy leków przeciwnowotworowych (kod ATC: L01EA02), wykazuje silne działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie aktywności kinazy BCR-ABL oraz kinaz rodziny SRC, c-KIT, receptorów efryny (EPH) i PDGFβ. Subnanomolarny zakres działania (0,6-0,8 nM) oraz zdolność do wiązania zarówno aktywnej, jak i nieaktywnej formy BCR-ABL umożliwia skuteczne leczenie białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+), w tym przypadków opornych na imatynib. Dazatynib przełamuje oporność wynikającą z mutacji domeny kinazy BCR-ABL, nadekspresji BCR-ABL, aktywacji alternatywnych szlaków sygnalizacyjnych (kinazy SRC: LYN, HCK) oraz oporności wielolekowej, co potwierdzają badania in vitro i kliniczne.
Skuteczność kliniczna dazatynibu została potwierdzona w badaniach obejmujących 2712 pacjentów, w tym 23% w wieku ≥65 lat i 5% ≥75 lat. W badaniu II fazy u 46 pacjentów z ALL Ph+ opornych lub nietolerujących imatynibu, stosujących dawkę 70 mg dwa razy na dobę, uzyskano dużą odpowiedź hematologiczną (MaHR) u 41% (95% CI: 27-57), całkowitą odpowiedź hematologiczną (CHR) u 35% (21-50) oraz całkowitą odpowiedź cytogenetyczną (CCyR) u 54% (39-69). Mediana czasu leczenia wynosiła 3 miesiące, a 7% pacjentów leczono ponad 24 miesiące. Badania III fazy wykazały, że schemat dawkowania 140 mg raz na dobę jest nie gorszy pod względem skuteczności (MaHR 38%, 95% CI: 23-54) i charakteryzuje się lepszą tolerancją. U pacjentów pediatrycznych z nowo rozpoznaną ALL Ph+ stosowano dazatynib w dawce 60 mg/m² w skojarzeniu z chemioterapią, osiągając 3-letnie przeżycia wolne od zdarzeń (EFS) na poziomie 65,5% oraz wysokie wskaźniki negatywności minimalnej choroby resztkowej (MRD) do końca fazy konsolidacji (71,7-89,4% wg Ig/TCR, 66-84% wg cytometrii przepływowej).
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Stada 100 mg
ALL Ph+, białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, brak objawów białaczki, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, cytometria przepływowa, dazatynib, duża odpowiedź hematologiczna, inhibitor kinazy BCR-ABL, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinaza c-KIT, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, linia komórek białaczkowych, minimalna choroba resztkowa, mutacja domeny kinazy, nadekspresja genu, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, oporność wielolekowa, przedział ufności, przeszczep szpiku, przeżycie wolne od progresji, przeżycie wolne od zdarzeń, rearanżacja genów Ig/TCR, receptor PDGFβ, większa odpowiedź cytogenetyczna -
Właściwości farmakokinetyczne
Dazatynib wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) w zakresie 0,5-3 godzin u dorosłych pacjentów. Ekspozycja na lek (AUCt) rośnie proporcjonalnie do dawki w zakresie 25-120 mg podawanych dwa razy na dobę, a średni okres półtrwania wynosi około 5-6 godzin. Wchłanianie dazatynibu jest nieznacznie modyfikowane przez posiłki, z wzrostem AUC o 14% po posiłku bogatotłuszczowym i 21% po ubogotłuszczowym, jednak zmiany te nie mają istotnego znaczenia klinicznego, co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania względem posiłków. Lek charakteryzuje się dużą pozorną objętością dystrybucji (średnio 2505 l, CV% 93) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~96%), co może mieć znaczenie przy interakcjach lekowych. Metabolizm dazatynibu jest intensywny, głównie przez enzym CYP3A4, a metabolity nie wykazują istotnej aktywności farmakologicznej. Klirens pozorny jest wysoki (363,8 l/godz., CV% 81,3), a eliminacja odbywa się głównie z kałem (85% dawki), z minimalnym wydalaniem przez nerki (4%).
U pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby obserwuje się istotne obniżenie ekspozycji na dazatynib: Cmax jest niższe odpowiednio o 47% i 43%, a AUC o 8% i 28% w porównaniu do osób z prawidłową funkcją wątroby (po korekcji do dawki 70 mg). W związku z tym konieczne jest uwzględnienie tych zmian przy ustalaniu dawkowania u tej grupy pacjentów. Farmakokinetyka dazatynibu u dzieci i młodzieży z białaczką lub guzami litymi jest podobna do dorosłych, z Tmax w zakresie 0,5-6 godzin i okresem półtrwania 2-5 godzin. Ekspozycja na lek jest proporcjonalna do dawki, a zalecane dawkowanie zależne od masy ciała zapewnia ekspozycję porównywalną do dawki 60 mg/m². Dane te wspierają stosowanie dazatynibu w różnych grupach wiekowych z uwzględnieniem indywidualizacji dawki, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Stada 100 mg
AUC, białaczka, CYP3A4, dazatynib, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka populacyjna, guz lity, klirens doustny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, posiłek bogatotłuszczowy, postać niezmieniona leku, radioaktywność osocza, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina doustna, znakowanie węglem -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dasatinib, substancja czynna leku Dasatinib Stada, wykazuje potencjalne działanie teratogenne, szczególnie ryzyko wad cewy nerwowej u płodu, co czyni go przeciwwskazanym w okresie ciąży, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas całego leczenia, a przed jego rozpoczęciem należy wykluczyć ciążę. Podobne zalecenia dotyczą mężczyzn aktywnych seksualnie, którzy również powinni stosować antykoncepcję. W przypadku konieczności terapii u ciężarnych, lekarz musi szczegółowo omówić ryzyko wad wrodzonych i innych niekorzystnych efektów na rozwijający się płód. Dane przedkliniczne potwierdzają szkodliwy wpływ dazatynibu na reprodukcję, co podkreśla konieczność ostrożności w stosowaniu leku w tej grupie pacjentek.
Dane dotyczące przenikania dazatynibu do mleka kobiecego są ograniczone, jednak właściwości farmakologiczne wskazują na jego wydzielanie do mleka, co stanowi potencjalne zagrożenie dla niemowląt. W związku z tym karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas terapii Dasatinibem Stada. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu dazatynibu na płodność samców i samic, jednak dane kliniczne u ludzi są ograniczone. W związku z tym u mężczyzn w wieku rozrodczym zaleca się rozważenie zabezpieczenia płodności poprzez kriokonserwację nasienia przed rozpoczęciem leczenia, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Kompleksowa edukacja pacjentów dotycząca antykoncepcji i potencjalnych ryzyk jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dasatinib Stada 100 mg
Dasatinib Stada, dazatynib, dysfagia, działanie niepożądane u niemowląt, działanie teratogenne, kriokonserwacja nasienia, przeciwwskazanie w ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, wada cewy nerwowej, wada wrodzona płodu, wiek rozrodczy, wpływ na reprodukcję, wydzielanie do mleka matki, zabezpieczenie płodności -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Dazatynib, dostępny w formie tabletek powlekanych w dawkach od 20 mg do 140 mg, wykazuje niewielki, lecz istotny klinicznie wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Kluczowymi działaniami niepożądanymi, które mogą zaburzać bezpieczeństwo tych czynności, są zawroty głowy oraz nieostre widzenie. Lekarze powinni szczegółowo informować pacjentów o ryzyku związanym z tymi objawami oraz zalecać unikanie prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w przypadku ich wystąpienia. Pomimo braku różnic w wpływie na zdolność prowadzenia pojazdów pomiędzy poszczególnymi dawkami, indywidualna reakcja pacjenta i dawkowanie powinny być brane pod uwagę przy ocenie ryzyka.
W praktyce klinicznej istotne jest dokumentowanie w historii choroby przekazania pacjentowi informacji o potencjalnym wpływie dazatynibu na zdolność prowadzenia pojazdów, w tym daty przekazania oraz potwierdzenia zrozumienia przez pacjenta. Podczas wizyt kontrolnych lekarz powinien aktywnie monitorować występowanie objawów takich jak zawroty głowy i zaburzenia widzenia, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub czasowego zaprzestania prowadzenia pojazdów. W przypadku utrzymujących się zaburzeń widzenia wskazana jest konsultacja okulistyczna. Kompleksowa edukacja pacjenta oraz indywidualne podejście do oceny ryzyka są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii dazatynibem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Dasatinib Stada 100 mg
dasatinib, dawkowanie leku, dazatynib, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, farmakoterapia, historia choroby, konsultacja okulistyczna, nieostre widzenie, przeciwwskazania do obsługi maszyn, reakcja na lek, tabletka powlekana, wizyta kontrolna, zaburzenia koordynacji, zaburzenia widzenia, zawroty głowy -
Wskazania do stosowania
Dasatinib Stada jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia (ALL Ph+) u dorosłych i dzieci. U dorosłych wskazany jest w monoterapii w przypadku oporności lub nietolerancji na wcześniejsze lecowanie, natomiast u dzieci stosowany jest wyłącznie w skojarzeniu z chemioterapią w pierwszej linii terapii nowo rozpoznanej ALL Ph+. Kluczowym kryterium kwalifikacji do terapii jest potwierdzenie obecności translokacji t(9;22) prowadzącej do powstania genu fuzyjnego BCR-ABL1, będącego celem molekularnym dazatynibu. Dawkowanie leku jest indywidualizowane w zależności od wieku, masy ciała, wskazania oraz tolerancji leczenia.
Dasatinib Stada dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach: 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, z zawartością laktozy jednowodnej od 28 mg (tabletka 20 mg) do 193 mg (tabletka 140 mg) oraz sodu od 1 mg do 6 mg na tabletkę. Obecność laktozy wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub niedoborem laktazy, natomiast zawartość sodu jest istotna u chorych z ograniczeniem spożycia sodu, np. z niewydolnością serca lub nadciśnieniem tętniczym. Decyzje terapeutyczne powinny być podejmowane zgodnie z aktualnymi wytycznymi onkohematologicznymi, uwzględniającymi specyfikę leczenia ALL Ph+ z zastosowaniem dazatynibu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Dasatinib Stada 100 mg
chromosom Filadelfia, dazatynib, gen fuzyjny BCR-ABL1, kinaza tyrozynowa, laktoza jednowodna, lek przeciwnowotworowy, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja terapii, niewydolność serca, nowotwory hematologiczne, oporność na terapię, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, pierwsza linia leczenia, tabletka powlekana, translokacja chromosomowa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy