Działania niepożądane leku Candepres

Kandesartan cyleksetyl, substancja czynna produktu leczniczego Candepres, jest lekiem z grupy antagonistów receptora angiotensyny II. Produkt dostępny jest w trzech dawkach: 8 mg, 16 mg oraz 32 mg w postaci różowych, nakrapianych, okrągłych tabletek z rowkiem dzielącym. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego leku.¹

Profil bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu

Podczas kontrolowanych badań klinicznych obserwowane działania niepożądane miały zwykle charakter łagodny i przemijający. Co istotne, częstość występowania działań niepożądanych nie wykazywała zależności od stosowanej dawki ani wieku pacjentów. Częstość rezygnacji z leczenia z powodu działań niepożądanych była porównywalna między grupą otrzymującą kandesartan cyleksetyl (3,1%) a grupą placebo (3,2%).²

Na podstawie zbiorczej analizy danych z badań klinicznych, najczęściej notowanymi działaniami niepożądanymi po zastosowaniu kandesartanu cyleksetylu były zawroty głowy (pochodzenia obwodowego i ośrodkowego), bóle głowy i zakażenie dróg oddechowych. Zostały one zdefiniowane jako działania występujące z częstością co najmniej o 1% większą niż w grupie otrzymującej placebo.³

Różnice w profilach działań niepożądanych w zależności od wskazania

Profil działań niepożądanych kandesartanu cyleksetylu różni się nieznacznie w zależności od wskazania, dla którego lek jest stosowany. W przypadku pacjentów z niewydolnością serca profil działań niepożądanych odpowiada właściwościom farmakologicznym produktu i zależy od stanu zdrowia pacjenta. W programie klinicznym CHARM, porównującym kandesartan cyleksetyl w dawkach do 32 mg z placebo, zaobserwowano wyższy odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych w grupie kandesartanu (21,0%) w porównaniu do placebo (16,1%).⁴

Najczęściej notowanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów z niewydolnością serca były hiperkaliemia, niedociśnienie tętnicze i zaburzenia czynności nerek. Te działania występowały częściej u pacjentów powyżej 70 lat, u pacjentów z cukrzycą lub u pacjentów otrzymujących inne produkty lecznicze wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron, szczególnie inhibitory ACE i/lub spironolakton.⁵

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania kandesartanu cyleksetylu u dzieci i młodzieży monitorowano w 4-tygodniowym badaniu oceniającym skuteczność oraz rocznym otwartym badaniu z udziałem 255 pacjentów w wieku od 6 do <18 lat z nadciśnieniem tętniczym. Warto podkreślić, że chociaż rodzaj i nasilenie działań niepożądanych są zbliżone u dzieci i dorosłych, to częstość wszystkich działań niepożądanych jest większa u dzieci i młodzieży.⁶

Charakterystyczne różnice w częstości występowania działań niepożądanych między dziećmi a dorosłymi obejmują:⁷

• Ból głowy, zawroty głowy i zakażenie górnych dróg oddechowych – występują bardzo często (≥1/10) u dzieci, a często (≥1/100 do <1/10) u dorosłych
• Kaszel – występuje bardzo często (≥1/10) u dzieci, a bardzo rzadko (<1/10 000) u dorosłych
• Wysypka – występuje często (≥1/100 do <1/10) u dzieci, a bardzo rzadko (<1/10 000) u dorosłych
• Hiperkaliemia, hiponatremia i nieprawidłowa czynność wątroby – występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) u dzieci, a bardzo rzadko (<1/10 000) u dorosłych

Ponadto u dzieci często (≥1/100 do <1/10) występuje arytmia zatokowa, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła oraz gorączka, a bardzo często (≥1/10) ból jamy ustnej i gardła. Tych działań nie notowano u dorosłych. Są to jednak przemijające i powszechne choroby wieku dziecięcego.⁸

Mimo tych różnic, ogólny profil bezpieczeństwa stosowania kandesartanu cyleksetylu u dzieci i młodzieży oraz u dorosłych nie różni się znacząco.⁹

Wpływ na parametry laboratoryjne

W trakcie stosowania kandesartanu cyleksetylu nie stwierdzano zwykle klinicznie istotnego wpływu na rutynowo oznaczane parametry laboratoryjne. Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów układu renina-angiotensyna-aldosteron, obserwowano niewielkie zmniejszenie stężenia hemoglobiny.¹⁰

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym rutynowe kontrolowanie parametrów laboratoryjnych nie jest przeważnie konieczne. Jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się okresowe kontrolowanie stężenia potasu i kreatyniny w surowicy.¹¹

Natomiast u pacjentów leczonych produktem Candepres z powodu niewydolności serca często występują hiperkaliemia i niewydolność nerek. W tym przypadku zaleca się okresowe kontrolowanie stężenia kreatyniny i potasu w surowicy.¹²

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych kandesartanu cyleksetylu

Poniżej przedstawiono tabelaryczny wykaz działań niepożądanych obserwowanych w trakcie badań klinicznych oraz zgłaszanych po wprowadzeniu produktu do obrotu. Częstość działań niepożądanych określono następująco: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000).¹³

Specyficzne działania niepożądane występujące u dzieci i młodzieży

Oprócz działań niepożądanych wymienionych w powyższej tabeli, u dzieci i młodzieży obserwowano dodatkowe objawy niewystępujące u dorosłych lub występujące z inną częstotliwością:¹⁴

• Arytmia zatokowa – występuje często (≥1/100 do <1/10) u dzieci
• Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła – występuje często (≥1/100 do <1/10) u dzieci
• Gorączka – występuje często (≥1/100 do <1/10) u dzieci
• Ból jamy ustnej i gardła – występuje bardzo często (≥1/10) u dzieci

Grupy pacjentów szczególnie narażone na działania niepożądane

Pewne grupy pacjentów są szczególnie narażone na wystąpienie działań niepożądanych podczas terapii kandesartanem cyleksetylem:¹⁵

• Pacjenci w wieku powyżej 70 lat – zwiększone ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia tętniczego i zaburzeń czynności nerek
• Pacjenci z cukrzycą – zwiększone ryzyko hiperkaliemii
• Pacjenci przyjmujący jednocześnie inhibitory ACE i/lub spironolakton – zwiększone ryzyko hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek – wymagają monitorowania stężenia potasu i kreatyniny
• Dzieci i młodzież – większa częstość występowania działań niepożądanych niż u dorosłych

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy rozważyć następujące działania:¹⁶

1. Monitorowanie parametrów laboratoryjnych – szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca i zaburzeniami czynności nerek (stężenie potasu i kreatyniny)
2. Dostosowanie dawki – w przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych
3. Przerwanie leczenia – w przypadku ciężkich reakcji niepożądanych, zwłaszcza zaburzeń czynności nerek, hiperkaliemii lub objawów nadwrażliwości
4. Leczenie objawowe – w przypadku łagodnych działań niepożądanych

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.¹⁷

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁸