zapalenie wątroby
Zapalenie wątroby (hepatitis) to stan zapalny tkanki wątrobowej, który może być wywołany przez czynniki infekcyjne, toksyczne, autoimmunologiczne lub metaboliczne. Najczęstszymi przyczynami są wirusy hepatotropowe (HAV, HBV, HCV, HDV, HEV), ale zapalenie może być również spowodowane przez alkohol, leki, toksyny, choroby autoimmunologiczne czy zaburzenia metaboliczne.
Objawy zapalenia wątroby mogą obejmować zmęczenie, żółtaczkę, ból brzucha (szczególnie w prawym podżebrzu), nudności, wymioty, utratę apetytu, ciemny mocz i jasny stolec. Wiele przypadków przebiega jednak bezobjawowo lub skąpoobjawowo, co utrudnia wczesną diagnostykę i może prowadzić do przewlekłego zapalenia wątroby.
Diagnostyka zapalenia wątroby obejmuje badania biochemiczne (AlAT, AspAT, GGTP, fosfataza alkaliczna, bilirubina), serologiczne (markery wirusowe), obrazowe (USG, tomografia komputerowa) oraz w wybranych przypadkach biopsję wątroby. Leczenie zależy od etiologii – może obejmować leczenie przeciwwirusowe, immunosupresyjne, odstawienie czynnika uszkadzającego lub leczenie objawowe.
Przewlekłe zapalenie wątroby, nieleczone lub oporne na terapię, może prowadzić do włóknienia, marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego (HCC). Profilaktyka obejmuje szczepienia (przeciwko HAV i HBV), unikanie ryzykownych zachowań, odpowiedzialną konsumpcję alkoholu oraz monitorowanie funkcji wątroby u pacjentów przyjmujących hepatotoksyczne leki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Butapirazol 50 mg/g
Butapirazol w postaci maści 50 mg/g zawiera fenylobutazon, który stosowany miejscowo może wywoływać liczne działania niepożądane, zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe w przypadku wchłonięcia do krwioobiegu. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje drażniące i odczyny zapalne. Wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania znajdują się poważne hematologiczne zaburzenia, takie jak agranulocytoza, trombocytopenia oraz zaburzenia czynności szpiku kostnego, które mogą manifestować się stanami zapalnymi błon śluzowych, gorączką, krwotokami i wybroczynami. Ponadto mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne, hiperglikemia, obrzęki, bóle i zawroty głowy, zapalenie nerwu wzrokowego, zaburzenia widzenia, nadciśnienie tętnicze oraz niewydolność krążenia. Często zgłaszane są objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, bóle nadbrzusza i biegunka, a także potencjalne owrzodzenia z krwawieniem i powiększenie ślinianek.
agranulocytoza, fenylobutazon, hiperglikemia, krwiomocz, łagodny rozrost gruczołu krokowego, nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, udar, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie wątroby, zator tętnicy, zawał serca, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie krzepliwości krwi, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Alikval Duo
Alikval Duo, zawierający wildagliptynę i metforminę, jest wskazany do leczenia cukrzycy typu 2, jednak nie zastępuje insuliny i jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1. Produkt zawiera laktozę (93,5 mg w dawce 50 mg + 850 mg oraz 110 mg w dawce 50 mg + 1000 mg) i nie powinien być stosowany u osób z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Metformina niesie ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie przy ostrym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia, oddechowego, posocznicy, odwodnieniu czy stosowaniu leków nefrotoksycznych (NLPZ, leki moczopędne, przeciwnadciśnieniowe). Monitorowanie czynności nerek (GFR) jest kluczowe, z przeciwwskazaniem do stosowania przy GFR <30 ml/min. W przypadku podania jodowych środków kontrastowych należy przerwać metforminę na co najmniej 48 godzin i wznowić ją po ocenie stabilności funkcji nerek.
AlAT, AspAT, astenia, brak laktazy, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, duszność kwasicza, GFR, hipoglikemia, hipotermia, ketoza, kwasica mleczanowa, lek przeciwnadciśnieniowy, metformina, nefropatia kontrastowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pochodna sulfonylomocznika, próba czynnościowa wątroby, próba wątrobowa, przesączanie kłębuszkowe, środek kontrastowy jodowy, wildagliptyna, zapalenie wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Agolek
Terapia agomelatyną wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby, w tym przypadki niewydolności wątroby, zapalenia i żółtaczki. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość, niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby, cukrzyca, nadużywanie alkoholu oraz stosowanie leków hepatotoksycznych. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest wykonanie badań czynności wątroby, a terapia nie powinna być inicjowana, jeśli wartości AlAT i/lub AspAT przekraczają 3-krotność górnej granicy normy. Monitorowanie enzymów wątrobowych powinno odbywać się regularnie: przed terapią, po 3 i 6 tygodniach, a następnie po 12 i 24 tygodniach oraz w razie potrzeby klinicznej. W przypadku wzrostu aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotności normy lub pojawienia się objawów uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, jasny kał, ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, zmęczenie) leczenie należy natychmiast przerwać.
agomelatyna, AlAT, aminotransferazy, AspAT, choroba afektywna dwubiegunowa, ciemny mocz, cukrzyca, czynność wątroby, depresja, enoksacyna, enzymy wątrobowe, inhibitory CYP1A2, mania i hipomania, myśli samobójcze, niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby, niewydolność wątroby, objawy maniakalne, otępienie, propranolol, przeszczepienie wątroby, remisja objawów, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, zachowania samobójcze, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Agomelatine G.L. Pharma
Agomelatine G.L. Pharma, lek przeciwdepresyjny o złożonym mechanizmie działania, wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, w tym poważnego uszkodzenia wątroby, niewydolności, zapalenia i żółtaczki. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać badania czynności wątroby, odraczając leczenie, jeśli wartości AlAT i/lub AspAT przekraczają trzykrotność górnej granicy normy. Monitorowanie enzymów wątrobowych powinno odbywać się systematycznie: przed terapią, po 3, 6, 12 i 24 tygodniach oraz w razie potrzeby klinicznej, a także po zwiększeniu dawki. Leczenie należy natychmiast przerwać przy objawach uszkodzenia wątroby lub wzroście aminotransferaz powyżej 3-krotnej normy, a badania kontynuować do normalizacji parametrów. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, cukrzyca, nadużywanie alkoholu oraz stosowanie innych leków hepatotoksycznych.
agomelatyna, aminotransferazy, choroba afektywna dwubiegunowa, ciemny mocz, cukrzyca, demencja, enzymy wątrobowe, hepatocyt, hepatotoksyczność, hipomania, inhibitor CYP1A2, lek przeciwdepresyjny, myśli samobójcze, niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby, niewydolność wątroby, objawy maniakalne, otyłość, remisja, uszkodzenie wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leflunomid Egis 15 mg
Leflunomid Egis w dawce 15 mg, stosowany jako lek immunosupresyjny, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Do najpoważniejszych, potencjalnie zagrażających życiu powikłań należą ciężkie zakażenia (w tym posocznica), śródmiąższowe choroby płuc, ciężkie uszkodzenia wątroby (niewydolność i ostra martwica), ciężkie reakcje skórne (toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona) oraz reakcje anafilaktyczne. W zakresie hematologicznym obserwuje się leukopenię (>2 G/l często, <2 G/l rzadko), niedokrwistość, łagodną trombocytopenię (<100 G/l), a także bardzo rzadko agranulocytozę. Hepatotoksyczność manifestuje się częstym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, gamma-GT, fosfataza zasadowa, bilirubina), rzadziej zapaleniem wątroby i żółtaczką, a w bardzo rzadkich przypadkach ciężkim uszkodzeniem wątroby. Działania niepożądane ze strony skóry, przewodu pokarmowego, układu nerwowego i mięśniowo-szkieletowego również występują z różną częstością i wymagają monitorowania klinicznego.
agranulocytoza, cholestaza, eozynofilia, leflunomid, leukopenia, łuszczyca krostkowa, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność wątroby, ostra martwica wątroby, parestezja, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie płuc, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, właściwość immunosupresyjna, zaburzenie limfoproliferacyjne, zapalenie okrężnicy, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Crestor 40 mg
Produkt leczniczy Crestor (rozuwastatyna) wykazuje profil działań niepożądanych, który jest najczęściej łagodny i przemijający. W badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów musiało przerwać terapię z powodu działań niepożądanych. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki i obejmuje m.in. zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (ból mięśni, miopatia, rabdomioliza), zaburzenia wątroby (zwiększone stężenia aminotransferaz, żółtaczka), zaburzenia żołądka i jelit (nudności, biegunka), a także reakcje skórne (wysypka, świąd, zespół Stevensa-Johnsona). Proteinuria, głównie kanalikowego pochodzenia, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując podczas leczenia. W przypadku wzrostu aktywności kinazy kreatynowej powyżej 5 x GGN zaleca się przerwanie terapii.
aminotransferaza, aminotransferaza wątrobowa, ból mięśni, choroba ścięgien, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Kaptopryl – Działania niepożądane
Kaptopryl, jako inhibitor ACE, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układy hematologiczny, oddechowy, sercowo-naczyniowy, nerwowy, nerkowy, skórny oraz metaboliczny. Do najważniejszych powikłań należą bardzo rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu neutropenia/agranulocytoza, pancytopenia, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna, małopłytkowość oraz obrzęk naczynioruchowy, szczególnie niebezpieczny gdy zajmuje drogi oddechowe. Często obserwuje się suchy kaszel, nudności, wymioty, bóle brzucha, świąd i wysypkę. Niedociśnienie tętnicze występuje niezbyt często, zwłaszcza u pacjentów odwodnionych lub z niewydolnością serca. Rzadko dochodzi do poważnych incydentów, takich jak zatrzymanie czynności serca, wstrząs kardiogenny, udar mózgu czy zespół nerczycowy. Monitorowanie parametrów laboratoryjnych, w tym morfologii krwi, stężenia kreatyniny, elektrolitów (zwłaszcza potasu), oraz funkcji wątroby jest kluczowe dla bezpieczeństwa terapii.
anoreksja, białkomocz, choroba tkanki łącznej, dławica piersiowa, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, kaptopryl, kołatanie serca, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, owrzodzenia aftowe, pancytopenia, parestezje, podrażnienie błony śluzowej żołądka, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, przyspieszone OB, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, tachyarytmia, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina, udar mózgu, wielomocz, wrzód trawienny, wstrząs kardiogenny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia smaku, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zatrzymanie serca, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lepsitam 250 mg
Lek Lepsitam zawierający lewetyracetam dostępny jest w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg w formie tabletek powlekanych. Profil bezpieczeństwa leku opiera się na analizie danych z badań klinicznych kontrolowanych placebo, obejmujących 3416 pacjentów, oraz danych po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej występujące działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie i zawroty głowy, klasyfikowane jako bardzo częste (≥1/10) lub częste (≥1/100 do <1/10). Wśród poważniejszych działań odnotowano m.in. małopłytkowość, leukopenię, pancytopenię, agranulocytozę, zespół DRESS, hiponatremię, zaburzenia psychiczne (depresja, lęk, agresja, myśli samobójcze), encefalopatię oraz rzadkie przypadki rabdomiolizy i ostrego uszkodzenia nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko jadłowstrętu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu, oraz na odwracalność encefalopatii po przerwaniu terapii.
agranulocytoza, ataksja, ból głowy, choreoatetoza, dyskineza, dyskrazja krwi, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, Lepsitam, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napad częściowy, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, topiramat, zaburzenia psychotyczne, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mel 7,5 mg
Lek MEL zawierający meloksykam w dawce 7,5 mg, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą przewodu pokarmowego (niestrawność, nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, wzdęcia, biegunka). Istotne jest zwiększone ryzyko powikłań takich jak choroba wrzodowa, perforacja i krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie u osób w podeszłym wieku, co może prowadzić do zgonu. Dodatkowo, stosowanie NLPZ może powodować wzrost ryzyka zatorów tętniczych (zawał serca, udar), obrzęków, nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Wśród innych działań niepożądanych odnotowano zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje alergiczne, zaburzenia neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, senność), a także poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka).
Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują ostre uszkodzenia nerek (ostra niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek), ciężkie reakcje anafilaktyczne oraz powikłania ze strony wątroby (zapalenie wątroby) i układu oddechowego (napady astmy u osób z nadwrażliwością na NLPZ). Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana zgodnie z MedDRA, gdzie najczęstsze objawy ze strony przewodu pokarmowego występują bardzo często (≥1/10), a poważne powikłania, takie jak agranulocytoza czy perforacja przewodu pokarmowego, są bardzo rzadkie (<1/10 000). Zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem objawów niepożądanych oraz zgłaszanie ich do odpowiednich instytucji, co umożliwia ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka terapii meloksykamem.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, dezorientacja, dyspepsja, granulocyt, hiperkaliemia, kołatanie serca, krwawe wymioty, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek mielotoksyczny, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność serca, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, perforacja, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, smolisty stolec, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie bilirubiny, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trwały rumień polekowy, udar, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia morfologii krwi, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zator tętniczy, zawał serca, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Acyclovir Biofarm 200 mg
Acyklowir Biofarm w dawce 200 mg, stosowany doustnie, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Do często obserwowanych działań należą bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zmęczenie oraz przemijające zwiększenie stężenia bilirubiny i aktywności enzymów wątrobowych. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia psychiczne (pobudzenie, dezorientacja, omamy), ciężkie objawy neurologiczne (drżenia, niezborność ruchowa, drgawki, encefalopatia) oraz ostre uszkodzenie nerek, które wymaga natychmiastowej interwencji. W przypadku zaburzeń nerek kluczowe jest utrzymanie odpowiedniego nawodnienia pacjenta, co zwykle pozwala na szybkie ustąpienie objawów po modyfikacji leczenia.
acyklowir, ataksja, azotemię, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból nerki, dezorientacja, drgawka, drżenie, duszność, encefalopatia, enzym wątrobowy, fotowrażliwość, hiperbilirubinemia, hipotensja, kreatynina, lek przeciwwirusowy, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, morfologia krwi, niedokrwistość, nudność, objaw psychotyczny, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omam, ostra niewydolność nerek, pobudzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, śpiączka, substancja czynna, świąd, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie skóry, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zawrót głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefotaxime Dali Pharma 1 g
Cefotaxime Dali Pharma, cefalosporyna III generacji, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układy krwiotwórczy, skórny, nerwowy, pokarmowy, wątrobowy oraz nerkowy. Do bardzo często występujących działań należą nadkażenia grzybicze (kandydoza jamy ustnej i pochwy, ≥1/10). Istotne są hematologiczne powikłania, takie jak granulocytopenia, leukopenia, eozynofilia, małopłytkowość, a w ciężkich przypadkach agranulocytoza i niedokrwistość hemolityczna, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Ze strony skóry obserwuje się wysypkę, świąd, pokrzywkę oraz ciężkie reakcje, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczną martwicę naskórka, stanowiące zagrożenie życia. W układzie pokarmowym mogą wystąpić biegunka, nudności, wymioty, zapalenie jelit, w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, które wymaga pilnej interwencji. Cefotaksym może również powodować wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, LDH, gamma-GT, fosfataza alkaliczna) oraz bilirubiny, wskazując na uszkodzenie wątroby, zwykle cholestatyczne, rzadko przekraczające dwukrotnie górną granicę normy.
agranulocytoza, arytmia, borelioza, cefalosporyna III generacji, cefotaksym, cewnik żylny, Clostridioides difficile, encefalopatia, eozynofilia, granulocytopenia, kandydoza jamy ustnej, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, ostra niewydolność nerek, osutka krostkowa, pancytopenia, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczna martwica naskórka, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie neurologiczne, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symcloza 25 mg
Klozapina (Symcloza) jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym głównie w leczeniu schizofrenii opornej na standardowe terapie oraz psychoz w przebiegu choroby Parkinsona. Najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest agranulocytoza, której częstość występowania wynosi 32,0 na 100 000 osobo-tygodni w pierwszych 18 tygodniach leczenia, a następnie spada do 2,3 i 1,8 w kolejnych okresach. Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych, aby zapobiec powikłaniom takim jak posocznica i zgon. Inne istotne działania niepożądane to napady padaczkowe związane z obniżeniem progu drgawkowego, powikłania sercowo-naczyniowe (w tym tachykardia, niedociśnienie ortostatyczne, zapalenie mięśnia sercowego) oraz gorączka mogąca sygnalizować złośliwy zespół neuroleptyczny. Częstość przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosi od 7,1% do 15,6%, głównie z powodu leukopenii, senności i zawrotów głowy.
agranulocytoza, akatyzja, aspiracja pokarmu, częstoskurcz, depresja oddechowa, drgawki miokloniczne, dysfagia, eozynofilia, granulocytopenia, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukocytoza, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, nadmierne wydzielanie śliny, nadpłytkowość, napad padaczkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, ostre zapalenie trzustki, parametry hematologiczne, piorunująca martwica wątroby, porażenna niedrożność jelita, powikłanie sercowo-naczyniowe, późna dyskineza, priapizm, próg drgawkowy, psychoza w przebiegu choroby Parkinsona, schizofrenia oporna, sedacja, śpiączka hiperosmolarna, torsades de pointes, układowy toczeń rumieniowaty, wysięk osierdziowy, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie tolerancji glukozy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zatrzymanie oddychania, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polprazol Max 20 mg
Polprazol Max, zawierający 20 mg omeprazolu w formie kapsułek dojelitowych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęstsze działania niepożądane (1-10%) obejmują bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunkę, wzdęcia oraz nudności i wymioty. W zakresie hematologicznym rzadko obserwuje się leukopenię i trombocytopenię, a bardzo rzadko agranulocytozę i pancytopenię, co może skutkować zwiększoną podatnością na infekcje i zaburzeniami krzepnięcia. Reakcje nadwrażliwości, takie jak gorączka, obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja, występują rzadko i wymagają natychmiastowej interwencji. Zaburzenia metaboliczne obejmują rzadką hiponatremię oraz hipomagnezemię o nieznanej częstości, szczególnie istotną przy długotrwałym stosowaniu. Wśród objawów neurologicznych dominują bóle głowy (często), a także zawroty głowy, parestezje i senność (niezbyt często). Rzadko występują zaburzenia smaku i niewyraźne widzenie, a skurcz oskrzeli stanowi poważne, choć rzadkie powikłanie.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, encefalopatia, fotowrażliwość, ginekomastia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, kapsułka dojelitowa, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadmierna potliwość, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omamy, omeprazol, osłabienie siły mięśniowej, pancytopenia, parestezja, pobudzenie, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, suchość błony śluzowej jamy ustnej, świąd, toczeń rumieniowaty skórny podostry, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wypadanie włosów, wzdęcie, zaburzenie smaku, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diflucan 2 mg/ml
Flukonazol w postaci roztworu do infuzji 2 mg/ml jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się bóle głowy, bóle brzucha, biegunkę, nudności, wymioty oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej). Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia i neutropenia, które mogą zwiększać ryzyko infekcji i krwawień, co uzasadnia monitorowanie morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów poddawanych długotrwałej terapii. Ponadto, flukonazol może wywoływać reakcje immunologiczne, w tym rzadką, ale potencjalnie zagrażającą życiu anafilaksję oraz wysypki o różnym charakterze klinicznym.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, bilirubina, cholestaza, drgawki, dysfagia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, flukonazol, fosfataza alkaliczna, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, martwica wątroby, mialgia, morfologia krwi, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, parestezje, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripiprazole +pharma 15 mg
Arypiprazol (Aripiprazole +pharma 15 mg) wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, z najczęściej obserwowanymi w badaniach kontrolowanych placebo akatyzją i nudnościami, występującymi u ponad 3% pacjentów. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania, gdzie często (≥ 1/100 do < 1/10) występują m.in. cukrzyca, bezsenność, lęk, niepokój ruchowy, zaburzenia pozapiramidowe, drżenie, ból głowy, sedacja, senność, zawroty głowy, tachykardia, hipotensja ortostatyczna, czkawka, zaparcia, nudności, wymioty, nadmierne wydzielanie śliny oraz wysypka. Objawy pozapiramidowe (EPS) pojawiają się u 19% pacjentów leczonych arypiprazolem w porównaniu do 13,1% w grupie placebo, a akatyzja występuje u 6,2% pacjentów ze schizofrenią i 12,1% z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Dystonia, choć rzadka, może pojawić się w pierwszych dniach leczenia, zwłaszcza u młodszych mężczyzn, manifestując się kurczami mięśni szyi i trudnościami w oddychaniu lub przełykaniu.
akatyzja, arytmia komorowa, bezsenność, cukrzyca, dysfagia, dyskineza, dystonia, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, niewydolność wątroby, nudności, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, patologiczne uzależnienie od hazardu, priapizm, profil bezpieczeństwa, rabdomioliza, reakcja uczuleniowa, tachykardia, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Suvardio 10 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Suvardio, charakteryzuje się zazwyczaj łagodnym i przejściowym profilem działań niepożądanych, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu niepożądanych efektów. Profil bezpieczeństwa opiera się na szerokich badaniach klinicznych oraz danych po wprowadzeniu do obrotu, wskazując na zależność częstości działań niepożądanych od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle mięśniowe, zaparcia, nudności, ból brzucha oraz zwiększenie aktywności aminotransferaz. Istotne jest monitorowanie białkomoczu, który występuje u około 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u 3% przy dawce 40 mg, zwykle o charakterze przejściowym i bez związku z progresją choroby nerek. Wśród poważniejszych powikłań mięśniowych obserwuje się miopatię, zapalenie mięśni oraz rzadką rabdomiolizę, z koniecznością przerwania terapii przy wzroście kinazy kreatynowej (CK) powyżej 5 x górnej granicy normy (GGN).
aminotransferaza, astenia, białkomocz, ból mięśniowy, cukrzyca, ginekomastia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, martwicza miopatia, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra choroba nerek, polineuropatia, postępująca choroba nerek, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, Suvardio, utrata pamięci, zaburzenie erekcji, zaburzenie funkcji seksualnej, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvasterol 80 mg
Atorwastatyna, stosowana przez średnio 53 tygodnie, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący różne układy narządowe. W badaniach klinicznych 5,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, reakcje alergiczne, hiperglikemia, bóle głowy, bóle mięśni i stawów, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka) oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych i kinazy kreatynowej (CK). Istotne klinicznie podwyższenie aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie CK (>3x GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało wzrost >10x GGN. Rzadkie, ale poważne działania obejmują miopatię, zapalenie mięśni, rabdomiolizę, immunozależną miopatię martwiczą, niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz anafilaksję.
aminotransferaza w surowicy, amnezja, anafilaksja, anoreksja, cholestaza, fosfokinaza kreatynowa, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szum uszny, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Miansec 10 mg
Podczas terapii chlorowodorkiem mianseryny (Miansec) obserwuje się szerokie spektrum działań niepożądanych, z których szczególnie istotne są zaburzenia hematologiczne (granulocytopenia, agranulocytoza) o nieznanej częstości, zwiększające ryzyko ciężkich infekcji. W zakresie układu nerwowego mogą wystąpić uspokojenie, drgawki, hiperkineza oraz złośliwy zespół neuroleptyczny – potencjalnie zagrażające życiu powikłanie. Kardiologicznie odnotowano bradykardię po dawce początkowej, wydłużenie odstępu QT oraz ryzyko torsade de pointes, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Dodatkowo, mogą pojawić się zaburzenia metaboliczne (przyrost masy ciała), wątrobowe (zwiększenie enzymów, żółtaczka, zapalenie wątroby) oraz skórne (wysypka). W trakcie leczenia i po jego zakończeniu zgłaszano przypadki myśli i zachowań samobójczych, co wymaga ścisłego monitorowania stanu psychicznego pacjentów z depresją.
agranulocytoza, bradykardia, depresja, drgawka, granulocytopenia, hipomania, mianseryna, myśli samobójcze, niedociśnienie, niewydolność wątroby, odstęp QT, podwyższone enzymy wątrobowe, suchość jamy ustnej, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie akomodacji, zaburzenie hematologiczne, zapalenie wątroby, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Valimar 750 mg
Valimar, zawierający chlorowodorek metforminy w dawce 750 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje profil działań niepożądanych zbliżony do metforminy o natychmiastowym uwalnianiu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha oraz utratę apetytu, występujące bardzo często (≥1/10) i zwykle ustępujące samoistnie. Zaleca się stopniowe zwiększanie dawki oraz przyjmowanie leku podczas posiłku w celu poprawy tolerancji. Często (≥1/100 do <1/10) zgłaszane są zaburzenia smaku, które mogą wpływać na komfort pacjenta. Bardzo rzadko (<1/10 000) występuje kwasica mleczanowa – poważne powikłanie metaboliczne wymagające natychmiastowej interwencji, a także zmniejszone wchłanianie witaminy B12, co może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej.
badanie czynności wątroby, biegunka, ból brzucha, chlorowodorek metforminy, dolegliwości przewodu pokarmowego, działanie niepożądane, kwasica mleczanowa, metformina, niedokrwistość megaloblastyczna, nudności, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja skórna, rumień, świąd skóry, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, utrata apetytu, wchłanianie witaminy B12, wymioty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie smaku, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvastatin Aurovitas 40 mg
Symwastatyna, stosowana w leczeniu hipercholesterolemii, wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane na podstawie badań klinicznych Heart Protection Study (HPS) i Scandinavian Simvastatin Survival Study (4S). Najważniejsze działania niepożądane dotyczą układu mięśniowego (bóle mięśni, miopatia, rabdomioliza), wątroby (podwyższenie aminotransferaz, zapalenie wątroby, bardzo rzadko niewydolność wątroby) oraz układu immunologicznego (reakcje nadwrażliwości). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (>1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rabdomiolizy, które choć rzadkie, może prowadzić do ostrej niewydolności nerek i stanowić zagrożenie życia. Wzrost aktywności enzymów wątrobowych powyżej 3-krotności górnej granicy normy wymaga modyfikacji dawkowania lub odstawienia leku.
aminotransferaza, amiodaron, astenia, cukrzyca, cyklosporyna, diltiazem, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, kinaza kreatynowa, mioglobina, mioglobinuria, miopatia, neuropatia obwodowa, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, Simvastatin Aurovitas, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, werapamil, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśnia, zespół toczniopodobny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zalanzo 15 mg
Stosowanie lanzoprazolu (substancja czynna preparatu Zalanzo) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do istotnych klinicznie należą zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, eozynofilia, leukopenia (częstość niezbyt częsta: >1/1000 do <1/100), niedokrwistość (rzadko: >1/10 000 do <1/1000), a w bardzo rzadkich przypadkach agranulocytoza i pancytopenia (<1/10 000), które wymagają natychmiastowej interwencji. Często obserwuje się bóle i zawroty głowy (>1/100 do <1/10), a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, biegunka, bóle brzucha, zaparcia, wymioty, wzdęcia, suchość w jamie ustnej oraz łagodne polipy dna żołądka. Rzadko występują poważniejsze powikłania, w tym zapalenie wątroby i żółtaczka, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczno-rozpływna martwica naskórka. Z nieznaną częstością mogą pojawić się hipomagnezemia, hiponatremia, ginekomastia, mlekotok oraz cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek z ryzykiem niewydolności.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, depresja, drżenie mięśniowe, enzymy wątrobowe, eozynofilia, ginekomastia, gorączka, hipercholesterolemia, hipomagnezemia, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, kandydoza przełyku, lanzoprazol, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica naskórka, mlekotok, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omamy wzrokowe, osutka, pancytopenia, parestezje, plamica, pokrzywka, polip żołądka, rumień wielopostaciowy, splątanie, świąd, toczeń rumieniowaty, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wymioty, wzdęcia, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Dehydroepiandrosteron – Działania niepożądane
Dehydroepiandrosteron (DHEA) jest substancją dobrze tolerowaną, z działaniami niepożądanymi występującymi rzadko i zależnymi od dawki. Najczęstsze objawy, szczególnie przy preparacie Biosteron, to efekty androgennych działań DHEA, takie jak wzrost potliwości, zmiany łojotokowe skóry, świąd skóry głowy, trądzik, łagodne trądzikowate zapalenie skóry oraz umiarkowany hirsutyzm, zwłaszcza u kobiet. Rzadziej obserwuje się łysienie kątowe typu męskiego, zaburzenia endokrynologiczne (ginekomastia, zaburzenia miesiączkowania), objawy neurologiczne (ból głowy, niepokój, zmiany nastroju, bezsenność) oraz bardzo rzadko zaburzenia psychiczne, w tym objawy manii. Zaburzenia rytmu serca, choć bardzo rzadkie, ustępują po odstawieniu DHEA i zastosowaniu beta-adrenolityków. Preparat Femistelin może rzadko powodować niekorzystne zmiany lipidowe (spadek HDL), zwiększenie apetytu, retencję wody i soli oraz hiperkalcemię, a także nudności, wymioty, hepatomegalię i zapalenie wątroby.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dutilox
Duloksetyna, substancja czynna leku Dutilox, wykazuje działanie serotoninergiczne i noradrenergiczne, co wymaga szczególnej ostrożności klinicznej. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego zwłaszcza w pierwszym miesiącu terapii, ze względu na ryzyko nadciśnienia i przełomu nadciśnieniowego. Duloksetyna może wywoływać objawy akatyzji, rozszerzenie źrenic (mydriaza) oraz zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego i złośliwego zespołu neuroleptycznego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, TLPD, IMAO, buprenorfina, tryptany) lub neuroleptyków. Występują także doniesienia o hiponatremii (stężenie sodu <110 mmol/l), zwłaszcza u osób starszych i z zaburzeniami równowagi płynów, oraz o ryzyku zaburzeń krzepnięcia i krwotoków, co wymaga ostrożności przy stosowaniu leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych. Duloksetyna może powodować uszkodzenie wątroby, w tym wzrost aktywności enzymów wątrobowych powyżej 10-krotnej normy, zapalenie i żółtaczkę, głównie w pierwszych miesiącach leczenia.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dziurawiec, epizod maniakalny, hemodializa, hiperrefleksja, hiponatremia, inhibitor monoaminooksydazy, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok poporodowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, obwodowa neuropatia cukrzycowa, ostra jaskra, plamica, przełom nadciśnieniowy, rozszerzenie źrenic, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uszkodzenie wątroby, wybroczyna, zaburzenie lękowe uogólnione, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Candepres 32 mg
Kandesartan cyleksetyl, substancja czynna leku Candepres, jest antagonistą receptora angiotensyny II dostępnym w dawkach 8 mg, 16 mg i 32 mg. W badaniach klinicznych działania niepożądane były zazwyczaj łagodne i przemijające, bez zależności od dawki czy wieku pacjenta. Najczęściej obserwowano zawroty głowy, bóle głowy oraz zakażenia dróg oddechowych, z częstością występowania co najmniej o 1% wyższą niż placebo. U pacjentów z niewydolnością serca (badanie CHARM) częściej występowały hiperkaliemia, niedociśnienie tętnicze i zaburzenia czynności nerek, zwłaszcza u osób powyżej 70. roku życia, z cukrzycą lub stosujących inhibitory ACE i/lub spironolakton. U dzieci i młodzieży (6–<18 lat) częstość działań niepożądanych była wyższa, z bardzo częstym występowaniem bólu głowy, zawrotów głowy, kaszlu (≥1/10) oraz wysypki (≥1/100 do <1/10), a także arytmii zatokowej i zapalenia błony śluzowej nosa i gardła, które nie występowały u dorosłych.
agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, arytmia zatokowa, ból głowy, ból jamy ustnej i gardła, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, kandesartan cyleksetyl, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, spironolakton, stężenie hemoglobiny, stężenie kreatyniny, stężenie potasu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie wątroby, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Prestozek Combi 8 mg + 5 mg
Lek Prestozek Combi, zawierający peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według systemu MedDRA i podzielonych na kategorie częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz częstość nieznana. Do najważniejszych działań niepożądanych należą obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek), zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hiponatremia), reakcje hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna), a także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy. Częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych różni się w zależności od substancji czynnej, np. kaszel i duszność występują często przy stosowaniu peryndoprylu, natomiast obrzęk kostek i zaczerwienienie twarzy są częste przy amlodypinie.
agranulocytoza, amlodypina, bloker kanału wapniowego, cholestaza, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, leukopenia, małopłytkowość, niedobór G-6PDH, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, system MedDRA, udar mózgu, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zapalenie wątroby cytolityczne, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bisocard 1,25 mg
Bisoprolol, substancja czynna leku Bisocard, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym bardzo częsta bradykardia (poniżej 60 uderzeń/min), częste nasilenie niewydolności serca, niedociśnienie tętnicze oraz uczucie ziębnięcia kończyn. Rzadziej występują zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego i niedociśnienie ortostatyczne. Ze strony układu nerwowego często pojawiają się zawroty głowy i ból głowy, a rzadziej omdlenia. Bisoprolol może także powodować zaburzenia psychiczne, takie jak zaburzenia snu, depresja, koszmary senne i omamy, choć ich częstość jest niezbyt częsta lub rzadka. W układzie oddechowym niezbyt często obserwuje się skurcz oskrzeli, szczególnie u pacjentów z astmą lub POChP, oraz rzadko alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astenia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, biegunka, bisoprolol fumaran, ból głowy, bradykardia, depresja, drętwienie kończyn, hipertriglicerydemia, koszmary senne, kurcze mięśni, łuszczyca, łysienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omdlenie, osłabienie mięśni, POChP, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, wymioty, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia potencji, zaburzenia słuchu, zaburzenia snu, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Milukante 10 mg
Montelukast, substancja czynna leku Milukante w dawce 10 mg (tabletki powlekane), został oceniony pod kątem bezpieczeństwa w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 4000 dorosłych i młodzieży (≥15 lat) oraz 1750 dzieci w wieku 6-14 lat z astmą oskrzelową i sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy u dorosłych i młodzieży oraz ból brzucha u dzieci. Długoterminowe stosowanie montelukastu (do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci) nie zmieniało profilu bezpieczeństwa. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano według standardowych kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000).
anafilaksja, astma oskrzelowa, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, eozynofilia płucna, gorączka, hipoestezja, kołatanie serca, koszmar senny, krwawienie z nosa, kurcz mięśnia, montelukast, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, skłonność do krwawień, somnambulizm, suchość błony śluzowej jamy ustnej, świąd, tabletka do rozgryzania i żucia, tabletka powlekana, wymioty, wysypka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątrobowokomórkowe, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zawrót głowy, zespół Churga-Straussa, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Skopryl Plus
Produkt Skopryl Plus zawiera lizynopryl (inhibitor ACE) oraz hydrochlorotiazyd (diuretyk tiazydowy) i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza przy zmniejszonej wolemii spowodowanej m.in. leczeniem moczopędnym, dietą niskosodową, dializoterapią czy biegunką. Należy monitorować elektrolity, szczególnie potas, który może ulec hiperkaliemii w przypadku współistniejących zaburzeń nerek, cukrzycy lub stosowania leków oszczędzających potas. Diuretyki tiazydowe są nieskuteczne przy klirensie kreatyniny ≤ 30 ml/min, a stosowanie Skopryl Plus jest przeciwwskazane przy klirensie ≤ 80 ml/min bez uprzedniego ustalenia dawek składników. U pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub naczyniami mózgowymi nadmierne obniżenie ciśnienia może prowadzić do zawału lub incydentu naczyniowo-mózgowego, dlatego w razie niedociśnienia należy ułożyć pacjenta na plecach i ewentualnie podać dożylnie sól fizjologiczną. Lizynopryl może dodatkowo obniżać ciśnienie u chorych z niewydolnością serca, co zwykle nie wymaga przerwania terapii, o ile niedociśnienie nie jest objawowe.
agranulocytoza, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca utajona, diuretyk tiazydowy, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoaldosteronizm, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia z rozcieńczenia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kolagenoza naczyń, leczenie moczopędne, małopłytkowość, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadczynność przytarczyc, neutropenia, niedociśnienie tętnicze objawowe, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, obustronne zwężenie tętnic nerkowych, piorunująca martwica wątroby, śpiączka wątrobowa, zapalenie wątroby, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – AGARTHA
Produkt leczniczy AGARTHA zawierający wildagliptynę jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1, cukrzycową kwasicą ketonową oraz u osób z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza gdy aktywność enzymów AlAT lub AspAT przekracza 3-krotnie górną granicę normy (ULN). Zaleca się monitorowanie funkcji wątroby przed rozpoczęciem terapii oraz co 3 miesiące w pierwszym roku leczenia, a następnie okresowo. W przypadku utrzymującej się aktywności enzymów >3×ULN lub wystąpienia objawów zaburzeń wątrobowych, takich jak żółtaczka, należy przerwać leczenie i nie wznawiać terapii po normalizacji wyników. U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) poddawanych hemodializie wskazana jest szczególna ostrożność oraz dostosowanie dawki zgodnie z ChPL. AGARTHA nie zastępuje insuliny i nie jest zalecany u pacjentów z niewydolnością serca klasy IV wg NYHA, a doświadczenie kliniczne w klasie III jest ograniczone.
AlAT, AspAT, choroba skóry, cukrzyca typu 1, cukrzycowa kwasica ketonowa, enzym wątrobowy, hemodializa, hipoglikemia, klasyfikacja NYHA, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostre zapalenie trzustki, pochodna sulfonylomocznika, powikłanie cukrzycowe skóry, schyłkowa niewydolność nerek, wildagliptyna, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – GlimeHexal 3 3 mg
Glimepiryd w dawce 3 mg (GlimeHexal 3) wykazuje szereg działań niepożądanych o różnej częstości występowania, które mają istotne znaczenie kliniczne. W zakresie hematologicznym rzadko obserwuje się małopłytkowość, leukopenię, granulocytopenię, agranulocytozę, erytropenię, niedokrwistość hemolityczną oraz pancytopenię, które zwykle ustępują po odstawieniu leku. Ciężka małopłytkowość z liczbą płytek poniżej 10 000/µl oraz plamica małopłytkowa występują z częstością nieznaną i wymagają natychmiastowej interwencji. Bardzo rzadko mogą pojawić się leukoklastyczne zapalenie naczyń oraz reakcje nadwrażliwości, które mogą prowadzić do ciężkich objawów, takich jak duszność, hipotonia i wstrząs. Istotna jest również możliwość krzyżowej alergii z innymi sulfonylomocznikami i sulfonamidami. Hipoglikemia, występująca rzadko, może mieć ciężki przebieg i jest zależna od indywidualnych czynników, takich jak nawyki żywieniowe i dawkowanie.
agranulocytoza, ciężka małopłytkowość, ciśnienie tętnicze, enzym wątrobowy, erytropenia, glimepiryd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, krzyżowa alergia, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małopłytkowość, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, pancytopenia, personel medyczny, plamica małopłytkowa, pochodne sulfonylomocznika, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja nadwrażliwości, sulfonamid, świąd, układ chłonny, wstrząs, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, zastój żółci, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bosentan Sandoz GmbH 125 mg
Bozentan jest stosowany w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP) i wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych z udziałem 2486 pacjentów leczonych dawkami 100-2000 mg/dobę oraz 1838 pacjentów otrzymujących placebo, ze średnim czasem terapii 45 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane obejmują obrzęk/zatrzymanie płynów (13,2% vs 10,9%), bóle głowy (11,5% vs 9,8%), nieprawidłowe wyniki czynności wątroby (10,9%) oraz niedokrwistość/zmniejszenie stężenia hemoglobiny (9,9%). Leczenie wiąże się z zależnym od dawki wzrostem aktywności aminotransferaz wątrobowych, obserwowanym u 11,2% pacjentów z podwyższeniem do ≥3-krotnej górnej granicy normy (GGN) i u 3,6% do ≥8 x GGN, co wymaga regularnego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza w pierwszych 26 tygodniach terapii. Zmniejszenie stężenia hemoglobiny poniżej 10 g/dl wystąpiło u 8% pacjentów leczonych bozentanem, w porównaniu do 3,9% w grupie placebo.
aminotransferazy wątrobowe, anafilaksja, biegunka, bilirubina, ból głowy, bozentan, choroba refluksowa przełyku, hepatotoksyczność, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, nagłe zaczerwienienie skóry, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, nieostre widzenie, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność wątroby, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk uogólniony, omdlenie, przekrwienie błony śluzowej nosa, przetoczenie koncentratu krwinek czerwonych, przetrwałe nadciśnienie płucne, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, tętnicze nadciśnienie płucne, wysypka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie nosa i gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vilpin 10 mg
Lek Vilpin, zawierający amlodypinę benzenosulfonian w dawkach 5 mg i 10 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie. Rzadziej występują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość), metaboliczne (hiperglikemia), psychiczne (depresja, zmiany nastroju, bezsenność, splątanie), neurologiczne (drżenie, neuropatia obwodowa, zaburzenia pozapiramidowe), kardiologiczne (zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego), naczyniowe (niedociśnienie, zapalenie naczyń), oddechowe (duszność, kaszel), żołądkowo-jelitowe (wymioty, zapalenie trzustki), wątrobowe (zapalenie wątroby, cholestaza), skórne (łysienie, plamica, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), mięśniowo-szkieletowe (kurcze mięśni, ból stawów), moczowe (zaburzenia mikcji) oraz rozrodcze (impotencja, ginekomastia). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z niektórymi reakcjami o nieznanej częstości.
amlodypiny benzenosulfonian, ból brzucha, cholestaza, cukrzyca, diplopia, dysfagia, działanie niepożądane amlodypiny, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, małopłytkowość, migotanie przedsionków, monitorowanie działań niepożądanych, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezja, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, splątanie, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie mikcji, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anastrozol Bluefish 1 mg
Anastrozol Bluefish, inhibitor aromatazy stosowany u kobiet po menopauzie z rakiem piersi, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniu III fazy ATAC na 9366 pacjentkach. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle i sztywność stawów (35,6%), uderzenia gorąca (35,7%), nudności (12,7%), depresję (≥10%), oraz osłabienie (18,6%). Zaburzenia metaboliczne to anoreksja i hipercholesterolemia, a hiperkalcemia występuje niezbyt często. W zakresie układu nerwowego dominują bóle głowy, senność, zespół cieśni nadgarstka i parestezje. Wątroba reaguje podwyższeniem aktywności fosfatazy zasadowej, AlAT i AspAT, a skóra wysypką i reakcjami alergicznymi. Istotne jest zwiększone ryzyko osteoporozy (10,5%) i złamań kości (10,2%), w tym złamań kręgów, szyjki kości udowej lub nadgarstka (4,3%).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, anastrozol, anoreksja, biegunka, ból głowy, depresja, dławica piersiowa, dysfagia, fosfataza zasadowa, gammaglutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperkalcemia, hormon przytarczycy, inhibitor aromatazy, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, palec trzaskający, parestezje, plamica Henocha-Schönleina, pokrzywka, rak endometrium, rak piersi, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, suchość pochwy, tamoksyfen, uderzenia gorąca, zaburzenia czucia, zaćma, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół cieśni nadgarstka, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ceftriaxon AptaPharma 1 g
Ceftriakson, antybiotyk cefalosporynowy III generacji podawany parenteralnie, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą wpływać na bezpieczeństwo terapii. Najczęściej obserwuje się eozynofilię, leukopenię, małopłytkowość, biegunkę, wysypkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridium difficile, powstawanie strątów soli wapniowej ceftriaksonu w pęcherzyku żółciowym (częstość do 30% u dzieci), a także ryzyko wytrącania się ceftriaksonu w drogach moczowych, zwłaszcza przy dawkach ≥80 mg/kg mc./dobę i współistniejących czynnikach ryzyka, co może prowadzić do ostrej niewydolności nerek.
agranulocytoza, biegunka, biegunka poantybiotykowa, cefalosporyna III generacji, ceftriakson, cholestatyczne zapalenie wątroby, cukromocz, drgawki, encefalopatia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, granulocytopenia, grzybica narządów płciowych, kernicterus, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skąpomocz, skurcz oskrzeli, strąty w nerkach, strąty w pęcherzyku żółciowym, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy układowe, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka jąder podkorowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Endoxan 50 mg
Cyklofosfamid (Endoxan) jest cytotoksycznym lekiem z grupy oksazafosforyn, szeroko stosowanym w onkologii i immunologii, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych obejmujących niemal wszystkie układy i narządy. Najpoważniejsze powikłania to mielosupresja manifestująca się leukopenią, neutropenią (często z gorączką neutropeniczną), trombocytopenią i niedokrwistością, co zwiększa ryzyko ciężkich infekcji i krwawień. Metabolity leku mogą powodować toksyczne uszkodzenie dróg moczowych, w tym krwotoczne zapalenie pęcherza, a także kardiomiopatię prowadzącą do niewydolności serca i zaburzeń rytmu. Cyklofosfamid ma potencjał rakotwórczy, zwiększając ryzyko nowotworów wtórnych, zwłaszcza pęcherza moczowego i ostrych białaczek. Dodatkowo obserwuje się uszkodzenia płuc (np. zapalenie śródmiąższowe, ARDS), wątroby (zespół zamknięcia żył wątrobowych) oraz gonad, co może skutkować trwałą niepłodnością. Lek jest teratogenny i może powodować wady wrodzone oraz śmierć wewnątrzmaciczną płodu.
agranulocytoza, azoospermia, cyklofosfamid, encefalopatia wątrobowa, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, immunosupresja, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie pęcherza, lek cytotoksyczny, leukopenia, limfopenia, martwica naskórka, merkaptoetanosulfonian sodu, moczówka prosta, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, oksazafosforyna, ostra białaczka, polineuropatia, trombocytopenia, uszkodzenie gonad, wada wrodzona płodu, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepica żylna, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc śródmiąższowe, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kamiren 2 mg
Lek Kamiren zawierający doksazosynę (dawki 2 mg i 4 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować w trakcie terapii. Do często występujących należą zawroty głowy, ból głowy, senność oraz objawy ze strony układu naczyniowego, takie jak niedociśnienie ortostatyczne i obrzęki. Ponadto obserwuje się dolegliwości ze strony układu oddechowego (zapalenie oskrzeli, kaszel, duszność) i pokarmowego (ból brzucha, niestrawność, suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego, w tym kołatanie serca, tachykardię, dławicę piersiową, zawał mięśnia sercowego oraz omdlenia, a także na ryzyko śródoperacyjnego zespołu wiotkiej tęczówki u pacjentów poddawanych operacji zaćmy. W trakcie leczenia mogą wystąpić także zaburzenia laboratoryjne, takie jak hipokaliemia, hipoglikemia oraz podwyższone enzymy wątrobowe, a bardzo rzadko leukopenia, małopłytkowość i niedokrwistość.
cholestaza, dławica piersiowa, dna moczanowa, doksazosyna mezylan, enzymy wątrobowe, ginekomastia, gospodarka wodna, hipoglikemia, hipokaliemia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, obrzęk krtani, parestezje, priapizm, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia akomodacji, zaburzenia mikcji, zaburzenia wątroby, zaćma, zakażenie dróg moczowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół wiotkiej tęczówki, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Arthrotec Forte
Produkt leczniczy Arthrotec Forte zawiera diklofenak sodowy (75 mg) oraz mizoprostol (0,2 mg) i wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Stosowanie powinno ograniczać się do najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas. Lek jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji z uwagi na ryzyko teratogenności. Należy unikać łączenia z innymi NLPZ (z wyjątkiem ASA) ze względu na zwiększone ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z zaburzeniami nerek, wątroby, serca, a także u osób w podeszłym wieku, ze względu na ryzyko powikłań nerkowych (np. śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy) oraz hepatotoksyczności, monitorując funkcje nerek i wątroby podczas terapii.
astma oskrzelowa, brak laktazy, choroba Leśniowskiego-Crohna, cukrzyca, diklofenak sodowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, eozynofilia, hiperlipidemia, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, marskość wątroby, martwica brodawek nerkowych, mizoprostol, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, osutka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi, perforacja żołądka, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie układu krwiotwórczego, zahamowanie syntezy prostaglandyn, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwiększenie aktywności AlAT, zwiększenie aktywności AspAT - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abirateron Aristo 250 mg
Profil bezpieczeństwa leku Abirateron Aristo, oceniany w badaniach klinicznych fazy 3, wskazuje na najczęstsze działania niepożądane występujące u ≥10% pacjentów, takie jak obrzęk obwodowy (23% vs. 17% placebo), hipokaliemia (18% vs. 8% placebo) oraz nadciśnienie tętnicze (22% vs. 16% placebo). Ciężkie działania niepożądane stopnia 3 i 4 wg CTCAE obejmowały hipokaliemię (6% vs. 1%), nadciśnienie tętnicze (7% vs. 5%) oraz zastój płynów (1% vs. 1%). Abirateron może indukować reakcje mineralokortykosteroidowe, które są zwykle skutecznie kontrolowane przez jednoczesne stosowanie kortykosteroidów. W badaniach wykluczono pacjentów z niepoddającym się leczeniu nadciśnieniem, istotnymi chorobami serca, niewydolnością serca klasy II-IV wg NYHA oraz frakcją wyrzutową <50%.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza, analog LHRH, arytmia, bilirubina całkowita, choroba serca, dławica piersiowa, dusznica bolesna, dysfunkcja wątroby, działanie mineralokortykosteroidowe, frakcja wyrzutowa serca, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, posocznica, przerzut do wątroby, rabdomioliza, supresja androgenowa, tachykardia, tętnicze zdarzenie zakrzepowe, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenie krwotoczne, zakażenie dróg moczowych, zapalenie wątroby, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamanie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Conaret 3,75 mg
Bisoprolol fumaran, jako selektywny beta-adrenolityk, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, które zależą od dawki, stanu klinicznego pacjenta oraz czasu terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, gdzie często występuje bradykardia oraz nasilenie niewydolności serca. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub dławicą piersiową działania te występują rzadziej. Często pojawiają się zawroty głowy i bóle głowy, które ustępują zwykle w ciągu 1-2 tygodni terapii. Inne często występujące objawy to uczucie ziębnięcia kończyn oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i zaparcia. Rzadziej obserwuje się zaburzenia snu, depresję, skurcz oskrzeli u pacjentów z chorobami obturacyjnymi dróg oddechowych, reakcje nadwrażliwości, a także zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astenia, astma oskrzelowa, biegunka, bisoprolol fumaran, ból głowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, depresja, dławica piersiowa, drętwienie kończyn, koszmar senny, kurcz mięśni, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, omamy, omdlenie, przewlekła niewydolność serca, selektywny beta-adrenolityk, skurcz oskrzeli, triglicerydy, wymioty, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie potencji, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie słuchu, zaburzenie snu, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esetin 10 mg
Ezetymib w dawce 10 mg, stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej ze statynami lub fenofibratem, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących odpowiednio 2396, 11 308 oraz 185 pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, biegunka, wzdęcia, nudności) oraz zmęczenie, występujące z częstością od 1% do 10%. Zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz kinazy kreatynowej (CK) było niezbyt częste (0,5-4,5%), a ich wzrosty zwykle ustępowały po odstawieniu leku lub kontynuacji terapii. W badaniach pediatrycznych u dzieci w wieku 6-17 lat odnotowano niewielki wzrost aktywności transaminaz (1,1-3%) bez przypadków miopatii. W badaniu IMPROVE-IT (n=18 144) częstość miopatii wynosiła 0,2% w grupie ezetymibu ze statyną i 0,1% w grupie statyny, a rabdomioliza 0,1% i 0,2%, odpowiednio. Wzrost transaminaz ≥ 3x GGN występował u 2,5% pacjentów leczonych skojarzeniem, a częstość nowotworów była porównywalna w obu grupach (około 9,4-9,5%).
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, ból brzucha, cholecystektomia, choroba refluksowa przełyku, choroba wieńcowa, dusznica bolesna, ezetymib, fenofibrat, gamma-glutamylotransferaza, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia nierodzinna, hiperlipidemia, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, leczenie skojarzone, mieszana hiperlipidemia, miopatia, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, symwastatyna, testy czynności wątroby, trombocytopenia, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atrox 80 mg
W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych atorwastatyną przez średnio 53 tygodnie, 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 razy GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (>3 razy GGN u 2,5%, a >10 razy GGN u 0,4%). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (wiek 10-17 lat) był zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie. Wśród działań niepożądanych wyróżniono m.in. zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia), neurologiczne (neuropatia obwodowa, miastenia), immunologiczne (reakcje alergiczne, anafilaksja), oraz mięśniowo-szkieletowe (miopatia, rabdomioliza). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko poważnych zaburzeń czynności wątroby oraz rabdomiolizy, które mogą prowadzić do niewydolności narządowej.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, czynność wątroby, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, mioglobina, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, podwyższenie aktywności aminotransferaz, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenie mięśniowe, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dicloreum 50 mg
Dicloreum (diklofenak sodowy 50 mg, tabletki dojelitowe powlekane) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą występować zarówno przy krótkotrwałym, jak i długotrwałym stosowaniu. Najczęściej obserwowane działania obejmują bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunkę, niestrawność, ból brzucha, wzdęcia oraz anoreksję. Rzadziej występują poważne reakcje, takie jak trombocytopenia, leukopenia, anemia, agranulocytoza, reakcje alergiczne (w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne, drgawki, zapalenie opon mózgowych, udar mózgu, zaburzenia widzenia i słuchu, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń, astma, zapalenie płuc, choroby przewodu pokarmowego (w tym krwawienia i choroba wrzodowa), zapalenie wątroby, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella), oraz ostre uszkodzenia nerek. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko zakrzepicy tętniczej, zawału serca i udaru mózgu przy dawkach 150 mg/dobę i terapii długoterminowej.
agranulocytoza, anemia aplastyczna, białkomocz, choroba Schönleina-Henocha, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak sodowy, duszność, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, plamica, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, tabletka dojelitowa, trombocytopenia, udar mózgu, węgiel aktywowany, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie widzenia, zakrzepica tętnic, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fibralipid
Przed rozpoczęciem terapii fenofibratem (Fibralipid) konieczne jest wykluczenie i leczenie wtórnych przyczyn hiperlipidemii, takich jak niekontrolowana cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z zastojem żółci oraz alkoholizm. U pacjentek stosujących estrogeny należy rozróżnić hiperlipidemię pierwotną od wtórnej. Monitorowanie funkcji wątroby jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszym roku terapii, z kontrolą aminotransferaz co 3 miesiące; leczenie należy przerwać, jeśli AspAT i AlAT przekroczą 3-krotność górnej granicy normy lub pojawią się objawy zapalenia wątroby. Fenofibrat jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym zapaleniem trzustki, a ryzyko tego powikłania może wynikać z ciężkiej hipertrójglicerydemii, bezpośredniego działania leku lub kamieni żółciowych.
alkoholizm, aminotransferazy wątrobowe, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca typu 2, dyslipidemia mieszana, dysproteinemia, EGFR, fenofibrat, fibrat, hiperlipidemia, hiperlipidemia wtórna, hipertrójglicerydemia, hipoalbuminemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica dróg żółciowych, kinaza kreatynowa, kreatynina, miopatia, miopatia polekowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, rabdomioliza, statyna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban Aurovitas 15 mg
Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu zostało ocenione w 13 badaniach klinicznych fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień różni się w zależności od wskazania: w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego krwawienia występowały u 6,8% pacjentów, anemia u 5,9%, natomiast w leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej krwawienia dotyczyły 23% pacjentów, anemia 1,6%. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. niedokrwistość, trombocytopenię, reakcje alergiczne, krwotoki mózgowe, krwawienia z różnych narządów, zaburzenia wątroby, skóry, mięśniowo-szkieletowe oraz nerek. Ryzyko krwawienia jest zwiększone u pacjentów z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz stosujących leki wpływające na hemostazę.
alergiczne zapalenie skóry, aloplastyka stawu biodrowego, cholestaza, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, hemoglobina hematokryt, hemostaza, hipoperfuzja, krwawienie domięśniowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, tętniak rzekomy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa